T.C.
İSTANBUL
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/389 Esas
KARAR NO: 2022/85
DAVA: Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 24/07/2020
KARAR TARİHİ: 01/02/2022
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ -İSTEM/
Davacı vekili dava dilekçesi özetle; müvekkili bankanın mülkiyetinde olan ve tapuda "... ili ... İlçesi ... köyü 408 ada 1 parsel" kayıtlı fabrika nitelikli gayrimenkulün ihale yolu ile satışa çıkarıldığını, karşı taraf .... A.Ş.'nin 09/03/2020 tarihli satın alma teklifi ile fabrika için ihaleye katıldığını ve en yüksek teklifi vererek 15.200.000,00-TL bedel ile ihaleliyi kazandığını, 23/03/2020 tarihli Gayrimenkul Satın Alma Şartnamesi'nin taraflar arasında imzalandığını ve sonrasında fabrikanın mülkiyetinin ... A.Ş.'ye devredildiğini, fabrika içerisinde bulunan makine ve teçhizat ise ... A.Ş.'nin farklı bir alanda faaliyet göstermesi nedeniyle banka mülkiyetinde kaldığını, bankanın gayrimenkul satın alma şartnamesinin 11. maddesinde tapu takyidatında şerhler hanesinde listeli makine ve teçhizatı müvekkili salgın süresine rağmen elinden gelen fedakarlığı göstererek fabrika içerisindeki makine ve teçhizatın satışı konusunda 20/03/2020 tarihli ihale ile ... A.Ş ile anlaştığını, tapu takyidatında şerhler hanesinde bulunan makineler ile fabrika içerisinde fiilen bulunan makine ve teçhizatta farklılıklar bulunması nedeniyle hangi makine ve teçhizatın satışa konu edileceğinin, hangi makine ve teçhizatın ... A.Ş.'de kalacağı konusunda ... A.Ş.'nin de taraf olduğu mutabakatsızlık yaşandığını, bu süreçte fabrikada fiilen bulunan makine ve teçhizat envanterinin çıkarılması için çalışma yapıldığını ve ...A.Ş. tarafından 02/04/2020 tarihli envanter hazırlanabildiğini, 30-31 Mart tarihlerinde sokağa çıkma yasağı ilan edilmesi üzerine ... şirketi gecikmeli olarak envanteri çıkartabildiğini, taraflar arasında (... -...- ...) yapılan görüşmeler sonucunda salgın nedeniyle ancak geçen hafta yaşanan mutabakatsızlığın giderildiğini, müvekkili ..., ... şirketine 500.000,00-TL ödeyeceğini, bu makine ve teçhizatlar içerisinden ise ...'nun dilediğini alabileceğini kararlaştırıldığını, ... şirketinin salgın nedeniyle alınan hafta sonu sokağa çıkma yasağının tahliyenin gerçekleştirilmesini uzattığını, açıkça 16 Nisan 2020 tarihli e-postasında belirttiğini, müvekkili banka tarafından da durum izah edilerek ... şirketinden yaşanan olağanüstü durum için 19/04/2020 tarihli e-posta ile süre istense de talebin ... A.Ş.'de karşılık bulmadığını, ... A.Ş. ile süre talebi konusunda anlaşma sağlanamaması nedeniyle müvekkili banka tarafından ... 11. Noterliğinin ... tarihi ... yevmiye numaralı ihbarnamesinin gönderildiğini, ihbarname ile ihtar tarihinin hemen ertesi gün tahliyeye başlanacağı ve 30 gün içinde tahliyenin tamamlanacağı, gecikilen her gün için 2.500,00-TL gecikme cezasının ödeneceğinin iletildiğini, bunun üzerine ... şirketi ilave süre için 350.000,00-TL ve her gün için 3.000,00-TL talep ettiğini, ve bu meblağ üzerinde de anlaşmasına rağmen sözleşme imzalamaktan imtina ettiklerini ve süreci uzattığını, Koronavirüs salgını etkilerinin bazı sözleşmeler yönünden mücbir sebep derecesine ulaşmadığı düşünülüyorsa imkansızlık nedeniyle borcun sona ermeyeceğini, fakat TBK m 138 uyarınca aşırı ifa güçlüğü nedeniyle mahkemeden sözleşmenin uyarlanmasının talep edilmesinin mümkün olduğunu, sözleşme süresi ivedi şekilde uyarlanmazsa ... şirketi 2.6 Milyon TL değerindeki dava konusu makineleri satacağını ve ileride açılacak davanın bir anlamının kalmayacağını, taraflar arasındaki mevcut sözleşme süresinin 27/04/2020 tarihinden itibaren tedbiren 30 gün süre ile uzatılmasına, bu süre içerisinde ... A.Ş. de mağdur olmaması adına tahliyenin devam ettiği her gün için müvekkili banka tarafından ... A.Ş.'ye günlük 3.000,00-TL kira ödenmesine karar verilmesini, davaya konu makinelerin müvekkili bankaya teslimine, davalı taraf dava konusu makineler üzerinde tasarrufta bulunmuşsa makine ve teçhizatın bedeli olan 2.500,00-TL' nin müvekkili bankaya ödenmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA/
Davalı vekilinin davaya cevap dilekçesi özetle; davacı ile müvekkil şirket arasında 23.03.2020 tarihinde ... ili, ... ilçesi, ... Köyü, 408 Ada, 1 Parselde kain gayrimenkulün satışı için "Gayrimenkul Satış Şartnamesi" imzalanmış, aynı gün gayrimenkulün satış bedeli olan 15.200.000,00-TL ödenerek tapu devri gerçekleştirildiğini, anılan şartnamenin 11. Maddesinde "Tapu takyidatında .... Ye ait hisse üzerinde şerhli bulunan makine ve teçhizatlar muhtelif adet ve sayıda eksik olmakla birlikte fiilen mevcut makine ve teçhizatlardan aşağıda belirtilenler, tapu devri ile birlikte ...A.Ş. Ye devredilecektir. Tapu takyidatında belirtilen ve aşağıda listelenenlerin dışındakilerin ... A.Ş. Tarafından 3. Kişilere satışına ... A.Ş. Muvafakat eder. Anılan Makinaların satışı 23.03.2020 tarihinde gerçekleşmiş olup; ... işbu makina ve teçhizatları alan 3. Kişiye en fazla 30(otuz) gün süre verecektir. İşbu süre 23.03.2020 tarihinden itibaren başlar. Bu süre sonunda teslim alınmayan her türlü eşya bila bedel ... A.Ş. Ye bırakılacaktır. ...A.Ş. Nin bu süre zarfında malların teslim alınmaması halinde hiçbir sorumluluğu yoktur." şeklindeki maddeden açıkça anlaşılacağı üzere 23.03.2020 tarihinden itibaren 30 günlük süre içerisinde tahliye edilmeyen söz konusu makine ve teçhizatın mülkiyetinin 23.04.2020 tarihinde bila bedel müvekkil şirkete geçtiğini, davacı banka ile, dava dışı ...A.Ş. arasında henüz taşınmaz müvekkil şirkete satılmadan önce 20.03.2020 tarihinde akdedilen ve davacı tarafça dava dilekçesi ekinde 3 numaralı ek olarak ibraz edilen DEMİRBAŞ SATIŞ SÖZLEŞMESİ'nin 5. Maddesinin ise "Firma, satış sözleşmesinin imzalanması ve satış bedelinin ödenmesinden sonra makine ve teçhizatların tahliyesi işlemlerini başlataak olup 27.04.2020 tarihinden itibaren 4 hafta içerisinde tahliye sürecini tamamlayacaktır. Bu süre zarfında tahliye işlemlerinin sona ermemesi durumunda Firma, Banka'yagünlük 2.500 TL gecikme bedeli ödeyecektir. Banka söz konusu tutarı fabrikayı satın almış olan ... A.Ş.'ye kira bedeli olarak ödeyecektir." şeklinde olduğunu, 3. bentte alıntılanan ve müvekkil şirket ile davacı banka arasında akdedilen sözleşmenin 11. Maddesi içeriğinin son derece açık olduğunu, makine ve teçhizatın 23.04.2020 Tarihinine kadar tahliyesi öngörüldüğünü, ancak yine davacı banka ile dava dışı ... arasında 20.03.2020 tarihinde akdedilen sözleşme içeriğinde (ki müvekkil ile banka arasında henüz sözleşme akdedilmeden düzenlenmiştir) tahliye süreci 27.04.2020 tarihinden itibaren 4 hafta içinde sona erdirileceği şeklinde düzenlemenin bulunduğu, davacı yanın Covid-19 pandemisi sebebiyle alınan önlemlerden etkilenmediğinin açık olduğunu, sürekli bu hususu vurgulamaları en başından beri uymak niyetinde olmadıkları 30 günlük sürenin uzatılması için mazeret oluşturma çabasından ibaret olduğunu, davacı yanın bu husustaki iddiaları ile ... 15. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... D. İş ve ... 10. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... D.İş. Sayılı dosyalarından sürenin uzatılmasına yönelik ihtiyati tedbir talepleri de reddedildiğini beyan ederek, davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı yana tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
KANITLAR VE GEREKÇE/
Dava; satım sözleşmesine dayalı alacak davasıdır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık konularının; taraflar arasındaki gayrımenkul Satın alma şartnamesi kapsamında, davacı tarafından davalıya satılıp devredilen fabrika içerisinde bulunan makina ve teçhizattan tapu kaydının şerhler hanesinde kayıtlı makine ve teçhizatların mülkiyetinin davacıda kalacağı, bu makine ve teçhizatın 30 gün içerisinde davacı tarafından üçüncü kişiye satılıp tahliye edileceği, teslim alınmayan makine ve teçhizatın ise bila bedel davalıya bırakılacağı kararlaştırılmış olmakla, davacının pandemi tedbirleri nedeniyle tahliyenin geciktiği, ayrıca davalı ile davacı arasında tapu kaydının şerhler hanesinde bulunan makine ve teçhizat ile fabrikada fiilen bulunan makine ve teçhizatın karşılaştırılması, böylece hangilerinin mülkiyetini davacıda kaldığının tespiti hususunda davalının engellemesi nedeniyle mutabakatsızlık yaşandığı yönündeki iddialarının yerinde olup olmadığı, buna göre ilgili makine ve teçhizatın satış ve tahliye işlemlerindeki gecikmeye müessir durumların neler olduğu, davacının tahliyenin mücbir sebep ve davalı engeli nedeniyle geciktiği, bu nedenle mülkiyetin hala davacıda olduğu iddiasının yerinde olup olmadığı, davalının makinelerin mülkiyetinin sözleşme hükümleri uyarınca kendisine geçtiği savunmasının yerinde olup olmadığı, makine ve teçhizatın tahliye edilmesi, satılmış iseler bedellerinin davacıya ödenmesi taleplerinin yerinde olup olmadığı noktalarında toplandığı tespit edilmiştir.
Taraflarca gösterilen deliller toplanmış, taraflar arasındaki 23/03/2020 tarihli sözleşme ve ekleri, davacı ile dava dışı ... Şirketi arasındaki 20/03/2020 tarihli demirbaş satış sözleşmesi, ... ili, ... ilçesi, ... Köyü, 408 ada, 1 parselde kayıtlı taşınmazın tapu kaydı, tara şirketlerin sicil kayıtları dosya arasına alınmış, davacı vekilinin delil listesinde bildirdiği tutanaklarda isim ve imzaları yer alan tutanak tanıkları ile davacı tanığı dinlenilmiştir.
Tutanak tanığı ... talimat mahkemesince dinlenilmiş; "geçen yıl Mart ayından sonra çalıştığım davacı banka bizi güvenlik personeli olarak 2,5-3 ay kadar görev yapmak üzere dava konusu fabrikanın ... iline gönderdi, ben diğer görevli personel ile fabrikanın güvenliğini sağladım, ben fabrikanın içerisinde makine ve teçhizatları gördüm, bunların fabrikadan çıkartıldığını ve tahliye edildiğini görmedim, fabrikanın satışı ile makine ve teçhizatların mülkiyeti ile fabrikadan tahliyesi konusunda başkaca bir bilgim yoktur" beyanında bulunmuştur.
Tutanak tanığı ...' talimat mahkemesinde dinlenilmi; " geçen yıl Mart ayından sonra çalıştığım davacı banka bizi güvenlik personeli olarak 2,5-3 ay kadar görev yapmak üzere dava konusu fabrikanın bulunduğu ... iline gönderdi, buraya davacı bankanın iştiraki olan güvenlik şirketi personeli olarak gitmiştik, ben diğer görevli personel ile fabrikanın güvenliğini sağladım, bu şirket yetkilileri fabrika içindeki makineleri götürmek için gelmişlerdi, ben ve güvenlik arkadaşlarım ...şirketi görevlileri ile birlikte içeriye girdik ancak davalı şirket fabrikanın kendisine ait olduğunu söyleyerek bizi fabrikadan çıkardı, fabrikanın içerisinde makine ve teçhizatları gördüm, bunların fabrikadan çıkartıldığını ve tahliye edildiğini görmedim, fabrikanın satışı ile makine ve teçhizatların mülkiyeti ile fabrikadan tahliyesi konusunda başkaca bir bilgim yoktur" beyanında bulunmuştur.
Tutanak tanığı ... 'ın talimat mahkemesinde dinlenilmiş;" geçen yıl Mart ayından sonra çalıştığım davacı banka bizi güvenlik personeli olarak 2,5-3 ay kadar görev yapmak üzere dava konusu fabrikanın bulunduğu ... iline gönderdi, buraya davacı bankanın iştiraki olan güvenlik şirketi personeli olarak gitmiştik, ben diğer görevli personel ile fabrikanın güvenliğini sağladım, bu şirket yetkilileri fabrika içindeki makineleri götürmek için gelmişlerdi, ben ve güvenlik arkadaşlarım ... şirketi görevlileri ile birlikte içeriye girdik ancak davalı şirket fabrikanın kendisine ait olduğunu söyleyerek bizi fabrikadan çıkardı, fabrikanın içerisinde makine ve teçhizatları gördüm, bunların fabrikadan çıkartıldığını ve tahliye edildiğini görmedim, fabrikanın satışı ile makine ve teçhizatların mülkiyeti ile fabrikadan tahliyesi konusunda başkaca bir bilgim yoktur, davalı şirket yetkilisi bize davacı banka ile fabrikanın mülkiyeti konusunda aralarında ihtilaf olduğunu ve bu nedenle fabrikada istemediklerini söyledi " beyanında bulunmuştur.
Davacı tanığı ... mahkememizce dinlenilmiş; " davacı bankada mali kontrol grup başkanı olarak çalışıyorum, davalı şirket ile dava konusu sözleşme kapsamındaki tahliye sürecine ilişkin görüşmelere 2020 yılı mart ayı sonu itibariyle dahil oldum, davalı şirkette görev yapan Sefa bey ile sürekli telefon görüşmelerimiz ve mail görüşmelerimiz oldu, son bir kaç defada şirket sahibinin oğlu ile görüştüm, davalı şirkete satılan fabrika içerisinde bulunan makine ve teçhizat ile tapuda şerhler hanesinde kayıtlı olan ve olmayan makine ve teçhizatlar arasında uyum yoktu, taraflar bu konuda mutabıktı bu nedenle yeniden ekspertiz incelemesi yapılması gerekti, tahliye için ek süre hususunda davalı firma ile yapılan görüşmelerde istenilen ilave süre davalı şirkete günlük olarak ödenecek bedelde mutabık kalınamadığı için sürekli bu konudaki teklifler üzerinde revizyonlar yapıldı, en son prensipte anlaşma sağlandı ama bu konuda yazılı olarak imzalanan bir sözleşme olmadı, ancak prensipte mutabık kalınan anlaşma 500.000-TL artı ilave her gün için 2.500,00-TL kira bedeli ödenmesi şeklinde idi, aslında bu aşamaya gelinmeden öncede mutabık kalındı ek talepler nedeniyle yeniden görüşme yapıldı, 19-20 nisan gibi bizim anlaştığımız 3. Kişi firma fabrikaya gitti ancak menkullerin boşaltılmasına davalı yan izin vermedi, 3. Kişi firma davalı şirkete yalnızca bir kez gitti, pandemi birincil etken olmamakla birlikte süreci uzattı, örneğin ekspertiz bulmak isteğimizde firma bulmak zorlaştı şehirler arası ulaşım yasağı vardı" beyanında bulunmuştur.
Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; taraflar arasında imzalanan 23/03/2020 tarihli gayrımenkul satın alma şartnamesinin 11 maddesi ile sözleşmeye konu ... ili, .... ilçesi, ... Köyü, 408 ada, 1 parselde kayıtlı taşınmaz üzerinde bulunan fabrika binası içerisindeki makine ve teçhizatlardan, tapu kaydının şerhler hanesinde yer alan ve sözleşmede belirlenen makine ve teçhizatın davalıya devredileceği, bunun dışında kalan makine ve teçhizatın üçüncü kişiye satışına davalının muvafakat edeceği, üçüncü kişiye satışın 23/03/2020 tarihinde gerçekleştiği, davacının üçüncü kişiye satışı yapılan makinelerin 3 bu makine ve ve teçhizatın tahliyesi için otuz günlük süre vereceği, bu sürenin 23/03/2020 tarihinden başlayacağı, bu süre içerisinde teslim alınmayan her türlü eşyanın bila bedel davalının mülkiyetine geçeceği kararlaştırılmıştır.
Taraflar arasındaki sözleşmenin 11.maddesi üçüncü kişiye satılan makinelerin 23/03/2020 tarihinden itibaren otuz gün süre ile davalı tarafından saklanmasına, üçüncü kişi tarafından tahliyenin otuz gün içerisinde sağlanmaması halinde makinelerin mülkiyetinin davalıya geçeceğine yönelik saklama sözleşmesine ilişkin unsurları da içeren karma bir ve ayrı bir sözleşmedir. Sözleşmenin anılan maddesinde; fabrikada bulunup davacı mülkiyetinde bırakılan makinelerin üçüncü kişiye satıldığı ve 23/03/2020 tarihinden itibaren otuz gün içerisinde üçüncü kişi tarafından tahliye edileceği davalıya taahhüt edilmiştir. Aksi halde bu makinelerin mülkiyetinin davalıya geçeceği de kararlaştırılmıştır. Öte yandan davacının dava dışı ... Şirketi ile yaptığı 20/03/2020 demirbaş satış sözleşmesinin 5.maddesinde tarafların, demirbaşların satış bedeli bedeli yatırılmış olmak koşulu ile ... firmasının 27/04/2020 tarihinden itibaren dört hafta içerisinde tahliye sürecini tamamlayacağı hususunda anlaştıkları tespit edilmiştir.
Davacı ile davalı arasındaki sözleşmede taşınmazların 23/03/2020 tarihinden itibaren otuz gün içerisinde üçüncü kişi tarafından tahliye edileceği kararlaştırılmış olmasına rağmen, davacının üçüncü kişi ile yaptığı 20/03/2020 tarihli sözleşmenin 5. Maddesinde tahliyenin 27/04/2020 tarihinden itibaren başlamasını kabul ettiği açıktır. Başka ifade ile davacı üçüncü kişi ile tahliyenin başlayacağı tarihi kararlaştırmış, bu tarih, davalıya taahhüt ettiği otuz günlük sürenin bitiminden sonra başlamasına rağmen yine de davalıya taahhütte bulunmuştur. Davacı ile davalı arasındaki sözleşmenin yapıldığı tarihte, davacı tahliyenin otuz gün içerisinde tamamlanamayacağını, üçüncü kişinin tahliyeye başlama tarihinin sonraki bir tarih olduğunu bilmektedir. Davacının her ne kadar pandemi tedbirleri nedeniyle TBK 138 maddesi uyarınca sözleşmenin uyarlanmasını talep etmiş ise de; pandemi tedbirleri 11/03/2020 tarihi itibariyle her iki sözleşmenin yapıldığı tarihten önce uygulanmaya başlamıştır. Bu nedenle TBK 138 maddesi somut olayda uygulanamaz. Öte yandan, davacının üçüncü kişi ile yaptığı sözleşmenin 5.maddesi nazara alındığında, pandemi koşulları söz konusu olmasa idi dahi, tahliyenin 23/03/2020 tarihinden itibaren otuz gün içerisinde tamamlanamayacağı, hatta tahliyenin ancak otuz günlük sürenin dolmasından sonra başlayacabileceği dosya kapsamı deliller ile sabit haldedir. Tüm bu saptamalar karşısında dava konusu edilen makinelerin mülkiyetinin, taraflar arasındaki sözleşmenin 11/4 fıkrası uyarınca 23/03/2020 tarihinden itibaren işlemeye başlayan otuz günlük sürenin dolması ile davalıya 23/04/2020 tarihi itibariyle davalıya geçtiği anlaşılmış davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle;
H Ü K Ü M /
1-Davanın REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesap olunan 80,70-TL maktu harcın peşin alınan 42.613,05-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 108.825,00-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
4-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı tarafça yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda hüküm kurulmasına yer olmadığına,
6-HMK 333.maddesi gereğince davacılar tarafından yatırılan gider avansından geriye artan kısmın hüküm kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzlerine karşı gerekçeli kararın tebliğinde itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 01/02/2022
Başkan ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Katip ...
¸e-imzalıdır