T.C.
İSTANBUL
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/611
KARAR NO: 2022/704
DAVA: İtirazın İptali
DAVA TARİHİ: 28/10/2020
KARAR TARİHİ: 06/10/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ... Şirketi'nin işletmeciliğinde olduğu otoyollardan, davalı olduğu ...'a ait ..., ..., ..., plakalı araçlarla ücret ödemeksizin köprü ve otoyol geçişi yapılmış olduğunu, aracın ihlalli geçişlerinden dolayı müvekkilinin alacaklı olduğunu, geçiş ücretlerinin süresi içinde ödenmemiş olması üzerine borçlu aleyhine ... 3. İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyasında davalıya icra takibini başlattıklarını, icra takibine ilişkin konu alacaklarının anapara (Geçiş Ücreti + 4 Kat Cezası = 30.785,75 TL) asıl alacak, takip öncesi faiz 1.047,68 TL, %18 KDV'si 188,58 TL KDV olmak üzere toplam 32.022,01 TL üzerinden davanın açılmış olduğunu, davalının icra takibine davalının icra takibine kısmen itiraz etriğini, asıl geçişlerin ihlalini kabul ettiğini, dolayısıyla alacaklarının tahsili için dava açtıklarını, dava şartı olan zorunlu arabuluculuğa başvurulmuş olduğunu, anlaşamama ile sonuçlandığını, isteklerinde yasa değişikliklerine dikkat edildiğini, bu gerekçe ile Davalı-borçlu şirket aleyhine başlattıkları icra takibinde müvekkil şirketin talep ettiği asıl alacağın içinde yer alan gecikme cezaları 7144 Sayılı Kanun'un 18 İnci Maddesi İle 6001 Sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanunun 30.maddesinin 5. fıkrasında yapılan değişiklik nedeniyle 10 katından 4 kalına indirilmiş olduğunu, işlemiş faiz. miktarının davalının temerrüde düştüğü tarihten takip tarihine kadar ticari işlerde uygulanan avans faiz oranı, 4489 sayılı yasa ile değişik 3095 sayılı yasa'nın 2 nci maddesi hükmüne göre değişken bir özellik kazanmış olduğundan davalının temerrüde düştüğü tarihten itibaren Merkez Bankası'nın kısa vadeli kredilere uyguladığı Avans Faiz Oranlarındaki değişiklikler dikkate alınarak belirlenmiş olduğunu davalı borçlu tarafından icra takibine haksız bir şekilde itiraz edildiğinden icra takibine konu alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere belirlenecek icra inkâr tazminatının davalıdan tahsil edilmesini, Yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına, peşin olarak ödenen yargılama giderleri ve harçlarla tespit edilecek avukatlık vekâlet ücretinin davalt borçludan tahsil edilerek müvekkiline verilmesini arz ve talep etmiştir.
CEVAP: Davalı tarafa usulüne uygun olarak dava dilekçesi ve duruşma günü tebliğ edilmiş, davalı taraf davaya herhangi bir cevap vermemiştir. Davalı tarafın HMK'nın 128/1. maddesi gereği dava dilekçesinde ileri sürülen vakıaların tamamını inkar etmiş sayılacağı tespit edilmiştir.
DELİLLER: Dosyada davacı tarafın bildirdiği belgeler, ticaret sicil kayıtları, trafik tescil kayıtları, geçişe ilişkin görüntüler ve bilirkişi raporu delil olarak değerlendirilmiştir.
HMK’nun 266/1. maddesi gereği bilirkişi incelemesi yaptırılmasına dair 18/11/2021 tarihli celsede karar verilmiş, bilirkişi ...'ün mahkememize sunmuş olduğu 20/12/2021 havale tarihli bilirkişi raporunda özetle; 6001 sayılı kanumun 30/7 maddesine göre 15 gün içerisinde ihlalli geçişler ödendiği takdirde gecikme cezası alınmayacağı hükmünün bulunduğu, yanı sıra sürücülerin HGS ve OGS cihazlarını sürekli bakiyesi müsait tutmakta ve kontrol etmekle sorumlu olduğu, 6101 sayılı kanunda ve işletme protokolünde hiçbir şekilde ihlalli geçiş gerçekleştiren araç sahiplerine sms, e-posta, ihtarname veya herhangi bir şekilde bildirim yapma yükümlülüğü ile ilgili herhangi bir düzenlemenin bulunmadığı, Karayolları Genel Müdürlüğü Sitesinde OGS ve HGS ile ilgili açıklamalarda, OGS sistemlerinden geçiş ihlali yapılması durumunda geçiş ihlali yapılan plaka üzerine 15 gün içinde OGS veya HGS abonesi olunması veya mevcut OGS veya HGS hesaplarında geçiş için yeterli bakiyesi olması durumunda cezai geçiş ücreti uygulanmadığının duyurulduğu, 6001 sayılı kanunun 30/7 maddesinde, geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapanlardan ödemesiz geçiş tarihini izleyen 15 gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere, bu maddenin 1. Fıkrası ile 5. Fıkrasında belirtilen cezalar uygulanmaz, hükmünün bulunduğu dolayısıyla davalının bu süre zarfında hesabını kontrol ederek ihlalli geçişleri cezasız ödeme imkanının olduğu, davalının hesabını kontrol ederek cihazını sürekli müsait tutma yükümlülüğünde bulunduğu, 3095 sayılı KDV Kanunu'nun 24. Maddesi c bendinde faiz alacağı da KDV matrahları arasında gösterildiğinden ve yaygın Yargıtay kararlarında da aynı yönde içtihatlar olduğundan davacının, davalıdan icra yolu ile tahsil edeceği faiz alacaklarından KDV tahakkuk ettirip, talep edebileceği, davacının tüzel kişi tacir olduğu, davalının da araçlarını basiretli davranma yükümlülüğü uyarınca ihlalli geçişlerin zamanında ödenmediğinde olası sonuçlarının bilincinde olduğu, davalının uygulanan ticari faiz oranına itirazının nihai takdiri ve değerlendirilmesinin takdirinde olduğu, dava dosyasında bulunan CD, bilgi ve belgelerin incelenmesinde ihlalli geçiş fotoğrafları bulunan davaya konu olan ihlalli geçişleri yapan araçların Köprü ve Otoyol geçiş ücretlerinin ödenmediği, tespit edilmiş olup ihlalli geçişlerde ilgili hesaplamalara göre (ödenmeyen geçiş ücreti 6.157,15 TL + 24.628,60 TL cezası) toplam 30.785,75 TL asıl alacağın bulunmuş olduğu, İcra takibinin geçiş ücreti + 4 kat cezası 30.785,75 TL, takip öncesi 1.047,68 TL faiz ve %18 KDV 188,58 ile birlikte toplam 32.022,01 TL üzerinden yapıldığı, dava dilekçesinde toplam 32.022,01 TL üzerinden davanın açılmış olduğu, davacı taraf tarafından ödemesiz geçişlerin yapıldığı tarihi izleyen 15 gün içerisinde geçiş ücretinin usulünce ödenmemesi halinde geçiş ücretine 6001 Sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkındaki Kanun'un 30/5 maddesinde "4046, 3465 ve 3996 sayılı" kanunlar çerçevesinde yapılan hesaplamaya göre toplam 6.157,15 TL alacağın köprü geçişlerinde, ücretin ödenmemesinden kaynaklandığı, ödenmeyen geçiş ücretlerinin 4 katı olan cezaların toplamının 24.628,60 TL olduğu, anapara ve ceza ile birlikte toplam 30.785,75 TL davacı yönünden davaya konu alacağın oluştuğu, icra takip tarihine kadar faiz oranlarındaki tarihlere göre değişiklikler dikkate alınarak adatlandırma ile yapılan faiz hesaplamasında 1.326,90 TL faiz ve %18 KDV'sinin 238,84 Tl olduğu görülerek 30.785,75 TL + 1.326,90 TL + 238,84 TL= 32.351,49 TL 26/11/2019 icra takip tarihi itibariyle toplam alacağın hesaplanarak bulunmuş olduğu, ... 3. İcra Müdürlüğü'nün ... E. Dosyasının incelenmesinde icra takibinin 26/11/2019 tarihinde (Geçiş ücreti + 4 kat cezası =30.785,75 TL) , takip öncesi faiz 1.047,68 TL %18 KDV'si 188,58 TL toplam 32.022,01 TL üzerinden ilamsız icra olarak yapıldığı ve davalı tarafın başlattığı icra takibine, yetkiye ve ferilerine 06/12/2019 tarihinde itiraz ettiği ve icra takibinin durdurmuş olduğu, davacının ...Şirketi'nin işletmeciliğinde olduğu otoyollardan, davalı olduğu ...'a ait ..., ..., ... plakalı araçlarla 15/04/2019-07/11/2019 tarihleri arasında ücret ödemeksizin köprü ve otoyol geçişi yapılmış olduğu CD içerisindeki fotoğrafları bulunan bahse konu araçların ihlalli geçişlerinden dolayı alacaklı olduğu, dava muhteviyatında bahsedilen alacakla ilgili herhangi bir ödemenin yapıldığını gösterir bir belge bulunmadığı, davaya konu asıl alacağa dava takip tarihinden avans faiz oranlarında yapılan değişiklikler dikkate alınarak faizin değişen oranlarda kademeli olarak ödeme tarihine kadar geçen süre için hesaplanması yönünden değerlendirmenin mahkemenin takdirinde olduğu, takip konusu alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesi ve ihtiyati haciz talebin yönünden değerlendirmenin mahkemenin takdirinde olduğu görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Mahkememiz 17/02/2022 tarihli celse 1 nolu ara kararı gereğince dosyanın ek rapor düzenlenmek üzere bilirkişiye tevdi edilmesine karar verildiği ve bilirkişi ... tarafından hazırlanan 17/04/2022 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; Mahkeme tarafından ...’a yazılan müzekkereye cevaben ..., ..., ... ürünlerinin 15.04.2019-07.11.2019 tarihleri arasında bakiye ve ücretlendirilen geçiş bilgilerinin yer aldığı banka hesap hareketleri E1, Ek2, Ek3, ve Ek4’te Provizyon sonuçları Ek5 ve Ek6 ‘da sunulmuş olduğu ... plakalı aracın provizyon sorgusunun bulunmadığı OGS ile ilgili bir bilgiye sahip olmadıklarını OGS ile ilgili bilgilerin Karayolları Genel Müdürlüğüne bağlı Karayolları 1.Bölge Müdürlüğünden temin edilebileceği bilgisinin verildiği, Uyapta bulunan ... hesap hareketlerinin incelenmesinde zaman zaman hesaba yüklemeler yapıldığı geçiş hareketlerinin ödemelerinin bu bakiyelerden karşılandığı, ancak bakiyenin yetersiz olduğu tarihlerde yapılan geçişlerin ödemelerinin gerçekleşmediği, ihlalli geçişlerin meydana geldiği, kök raporda yapılan hesaplamalarla mutabık kalındığı, görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
GEREKÇE: Dava, hizmet sözleşmesi kapsamında davacı sorumluluğundaki otoyollardan geçiş ihlali nedeniyle talep edilen bedeller nedeniyle başlatılan ilamsız icra takibine vaki itirazın İİK'nun 67/1. Maddesi uyarınca iptali istemine ilişkindir.
... 3. İcra Dairesi'nin... esas sayılı takip dosyası üzerinde yapılan incelemede, takip alacaklısının ... Şirketi, takip borçlusunun ise ... olduğu, alacaklı tarafından borçlu aleyhine toplam 32.022,01 TL üzerinden takibe geçildiği, ödeme emrinin takip borçlusuna 05/12/2019 tarihinde tebliğ edildiği, takip borçlusunun 06/12/2019 tarihinde borca ve takibe itiraz ettiği, 06/12/2019 tarihli karar tensip tutanağı ile icra takibinin durdurulmasına karar verildiği, itiraz dilekçesinin takip alacaklısına tebliğ edilmediği görülmüştür. İş bu itirazın iptali davasının İİK'nun 67/1. maddesi uyarınca 1 yıllık yasal hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık davacının icra takibindeki borcun sebebi davacı sorumluluğundaki otoyollardan geçiş ihlali nedeniyle talep edilen bedeller nedeniyle davalıdan alacaklı olup olmadığı, icra takibine itirazın iptalinin gerekip gerekmediği ve davacının İİK'nun 67/2. Maddesi uyarınca icra inkar tazminatı talep edip edemeyeceği hususlarına ilişkindir.
Özel hukuka ilişkin bir uyuşmazlıkta, hâkim kural olarak, doğduğu iddia edilen bir hukuksal sonucun, gerçekten doğup doğmadığını belirleyebilmek için o hukuksal sonucu öngören hukuk kuralındaki olumlu veya olumsuz koşulların (öğe olayların), somut olarak ortaya çıkıp çıkmadıklarını kendiliğinden araştıramaz. O hukuksal sonucun doğduğunu iddia eden tarafın, gerçekleşmesi gereken koşulların, somut olarak gerçekleştiğini ispat etmesi gerekir. Genel ispat kuralı gereğince, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür (TMK m. 6/1). Bu bakımdan bir olguya bağlanan hukuksal sonuçtan kendi lehine haklar çıkaran taraf, o olguyu ispat yükü altındadır (HMK m. 190/1). Somut olayda ispat yükünün, çekişmeli olgulardan kendi lehine haklar çıkaran davacı taraf üzerinde olduğu kabul edilmiştir.
4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde davacı şirkete işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ihlali yapılması halinde giriş çıkış yaptığı mesafeye göre belirlenecek geçiş ücreti ile birlikte 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un 30/5. Maddesi uyarınca bu ücretin dört katı tutarında ceza tutarını davacı taraf talep edebilir.
Dosyada mevcut trafik tescil kayıtları ile davacıya ait olduğu tespit edilen ..., ... ve ... plakalı araçların 15/04/2019-07/11/2019 tarihleri arasında geçiş ücretini ödemeden toplam 558 defa geçiş yaptıkları dosyada mevcut görüntüler ve bilirkişi raporu ile tespit edilmiştir. Bu şekilde TMK m. 6/1. ve HMK m. 190/1. uyarınca davacı taraf üzerinde bulunan ispat yükünü yerine getirmiştir. Davalı taraf bu ihlallere ilişkin ödeme yapıldığını bildirir herhangi bir savunmada bulunmamış, bu kapsamda herhangi bir delil de sunmamış ve ihlalli geçiş yapan araçların ilgili tarihlerde HGS-OGS kapsamında hesaplarında bakiyenin bulunduğuna dair bilgi ve belgede ayrıca sunulmamıştır. Mahkememizce temin edilen HGS kayıtları da dikkate alınarak hesap uzmanı bilirkişiden alınan teknik hususlardaki hesaplamaları içerir bilirkişi kök ve ek raporuna denetime açık, objektif, hüküm kurmaya elverişli ve dosya kapsamına uygun olması nedeniyle itibar edilmiştir.
Bu nedenler ile davanınkabulü ile, ... 3. İcra Dairesi'nin ... esas sayılı takip dosyasına davalının itirazının 30.785,75 TL asıl alacak, 1.047,68 TL faiz ve 188,58 TL KDV olmak üzere toplam 32.022,01 TL üzerinden iptaline, takibin takip talebindeki koşullarla devamına dair karar verilmiştir.
Davacı taraf dava dilekçesinde icra inkar tazminatı talebinde bulunmuştur. İİK'nın 67/1. maddesine göre "Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın "yüzde yirmisinden" aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir." Buna göre davacı lehine icra inkar tazminatına hükmetmek için davalının haksız olması, itirazın iptaline karar verilen alacağın likit olması ve davacının talebi gerekir. Davanın kabulüne karar verilen alacak miktarının tarife ile belirlenen geçiş ücreti ve ceza tutarı gibi kalemlere dayalı likit yani belirlenebilir bir alacak miktarı olduğu kanaati ile, İİK'nın 67/2. maddesi gereğince itirazın iptaline karar verilen 32.022,01 TL alacağın takdiren %20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine dair karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda izah olunduğu üzere;
1-Davanın kabulü ile, ... 3. İcra Dairesi'nin ... esas sayılı takip dosyasına davalının itirazının 30.785,75 TL asıl alacak, 1.047,68 TL faiz ve 188,58 TL KDV olmak üzere toplam 32.022,01 TL üzerinden iptaline, takibin takip talebindeki koşullarla devamına,
2-İİK'nın 67/2. fıkrası gereğince itirazın iptaline karar verilen 32.022,01 TL'nin takdiren %20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince alınması gereken 2.187,42 TL karar ve ilam harcının davacı tarafça peşin olarak yatırılan 546,86 TL harçtan mahsubu ile Hazine' ye gelir kaydına, bakiye 1.640,56 TL daha harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, mahsup edilen 546,86 TL peşin harç ve 54,40-TL başvurma harcının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. fıkrası uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, buna ilişkin harç tahsil müzekkeresi yazılmasına,
5-Davacı tarafından yapılan bilirkişi ücreti 1.000,00 TL, tebligat gideri, posta masrafı 135,10 TL olmak üzere toplam 1.135,10 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalı tarafından yatırılan delil avansı ve yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
7-HMK'nun 333/1. maddesi gereğince varsa artan gider/delil avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleşmesinden sonra yatıran ilgili tarafa iadesine,
8-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. uyarınca belirlenen 9.200,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMK'nın 341/1. maddesi uyarınca 2 haftalık yasal süre içinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 06/10/2022
Katip
Hakim