T.C.
İSTANBUL
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/635
KARAR NO: 2022/905
DAVA: Tazminat
DAVA TARİHİ: 10/11/2020
KARAR TARİHİ: 08/12/2022
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilleri ... ve ...'un çocukları ...'un 04/07/2017 günü sürücü ...'nin sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın kaza yapması neticesinde vefat ettiğini, olay nedeniyle ... CBS'nın ... Soruşturma numarası ile taksirle adam öldürme sebebiyle soruşturma başlatıldığını akabinde ... 5. Ağır Ceza Mahkemesi'nde ...yılı dosya ile dava açıldığını, açılan davada yerel mahkeme 05/12/2017 tarihli kararında davalının cezalandırılmasına karar verilmiş karar verildiğini, bahsi geçen dosyaların iş bu dosyaya celbinin gerektiğini, müvekkillerinin çocuklarının vefatı nedeni ile davalı sigorta şirketlerine başvuru yapıldığını, davalı şirketlerden ... Sigorta Şirketi bir kısım ödeme yapmış ise de bu ödeme eksik ödeme olduğunu, diğer davalı ... Sigorta Şirketi ise hiç ödeme yapmadığını 14/05/2020 tarihinde yapılan arabuluculuk görüşmesinde anlaşmaya varılamadığını işbu nedenle dava açma mecburiyeti hasıl olduğunu, müvekkillerinin çocuklarını kaybetmesi nedeniyle acılarının çok fazla olduğunu, bu bakımdan talep edilen tazminatın tamamının hüküm altına alınmasını, müvekkilleri için ayrı ayrı 30.000,00'er TL olmak üzere toplam 60.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte sigorta şirketi dışında kalan davalıdan tahsilini, destekten yoksun kalınma sebebiyle 100,00'er TL olmak üzere 200,00 TL maddi tazminatın olay tarihinden itibaren işletilecek ticari faiziyle birlikte ... Sigorta dışındaki tüm davalılardan müştereken tahsilini, 100,00 TL maddi tazminatın (Kasko poliçesi, ferdi koltuk kaza sigortası sebebiyle) davalılardan sadece ... Sigorta şirketinden olay tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte tahsiline yargılama giderleri ve ücreti vekaletin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiş ve davacı vekili 05/10/2021 tarihli dilekçesi ile dava dilekçesinin 3 nolu bendinde talep edilen 100,00 TL miktarın müvekkillerinin her biri lehine 50,00'şer TL olmak üzere talep edildiğini bildirmiştir.
CEVAP: Davalı ... Sigorta A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle; diğer davalı ...'nin maliki/işleteni bulunduğu ... plakalı araç, müvekkili şirket nezdindeki ... nolu Prestij Kasko Ekstra (A) (Genişletilmiş Kasko) Poliçesi ile sigortalı olduğunu, somut olaydaki trafik kazasıda ... plakalı araç sürücüsü %100 asli ve tek kusurlu olduğunu, alkol oranı ise 1,58 promil olduğunu, Ferdi Kaza Sigortası Genel Şartları teminat dışı hallerin 5.d) Tehlikede bulunan eşhas ve malları kurtarmak hali müstesna, sigortalının kendisini bile bile ağır tehlikeye maruz bırakacak hareketlerde bulunması, davacıların murisi ölümünden müterafik olarak kusurlu olduğunu, keza, 1,58 promil alkollü kişinin sarhoş olduğunu ve kişinin sevk ve idaresindeki araçta yolculuk yapmak, alenen intihar etmek olduğunu, alkollü sürücüsünün sevk ve idaresindeki araçtan kaynaklı hasar ve tazminat talepleri poliçe teminatı dışında olduğunu, tüm bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, davanın reddini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Sigorta A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle; ... sayılı aracın müvekkili şirket nezdinde ... nolu 12/04/2017-12/04/2018 vadeli Zorunlu Mali Mesuliyet sigorta poliçesi ile sigortalı olduğunu, müvekkili şirketin poliçe sebebiyle sorumluluğu sigortalı araç sürücüsünün kusur oranı ve poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, yaralanma ve ölümlerde poliçe kişi başına azami teminatı : 330.000,00 TL olduğunu, müvekkili şirket poliçeden kaynaklanan sorumluluğunu 15/01/2018 tarihli ibraname ile yerine getirdiğini, dava konusu kazanın meydana gelmesinin ardından davacılar tarafın destekten yoksun zararının tazmini için müvekkili şirkete başvurusu üzerine yapılan değerlendirme sonrasında 15/01/2018 tarihli ibraname doğrultusunda ...'un zararı için 35.443,80-TL ve ...'un zararı için 44.887,70-TL 01/02/2018 ödenmek suretiyle davacıların zararı tazmin edildiğini ve müvekkili