T.C.
İSTANBUL
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/380 Esas
KARAR NO: 2023/364
DAVA: Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 21/07/2020
KARAR TARİHİ: 24/05/2023
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ -İSTEM/
Davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle; davacı vekili dava dilekçesi ile özetle; Davalı/alacaklı tarafından müvekkili aleyhine .... 27. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile takip başlattığını, taraflarınca takibe itiraz ettiklerini, davalı/alacaklının müvekkilinin dükkanını devrettiği şahıslardan bir çek aldığını, daha sonra bu çeki müvekkilinin de ciro ettiğini, davalı/alacaklının ısrarı üzerine müvekkilinin çeki ciro ederek dükkanı terkettiğini, davalı/alacaklının müvekkilinin haberi olmaksızın çekin ön yüzünden kendisini çıkarttırdığını ve "hamiline" yazısını eklettiğini, çekteki ciro silsilesinin koptuğunu, davalı/alacaklının çekin ön yüzündeki lehtar iken son ciranta durumuna geldiğini, icra takibi dayanağı çek üzerinde tahrifat yapıldığını çekin tedavüle çıkartıldıktan sonra tarih atılarak kambiyo evrakı vasfı kazandırıldığını bu durumda çekin geçersiz olduğunu ve kambiyo vasfına haiz olmadığını, ortada müvekkiline ait hiç borcun olmadığını iddia ve beyan ederek öncelikle takibin yargılama sonrasına kadar teminatlı olarak tedbiren durdurulmasını, müvekkilinin borçlu olmadığının tespit edilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
SAVUNMA/
Davalıya usulüne uygun dava dilekçesi tebliğ edilmiş, süresi içinde cevap dilekçesi sunmamıştır.
KANITLAR VE GEREKÇE/
Mahkememizin 23/09/2019 tarih, 2019/509 Esas ve 2019/785 Kararının İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi'nin 02/07/2020 tarih, 2020/296 Esas ve 2020/738 Karar sayılı ilamı ile kaldırılmasına karar verildiği anlaşılmakla, dosyanın Mahkememizin 2020/380 Esasına kaydının yapıldığı görülmüştür.
Uyuşmazlığın, davacının icra takibine konu çekte tahrifat yapıldığı, çek vasfının bulunmadığı ve zamanaşımına uğradığı iddiasıyla davalıya İİK 72. Maddesi gereği borçlu olup olmadığı noktasında olduğu anlaşıldı.
Davacı vekili dava dilekçesinde; ... 27. İcra Müdürlüğü'nün...esas sayılı dosyası, çek aslı, bilirkişi incelemesi, tanık, yemin ve sair yasal her türlü delil olarak dayanmıştır.
... 27. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası ve dava konusu çek aslı celbedilerek dosya kapsamına kazandırılmıştır.
... 14 İcra Ceza Hukuk Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasının bir örneği ve ... CBS ...soruşturma sayılı dosyasının bir örneği celbedilerek tetkik edilmiştir.
... tarihli Adli Tıp Kurumu Fizik İhtisas Dairesi raporunda, inceleme konusu çekte keşideci imzasının bir kalem, keşide tarihinin farklı fiziki evsafta ikinci bir kalem, diğer yazıların ve ''Hamiline'' ibaresinin altında yer alan imzanın ise farklı fiziki evsafta üçüncü bir kalem ile yazılmış olduğu, inceleme konusu çekte ''...'' İbaresinin üzeri çizilerek sağ tarafına ''Hamiline'' ibaresinin yazılmış olduğu ve söz konusu ibarenin alt bölümüne imzanın atılmış oluğu, inceleme konusu çekte ''Hamiline'' ibaresiyle mavi mürekkepli kalem ile atılmış keşideci imzasının kesişme noktalarında ''Hamiline'' ibaresindeki miniskül ''n'' ve ''e'' harflerinin imzayı çiğnediği saptandığından söz konusu ''Hamiline'' ibaresinin keşideci imzasından sonra yazılmış olduğu bildirilmiştir.
Tüm dosya kapsamı ve toplanan deliller birlikte değerlendirildiğinde; dava, davacının icra takibine konu çekte tahrifat yapıldığı, çek vasfının bulunmadığı ve zamanaşımına uğradığı iddiasıyla davalıya İİK 72. Maddesi gereği borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir. İcra takibi ve davaya konu çek, ... Bank ... Şubesi'ne ait, keşidecisi ... Ltd Şti olan sırasıyla 1.ciranta ..., 2. Ciranta ..., 3. Cirantası davacı ve 4.cirantası davalı ... olan 18.03.2019 keşide tarihli 50.000,00 TL bedelli çektir. Çekin süresinde bankaya ibraz edildiği ve karşılıksız işlemi yapıldığı anlaşılmıştır.
01/07/2012 tarihinde yürürlüğe giren 6102 sayılı TTK'nun 6273 sayılı Kanun'un 8. maddesi ile değişik 814. maddesine göre de, çeklerde zamanaşımı süresi üç yıldır. Keşide tarihi olan 18.03.2019 tarihinden icra takip tarihi olan 18/06/2019 tarihine kadar 3 yıllık sürenin dolmadığı, bu hali ile dava ve icra takibine konu çekin zamanaşımına uğramadığı anlaşılmıştır.
