T.C.
İSTANBUL
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2020/50 Esas
KARAR NO: 2020/34
DAVA: Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanun' undan Kaynaklanan Sözleşmeden Dönme- Bedel İadesi- Tüketici Senetlerinin İptali/ İadesi
DAVA TARİHİ:10/11/2014
KARAR : Gönderme/ İade Kararı
KARAR TARİHİ: 21/01/2020
İstanbul ...Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Esas, ...Karar sayılı, 14/01/2020 tarihli Merci tayinine dair prosedörün işletilmesi için Mahkememize tevzi edilen dosya mahkememiz esasının yukarıda belirtilen sırasına kaydı yapıldı. Dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ -İSTEM/ İstanbul ...Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Esas, ... Karar sayılı, 14/01/2020 tarihli kararı ile; Davanın ilk olarak Bursa ...Tüketici Mahkemesi nezdinde açıldığını, ve yetkisizlik kararlarının ardından sırasıyla Bursa ...Asliye Ticaret, İstanbul .. Asliye Ticaret, İstanbul ... Tüketici Mahkemesi ve nihayet mahkemelerine intikal ettiğini, İstanbul ...Asliye Ticaret Mahkemesinin görevsizlik karının kesinleştiği esnada Tüketici Mahkemesi ile Ticaret Mahkemesi arasında olumsuz görev uyuşmazlığı meydana geldiğini, HMK 20 mad. Örgörülen şekilde merci tayini yoluyla görevli mahkeme belirlenmeden yargılamanın sürdürülmesinin olanaksız olduğundan bahisle dava dosyasının merci tayinine dair prosedürün işletilmesi için mahkememize gönderilmesine karar verilmiştir.
KANITLAR VE GEREKÇE/ Tüm dosya kapsamı incelenip değerlendirildiğinde; tarafların iddia ve savunmalarından, anlaşamadıkları hususlar, anlaştıkları hususlar, çekişmeli vakıalar hakkında toplanan deliller, delillerin tartışılması ve değerlendirilmesi, sabit görülen vakıalarla bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebepler şu şekildedir:
Davacı, Bursa ... Tüketici Mahkemesinde tüketici hukukundan kaynaklanan konut imali ( eser ) sözleşmesinin iptalini, ödenen bedelin iadesini ve ödemeye konu çıkarılan tüketici senetlerinin iptali ve iadesini talep etmiştir. Davalı, genel mahiyette davanın reddini savunmuştur. Dava, tüketici hukukundan kaynaklanan seçimlik hakkın kullanımına ilişkin sözleşmeden dönme ve sonuçlarına dairdir.
Dava dosyasının safahatı;
Bursa Yargı Çevresinde;
1.Bursa ... Tüketici Mahkemesi ... E-... K 11.02.2015 tarihli kararı ile görevsizlik kararı vermiştir.
2.Bunun üzerine dosya Bursa... Asliye Ticaret Mahkemesi' nin ... E sırasına kaydolmuş iş bu mahkemece de karşı görevsizlik hususuna değinilmeksizin ... karar sayılı 13.04.2015 tarihli karar ile yetkisizlik kararı verilmiştir.
İstanbul Yargı Çevresinde;
3.Bunun üzerine dosya Mahkememizin ... Esas sırasına görevli ve yetkili olduğundan bahisle yetkisizlik kararı sonrasında kaydolmuştur. Mahkememizce 11.10.2018 tarihinde ... Karar numarası ile Tüketici Mahkemesinin görevli olduğundan bahisle ilk görevsizlik kararı verilmiştir.
4.Bunun üzerine dosya İstanbul ... Tüketici Mahkemesi' nin ...Esas sırasına kaydolmuş bu Mahkemece de ... E-...Karar sayılı 05.02.2019 tarihinde asliye mahkemesinin görevli olduğundan bahisle ikinci görevsizlik kararı verilmiştir.
5.Bunun üzerine dosya İstanbul ... Asliye Hukuk Mahkemesi' nin... Esas sırasına kaydolmuş Mahkemece ... Karar Numarası ile 14.01.2020 tarihinde merci tayini için gerekli prosedür işletilmek üzere dosya Mahkememize iade edilmiştir.
6.Bunun üzerine dava dosyası Mahkememiz yukarıdaki... esas sırasına kaydolmakla incelenmiştir.
Merci tayini, Hukuk Muhakemeleri Kanununun 21. maddesinde yargı yerinin belirlenmesi tabiriyle ifade edilmiştir. Kanun maddesinde merci tayini gerektiren sebepler tahdidi şekilde belirtilmiştir. Kanun hükmüne göre merci tayini gerektiren haller; ◾Davaya bakmakla görevli ve yetkili mahkemenin davaya bakmasına herhangi bir engel çıkmış olması, ◾İki mahkeme arasında, yargı çevrelerinin sınırlarının belirlenmesi konusunda bir tereddüt ortaya çıkmış olması, ◾İki mahkeme de görevsizlik kararı verip, bu kararlar kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleşmesi, ◾Kesin yetki hallerinde, iki mahkemede yetkisizlik kararı verir ise ve kararlar kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleşmesi durumlarıdır. Merci Tayini Talebinin İncelenmesi ve Karara Bağlanması; yetkili mahkemenin bir davaya bakmasına herhangi bir engel bulunduğu yahut iki mahkeme arasında yargı çevrelerinin sınırlarının belirlenmesinde tereddüt ortaya çıktığı takdirde, yetkili mahkemenin tayininde, ilk derece mahkemeleri için bölge adliye mahkemelerine, bölge adliye mahkemeleri için Yargıtaya başvurulur (HMK m.22/1) İki mahkemenin aynı dava hakkında göreve veya yetkiye ilişkin olarak verdikleri kararlar kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleştiği takdirde, görevli veya yetkili mahkeme, ilgisine göre bölge adliye mahkemesince veya Yargıtayca belirlenir.(HMK m.22/2) Yargı yerinin belirlenmesine ilişkin inceleme dosya üzerinden yapılabilir.(HMK m.23/1) Bölge adliye mahkemesince veya Yargıtayca verilen yargı yeri belirlenmesi ile kanun yolu incelemesi sonucunda kesinleşen göreve veya yetkiye ilişkin kararlar, davaya ondan sonra bakacak mahkemeyi bağlar.(HMK m.23/2)
'' İstanbul yargı çevresinde '' tüketici mahkemelerinin görevli olduğundan bahisle ilk görevsizlik kararının Mahkememizce 15.10.2018 tarihinde ... Esas-... Karar sayılı dosyasında verildiği görülmektedir. '' İstanbul yargı çevresinde '' ikinci görevsizlik kararı veren İstanbul ... Tüketici Mahkemesi'nin ...Esas -... Karar sayılı 05.02.2019 tarihli kararında görevsizlik kararının İstanbul Asliye Hukuk Mahkemelerinin görevli olduğundan bahisle verildiği görülmektedir. İş bu durum karşısında; İstanbul Yargı Çevresinde Mahkememizin ikinci görevsizlik kararını veren Mahkeme olmadığı, ilk görevsizlik kararı veren Mahkeme olduğu net bir şekilde anlaşılmaktadır ayrıca İstanbul ... Tüketici Mahkemesi tarafından verilen görevsizlik kararı ile de merci tayini gerektirir şekilde Mahkememiz ticaret mahkemeleri olarak görevli gösterilmemiştir olup görevli gösterilen Mahkeme İstanbul Asliye Hukuk Mahkemeleridir, bu durum merci tayinini gerektiren olumsuz görev uyuşmazlığını meydana getirmemektedir. Olumsuz görev uyuşmazlığından bahsedilebilmesi bu koşullarda mümkün değildir. İstanbul ...Tüketici Mahkemesince İstanbul Asliye Hukuk Mahkemelerinin görevli olduğundan bahisle görevsizlik kararı verildiği anlaşılmakla bunun olumsuz görev uyuşmazlığı çıkarmadığı, Tüketici Mahkemesinin de karşı