şirket poliçeden kaynaklanan sorumluluğunu yerine getirdiğini, müvekkili şirketin davacı ile mutabık kaldığı zarar miktarını davacıya tazmin etmiş olması ve de davacının müvekkili şirketi tamamen ibra etmiş olması ve KTT 111 sebebiyle müvekkili şirket hakkındaki davanın reddi gerektiğini, kusur oranının tespiti için dosyanın Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesine gönderilmesin, dava konusu olay nedeni ile zarar hesabına karar verildiğinde bu hesaplamaların aktüerya bilirkişi tarafından yapılmasını, davayı kabul anlamına gelmemek üzere, dava öncesinde davacının müvekkili şirkete usulüne uygun bir başvurusu bulunmadığını, bu nedenle müvekkili şirket temerrüde düşmediği gibi dava açılmasına sebebiyet vermediğini, müvekkili şirket yalnızca dava tarihinden itibaren faizden sorumlu olabileceğini ve dava konusu olaya uygulanması gereken faiz yasal faiz olduğunu, poliçeden kaynaklanan sorumluluğunu yerine getirmiş olan müvekkili şirket bakımından davanın esastan reddine, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davacı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalılar... ve ...'ye usulüne uygun olarak dava dilekçesi ve duruşma günü ayrı ayrı tebliğ edilmiş, davalı taraflarca davaya herhangi bir cevap vermemiş, bu nedenle de davalıların HMK'nın 128/1. maddesi gereği dava dilekçesinde ileri sürülen vakıaların tamamını inkar etmiş sayılacakları tespit edilmiştir.
DELİLLER: Dosyada taraflarca bildirilen belgeler, ... CBS'nın ...Soruşturma sayılı dosyası uyap suretleri, ... Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nin 28/12/2020 tarihli tarihli yazı cevabı, ... Polis Merkezi Amirliği'nin 02/12/2020 tarihli yazı cevabı, ... Sigorta A.Ş vekilinin 09/02/2021 tarihli dilekçesi ile sunulan hasar dosyası, ... Sigorta A.Ş'nin 29/01/2021 tarihli yazı cevabı ekinde gönderilen hasar dosyası, ... İl Emniyet Müdürlüğü'nün ... tarihli yazı cevabı, ... 5. Ağır Ceza Mahkemesi'nin ...E. Sayılı dosyası uyap suretleri ve bilirkişi heyeti raporu delil olarak değerlendirilmiştir.
Mahkememiz 31/03/2022 tarihli celse 1 nolu ara kararı gereğince, HMK'nun 266. Maddesi gereği bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verildiği ve bilirkişiler Nöroloji Uzmanı Dr. ..., Makine Yük. Müh. ..., Sigorta Uzmanı ... tarafından hazırlanan 24/09/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle; ... plakalı araç sürücüsü ...'nin 1,65 promil alkollü olarak araç kullanımından dolayı kazanın oluşumunda asli kusurlu olduğu, müteveffa ...'un koruyucu tertibat olan emniyet kemerini takmadığından can güvenliğini tehlikeye düşürmüş olmak ve 1,65 promil alkollü sürücü ...'nin sarhoş olduğunun bilerek aracında yolculuk yapmak suretiyle kendi ölümünde Tali kusurlu olduğu, ... plakalı araç sürücüsü ...'nin 04/06/2017 tarihinde yaptığı kaza anında 1,65 promil alkolü aşikar sarhoş olduğu, alkol etkisiyle güvenli araç sürüş yeteneğini kaybettiği, kazanın münhasıran alkole bağlı meydana geldiği, ... plakalı aracın trafik sigortacısı olan 4 numaralı davalı ... sigortanın müteveffa ...'un meydana gelen trafik kazasında vefat ettiği için davacılara 15/01/2018 tarihli ibraname ile ...'un zararı için 35.443,80 TL ve ...'un zararı için 44.887,70 TL'yi 01/02/2018 tarihli dekont ile ödemek suretiyle davacıların zararını tazmin ettiği, davanın 10/11/2020 tarihinde açılmakla KTK 111. Maddesi gereğince mutabakatın iptali için gereken azami 2 yıllık sürenin aşılmış olduğu ancak mahkemece davacıların talebinin uygun görülmesi halinde dosyanın aktüerya uzmanı bilirkişi tarafından değerlendirilerek hesaplanmasının uygun olacağı, davacı tarafın, davalı sürücü ... ile davalı araç sahibi ...'den, davacıların her biri için ayrı ayrı 30.000,00 TL olmak üzere toplam 60.000,00 TL manevi tazminat taleplerinin hukuki değerlendirilmesinin uzmanlık alanı dışında olduğu, bu davada ... plakalı aracın kasko sigortacısı ... Sigortanın poliçede bulunan ihtiyari Mali Mesuliyet Sigortası yönünden sorumluluğunun bulunmadığı görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
GEREKÇE: Dava, haksız fiilden kaynaklı maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir.
... 5. Ağır Ceza Mahkemesi'nin ... esas ...karar sayılı dosyası üzerinde yapılan incelemede, iş bu dava davacısı ...'un katılan, diğer davacı ...'un müşteki, iş bu dava davalısı ...'nin sanık olarak yer aldığı kamu davasının yapılan yargılaması sonunda 05/12/2017 tarihli karar ile sanık ...'nin TCK’nın 85/2. maddesi gereği taksirle birden fazla kişinin ölümüne ve yaralanmasına neden olma suçundan dolayı neticeten 6 yıl 3 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği, istinaf kanun yoluna başvurulduğu ve kararın kesinleşmediği anlaşılmıştır.
Davacılar ... ve ...'un davalılar ... Sigorta A.Ş., ... ve ... hakkındaki maddi tazminat davaları 6098 sayılı TBK'nın 53/3. maddesi uayrınca destekten yoksun kalmaya dayanmaktadır. Davacılar ... ve ... vekili 15/01/2018 tarihinde ayrı ayrı davalı ... Sigorta A.Ş. Tarafından yapılan ödeme neticesinde ibranameleri ayrı ayrı imza altına almıştır. İş bu dava ise 10/11/2020 tarihinde açılmıştır. 2918 sayılı KTK'nın 111/2. Maddesi uyarınca dava aşılması için 2 yıllık hak düşürücü süre iş bu davadan önce 15/01/2020 tarihinde dolmaktadır. Davacılar tarafından 10/03/2020 tarihinde arabuluculuğa başvurulmuş olması nedeniyle 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-15. maddesi dikkate alınmamıştır. Ayrıca yine iş bu davadan önce hak düşürücü sürenin 15/01/2020 tarihinde dolması nedeniyle 7226 sayılı kanunun geçici 1. Maddesi dikkate alınmamıştır. Bu nedenlerle avacılar ... ve ...'un davalılar ... Sigorta A.Ş., ... ve ... hakkındaki destekten yoksun kalma zararına ilişkin maddi tazminat davalarının hak düşürücü süre nedeniyle ayrı ayrı reddine karar verilmiştir.
Davacılar ...ve ...'un davalı ... Sigorta A.Ş. hakkındaki davaları ise ferdi kaza sigorta poliçesi gereği maddi tazminat istemine ilişkindir. Ferdi Kaza Sigortası Genel Şartlarının kaza sayılmayan hallere ilişkin 4.maddesinin d bendinde “Aşikar sarhoşluğun, sigortanın şumulüne giren bir kazanın icap ettirmediği ahvalde uyuşturucu madde kullanmanın, ilaç ve zararlı madde almanın”... tevlit ettiği vefat hali kaza sayılmaz şeklinde düzenlenmiştir. Aynı Genel Şartların 1. maddesinde; "İşbu poliçe, aşağıdaki şartlar dairesinde, sigortalıyı sigorta müddeti içinde maruz kalacağı kazaların neticelerine karşı temin eder"; 2.maddesinde, "Bu poliçedeki Kaza tabirinden maksat ani ve harici bir hadisenin tesirile sigortalının iradesi dışında ölmesi veya cismani bir arızaya maruz kalmasıdır" denildikten sonra; 3. Maddede hangi hallerin kaza sayılacağı belirtilerek bu hallerin; "a) Birdenbire ve beklenilmeyen bir şekilde intişar eden gazların teneffüsünden, b) Yanıklardan ve ani bir hareket neticesinde adale ve sinirlerin incinmesi, burkulması ve kopmasından, c) Yılan veya haşerat sokması neticesinde husule gelen zehirlenmeler, d) Isırılma neticesinde meydana gelen kuduzdan mütevellit vefat hali veya cismani arızalar" olduğu belirtilmiş; 4. Maddede ise hangi hallerin kaza sayılmayacağı belirtilerek, bu hallerin; "a) Her nevi hastalıklarla bunların neticelerinin ve marazi bir halin, b) Sigortanın şumulüne giren bir kaza neticesinde vukua gelmediği takdirde, suhunetin, donma, güneş çarpması ve konjestion gibi tesirlerinin, c) Herhangi akıl ve ruh haleti ile olursa olsun, intiharın veya intihara teşebbüsün, d) Aşikar sarhoşluğun, sigortanın şumulüne giren bir kazanın icap ettirmediği ahvalde uyuşturucu madde kullanmanın, ilaç ve zararlı madde almanın, e) Sigortanın şumulüne giren bir kazanın icabettirmediği cerrahi; müdahalenin (ameliyatın) ve her türlü şua tatbikinin, tevlit ettiği vefat hali veya cismani arızalar" olduğu açıklanmıştır. Ferdi kaza sigortacısının zarardan sorumlu tutulabilmesi için, herşeyden önce bu sigorta kapsamında sayılan ve kaza niteliği taşıyan bir olayın gerçekleşmiş olması gerekir. Diğer yandan, sadece sigorta kapsamına giren bir olayın gerçekleşmesi sigortacının sorumluluğu için yeterli olmayıp, gerçekleşen kaza mahiyetindeki olay ile sigorta kapsamındaki zarar arasında illiyet bağının bulunması şarttır. Mahkememizce alınan ve itibar edilen bilirkişi heyeti raporuna göre kazanın münhasıran alkole bağlı olarak gerçekleştiği bildirilmiştir. Yani dava konusu kazada ferdi kaza sigortası kapsamında aşikar sarhoşluğun doğurduğu bir vefat hali bulunmaktadır. Bu durumda da Ferdi Kaza Sigortası Genel Şartlarının 4. maddesinin d bendi uyarınca kaza sayılmayan hal bulunmaktadır ve Ferdi Kaza Sigortası poliçesi kapsamında davalı ... Sigorta A.Ş.'nin davacılara karşı sorumluluğu bulunmamaktadır. Bu nedenle de davacılar ...ve ...'un davalı ... Sigorta A.Ş. hakkındaki maddi tazminat davalarının ayrı ayrı reddine karar verilmiştir.
Zaman itibarı ile somut uyuşmazlığa uygulanması gereken 6098 sayılı TBK'nın 56/2. maddesinde "Ağır bedensel zarar veya ölüm hâlinde, zarar görenin veya ölenin yakınlarına da manevi tazminat olarak uygun bir miktar paranın ödenmesine karar verilebilir." hükmüne yer verilmiştir. Ayrıca 22.06.1966 tarih ve 2/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı' nda manevi tazminat, bir ceza ya da gerçek anlamda bir tazminat olmayıp, zarara uğrayan kişinin manevi ıstırabını bir nebze dindiren, ruhsal tahribatını onaran bir araç olabileceğini belirtmiştir. Bu durumda TBK' nun 56. maddesi hükmü ve İçtihadı Birleştirme Kararı da nazara alınarak, olayın meydana geliş şekli, kusur durumları dikkate alınarak, davacıların kaza nedeni ile duyduğu elem ve üzüntü, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, olay tarihine göre paranın alım gücü ve hakkaniyet ilkeleri bir arada değerlendirilmek suretiyle davacının uğradığı manevi zarar nedeni ile davacıların manevi tazminat talebinde haklı olduğu kanaatine varılmıştır. Bu nedenle de davacılar ... ve ...'un davalılar ... ve ...hakkındaki manevi tazminat davalarının ayrı ayrı kabulü ile, davacı ... için 30.000,00 TL ve davacı ... için 30.000,00 TL miktarlarındaki manevi tazminatın kaza tarihi olan 04/06/2017 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara ayrı ayrı verilmesine dair karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda izah olunduğu üzere;
1-Davacılar ... ve ...'un davalılar ... Sigorta A.Ş., ... ve ... hakkındaki destekten yoksun kalma zararına ilişkin maddi tazminat davalarının hak düşürücü süre nedeniyle ayrı ayrı reddine,
2-Davacılar ... ve ...'un davalı ... Sigorta A.Ş. hakkındaki maddi tazminat davalarının ayrı ayrı reddine,
3-Davacılar ... ve ...'un davalılar ... ve ... hakkındaki manevi tazminat davalarının ayrı ayrı kabulü ile, davacı ... için 30.000,00 TL ve davacı ... için 30.000,00 TL miktarlarındaki manevi tazminatın kaza tarihi olan 04/06/2017 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara ayrı ayrı verilmesine,
4-492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince maddi tazminat davası yönünden alınması gereken 80,70 TL karar ve ilam harcının, davacı tarafça peşin olarak yatırılan 205,96 TL harçtan mahsubu ile Hazine'ye gelir kaydına,
5-492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince manevi tazminat davası yönünden alınması gereken 4.098,60TL karar ve ilam harcının, davacı tarafça peşin olarak yatırılan ve (4) numaralı madde ile mahsup edilen harçtan bakiye kalan (205,96 TL - 80,70 TL) 125,26TL harçtan mahsubu ile Hazineye gelir kaydına, bakiye 3.973,34 TL'nin davalılar ... ve ...'den alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
6-Davacı tarafından peşin olarak yatırılan ve (5) numaralı maddede mahsup edilen 125,26 TL peşin nispi harç ve 54,40 TL başvurma harçları olmak üzere toplam 179,66 TL harcındavalılar ... ve ...'den alınarak davacılara verilmesine,
7-Davacı tarafından sarf edilen 3.000,00 TL bilirkişi ücreti, 302,00 TL tebliğat ve posta giderleri olmak üzere toplam 3.302,00 TL yargılama giderinin davalılar ... ve ...'den alınarak davacılara verilmesine,
8-Davalılar tarafından yatırılan delil avansı ve yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda hüküm kurulmasına yer olmadığına,
9-HMK'nun 333/1. maddesi gereğince varsa artan delil avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleşmesinden sonra yatıran ilgili tarafa iadesine,
10-Davacılardan ...'un hak düşürücü süre nedeniyle reddedilen maddi tazminat talebi yönünden davalı ... Sigorta A.Ş. kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T.'deki esaslara göre belirlenen 100,00 TL vekalet ücretinin adı geçen davacıdan alınarak davalı ... Sigorta A.Ş.'ye verilmesine,
11-Davacılardan ...'un hak düşürücü süre nedeniyle reddedilen maddi tazminat talebi yönünden davalı ... Sigorta A.Ş kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T.'deki esaslara göre belirlenen 100,00 TL vekalet ücretinin adı geçen davacıdan alınarak davalı ... Sigorta A.Ş.'ye verilmesine,
12-Davacılardan ...'un reddedilen maddi tazminat talebi yönünden davalı ... Sigorta A.Ş. kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T.'deki esaslara göre belirlenen 50,00 TL vekalet ücretinin adı geçen davacıdan alınarak davalı ... Sigorta A.Ş.'ye verilmesine,
13-Davacılardan ...'un reddedilen maddi tazminat talebi yönünden davalı ... Sigorta A.Ş. kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T.'deki esaslara göre belirlenen 50,00 TL vekalet ücretinin adı geçen davacıdan alınarak davalı ... Sigorta A.Ş.'ye verilmesine,
14-Davacılardan ...'un kabul edilen manevi tazminat talebi yönünden adı geçen davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T.'deki esaslara göre belirlenen 9.200,00 TL maktu vekalet ücretinin davalılar ... ve ...'den alınarak adı geçen davacıya verilmesine,
15-Davacılardan ...'un kabul edilen manevi tazminat talebi yönünden adı geçen davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T.'deki esaslara göre belirlenen 9.200,00.-TL maktu vekalet ücretinin davalılar ... ve ...'den alınarak adı geçen davacıya verilmesine,
Dair, davacılar vekilinin yüzüne karşı, davalılar ... ile ..., davalı ... Sigorta A.Ş. Vekili ve davalı ... Sigorta A.Ş. vekilinin yokluklarında, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMK'nın 341/1. maddesi uyarınca 2 haftalık yasal süre içinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 08/12/2022
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır