T.C.
İSTANBUL
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/358 Esas
KARAR NO: 2022/227
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 13/07/2020
KARAR TARİHİ: 29/03/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ -İSTEM/
Davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle; müvekkili banka ile dava dışı ...Tic.Ltd.Şti. arasında Genel Kredi Sözleşmeleri imzalanarak kredi kullandırıldığını, ... ve ...’ın ise sözleşmeyi müteselsil kefil olarak imzaladığını, borçluların kredi borçlarını ödemede temerrüde düşmeleri üzerine ... 6. Noterliği’nin ... tarih ve ... yevmiye sayılı kat ihtarnamesi ile kredi hesabının kat edildiğini ve kredi borcunun ödenmesinin ihtar edildiğini, İhtara rağmen borç ödenmediğinden, borçlular hakkında ... 34. İcra Müdürlüğü’nün ... E. sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, ancak takip borçluları tarafından takibe, asıl alacağa, işlemiş ve işleyecek faize, faiz oranına itiraz edildiğini, davalıların ...A.Ş. teminatlı ... ve ... no.lu kredileri bulunduğunu, ... tarafından 14.03.2019 tarihinde müvekkil bankaya ... no.lu kredi için 166.762,87 TL ve ... no.lu kredi için 259.693,12 TL ödeme yaptığını, ancak ...’nin takip işlemlerini mevzuatın amir hükümleri doğrultusunda banka tarafından yürütüldüğünü, bu nedenle ... tarafından yapılan tazmin ödemesinin tahsilat niteliği taşımadığını, ilamsız takipten kaynaklanan borca yapılan itirazların iptali ile takibin 559.934,57 TL nakit ve tazmin olan çeklerin tazmin tarihinden dava tarihine kadar işlemiş faizin nakit kısmına eklenmesinden sonraki toplam üzerinden ve takip talebinde 65.700,00 TL olarak deposu talep edilen çeklerden muhtelif tarihlerde tazmin olan çekler düşüldükten sonra 9.680,00 TL gayri nakit alacak üzerinden takibin devamına karar verilmesini talep ettiklerini belirterek, borçluların ... 34. İcra Müdürlüğü’nün ...E. sayılı dosyasına vaki itirazın iptaline, takibin takip talebindeki şartlarla devamına, davalı borçluların % 20’den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatı ödemeye mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA/
Davalılara yasaya uygun olarak tebligat yapılmış olmasına karşın, davayı takip etmedikleri gibi, yazılı bildirimde de bulunmadıklarından, H.M.K nun 128. maddesi hükmü gereğince davayı inkar ettikleri varsayılmıştır.
KANITLAR VE GEREKÇE/
Dava; İ.İ.K.nun 67. maddesi hükmüne dayalı olarak açılmış olup, yapılan ilamsız icra takibine karşı davalının vaki itirazının iptali ve icra inkar tazminatı ile sorumlu tutulması istemine ilişkindir.
... 34. İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı takip dosyası kapsamından; davacı tarafından davalı hakkında toplam 559.934,57 -TL nakdi, 65.700,00-TL gayrinakdi alacağın eklentileri ile birlikte ödetilmesi istemiyle ve ilamsız takip yoluyla icra takibi başlatıldığı, davalının yasal süresi içinde vaki itirazı sonucu, icra takibinin İ.İ.K.nun 62. maddesi uyarınca durduğu saptanmıştır. İcra takibine vaki itirazın davacı tarafa tebliği durumu ve dava tarihine nazaran, bu itirazın iptali davasının İİK.nun 67. maddesi hükmünde öngörülen ve hak düşürücü nitelikteki bir yıllık süresi içinde açıldığı tespit olunmuştur.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık konularının; davacının icra takibine dayanak genel kredi sözleşmesi kapsamında kullandırılan krediler nedeniyle davalılardan(müteselsil kefil sıfatıyla) nakdi ve gayrınakdi alacağının varlığı ve miktarı, temerrüt, işlemiş faiz ve inkar tazminatı talep koşullarının oluşup oluşmadığı, davalının itirazının haklı olup olmadığı noktalarında toplandığının tespit edilmiştir.
Taraflarca gösterilen deliller toplanmış,... 34. İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı takip dosyası örneği dosya arasına alınmış, takibe dayanak genel kredi sözleşmeleri, kefalet sözleşmeleri, hesap özetleri, kat ihtarı ve kat ihtarının tebliğ şerhi asılları kasaya alınmış, davacının iddiası, davalıların savunması ile tüm dosya kapsamına göre, ön inceleme duruşmasında tespit edilen uyuşmazlıkların halli için davacı bankanın Ticari Defter ve belgeleri ile dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak rapor alınmıştır.
07/02/022 teslim tarihli bilirkişi raporunda özetle; dava konusu alacak tutarının, davacı ... Bankası A.Ş. ile dava dışı asıl borçlu ...Tic.Ltd.Şti. arasında imzalanan Genel Kredi ve Teminat Sözleşmelerine istinaden, dava dışı şirkete kullandırılan ... ve ... no.lu Taksitli Ticari Krediler ile Çek Karnesi borcundan kaynaklandığı, dava dışı asıl borçlu şirket için taleple bağlılık ilkesi de gözetilerek, 06.03.2019 takip tarihi itibariyle yapılan hesaplama sonucunda, davacı bankanın 548.799,96 TL nakit ve 65.700,00 TL gayrinakit alacak tutarı bulunduğu, davalı kefiller ... ve ...’ın, davacı ile dava dışı asıl borçlu arasında imzalanan Genel Kredi ve Teminat Sözleşmelerinde ayrı ayrı toplam 2.000.000,00 TL’lık geçerli kefaletleri bulunduğu, adı geçen kefillerin dava dışı asıl borçlu ile birlikte 09.02.2019 tarihinde temerrüde düştükleri, dava dışı asıl borçlu bakımından hesaplanan 548.799,96 TL nakit borçtan müteselsilen sorumlu tutulabilecekleri, ayrıca taraflar arasında imzalanan genel kredi ve teminat sözleşmesinin 10.13. maddesi uyarınca, davacı bankaya iade edilmemiş 33 adet çek yaprağı banka sorumluluk tutarından kaynaklı 65.700,00 TL’lık depo talebinden de davalı kefillerin sorumlu tutulabileceği, ... tarih ve ... sayılı Resmi Gazete yayımlanan Bakanlar Kurulu’nun 31.10.2016 tarih ve ... sayılı “Kredi Garanti Kurumlarına Sağlanan Hazine Desteğine İlişkin Karar”ı ve davacı banka ile ... A.Ş. arasında imzalanan KGF Kefalet Protokolü uyarınca, kanuni takibi sürdürmek kredi verenin yükümlülüğünde olduğundan, ... A.Ş. tarafından, kefaletin tazmini karşılığında davacı bankaya dava tarihinden önce herhangi bir ödeme yapılmamış olmakla birlikte, ödeme yapılmış olsaydı dahi, davacı bankanın, takip tarihi itibariyle hesaplanan alacak tutarı üzerinden takibi sürdürme yükümlülüğü bulunduğu, takip tarihinden itibaren; Taksitli Ticari Kredilerden kaynaklanan 509.162,98 TL asıl alacak tutarına yıllık % 23,40, Banka Yükümlülük Tutarı Ödenen Çeklerden kaynaklanan 27.167,95 TL asıl alacak tutarına ise yıllık % 33,00, faiz oranları üzerinden temerrüt faiz talep edilebileceği belirtilmiştir.
İddia, savunma, dosya içeriği deliller ve alınan bilirkişi raporuna göre; davacı banka ile dava dışı kredi lehdarı ...Tic.Ltd.Şti. arasında 24/08/2016 tarihli 1.000.000,00-TL-TL limitli, 05/03/2018 Tarihli 1.000.000,00-TL limitli genel kredi sözleşmeleri yapıldığı, davalıların tüm sözleşmeleri aynı limitler ile müteselsil kefil sıfatıyla imzaladıkları, sözleşmenin yapıldığı tarih itibariyle dava dışı kredi lehdarı şirketin ortağı ve yetkilisi olan davalıların kefaletlerinin geçerliliği için eş rızasına gerek bulunmadığı, kefaletlerin TBK'nun 583 maddesi kapsamında geçerli olduğu, yukarıda belirtilen genel kredi sözleşmeleri kapsamında kredi lehdarı şirkete takip ve dava konusu iki ayrı taksitli ticari kredi kullandırıldığı, ayrıca çek karnesi verildiği, kredi taksitlerinin vadelerinde ödenmemesi nedeniyle hesabın 04/02/2019 tarihinde kat edildiği, 24 saatlik mehil içeren kat ihtarının kredi lehdarı şirket ile davalı kefillere 08/02/2019 tarihinde tebliğ edildiği, böylece dava dışı kredi lehdarı şirket ile davalıların 09/02/2019 tarihi itibariyle temerrüde düştükleri tespit edilmiştir.
Taraflar arasındaki sözleşmenin 11/b maddesinde temerrüt faiz oranı açıkça kararlaştırılmamış, temerrüt faizinin sözleşmede farklı bir oran belirtilmediği sürece, kredi borcunun muaccel olduğu tarihte cari olan bankanın TCMB'ye uygulanacağını bildirdiği,en yüksek kredi faiz oranına bu oranın yüzde 30 ilavesi ile bulunacak oran olduğu kararlaştırılmıştır. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 2017/19-1650 esas, 2019/507 karar sayılı ve 02/05/2019 tarihli ilamında da belirtildiği üzere; 6102 sayılı TTK'nın 8/1. maddesinde ticari işlerde faiz oranının serbestçe belirleneceği düzenlenmiş, aynı Kanunun 9. maddesinde, ticari işlerde kanuni, anapara ile temerrüt faizi hakkında ilgili mevzuat hükümlerinin uygulanacağı hükme bağlanmıştır. Bu hükümde atıf yapılan mevzuat 3095 sayılı Kanun hükümleri olup, 3095 sayılı Kanunda akdi faiz oranı yönünden bir sınırlama mevcut değildir. 6102 sayılı TTK'nın 8. ve 9. maddeleri ticari işler bakımından özel hüküm niteliğinde olduğundan, ticari işlerde 6098 sayılı TBK'nın 88. ve 120. Maddeleri uygulanamaz. Öte yandan bankaların Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası’na bildirdikleri ancak müşterilerine uygulamadıkları akdi faizlerin temerrüt faizinin tespitinde esas alınamayacağı yukarıda anılan Hukuk Genel Kurulu kararında belirtilmiştir. Bu durumda sözleşmede temerrüt faiz oranı açıkça kararlaştırılmamış olduğundan, temerrüt faiz oranının tespitinde bankanın kredi lehdarına kullandırdığı ticari krediye uyguladığı akdi faiz oranı esas alınarak temerrüt faiz oranı belirlenmelidir.
Somut olayda da taraflarca temerrüt faiz oranı açıkça kararlaştırılmamıştır. Bu nedenle davacı bankanın takip talebinde her bir kredi kalemi yönünden hangi oranda temerrüt faizi talep edebileceği, yukarıda belirtilen esaslara göre tespit edilmek durumundadır. Bankaca dava dışı kredi lehdarına iki ayrı taksitli ticari kredi için yıllık %18,00 oranında akdi faiz uygulanmıştır. Buna göre davacı banka, sözleşmenin 11/b maddesi uyarınca bu akdi faiz oranlarına %30 ilave ile bulunan temerrüt faiz oranını talep edebilecektir. Yapılan hesaplama ile yıllık temerrüt faiz oranının her iki taksitli ticari kredi için yıllık %23,40 olduğu tespit ve mahkemizce kabul edilmiştir. Davacı banka takip talebinde taksitli ticari krediler için yıllık % 46,80 oranında temerrüt faizi talep etmiştir. Bu oran yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde sözleşmeye uygun olmayıp bankaca talep edilebilecek temerrüt faiz oranı yukarıda tespit edildiği gibidir. Birkişi tarafından taksitli ticari krediler yönünden bu oran esas alınarak hesaplama yapılmıştır.
Mahkememizce alınan bilirkişi raporunda; kat ve takip tarihi itibariyle mevcut taksitli ticari kredi alacakları hesap edildiği gibi, takip tarihinden önce bankaca ödenen çek sorumluluk bedelleri yönünden de hesaplama yapılmıştır. Bilirkişi raporuna göre takip tarihi itibariyle davacı bankanın taksitli ticari krediler nedeniyle dava dışı kredi lehdarından 509.162,98-TL asıl alacak, 9.546,81-TL işlemiş faiz ve 477,34-TL BSMV olmak üzere toplam 519.187,13-TL alacağı mevcuttur. Taksitli ticari krediler bakımından bilirkişi tarafından yapılan tespit hükme esas almaya elverişli bulunmuştur. Ancak takip tarihinden önce nakde dönen gayrı nakdi alacaklar bakımından hesaplama yapılırken akdi ve temerrüt faizi oranlarının dayanağı açıklanmaksızın yıllık%33 oranı esas alınarak hesaplandığı, bu tespit ve hesaplamanın hatalı olduğu anlaşılmıştır. Tazmin edilen çek sorumluluk bedelleri yönünden mahkememizce yukarıda tespit edilen akdi ve temerrüt faiz oranları üzerinden re'sen hesaplama yapılmıştır. Kat tarihi itibariyle tazmine edilmiş çek sorumluluk bedelleri 23.107,95-TL'dir. Kat tarihi ile temerrüt tarihi arasında 2.030,00-TL(05/02/2019 tarihinde) çek sorumluluk bedeli, temerrüt ve takip tarihi arasında ise 2.030,00-TL(20/02/2019 tarihinde) çek sorumluluk bedeli ödenmiştir. Ödeme tarihlerine göre temerrüt tarihine dek yıllık %18 oranında akdi faiz, temerrüt ve takip tarihi arasında ise yıllık %23,40 oranında temerrüt faizi uygulanmıştır. Buna göre;
-04/02/2019 kat tarihi ile 05/02/2019 tazmin tarihi arası 1 gün için
(23.107,95 x 1 x%18)/360=11,55-TL işlemiş akdi faiz,
-05/02/2019 tazmin tarihi ile 09/02/2019 temerrüt tarihi arası 4 gün için
(25.137,95 x 4 x%18)/360=50,28-TL işlemiş akdi faiz,
-09/02/2019 temerrüt tarihi ile 20/09/2019 ikinci tazmin tarihi arası 11 gün için
(25.137,95 x 11 x%23,40)/360=179,74-TL işlemiş temerrüt faizi,
-20/02/2019 ikinci tazmin tarihi ile 06/03/2019 takip tarihi arası 14 gün için
(27.167,95 x 14 x%23,40)/360=247,23-TL işlemiş akdi faiz, olmak üzere toplam 488,80-TL işlemiş faiz ve işlemiş faizin %5 oranında 24,44-TL BSMV hesaplanmıştır.
Buna göre takip tarihi itibariyle davacı bankanın dava dışı kredi lehdarından takip konusu nakdi alacaklar yönünden; taksitli ticari krediler bakımından; 509.162,98-TL asıl alacak, 9.546,81-TL işlemiş faiz ve 477,34-TL BSMV olmak üzere toplam 519.187,13-TL, takip önce tazmin edilen çek sorumluluk bedelleri yönünden 27.167,95-TL asıl alacak, 488,80-TL işlemiş faiz ve 24,44-TL BSMV alacağı bulunduğu, icmal sonucu tüm kredi kalemleri yönünden 536.330,92-TL asıl alacak, 10.035,61-TL işlemiş faiz, 501,78-TL BSMV, 1.693,64-TL ihtar masrafı olmak üzere toplam olmak üzere toplam 548.511,95-TL alacağın mevcut olduğu tespit edilmiştir.
Yukarıdaki tüm saptamalar karşısında; dava dışı asıl borçlu ile birlikte davalı kefillerin de TTK'nun 7 ve TBK'nun 589 maddeleri uyarınca, tespit edilen nakdi borç tutarlarından ve kendi temerrütlerinin sonuçlarından müteselsil kefil sıfatıyla sorumlu oldukları anlaşılmış, davanın kısmen kabulüne; ... 34 İcra Müdürlüğü'nün ...esas sayılı takip dosyasına davalı tarafından yapılan itirazın (tahsilde tekerrür olmamak üzere); 536.330,92-TL asıl alacak, 10.035,61-TL işlemiş faiz, 501,78-TL BSMV, 1.693,64-TL ihtar masrafı olmak üzere toplam olmak üzere toplam 548.511,95-TL alacak yönünden iptaline; 536.330,92-TL asıl alacağa takip tarihinden itibaren yıllık %23,40 oranında temerrüt faizi yürütülmesine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
Nakdi alacak likit nitelikte olup davalılar itirazlarında haksız bulunduğundan İİK'nun 67/2 fıkrası uyarınca davalıların hüküm altına alınan tutarın takdiren %20'si oranında inkar tazminatı ile sorumlu tutulmaları gerekmiştir.
Gayrınakdi alacak yönünden, genel kredi ve kefalet sözleşmelerinde, kefillerin çek depo bedellerinden sorumlu tutulacaklarına dair açık hüküm bulunmadığından davacı talebi yerinde görülmemiştir.
H Ü K Ü M /Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-DAVANIN KISMEN KABULÜNE; ... 34 İcra Müdürlüğü'nün ...esas sayılı takip dosyasına davalı tarafından yapılan itirazın (tahsilde tekerrür olmamak üzere); 536.330,92-TL asıl alacak, 10.035,61-TL işlemiş faiz, 501,78-TL BSMV, 1.693,64-TL ihtar masrafı olmak üzere toplam olmak üzere toplam 548.511,95-TL alacak yönünden İPTALİNE; 536.330,92-TL asıl alacağa takip tarihinden itibaren yıllık %23,40 oranında temerrüt faizi yürütülmesine,
3- Hüküm altına alınan toplam 548.511,95-TL alacağın takdiren % 20'si (109.702,39-TL) oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4- Gayrınakdi alacak yönünden talebin reddine,
5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesap olunan 37.468,86-TL nispi karar ve ilam harcından 6.762,62-TL peşin alınan harcın mahsubuna, bakiye 30.706,24-TL nispi karar ve ilam harcının davalılardan tahsili ile hazineye irat kaydına,
6-Davacı tarafça yatırılan 6.762,62-TL peşin harcın davalılardan tahsiline,
7-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 44.475,60-TL nispi vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
8-Reddedilen nakdi alacak miktarı yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 5.100,00- TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
9-Reddedilen gayrinakdi talep yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 5.100,00- TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
10-Davacı tarafından yapılan ve aşağıda dökümü gösterilen toplam 1.700,65-TL yargılama giderinin davadaki kabul ve red oranına göre % 97'sinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
11-Davalı tarafça dosya üzerinde yapılan yargılama gideri bulunmadığından ve yatırılan gider avansı olmadığından bu konuda hüküm kurulmasına yer olmadığına,
12-HMK 333.maddesi gereğince davacı tarafından yatırılan gider avansından bakiye avansın hüküm kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair, davacı vekilinin ve davalının yüzüne karşı HMK'nun 6723 sayılı Kanunla değişik Geçici 3. ve 341/1 vd. maddeleri uyarınca gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 29/03/2022
Başkan ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Katip ...
¸e-imzalıdır
HARÇ BEYANI /
37.468,86-TL KARAR HARCI
6.762,62-TL PEŞİN HARÇ /
30.706,24-TL KALAN HARÇ
DAVACI GİDERİ /
54,40-TL BVH VE VSH.
1.200,00-TL BİLİRKİŞİ ÜCRETİ
446,25-TL POSTA MAS. /
1.700,65-TL TOPLAM