TTK'nın 818/1-c maddesi göndermesi ile çeklerde de uygulanması gereken aynı Kanun'un 680.maddesi uyarınca, açık çek düzenlenmesi mümkündür. Tamamen doldurulmamış çek tedavüle çıkarken anlaşmalara aykırı olarak doldurulduğu yazılı belge ile kanıtlanmadığı sürece, çek üzerinde yazılı tanzim tarihi gerçekliğini ve varlığını korur (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 26/02/2003 tarih ve 2003/19-135 esas 2003/105 karar sayılı ilamı). Davacı taraf yazılı belge ile bu hususu kanıtlayamamıştır.
6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 788. Maddesinde emre yazılı veya belirli bir kimse lehine düzenlenen çekin, ciro ve teslim yolu ile devredilebileceği, yine aynı kanunun 790. Maddesinde cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılacağı düzenlenmiştir. Dava konusu çekte davacı ciranta , davalı hamil durumunda olup, davalı çeke ciro yoluyla hamil olmuştur. Davacı ciranta imzasını inkar etmemektedir. Çek metnine göre ciro silsilesinde şeklen bir kopukluk bulunmamaktadır. Dava dışı keşideci ... Tic Ltd Şti tarafından iş bu davanın davacı ve davalıların şüpheli olarak yer aldığı ... CBS Sahtecilik ve Dolandırıcılık Bürosu ... soruşturma sayılı dosyasına verdiği şikayet dilekçesinde; ... BANK ... Şubesinin ... hesap , ... çek no’lu 50.000.YTL. bedelli çekin tarihsiz olarak düzenlenerek şüpheliye verildiği, çekin önce şüpheli emrine keşide edildiği ancak daha sonra şüphelinin adı çizilmek suretiyle hamiline olarak düzeltildiğinin beyan edildiği anlaşılmıştır. ... CBS Sahtecilik ve Dolandırıcılık Bürosu.... soruşturma sayılı dosyasında; "... Soruşturma evrakı incelendiğinde; suça konu olayın kira alacağından dolayı hukuki ihtilaf teşkil ettiği, zira salt olarak çeke tarih atılmamasının çeki sahte durumuna düşürmeyeceği, açığa imzanın kötüye kullanılması suçu açısından ise de, olaya konu senedin müştekinin aleyhine olacak şekilde doldurulduğunun yazılı delille ispat olunması gerektiği, olayda ise herhangi bir yazılı delilin bulunmadığı, müşteki tarafından da sunulmadığı, kaldı ki müşteki vekilinin dilekçesinin üçüncü satırında taraflar arasında kira zam oranı meselesinden kaynaklı bir anlaşmazlığının bulunduğunun belirtildiği, yine müşteki vekilinin dilekçesinde, olaya konu çekteki şüphelinin isminin üstünün çizilmesinin müşteki ile şüpheli tarafın bulunduğu anda taraflarca yapıldığının belirtildiği, keza yine çekin 50.000 YTL olarak taraflarca kararlaştırıldığının belirtildiği, bu nedenle olayda Cumhuriyet Başsavcılığımızca soruşturma yapmayı gerektirir herhangi bir suç veya suç unsurunun bulunmadığı tüm soruşturma evrakından anlaşılmakla ;Açıklanan nedenlerle; şüpheli hakkında üzerine atılı müsnet suçtan kamu adına kovuşturmaya yer olmadığına..."şeklinde karar verildiği ve kararın kesinleştiği anlaşılmıştır. Dava dışı keşideci ...Şti nin şikayet dilekçesindeki beyanları ve ... CBS Sahtecilik ve Dolandırıcılık Bürosu ... soruşturma sayılı dosya kapsamı da dikkate alınarak davacının davaya konu çekte tahrifat yapıldığı iddiasını ispat edemediği anlaşılmıştır.Yukarıda açıklanan nedenlerle davacının icra takibine konu çekte tahrifat yapıldığı, çek vasfının bulunmadığı ve zamanaşımına uğradığı iddiasıyla açılan menfi tespit davasının ispat edilemediği gibi davacının teminat iddiası da yasada öngörülen nitelikte bir belge ile ispatlanamadığı sonuç ve kanaatine varılarak davacının davaya konu çek nedeniyle İİK 72. Maddesi gereği borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkin davasının reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM/ Gerekçesi yukarıda izah olunduğu üzere;
1-Davanın reddine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesap olunan 179,90.-TL maktu karar ve ilam harcının, dava açılırken davacı taraftan peşin alınan 853,88.-TL harçtan mahsubu ile hazineye gelir kaydına, artan 673,98.-TL'nin hüküm kesinleştiğinde ve talep edildiğinde davacıya iadesine,
3-Davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T.'deki esaslara göre belirlenen 9.200,00.-TL maktu vekalet ücretinin, davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
5-HMK 333.maddesi gereğince davacı tarafından yatırılan 222,00.-TL gider avansından artan avans olması halinde, hüküm kesinleştiğinde ve talep edildiğinde davacıya iadesine,
6-Davalı tarafından yapılan 23,50.-TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7-Davalı tarafından yatırılan 50,00.-TL gider avansından artan avans olması halinde, hüküm kesinleştiğinde ve talep edildiğinde davalıya iadesine,
Dair taraf vekillerinin huzurunda, kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde mahkememize verilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemeleri'nde istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi.24/05/2023
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır
*Bu belge 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu kapsamında elektronik imza ile imzalanmıştır.*