T.C.
İSTANBUL
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2020/599 Esas
KARAR NO:2025/717
DAVA:İtirazın İptali (Ticari İşletmenin Satılması Veya Devrinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:22/10/2020
KARAR TARİHİ:21/10/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari İşletmenin Satılması Veya Devrinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ -İSTEM /
Davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle; taraflar arasında 19.11.2015 tarihli ... ... –... ... Kömür Sahasının Satışına İlişkin Sözleşme ile davalı 520.000 TL bedel karşılığında maden sahası satış sözleşmesi yapıldığını, müvekkilinin davacıya 20.11.2015 tarihinde 300.000 TL ... Bankası dekontu ile ...ın Banka hesabına havale yapıldığı, 19.11.2015 keşide tarihli 110.000 TL senet ödemesinin 17.02.2016 tarihinde ... Bankası ... hesabına yapıldığını, 19.11.2015 tarihinde ...’ye teslim edilen 19.11.2015 keşide tarihli 110.000 TL tutarlı senet daha sonra ... ... isteği ile ... nolu 110.000 TL tutarlı ... ... Bankası çeki ile değiştirildiği ve çekin ödendiğini, müvekkilinin edimlerinin tam olarak yerine getirildiğini, davalının edimlerinin yerine getirmediğini, davalı devir işlemi için müracaatını 30.11.2015 tarihinden önce yapmadığını, maden sahasının ruhsatının iptal edildiğini, bu durumun devir sözleşmesinin ifa edilmez kıldığını, davalıya yapılan 520.000-TL ön ödemenin geri ödenmesi için 520.000-TL tutarlı bono alındığını, 19.11.2015 tarihli teslim tesellüm tutanağının düzenlendiğini, söz konusu bonoya istinaden .... İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyası ile kambiyo takibi başlatıldığını, ./... D.İş sayılı dosyada 30.06.2016 tarihinde ihtiyati tedbir haciz talep ettiğini, 13.07.2016 tarih 2016/... D.İş. 2016/... Karar Sayılı kararı ile ihtiyati haciz kararı verildiğini, davalının ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası ile menfi tespit davası açtığını, davanın reddi ile davalının borçlu olduğuna karar verildiğini, iş bu dava için kesin delil olduğunu, dosyada alınan bilirkişi raporunda da 520.000-TL alacaklı olduğunu tespit edildiğini, menfi tespit davasında verilen hüküm kesin hüküm olduğunu .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasından kambiyo takibi durduğundan süresinde .... İcra Müdürlüğünün ... esas dosyasıyla ilamsız takip başlatıldığını, davalının itirazı üzerine takibi durduğunu belirterek; itirazın iptalini, davalının takip konusu alacağın % 20’den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA /
Davalı vekili cevap dilekçesinde ve özetle; taraflar arasında Maden Devri Sözleşmesi imzalandığını, maden devrinin bakan onayı gelmesini beklemeden teminat senedini icraya konulduğunu, müvekkiline ait 6 adet gayrimenkule haciz konulmuş , madene haciz konulmuş bankadaki mevduatlara haciz konulmuş icraya yatan paraların davacı tarafından çekildiğini, bu süreçte davacının maden sahasının sözleşme ile teslim aldığını, davacının madenden 1490 ton kömürü çıkararak sattığının tespit edildiğini, bedelsiz senedi kullanması nedeniyle suç duyurusunda bulunulduğunu, yapılan araştırmalarda davacı şirket sahibinin bu yollarla birden fazla kişi ve kuruma zarara uğrattığı ,bedelsiz senetleri kullanmaktan yargılandığının öğrenildiğini, süreç içerisinde müvekkilinin tüm edimlerini yerine getirdiğini, 19.11.2015 akdedilen sözleşmeye istinaden 520.000 TL bedel ile devrine karar verildiğini, sözleşme 1.1 ve 6.2 maddeleri uyarınca şirket kurularak Enerji ve Tabi kaynaklar Bakanlığı ... Genel Müdürlüğü bünyesinde tüm evrakları temin edilerek başvuru işlemlerinin gerçekleştirildiğini, verilen senedin teminat senedi olduğunu, maden sahasının davacıya teslim edildiğini ve davacının maden çıkarılarak satıldığını, ... yetkilileri tarafından tutulan rapor ile sabit olduğunu, kötü niyetli olarak devri almayan davacının sahayı işletmeye devam ederek 2012,2013,2014,2015 yılında satış yapılmadığı rezervin 1690 olduğu, sahada 200 ton kömür olduğu tespiti olup , davacının 1490 ton kömürü sahadan çıkararak sattığını, müvekkilinin ... müdürlüğüne başvuru yapıldığını ve bakanlık oluru çıktığını, ... genel müdürlüğü onayı gelmiş olmasına karşın sahayı işleten ve kömürleri bu süreçte satan davacının kötü niyetli olarak devri almadığını aksine elinde bulunan teminat senedini işleme koyarak müvekkilini hem madden hem de manen zarara uğrattığını, davacı tarafın kötü niyetli olarak Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanlığı’nın ruhsat devri nin onaylandığına ilişkin 18.08.2016 tarihli onayına rağmen devri almaya yanaşmadığı için ihtarname gönderildiğini ancak bir sonuç alamadıklarını, kötü niyete dayalı icra takibi başlatıldığını, davacı şirket sahibinin bir çok kişiyi mağdur ettiğini bielirterek, davanın reddine , %20’ den aşağı olmamak üzere tazminata hükmedilmesine, masraf ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
KANITLAR VE GEREKÇE /
Dava; İ.İ.K.nun 67. maddesi hükmüne dayalı olarak açılmış olup, yapılan ilamsız icra takibine karşı davalının vaki itirazının iptali ve icra inkar tazminatı ile sorumlu tutulması istemine ilişkindir.
.... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyası kapsamından; davacı tarafın davalı hakkında toplam 1.851.540,98-TL alacağın eklentileri ile birlikte ödetilmesi istemiyle ve ilamsız takip yoluyla icra takibinde bulunulduğu ve fakat davalı tarafından yasal süresi içinde vaki itirazı sonucu, icra takibinin İ.İ.K.nun 62. maddesi uyarınca durduğu saptanmıştır. İcra takibine vaki itirazın davacı tarafa tebliği durumu ve dava tarihine nazaran da, bu itirazın iptali davasının İİK.nun 67. maddesi hükmünde öngörülen ve hak düşürücü nitelikteki bir yıllık süresi içinde açıldığı da tespit olunmuştur.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık konularının, ... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı iilamsız takip dosyasına dayanak bono nedeniyle davacının alacaklı olup olmadığı, davalının ... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı takip dosyasının halen derdest olduğu, iptal edilmediği, takibin durdurulmasına karar verildiği, mükerrer takip bulunduğu sözleşme kapsamındaki yükümlülüklerin yerine getirildiği yönündeki savunmalarının yerinde olup olmadığı noktalarında toplandığı tespit edilmiştir.
Taraflarca gösterilen delilen toplanmış .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasının bir örneği Uyap üzerinden celp edilerek dosya arasına alınmış, dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak bilirkişi raporu alınmıştır. Bilirkişi ... tarafından düzenlenen 21/04/2025 tarihli bilirkişi raporu dosya kapsamına ibraz edilmiştir.
Taraf iddia ve savunmaları ibraz edilen deliller, bilirkişi raporu ile Tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde;
Davacı ve davalı arasında ... ... Civarı Maden Sahasının İşletilmesi ve Ruhsatının davacıdan davalı şirketine satışına ilişkin olan 19.11.2015 tarihli sözleşmesi imzalandığı, sözleşme ile maden sahasının davacı tarafından davalı şirketine herşey dahil 520.000-TL bedel ile satıldığı, koordinatları sözleşmede belirtilmiş olan sahada tüm işletme hakkının davacı tarafından davalı şirketine devredildiği, ... Genel Müdürlüğünde devirle ilgili formalite işlemleri davacının tamamlayarak maden İşletme Ruhsatını davalı şirkete devredeceği ve davacının devir müracaatını 30/11/2015 tarihinden önce yapacağını beyan ve kabul ile taahhüt ettiği, devir için ön teminatın satıcı tarafından yatırılacağı tespit edilmiştir. Davalı tarafından 19/11/2015 tarihli sözleşme çerçevesinde davacı tarafa toplam 520.000-TL ödeme yapıldığı ve ödeme konusunda taraflar arasında ihtilaf bulunmamaktadır.
Taraflar arasındaki 19.11.2015 tarihli ... ... –... Civarı Kömür Sahasının Satışına İlişkin Sözleşme ile davalı 520.000 TL bedel karşılığında maden sahası satış sözleşmesine istinaden davacı tarafından davalıya 20.11.2015 tarihinde 300.000 TL 19.11.2015 keşide tarihli 110.000 TL ve 19.11.2015 tarihinde 110.000 TL ...'a ödeme yapılmak sureti ile davacının edimlerinin tam olarak yerine getirildiği, davalının ise edimlerinin yerine getirmediği, davalı devir işlemi için ...'e müracaatını 30.11.2015 tarihinden önce yapmaması nedeni ile maden sahasının ruhsatının iptal edildiği, bu nedenle TBK'nun 125 maddesi 2 bendi gereği sözleşmeden döndüğünü ve yine TBK'nun 125/3 maddesi gereği müvekkilinin davalı şirket olarak tüm ifa ettiklerini davacıdan geri istediğini ve gördüğü tüm zararları davacıya rücu edeceğini .... Noterliğinin ... yevmiye sayılı ihtarnamesiyle ihbar ve ihtar ettiği hususu davacı tarafça iddia edilerek davalıya yapılan 520.000 TL ön ödemenin geri ödenmesi için davalıdan alınan 520.000 TL tutarlı bonoya istinaden ... İcra Müdürlüğü ... E. sayılı dosyası ile kambiyo takibi başlatıldığını, davalının ... ATM ... E .sayıl dosyası ile menfi tespit davası açtığını, davanın reddi ile davalının borçlu olduğunun hükmedildiğini, iş bu davamız için kesin delil olduğunu, dosyada alınan bilirkişi raporunda da 520.000 TL alacaklı olduğunu tespit edildiğini, menfi tespit davasında verilen hüküm kesin hüküm olduğu ileri sürülerek takibe yönelik itirazın iptali talep edilmiştir.
Davalı tarafından ise .... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasına dayanak 19/11/2015 düzenleme 06/04/2016 vade tarihli teminat senedinde müvekkili ...'ın borçlu olmadığının tespiti istemi ile ... ATM ye ait ... Esas ve ... Karar sayılı dosyası ile , davacı ... tarafından davalı ... ... San. ve Tic. A. Ş. Aleyhine, 19/11/2015 düzenleme, 06/04/2016 vade tarihli 520.000,00-TL bedelli bono nedeniyle borçlu olunmadığının tespiti talebiyle dava açıldığı, Mahkememizin 20/12/2018 tarih ve ... E., ... K. sayılı kararı ile davanın reddine karar verildiği, karara karşı davacı tarafça istinaf kanun yoluna başvurulduğu, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi'nin 25/11/2021 tarih ve 2020/2078 E., 2021/1435 K. Sayılı kararı ile, davacının istinaf talebinin esastan reddine karar verildiği, davacı tarafça, bu karara karşı temyiz kanun yoluna başvurulduğu, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 03/04/20245 tarih ve 2022/4308 E., 2024/2728 K. Sayılı ilamı ile, Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın onanmasına karar verildiği ve kararın 03/04/2024 tarihi itibariyle kesinleşmiş olduğu görülmüştür.
.... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasında; 19/11/2015 tanzim 06/04/2016 vade tarihli 520.000,00-TL kambiyo senedi dayanak gösterilmek suretiyle 520.000,00 TL asıl alacak, 85.479,45-TL 06/04//2016/15/07/2016 aylık %5 faiz fer'ileri ile birlikte toplam 605.479,50 TL alacağın asıl alacağa işleyecek faizi ile birlikte tahsili talep olunmuştur.
... tarafından ... Enerji'ye keşide edilen ....Noterliği 31.08.2016 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarname ile , 19.11.2015tarihli sözleşme ile mezkur sahada tüm işletme hakkının ... tarafından ... devredildiğini, ... devri ile ilgili 40100 sahibi olduğu ... tarafından Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanlığına gerekli başvuruların yapıldığını, 18.08.2016 tarihli yazı ile devrin onaylandığı hususunun bildirildiğini, sözleşme kapsamında vaadedilmiş yükümlülüklerin ifa edildiğini, BK 97 md hükmü gereği karşı edimlerin ifası talep etme hakkın doğduğunu, takibin ve davaların takipsiz bırakılmasını, aksi halde davalar açacaklarının ihtar etmiştir.
... Enerji tarafından ...'a keşide edilen ....Noterliği 27.09.2016 tarih ... yevmiye nolu cevabi ihtarname ile muhatabın devir müracaatının ,kömür sahasının tesliminin, haciz bulunmaması taahhüdünün yerine getirilmediğini, ihtarnamede bahsi geçen ... grup ile yakından veya uzaktan alakaları olmadığını, maden kömüründe linyit olmadığını ,hile yaparak muvazaalı işlemle şirketi yanıltmaya çalışıldığını, 520.000 TL'lik senedin tutanak ile teslim edildiğini, ... İcra Müdürlüğü ... E.sayılı icra takibi ile kesinleştiğini, 5 ayrı maddeden temerrüde düşüldüğünü, TBK 97 maddeye atıfta bulunulmasının hukuken mesnetsiz olduğunu, sözleşmenin imkansız hale geldiği ve diğer hususları ihtar ederek tüm ifa edilenlerin geri verilmesini ihtar etmiştir.
... tarafından ... Enerji'ye keşide edilen ....Noterliği 25.10.2016 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarname ile maden sahasının sözleşme 3.maddesi gereği 19.11.2015 tarihinde sevk irsaliyeleri ile teslim edildiğini, sözleşmenin 6.2 maddesi gereği Anonim şirket kurularak ... onayını takiben yeni kurulacak anonim şirkete yapılacağını, yeni şirket kurma işlemleri yapılmadığı için şirketin tescili 11.12.2015 tarihinde yapıldığı için ... başvurusunun karşı tarafın kusuru nedeniyle geç yapıldığını, ... şirketi ile alakanın bulunmadığı iddia edilmiş ise de ... devir başvurusunun sözleşmeye uygun bu şirket üzerinden yapıldığını, maden rezervinin bulunmadığını iddia edildiğini, oysa ki 13.10.2016 tarihli ... yetkililerince maden sahasında yapılan tetkik ile alınan raporda 2012.2013,2014,2015 yıllarına ait toplam satışı yapılmayan 1690 ton kömür madeni tespit edildiğini, sahanın devredildiği tarihten tespitin yapıldığı tarihe kadar 1590 ton kömür satışı yapıldığını tespit edilerek tutanak düzenlendiğini, iddiaların mesnetsiz olduğunu yasal yollara başvurulacağının ihtar etmiştir.
Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanlığı ... Genel Müdürlüğünün 20.04.2018 tarihli ... Valiliğine gönderdiği iptal sicil konulu yazısında ... ... .... hudutları dahilinde ve ... uhdesinde bulunan sicil ... sayılı IV grup (linyit) ruhsat projedeki teknik eksikliklerin tamamlanmaması nedeniyle 3213 sayılı Maden Kanunun 24.md gereği 19.04.2018 tarih ve ... sayılı Genel Müdürlük Yazıları ile 06.06.2017 tarih itibariyle iptal edilmiş olduğu anlaşılmıştır.
Kesinleşen ... ATM ye ait ... Esas ve ... Karar sayılı dosyası ile , taraflar arasında akdedilen 19/11/2015 tarihli sözleşmeye göre maden sahasının devirle ilgili formalite işlemlerinin davacı tarafından 30/11/2015 tarihinden önce yapılacağının beyan, kabul ve taahhüt edildiği ancak devirle ilgili müracaatın 29/01/2016 tarihinde yapılmış olduğu, taraflar arasında imzalanan 19/11/2015 tarihli Teslim Tesellüm Belgesine göre işletme ruhsatının devrinin gerçekleşmemesi halinde davalı tarafından davacıya avans olarak yapılmış olan 520.000-TL tutarındaki ödemenin karşılığı olarak davacının 520.000-TL tutarındaki bono'yu keşide ederek davalıya verdiği bu bononun davalı tarafından da takibe konu edildiği, davalı tarafından 520.000-TL tutarındaki bononun takibe konu edildiği tarihe kadar davacı tarafından maden sahası ruhsatı devrinin yapılmamış olduğu ve 20/04/2018 tarihli ... Genel Müdürlüğünün yazısında da davacının uhdesinde bulunan maden ruhsatının 06/06/2017 tarihinden itibaren iptal edilmiş olduğundan devre konu maden ruhsatı bulunmadığı, bu sebeplerle davacının dava konusu senete yönelik menfi tespit istemi yerinde olmadığı gerekçesi ile ... tarafından davalı ... ... San. ve Tic. A. Ş. aleyhine açılan menfi tespit istemli davanın reddine karar verildiği İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi'nin 25/11/2021 tarih ve 2020/2078 E., 2021/1435 K. Sayılı kararı ile, davacının istinaf talebinin esastan reddine karar verildiği, davacı tarafça, bu karara karşı temyiz kanun yoluna başvurulduğu, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 03/04/20245 tarih ve 2022/4308 E., 2024/2728 K. Sayılı ilamı ile, Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın onanmasına karar verildiği ve kararın 03/04/2024 tarihi itibariyle kesinleşmiş olduğu Yargılamanın yenilenmesi isteminin de reddine karar verildiği görülmüştür.
Anılan durum karşısında Davacı ve davalı arasında19.11.2015 tarihinde imza altına alınan İşletme Ruhsatının satışma ilişkin sözleşme uyarınca taraflar karşılıklı yükümlülükleri belirlemişler ve buna göre 1.2.c(son cümle) "... her halükarda devir müracaatını 30.11.2015 tarihinden önce yapacağını beyan kabul ve taahhüt etmektedir, devir için ön teminat satıcı tarafından yapılacaktır" hükmü kararlaştırılmış olup davacının bitdirdiği sözleşmede kararlaştırılan 30.11.2015 tarihine kadar müracaat yapılması koşulunun dosyada mübrez belgeler kapsamında 29.01.2016 tarihinde yapılmış olduğu ... ATM ye ait ... Esas ve ... Karar sayılı dosyası ile davalı tarafından açılan menfi tespit istemli davada davanın reddine dair verilen kararın kesinleşmiş olduğu nazara alınarak davanın kabulü gerektiği davacı alacağı likit nitelikte olup, davalının itirazında haksız bulunduğu anlaşıldığından İ.İ.K.nun 67/2. maddesi hükmü gereğince takdiren tespit edilen miktarın % 20'si oranında icra inkar tazminatı ile sorumlu tutulması gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M /Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın Kabulü ile, .... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası ile başlatılan takibe yönelik itirazın iptali ile takibin takip koşulları ile devamına,
Davalının likit ve muaccel takibe itirazı ile takibin durmasına sebebiyet verdiği anlaşılmakla %20 oranı olan 370.308,20 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesap olunan 126.478,76-TL nispi karar ve ilam harcından126.478,76-TL peşin alınan harcın mahsubuna, bakiye 104.116,76-TL nispi karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 263.669,51-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-davacı tarafından yapılan. 54,40-TL başvuru harcı, 22.362,00-TL Peşin/nisbi Harcı, 10.000,00-TL Bilirkişi ücreti, 261,50-TL tebligat, posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 32.677,90-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-HMK 333.maddesi gereğince davacı tarafından yatırılan gider avansından bakiye avansın hüküm kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
6-Davalı tarafça yatırılan gider avansı olmadığından bu konuda hüküm kurulmasına yer olmadığına,
7-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.360,00-TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, buna ilişkin harç tahsil müzekkeresi yazılmasına,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf nezdinde temyizi kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.21/10/2025
Başkan ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Katip ...
¸e-imzalıdır