T.C.
İSTANBUL
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/226 Esas
KARAR NO: 2021/441
DAVA: Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 20/03/2020
KARAR TARİHİ: 28/05/2021
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ /
TALEP: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkiline ait firma ile davalı şirket arasındaki ticari faaliyetten ötürü, müvekkili firmanın, davalı firmaya cari hesaptan kaynaklı borçlu bulunmaktayken, müvekkilinin borcu ödemekte zorlanması üzerine tarafların bir araya gelerek borç mutabakatı yaptıklarını, mutabakat neticesinde, davalı alacaklının, araya vade farkını da işletmek kaydı ile müvekkilini toplam 80.000,00.-TL borçlandırarak bu kapsamda toplam 8 adet senedi uhdesine aldığını, senetlerin sıralı senetler halinde 4 adet 5.000,00.-TL, 4 adet de 15.000,00.-TL olmak üzere toplam 80.000,00.-TL'lik olduklarını ve ödeme tarihlerinin de 30/06/2019 da başlayıp 31/01/2020 tarihinde bitmekte olduğunu, ancak davalı şirketin bununla yetinmeyerek ticari faaliyetlerine devam edebilme koşulu olarak, müvekkilinden teminat kapsamında ayrıca 80.000,00.-TL bedelli bir adet de çek talebinde bulunduğunu, ...Şubesi'ne ait ... numaralı 80.000,00.-TL bedelli 15/02/2020 tarihli çeki de davalının teslim aldığını, devamında müvekkilinin iyi niyetli olarak 30/06/2019 tarihli ve 30/07/2019 tarihli 2 adet senetten ötürü ödemeleri yaptığını, ancak sonrasında yine ödeme güçlüğüne düştüğü için kalan ödemelerini yapamadığını, bunun üzerine davalı tarafın müvekkili aleyhine ... 8. İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile icra takibine girişerek 30/08/2019, 30/09/2019, 30/10/2019 ve 30/11/2019 tarihli senetleri icraya koymak suretiyle haciz işlemlerini yürüttüğünü, bu aşamada iken davalı taraf ile yapılan şifahi görüşmelerde ödenmiş olan 2 adet senedin ve teminat olarak verilen çekin iadesinin talep edildiğini, herhangi bir olumlu netice alınamadığını, bunun üzerine davalının, ... İcra Dairesi'nin ...Esas sayılı dosyası ile söz konusu çeki icra takibine koyduğunu, davalının kötü niyetli olduğunu, ilk takibe konu edilen senet bedellerinin tahsil edilmesi sonrasında, çekten kaynaklı alacağın tahsili talebinin mükerrer ödeme anlamına geleceğini, davalı şirket genel müdürünün kalan alacağın 65.000,00.-TL olduğunu ikrar etmekte olduğunu iddia ve beyan ederek müvekkilinin ... İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyasında borçlu olmadığının tespiti ve takibin iptaline, müvekkilinin ödemiş olduğu 2 adet senetten dolayı davalıya borçlu olmadığının tespitine, alacağın %20'sinden az olmamak kaydı ile davalının kötü niyet tazminatı ödemesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin de davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
SAVUNMA: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının, yaklaşık bir buçuk yıldır ödemediği borcunu ödemeden kaçınmak, müvekkili şirketin alacağını tahsil edememesini sağlamak ve icra takibini sürüncemede bırakmak amacıyla kötü niyetli bir şekilde işbu davayı ikame ettiğini, davalının borçlu olduğunu işbu davada ileri sürdüğü belgeler ile kendisinin ispatladığını, davacının menfi tespit davası açmasında hukuki yarar olmadığını, davacının, var olan borcu sebebiyle müvekkili şirkete aylık taksitler ile ödenmek üzere 30/06/2019, 30/07/2019, 30/08/2019, 30/09/2019 vade tarihli her biri 5.000,00.-TL bedelli, 30/10/2019, 30/11/2019, 30/12/2019 ve 31/01/2020 vade tarihli her biri 15.000,00.-TL bedelli 8 ayrı senet verdiğini, müvekkili şirketin tamamen iyi niyeti ve hoşgörüsüne dayalı olarak davacının borcunu ödememesi üzerine verilmesini kabul ettiği bu senetlerin dahi ödenmemesinin ardından alacağın tahsili amacıyla ... 8. İcra Dairesi'nin ...Esas sayılı dosyası ile icra takibine geçtiğini, davacının, senetleri ödememiş, üstüne üstlük Mahkememizi yanıltmak amacıyla müvekkili şirketin sanki tahsil edilen alacağı bir de çek ile tahsil etmeye çalışıyormuş gibi davrandığını, ancak müvekkili şirketin, senetler kapsamında başlatılan icra takibinden ve senetlerden bir sonuç alamayınca, senetler için açılan icra takibinden feragat ettiğini, davacının Mahkememizi yanıltma amacında olduğunu, müvekkili şirketin, hali hazırda senetler için huzurdaki dava ikame edilmeden önce icra takibinden feragat ettiğini, bunun üzerine müvekkili şirketin, ... Bankası ... Şubesi'ne ait; ... seri numaralı, 15/02/2020 keşide tarihli, 80.000,00.-TL bedelli çek için ... İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlattığını, kabul anlamına gelmemek kaydıyla Yargıtay kararlarında da senetlerden feragat edildiğinden çek bakımından başlatılan icra takibine "tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla" ibaresinin konulmasına gerek bulunmadığının açıkça belirtildiğini, menfi tespit davasının borçlu olunmadığının tespiti için açıldığını, davacının müvekkili şirkete karşı borcu olduğunu ikrar ettiğini, huzurdaki davanın açılmasında hukuki yarar olmadığını, borçlunun icra takibinden önce veya sonra menfi tespit davası açabilmesi için borçlu olmadığının tespitinde hukuki yararının bulunmasının şart olduğunu, davacının müvekkili şirkete borçlu olması nedeniyle bedelsizliğin söz konusu olmadığı gibi sebepsiz zenginleşmenin de mevcut olmadığını, davaya konu çekin üzerinde teminat için verildiğine ilişkin bir ibarenin dahi yer almadığını, davacının ne teminat çeki iddiasını ne de teminat şartının gerçekleştiğini ispatlayacak delil öne sürmediğini iddia ve beyan ederek davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin de davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
KANITLAR VE GEREKÇE/
Dava, davacının ... icra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyasında takibe konu çek yönünden ve davaya konu iki adet senet yönünden borçlu olmadığının tespiti talebine ilişkindir.
... 8. İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyası UYAP sistemi üzerinden celbedilerek dosya kapsamına kazandırılmıştır.
... İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyası UYAP sistemi üzerinden celbedilerek dosya kapsamına kazandırılmıştır.
Dava konusu uyuşmazlık açısından iddia ve savunma kapsamında taraf şirketlerin 2015-2019 yıllarına ait ticari defter ve kayıtları üzerinde Mahkememizce resen seçilecek Serbest Muhasebeci Mali Müşavir bilirkişi vasıtasıyla inceleme yapılarak bilirkişi raporu alınmasına karar verilmiştir.
09/03/2021 teslim tarihli bilirkişi raporunun sonuç kısmında özetle; incelenen davacı yanın 2018 ve 2019 yılı ticari defterlerinin sabi lehine delil niteliği taşıdığı, incelenen davalı şirketin 2018, 2019 ve 2020 yılı ticari defterlerinin sahibi lehine delil niteliği taşıdığı, taraflar arasında bulunan ticari ilişkinin davalı şirket tarafından düzenlenen 28/06/2018 tarihli 3.875,96.-TL tutarlı fatura ile başladığı, davacı yanın banka aracılığı ile yapmış olduğu ödemelerin tamamının davalı yanın ticari defterlerinde kayıt altına alındığı, icra takibine konu olan senetlerin ve çekin iade edildiği ile ilgili olarak davacı yanın ticari defterlerinde herhangi bir kaydın bulunmamasından dolayı taraflar arasında cari hesap farklılığının bulunduğu, davacı yanın iade edilen senetleri ve ödenmeyen çeki ticari defterlerinde kayıt altına almamasından dolayı icra takip tarihi olan 17/03/2020 tarihi itibariyle davalı yandan 102.290,99.-TL cari hesap alacağının bulunduğu, davalı şirketin iade edilen senetleri ile iade edilen çeki ticari defterlerinde kayıt altına almamasından dolayı icra takip tarihi olan 17/03/2020 tarihi itibariyle davacı yandan 65.216,07.-TL cari hesap alacağının bulunduğu sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Tüm dosya kapsamı, toplanan deliller, bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde; dava, davacının ... İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı takip dosyasına konu ... Bankası ...Şubesine ait ... nolu 80.000,00-TL bedelli 15.02.2020 tarihli çekten dolayı borçlu olmadığının tespiti ile davacı tarafça ödemesi yapıldığı halde davalı şirket tarafından iadeleri yapılmadığı iddiasıyla 30.06.2019 tarih, 5.000,00-TL ve 30.07.2019 tarih 5.000,00-TL bedelli senetlerden dolayı borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir. Mahkememizce tarafların ticari defterleri üzerinde yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucunda, davacı yanın incelenen 2018 ve 2019 yılları ticari defterlerinin lehine delil niteliğinin bulunduğu, davalı şirketin 2018, 2019 ve 2020 yılları ticari defterlerinin lehine delil niteliğinin bulunduğu, taraflar arasında ticari ilişkinin bulunduğu ve davacı yanın cari hesaba istinaden davalı yana toplam 80.000,00-TL tutarında sekiz adet senet verdiği ve tarafların ticari defterlerinde iş bu senetlerin kayıt altına alındığının görüldüğü, davacı yanın banka aracılığı ile yapmış olduğu ödemelerin tamamının davalı yanın ticari defterlerinde görüldüğü, icra takibine konu senetlerin ve çekin iade edildiği ile ilgili olarak davacı yanın ticari defterlerinde herhangi bir kaydın bulunmamasından dolayı taraflar arasında cari hesap farklılığının bulunduğu, davalı yanın ödenmeyen senetleri davacı yana iade ettiği ile ilgili olarak ticari defterlerinde kayıt işlemi gerçekleştirdiği, davacı yanın ise iade edilen senetler ile ilgili olarak ticari defterlerinde herhangi bir kayıt işlemi gerçekleştirmediği, ancak davacı yanın bu senet tutarı kadar davalı yana ... Bankası ... şubesi çek no: ...-15.02.2020 keşide tarihli-80.000,00-TL bedelli çeki verdiği, davalı yanın da aldığı çeki ticari defterlerine kayıt altına aldığı, davacı yanın iade edilen senetleri ve ödenmeyen çeki ticari defterinde kayıt altına alınmamasından dolayı icra takip tarihi olan 17.03.2020 tarihi itibariyle davalı yandan 102.290,99-TL cari hesap alacağının bulunduğu, davalı şirketin iade edilen senetler ile iade edilen çeki ticari defterlerinde kayıt altına almasından dolayı icra takip tarihi olan 17.03.2020 tarihi itibariyle davacı yandan 65.216,07-TL cari hesap alacağının bulunduğunun tespit edildiği, bilirkişi raporunun dosya kapsamına uygun ve denetime elverişli bulunduğu anlaşılmış davanın kısmen kabulüne ... İcra Dairesi'nin ... E.sayılı dosyasında, takibe konu olan ... Bankası ...şubesine ait 15/02/2020 keşide tarihli 80.000,00-TL bedelli çekten dolayı davacının takip tarihi itibariyle davalıya 65.216,07-TL tutarında asıl alacak miktarı kadar borçlu olduğu anlaşıldığından, (77,775,00-TL asıl alacak miktarı üzerinden- 65.216,07-TL) 12.558,93-TL tutarında borçlu olmadığının ve dava konusu edilen 30.06.2019 tarihli 5000,00-TL bedelli ve 30.07.2019 tarihli 5.000,00-TL bedelli 2 adet senet nedeniyle davalıya borçlu olmadığının tespitine, reddedilen kısım yönünden davalının takibinde haksız olmakla birlikte kötü niyetli olduğu kanıtlanamadığından davacının kötü niyet tazminatı isteminin reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM/ Gerekçesi yukarıda izah olunduğu üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜNE,
... İcra Dairesi'nin... E.sayılı dosyasında, takibe konu olan ... Bankası ... şubesine ait 15/02/2020 keşide tarihli 80.000,00-TL bedelli çekten dolayı davacının takip tarihi itibariyle davalıya 65.216,07-TL tutarında asıl alacak miktarı kadar borçlu olduğu anlaşıldığından, (77,775,00-TL asıl alacak miktarı üzerinden) 12.558,93-TL tutarında borçlu olmadığının ve dava konusu edilen 30.06.2019 tarihli 5000,00-TL bedelli ve 30.07.2019 tarihli 5.000,00-TL bedelli 2 adet senet nedeniyle davalıya BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE, Fazla istemin REDDİNE,
Reddedilen kısım yönünden davalının takibinde haksız olmakla birlikte kötü niyetli olduğu kanıtlanamadığından davacının kötü niyet tazminatı isteminin REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesap olunan 1.541,00.-TL nispi karar ve ilam harcının, dava ilk açılırken davacı taraftan peşin alınan 1.536,98.-TL harçtan mahsubu ile hazineye gelir kaydına, bakiye 4,02.-TL karar harcının davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 1.536,98.-TL peşin harcın, davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T.'deki esaslara göre belirlenen 4.080,00.-TL maktu vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 54,40.-TL başvurma harcı, 800,00.-TL bilirkişi raporu masrafı, 108,25.-TL posta giderleri ve diğer giderler olmak üzere toplam 962,65.-TL yargılama giderinin, davadaki kabul ve ret oranına göre; 241,29.-TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 721,36.-TL'sinin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Hukuk Muhakemeleri Yasasının 333.maddesi gereğince davacı tarafından yatırılan gider avansından artan avansın, hüküm kesinleştiğinde ve talep edildiğinde davacıya iadesine,
7-Davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T.'deki esaslara göre belirlenen 9.567,34.-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
8-Davalı tarafından yatırılan gider avansı ve yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda hüküm kurulmasına yer olmadığına,
9-İstanbul Arabuluculuk Bürosu tarafından ileride haksız çıkacak taraftan alınmak üzere suçüstü ödeneğinden karşılanan 1.320,00.-TL arabuluculuk tarife bedelinin, davadaki kabul ve ret oranına göre; 989,14.-TL'sinin davacıdan, 330,86.-TL'sinin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, buna ilişkin harç tahsil müzekkeresi yazılmasına,
Dair, davacı vekilinin huzurunda, kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde mahkememize verilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemeleri'nde istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi.28/05/2021
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır