T.C.
İSTANBUL
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/291
KARAR NO: 2023/626
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:22/06/2020
KARAR TARİHİ: 26/09/2023
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ -İSTEM/
Davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle; taraflar arasında 10.08.2017 tarihli Ürün Satınalma Sözleşmesi imzalandığını, sözleşme kapsamında davalıya ödemeler yapıldığını, davalıya ödeme yapılmasına rağmen organik kuru kayısıların müvekkiline bir türlü teslim edilmediğini, arabuluculuk aşamasında da sonuç alınamadığını, sözleşmenin bir gereği olarak borçlu tarafa, 50.000,000 TL peşin, 4 adet çek olmak üzere toplam 200.000,00 TL ödemede bulunulduğunu, 27.08.2019 tarihli ihtarnamenin keşide edildiği gün, o günkü piyasa değeri olarak 540.000,00 TL bedelin istenmiş olması nedeniyle, fazlaya dair talep ve dava haklar saklı olmak üzere huzurdaki itirazın iptali davasını toplam 540.000,00 TL üzerinden İkame edildiğini, borçlunun borca batık olduğun öğrenilmiş olması üzerine davalı aleyhine icra takibi yapıldığını, davalı tarafça kötü niyetli olarak takibe itiraz edildiğini belirterek fazlaya ilişkin talep ve dava haklarımız saklı kalmak kaydıyla, ... 6.İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasına borçlu tarafından, haksız ve mesnetsiz olarak yapıları itirazın 540.000,00 TL tutarlık kısmı açısından itirazın iptali ile takibin devamına, davalı-borçlunun % 20'den az olmamak üzere icra inkâr tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA/
Davalı vekili cevap dilekçesinde ve özetle; davacının yapmış olduğu icra takibine itirazımızda yetki itirazında bulunulduğunu, yetkili icra daireleri ve yetkili Mahkeme ... Mahkemeleri olduğunu, davacının davaya konu ettiği alacağa isnat icra takip talebinde alacak konusu olarak belirttiği alacağın kaynağını belirtmediğini, davacının taraflar arasında varlığını iddia ettiği sözleşmeyi feshetmeden semeni talep etmesi mümkün olmadığını, davacının ödeme yaptığı çekten sebepten mücerret olup; sözleme karşılığında ödeme yapıldığını ispat şekli ancak yazılı delille mümkün olup; davacının çekleri sözleşmeye karşılık verildiğini yazılı delille ispatlaması gerektiğini, davacının ödemiş olduğu bedeli değil ödemiş olduğu bedelin karşılığında kendisine teslim edilmesi gereken malın bugünkü değerini talep ettiğini, ancak davacının ürün bedelini sözleşmeyi feshetmeden talep etmesi mümkün olmadığı gibi ürün bedeli olarak talep ettiği miktarın da normal piyasa değerinin çok üstünde olduğunu, ihtarname tarihi itibariyle ürün bedeli ve faiz talebi de usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
KANITLAR VE GEREKÇE/
Dava; İ.İ.K.nun 67. maddesi hükmüne dayalı olarak açılmış olup, yapılan ilamsız icra takibine karşı davalının vaki itirazının iptali ve icra inkar tazminatı ile sorumlu tutulması istemine ilişkindir.
... 6. İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı takip dosyası kapsamından; davacı tarafın davalı hakkında toplam 579.461,20-TL alacağın eklentileri ile birlikte ödetilmesi istemiyle ve ilamsız takip yoluyla icra takibinde bulunulduğu ve fakat davalı tarafından yasal süresi içinde vaki itirazı sonucu, icra takibinin İ.İ.K.nun 62. maddesi uyarınca durduğu saptanmıştır. İcra takibine vaki itirazın davacı tarafa tebliği durumu ve dava tarihine nazaran da, bu itirazın iptali davasının İİK.nun 67. maddesi hükmünde öngörülen ve hak düşürücü nitelikteki bir yıllık süresi içinde açıldığı da tespit olunmuştur.
06/04/2021 tarihli celsede taraflar arasındaki sözleşmenin 8.maddesi ile sözleşmeden doğan uyuşmazlıklarda İstanbul Mahkeme ve İcra Dairelerinin yetkili kılındığı anlaşılmakla, davalının icra daisresinin ve mahkememizin yetkisine yönelik itirazlarının reddine karar verilmiştir.
HMK'nun 137 maddesi uyarınca taraflar arasındaki uyuşmazlık konularının; davacının taraflar arasındaki ürün satın alma sözleşmesi kapsamında, satın alınan kayısıların teslim edilmediği iddiasına dayalı olarak, sözleşmenin özel şartlar başlıklı kısmının 6 paragrafı uyarınca yaptığı ödemelerin güncel piyasa fiyatı üzerinden iadesini talep edip edemeyeceği, buna göre davacı alacağının varlığı ve miktarı, inkar ve kötü niyet tazminatı koşullarının oluşup oluşmadığı noktalarında toplandığının tespit edilmiştir.
Taraflarca gösterilen deliller toplanmış,... 6. İcra Müdürlüğü'nün... sayılı takip dosyası celp edilerek dosya arasına alınmış, dosya üzerinde bilirkişi incelemeleri yaptırılarak bilirkişi raporları alınmıştır.
... 5.Asliye Hukuk Mahkemesinin... talimat sayılı dosyasından alınan Mali Müşavir ..., Ziraat Yüksek Mühendisi ... tarafından düzenlenen 18/04/2022 tarihli bilirkişi raporunda; davalı şirket iş adresinde, davacının ...ŞTİ., Davalının ise ... LTD.ŞTİ. Olduğu, davacının Dava konusu Dönemlere ait İcra Dosyası ile Ticari Defter ve Belge sunmadığından bu konuda her hangi bir inceleme, Hesaplama veya değerlendirme yapılamamıştır. Davalı ...ŞTİ.'nin, Doğanşehir Mal Müdürlüğünde ... TİCARETİ işi nedeniyle, ... Vergi Sicilde, ... Oda Sicil No ile ... da 3 derecede kayıtlı olduğu, ŞİRKETİN ÇEŞİTLİ İORA BORÇLARI NEDENİYLE TİCARİ FAALİYETİNİ SÜRDÜREMEDİĞİNİ VE İFLAS ETTİĞİNİ, Maliye kaydını TERKİN edilmesine karşın... Sicil Müdürlüğü kaydının kapatılmadığı ve hala açık olduğu, davalı Şirketin ... Mal Müdürtüğünde ...tarih itibariyle Toplam : 2.273.375,83-TL Borçlu olduğu, davalı şirket sahibi/Müd...., her hangi bir Ticari Defter, Mali Tablo, Beyanname, Banka Dekantları, Gelir Gider Belgesi ile Dava konusu KURU KAYSI ürünü incelenmek üzere tarafımıza tevdi etmediğinden, Taraflar arasındaki BORÇVALACAK-AKTIF-PASIF-TAHSİL-TEDIVE yönünden, Ticari Defterlerin Dönem başı açılışı ile dönem sonu kapanışının ilgili Noterden tasdik edilip edilmediği, Defter ve Muhasebe kayıtlarının (TMS) Türkiye Muhasebe Standartlarına ve TEK TÜZEN MUHASEBE SİSTEMİ' ne göre tutulup tutulmadığı, Defterlerin Hukuki Geçerliği yönünden ve Dava konusu ürünün güncel fiyatı yönünden her hangi bir İnceleme, hesaplama ve Değerlendirme yapılamamıştır. Talep edilen % 20 İcra İnkar Tazminatı Talebine ilişkin olarak her hangi bir hesaplama yapılmadığı belirtilmiştir.
... 5.Asliye Hukuk Mahkemesinin ... talimat sayılı dosyasından alınan Mali Müşavir ..., Ziraat Yüksek Mühendisi ... tarafından düzenlenen 26/08/2022 tarihli bilirkişi ek raporunda; davacının2017 Yılı T.Defter Kayıtlarına göre, Davacının, Davalıdan KDV Dahil Toplam : 200.000 00-TL.Alacaklı olduğu, söz konusu Alacağın Kaysı Siparişi için peşin ödenen 50.000,00-TL.ile 4.Ad.Avans ÇEK için ödenen 150.000,00-TL*200.000,00-TL.den ibaret olduğu, Alacağını 2017 Yılından 2018, 2019 ve 2020 larına Devir ederek geldiği, davalı, 2017, 2018, 2019 VE 2020 dönemlerinde davacıya her hangi/bir ödeme yapmadığı ve ürün teslim etmediği davacının Ticari Defter Kayıtlarıyla sabit olduğu belirtilmiştir.
Ziraat Mühendisi ..., YEminli Mali Müşavir ..., Nitelikli Hesaplama uzmanı ... tarafından düzenlenen 09/02/2023 tarihli bilirkişi raporunda; Davalı şirkete ait ticari defterlerin ibraz edilmediği, davacı şirket ticari defter kayıt ve belgelerine göre; 2017 yılında sözleşme öncesi düzenlenmiş olan 29.431,40 TL tutarındaki 3 adet ve sözleşme sonrası düzenlenmiş olan 4.051,90 TL tutarındaki 2 adet davalı şirket fatura bedellerinin banka kanalıyla ödendiği, 28.08.2017 tarihindeki davalı şirket borç bakiyesinin 200.000,- TL olduğu, bakiyenin dava dilekçesinde peşinat olarak verildiği ifade edilen 50.000,- TL ile 150.000,- TL tutarındaki 4 adet çek bedelinden kaynaklandığı, 27.08.2019 ihtamame ve 22.10.2019 takip tarihi ve dava tarihi itibariyle de davalı şirket borç bakiyesinin aynı olduğu, davacının uyuşmazlık konusu kayısıların teslim edilmemesi halinde teslimi talep edilen kayısı miktarının teslim edilmediği tarihteki güncel piyasa değerini talep edebileceği, 27/08/2019 tarihinde ve 22/10/2019 tarihinde 9,708.75kg Organik Kuru Kayısı (No 3)'ün piyasa fiyatının 224.757,56-TLolduğu, 9,708.75kg Organik Kuru Kayısı (No 4)'ün piyasa fiyatının 209.514,83-TL olduğu, davacının teslimini isteyebileceği 19.417,50 kg. kayısı miktarının 27/08/2019 tarihinde ve 22/10/2019 tarihindeki piyasa değerinin 434.272,66-TLolduğu belirtilmiştir.
Taraf iddia ve savunmaları ibraz edilen deliller , bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde ;
Dava itirazın iptali istemi olup, davacı .... Ltd. Şti ... Ltd. Şt arasında 10.08.2017 tarihli Ürün Satın Alma Sözleşmesi akdedildiği, sözleşme kapsamında borçlu ... Tic. Ltd. Şirketine ödemeler yapıldığı, ancak sonrasında sipariş verilerek 50.000,000 TL peşin, 4 adet çek olmak üzere (30.000,00 TL, 35.000,00 TL, 40.000,00 TL, 45.000,00 TL tutarları çek olarak) toplam 200.000,00 TL ödemede bulunulmuş ve kilogram ve ürün özellikleri bildirilmiş bulunmasına rağmen davalı tarafından organik kuru kayısıların tesliminin gerçekleşmediği bu kapsamda davacı tarafça sözleşmenin özel şartlar başlıklı kısmının 6 paragrafı uyarınca yaptığı ödemelerin güncel piyasa fiyatı üzerinden iadesini talep edilmektedir.
Mahkememizce emsal fiyat araştırması yapılmış, ... AsliyeTicaret mahkemesi aracılığıyla talimat yolu ile rapor alınmıştır.
Emsal fiyat araştırması ve ... Ziraat borsa yazı cevapları bir arada değerlendirildiğinde 01/08/2019 – 31.10.2019 tarihleri arasında borsada işlem gören kuru kayısı fiyatları aynı olduğundan 27/08/2019 İhtarname ve 22/10/2019 Takip Tarihlerine Göre Bedel farkı göstermediği anlaşılmıştır.
Taraflar arasındaki 10.08.2017 tarihli Ürün Satın Alma Sözleşmesi’ne göre “herhangi bir anlaşmazlıkta ürünün o günkü piyasa fiyatından müşterinin parası iade edilecektir” şeklinde düzenleme mevcut olup , TBK m. 179/1 de belirtilen ve ifa yerine geçen ceza koşulu hükmü niteliğinde olan bu madde uyarınca talepte bulunmuş olması sebebiyle, davacının uyuşmazlık konusu kayısıların teslim edilmemesi halinde teslimi talep edilen kayısı miktarının teslim edilmediği tarihteki güncel piyasa değerini talep hakkı mevcuttur.
Davacı ... 13. Noterliği ... tarih ... yevmiye nolu ihtarname ile öncelikle sözleşme konusu 20.000 kg kayısının 10 gün içinde hazırlanmasını ve teslimini, bu süre içinde teslim edilmemesi halinde ise anılan hüküm uyarınca ürünlerin o tarihteki değeri olarak 540.000 TL’nin ödenmesini talep etmiş, davaya konu takip talebinde ise davacının anılan hükme istinaden 579.461,20 TL talep etmiştir. Davalının söz konusu teslimin yapılamayışının kendi kusurundan kaynaklanmadığını ispat edemediği ve davalı satıcının temerrüde düştüğü anlaşılmıştır.
İbraz edilen bilirkişi raporu ile; Taraflar arasındaki sözleşme 20.000 kg kayısı satımı ile sınırlı tutulmuş olup, davacı 27.08.2019 tarihli ihtarname ile 10.000 kg organik kayısı no:3, 10.000 kg organik kayısı no:4, teslimini talep etmiş olup, Sözleşmede belirlenen birim fiyat uyarınca 10.000 kg organik kayısı no:3’ün bedeli 95.000 TL (10.000kg/x 9,5 TL), 10.000 kg organik kayısı no:4’ün bedeli 90.000 TL (10.000kg/x 9 TL) olduğu, davacının Sözleşme kapsamında teslimini talep edebileceği kayısı miktarının 19.417,50 kilo tespiti ve davacının 3 ve 4 nolu kayısılar için eşit miktarda talebi karşısında, davacının sözleşme kapsamında 3 ve 4 nolu kayısılar için 9,708.75 kilo talep edebileceği anlaşılmıştır. Sahibi lehine delil vasfına haiz davacı şirket ticari defter kayıt ve belgelerine göre; 2017 yılında sözleşme öncesi düzenlenmiş olan 29.431,40 TL tutarındaki 3 adet ve sözleşme sonrası düzenlenmiş olan 4.051,90 TL tutarındaki 2 adet davalı şirket fatura bedellerinin banka kanalıyla ödendiği, 28.08.2017 tarihindeki davalı şirket borç bakiyesinin 200.000,- TL olduğu, bakiyenin dava dilekçesinde peşinat olarak verildiği ifade edilen 50.000,- TL ile 150.000,- TL tutarındaki 4 adet çek bedelinden kaynaklandığı, 27.08.2019 ihtarname ve 22.10.2019 takip tarihi ve dava tarihi itibariyle de davalı şirket borç bakiyesinin aynı olduğu, davacının uyuşmazlık konusu kayısıların teslim edilmemesi halinde teslimi talep edilen kayısı miktarının teslim edilmediği tarihteki güncel piyasa değerini talep edebileceği, ihtarname tarihi olan 27/08/2019 tarihinde ve takip tarihi olan 22/10/2019 tarihinde ;9,708.75kg Organik Kuru Kayısı (No 3)’ün piyasa fiyatının 224.757,56-TL olduğu, 9,708.75kg Organik Kuru Kayısı (No 4)’ün piyasa fiyatının 209.514,83-TL olup, Davacının teslimini isteyebileceği ;19.417,50 kg. kayısı miktarının 27/08/2019 tarihinde ve 22/10/2019 tarihindeki piyasa değerinin 434.272,66-TL olup takibin bu miktar üzerinden devamı gerektiği anlaşılmış alacağın likit olmayıp yargılamayı gerektirmesi nedeni ile icra inkar tazminat talebinin yerinde olmadığından reddi gerektiği kanaatine varılarak ayrıca davacı tarafça mahkememizce hatırlatılan yemin deliline de dayanılmadığı nazara alınarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M /Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1- Davanın KISMEN KABULÜ ile ... 6 İcra Müdürlüğüne ait ... E sayılı takibe yönelik itirazın KISMEN İPTALİ ile takibin 434.272,66 TL asıl alacak üzerinden devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren değişen oranlarda avans faizi uygulanmasına, fazla istemin REDDİNE,
2-Alacağın likid olmayıp yargılamayı gerektirmesi sebebi ile icra inkar tazminat talebinin REDDİNE,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesap olunan 29.665,17-TL nispi karar ve ilam harcından 2.897,31-TL icraya yatırılan harç ile 6.521,85-TL peşin alınan harcın mahsubuna, bakiye 20.246,01-TL nispi karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafça yatırılan 6.521,85-TL peşin harcın davalıdan tahsiline,
5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 66.798,17-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 17.900,00-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7-Davacı tarafından yapılan ve aşağıda dökümü gösterilen toplam 10.552,90-TL yargılama giderinin davadaki kabul ve red oranına göre %81'inin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Davalı tarafından dosya üzerinde yapılan yargılama gideri bulunmadığından ve yatırılan avans bulunmadığından bu konuda hüküm kurulmasına yer olmadığına,
9-HMK 333.maddesi gereğince davacı tarafından yatırılan gider avansından bakiye avansın hüküm kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
10-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) 250,80-TL'sinin davalıdan, bakiye 1.069,20-TL'sinin ise davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, buna ilişkin harç tahsil müzekkeresi yazılmasına,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalının yokluğunda, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf nezdinde temyizi kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 26/09/2023
Başkan
¸e-imzalıdır
Üye
¸e-imzalıdır
Üye
¸e-imzalıdır
Katip
¸e-imzalıdır
HARÇ BEYANI /
29.665,17-TL KARAR HARCI
6.521,85-TL PEŞİN HARÇ
2.897,31-TL İCRAYA YATAN PARA /
20.246,01-TL KALAN HARÇ
DAVACI GİDERİ /
54,40-TL BVH
9.900,00-TL BİLİRKİŞİ ÜCRETİ
598,50-TL POSTA MAS. /
10.552,90-TL TOPLAM