görevsizlik kararı vermesi ve bu kararın kesinleşmesi gerektiği nazara alındığında merci tayini için aranan " İki mahkeme arasında olumsuz görev uyuşmazlığı bulunması " koşulunun henüz gerçekleşmediği kuşkusuzdur. Somut olayda, İstanbul Yargı Çevresinde mahkemelerce (ticaret- tüketici) verilen iki ayrı görevsizlik kararı kesinleşmiş ise de, iki mahkeme arasında karşılıklı olarak verilmiş bir görevsizlik kararı bulunmamaktadır. Ticaret Mahkemesi Tüketici Mahkemesini, Tüketici Mahkemesi Asliye Hukuk Mahkemesini görevli göstermiştir. Olumsuz görev uyuşmazlığından bahsedilebilmesi için İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ( Mahkememizin) kararında görevli olduğu belirtilen İstanbul ... Tüketici Mahkemesinin de ikinci görevsizlik- karşı görevsizlik kararı ile Mahkememizi görevli göstermesi halinde olumsuz görev uyuşmazlığı oluşabilirdi ancak Tüketici Mahkemesi Asliye Hukuk Mahkemesini görevli göstermiştir. " İki mahkeme arasında olumsuz görev uyuşmazlığı bulunması" koşulunun henüz gerçekleşmediği kuşkusuzdur.
İstanbul ... Asliye Hukuk Mahkemesinin kararında merci tayini prosedürünün işletilmesi konusunda mahkememize dosya gönderilmiş ise de; Mahkemelerin vereceği kararlar, yapacağı işler, görevlendirilmeleri, çalışma prensipleri, görev çerçevesi, yargılamaya hakim olan ilkeleri ... vb. mevzuat çerçevesindedir. Bir Mahkeme tarafından merci tayini prosedürünün işletilmesi açısından başkaca Mahkemenin görevlendirme yapması kanunen mümkün değildir. Yani İstanbul ... Asliye Hukuk Mahkemesinin kararında belirtildiği üzere merci tayini prosedürünün işletilmesi konusunda mahkememize dosya gönderilmesi veya Mahkememizin görevlendirilmesi mümkün bulunmamaktadır. Ayrıca olumsuz görev uyuşmazlığında merci tayini gerekmesi halinde gerekli kanuni değerlendirmeyi 6100 Sayılı HMK gereğince BAM / Yargıtay yapmaktadır.
Saptanan ve hukuksal durum bu olunca; tüketici mahkemesinin görevli olduğundan bahisle ilk görevsizlik kararı veren Mahkeme olmamız karşısında ve tüketici mahkemesince ikinci görevsizlik kararının asliye hukuk mahkemeleri açısından verilmesi karşısında karşı görevsizlik kararı bulunmaması sonucu olumsuz görev uyuşmazlığının şartlarının bulunmadığı ve merci tayini şartlarının da oluşmadığı, yukarıda kanunen izah olunduğu gibi İstanbul ... Asliye Hukuk Mahkemesi' nin merci tayini prosedürü için Mahkememizi dava dosyasında görevlendirmesinin kanunen olanaklı olmadığı kanunen değerlendirilmiş bu nedenle Mahkememizce değerlendirilmesi kanunen mümkün olmayan ve olumsuz görev uyuşmazlığı ile yargı yeri belirleme koşulları bulunmayan dosyanın Mahkememize dava dosyasını gönderen İstanbul ... Asliye Hukuk Mahkemesine/ mahalline iadesine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM/ Gerekçesi yukarıda izah olunduğu üzere;
1-Mahkememizce değerlendirilmesi kanunen mümkün olmayan ve yargı yeri belirleme koşulları bulunmayan dosyanın İstanbul ...Asliye Hukuk Mahkemesine/ MAHALLİNE İADESİNE,
2- Esasın bu şekilde kapatılmasına,
Dair dosya üzerinden yapılan inceleme sonucu karar verildi.
Yazı İşleri Müd.
E-İMZA
Hakim ...
E- İMZA