T.C.
İSTANBUL
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/647 Esas
KARAR NO: 2022/958
DAVA: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ: 12/11/2020
KARAR TARİHİ: 21/12/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ /
TALEP: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı idare tarafından 23/03/2019 tarihinde ... İşletme Müdürlüğü hizmet sahası içinde bulunan ... İlçesi, ... Mahallesi, ... Sokak, No:... adresinde yapılan çalışma esnasında gereken dikkat ve özenin gösterilmemiş olması sebebiyle müvekkili şirketin enerji dağıtım altyapısına dahil olan kablo ve tesisata hasar verildiğinin tespit edildiğini, meydana gelen tesis hasarı ve enerji kesintisinin müvekkili şirketin yüklenicisi şirket tarafından giderildiğini, işbu hasarın onarımında sarf edilen malzeme, montaj ve işçilik gibi bedellerin zarar verenden tahsili amacıyla KDV dahil toplam 4.103,39 TL borcun davalıya tahakkuk ettirildiğini, davalı idare tarafından hasar bedellerinin ödenmemesi üzerine davalı idare aleyhine 4.103,39 TL hasar bedeli ile 91,06 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 4.194,45 TL'nin tahsili amacıyla ... 26. İcra Dairesi'nin ...Esas sayılı takip dosyası ile ilamsız takip yapıldığını, davalı tarafça takibe itiraz edildiğini, itiraz akabinde takibin durduğunu, davalı tarafından ödeme tarihindeki güncel dosya hesabına göre değil de, takip tarihi için ödeme emrinde gösterilen asıl alacak kadar 4.103,39 TL tutarında kısmi ödeme yapılmış olması sebebiyle, yapılmış olan kısmi ödemenin mahsubunun, takip tarihinde tahakkuk etmiş olan öncelikle temerrüt faizi, masraf ve fer'ilerinden yapıldığını, ancak bunlardan arta kalan kısmın asıl alacaktan mahsup edilmediğini, bu sebeple takip tarihi için ödeme emirlerinde gösterilmiş olan alacak miktarından 1.153,96 TL tutarında asıl alacak kaldığını, ilgili icra takipleri için bu tutar yönünden davalının sorumluluğunun devam ettiğini, davalının itirazının haksız ve dayanaksız olduğunu, takibe konu alacağın, davalının kusurlu şekilde yürüttüğü kazı çalışmaları sebebiyle uğranılan maddi zararlardan ibaret hasar bedeli olduğunu, zarar veren davalının bu bedelden sorumlu olduğunu, müvekkili şirketin tesislerine hasar verildiğinden, zarar gören müvekkili şirketin yerleşim yerinin tabi olduğu İstanbul Mahkemeleri ile İcra Dairelerinin yetkili olduğunu, yetki itirazının yersiz olduğunu, davalının itirazının kötü niyetli olduğunu iddia ve beyan ederek davanın kabulüne, itirazın iptali ile takibin devamına, davalının %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
SAVUNMA: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava ve takip konusu hasarın, bizzat müvekkili idare tarafından verilen bir hasar olmadığını, söz konusu hasarın gerçekleştiği yerde idare tarafından bizzat bir çalışma yürütülmediğini, müteahhit ... A.Ş. + ... Anonim Şirketi İş Ortaklığı tarafından çalışma yapıldığının bildirildiğini, müteahhit tarafından yapılan çalışmalar sırasında oluşacak hasarlardan dolayı müvekkili idarenin sorumlu tutulamayacağını, idareleri ile yüklenici arasında imzalanan sözleşmenin ve ekli Özel Teknik Şartnamede müteahhit yapım çalışmaları süresince üçüncü şahıslara verilecek zarar ve hasarı ödemeye mecburdur hükmünün amir olduğunu, müvekkili idarenin BK 66.maddesi anlamında bir denetim ve gözetim yetkisinden bahsedilemeyeceğini, dava konusu hasarın, gerçekten verildiği kabul edilecek olunsa dahi, müvekkili idare ile müteahhit firmalar arasında eser sözleşmesi yapıldığını, işin başından sonuna kadar müteahhit firmanın kendi hesabına ve müvekkili idareden bağımsız olarak sözleşme konusu işi yapmayı üstlendiğinden, iş sırasında verilen zararlardan da müvekkili idarenin sorumlu tutulamayacağını, bu sebeplerle söz konusu oluşan zarar ve ziyandan yüklenici firmanın sorumlu olduğunu, davanın husumet bakımından reddinin gerektiğini, davacı şirketin söz konusu hasarın meydana gelmesinde kusurlu olduğunu, yasanın emredici hükmüne rağmen mevcut tesisatını yasada belirlenen şekilde döşemediğini, bu nedenle zaman zaman tesisatlarına zarar verilmesine kendi eylem ve kusuru ile sebebiyet verdiğini, söz konusu adreste davacıya ait tesis ve kabloların ilgili yönetmeliğin emredici hükmü ve diğer hükümlerine uygun olarak imal edilmediğinini, tazminat sorumluluğunun doğması için, tazminat talep edilenin, zarara neden olayda kusurunun olması gerektiğini, davacının açıkça kendi personel ve araçları ile çalışma yapmış olduğundan bu iş için ayrıca özel eleman tuttuğunu ortaya koyamadığını bu nedenle bu yöndeki talebinin reddinin gerektiğini, talep edilen bedelin, piyasa rayicine uygun olmadığını, fahiş olarak belirlendiğini, idarenin temerrüdünün söz konusu olmadığını ancak dava tarihinden sonrası için yasla faiz istenebileceğini iddia ve beyan ederek davanın yüklenici firmalara ihbarına, davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
KANITLAR VE GEREKÇE/
Dava, İ.İ.K.'nın 67. maddesi hükmüne dayalı olarak açılmış olup, yapılan ilamsız icra takibine karşı davalının vaki itirazının iptali ve icra inkar tazminatı ile sorumlu tutulması istemine ilişkindir.
Davacı vekili dava dilekçesinde; ... 26.İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı takip dosyasına, Hasar Tespit Tutanaklarına, Hesaplama Dokümanlarına, Hasar Dosyasına, ... Altyapı Koordinasyon Müdürlüğü'nden Altyapı Kazı Ruhsatı Dosyasına, İşletme Müdürlüğü AG/OG AOB Hizmet Alım Sözleşmesine, tanığa, bilirkişi incelemesine ve sair her türlü yasal delile delil olarak dayanmıştır.
Davalı vekili cevap dilekçesinde; bilirkişiye, gerektiğinde keşif ve tanık beyanı ile tüm yasal delillere delil olarak dayanmıştır.
Uyuşmazlığın, davacıya ait elektrik tesislerine davalının yaptığı alt yapı çalışması sırasında hasar verildiği iddiasına dayanılarak başlatılan icra takibinde; bakiye alacağın varlığı, miktarı, icra inkar tazminatı koşullarının oluşup oluşmadığı, davalının takibe itirazında haklı olup olmadığına ilişkin olduğu tespit edilmiştir.
... 26. İcra Dairesi’nin .. Esas sayılı takip dosyası celbedilerek dosya kapsamına kazandırılmıştır. İcra dosyasının tetkikinde; davacı şirketin davalı idare aleyhinde alacağının tahsili amacı ile 4.103,39 TL hasar bedeli ve 91,06 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 4.194,45 TL üzerinden icra takibi yaptığı, ödeme emrinin davalı idareye 02/07/2019 tarihinde tebliğ edildiği, davalı idare vekilinin 05/07/2019 havale tarihli itirazı üzerine takibin durduğu anlaşılmıştır.
İcra takibine ve davaya konu hasar tespit tutanakları, hesaplama dokümanları ve hasar dosyasının gönderilmesi bakımından ... A.Ş.'ye yazılan müzekkere cevabı ve ekleri dosya kapsamına kazandırılmıştır.
İcra takibine ve davaya konu 23/03/2019 tarihli ve 4.103,39.-TL miktarlı hasar iddiasına ilişkin davacıya ödeme yapılıp yapılmadığı araştırılarak mahkememize bilgi verilmesi ile varsa ödemeye ilişkin belgelerin bir örneğinin gönderilmesi bakımından ... Altyapı Koordinasyon Müdürlüğü'ne yazılan müzekkere cevabı ve ekleri dosya kapsamına kazandırılmıştır.
Dosyanın iddia savunma ve ön incelemede tespit edilen uyuşmazlığın halli bakımından resen seçilecek bir elektrik mühendisi bilirkişiye tevdi edilerek bilirkişi raporu alınmasına karar verilmiştir.
14/12/2021 tarihli bilirkişi raporunun sonuç kısmında özetle; davalı ... yüklenicisi ...Tic. A.Ş. ve ...Ticaret A.Ş. İş ortaklığı tarafından, 23.03.2019 tarihinde ... adresinde yapılan kazı çalışmaları sırasında, davacı ...'a ait yer altı elektrik kablolarına hasar verildiğinin herhangi bir tereddüde yer vermeyecek şekilde açık ve net olduğu, davalı ... yüklenici ihbar olunan ...A.Ş. ve ... Ticaret A.Ş. İş ortaklığı tarafından, bölgede alt yapısı olabilecek ...'a bilgi verilmeden, ...'tan gözcü talep etmeden ve alt yapı araştırması yapmadan kazıya başlandığı, hasara, kazı çalışmaları yapan ihbar olunan ... Tic. A.Ş. Ve ... A.Ş. İş ortaklığı personelinin tedbirsizliği ve nedeniyle sebebiyet verildiği, bu nedenle, dava konusu hasardan ve hasar bedelinden, ihbar olunan yüklenici .... A.Ş. ve ... Tic. A.Ş. ortaklığı ile davalı ... Genel Müdürlüğü'nün müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu, dava konusu hasarın meydana geldiği mahalde inceleme yapılamadığından, dava dosyasındaki mevcut fotoğraflar dahilinde yapılan inceleme neticesinde; davacıya ait yer altı kablolarının hasar öncesi yönetmeliklere uygun olup olmadığıyla ilgili herhangi bir değerlendirme yapılamadığı, hasarın meydana geldiği yerde inceleme yapılsa dahi, hasar yerinin onarılmadan önceki hali değil, onarıldıktan sonraki hali tespit edilebileceğinden, yerinde incelemeyle davacıya ait kabloların hasar tarihi itibariyle yönetmeliklere uygun olarak yapılıp yapılmadığı ve davacının kusurlu olup olmadığının tespitinin de mümkün olmayacağı, mahkememiz tarafından, davacı firmanın hasarın meydana gelmesinde %100 kusurlu olduğuna karar verilmesi durumunda, davalı yada yüklenici firmanın hasar bedelinden sorumlu olmayacağı, mahkememiz tarafından, davalı yada yüklenici firmanın %100 kusurlu olduğuna ve dava konusu zararın sadece malzeme bedeli üzerinden hesaplanmasına karar vermesi durumunda, davalı yada yüklenici firmanın, 417,43 TL hasar bedeli, 9,26 TL İşlemiş faiz olmak üzere, toplam 426,69 TL borçlu olacağı, mahkememiz tarafından davalı yada yüklenici firmanın %100 kusurlu olduğuna ve hasarın giderilmesi için gereken bedelin, malzeme bedeli ve işçilik bedelleri üzerinden hesaplanmasına karar vermesi durumunda, davalı yada yüklenici firmanın, 1.638,288 TL hasar bedeli 36,37 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 1.674,644 TL borçlu olacağı, mahkememiz tarafından davalı yada yüklenici firmanın %100 kusurlu olduğuna ve hasar bedelinin; malzeme bedeli, dağıtılmayan enerji bedeli, eşik kesinti süresi aşım bedeli, Etüt Koordinasyon bedeli, Şebeke Yıpranma Bedeli, manevra bedeli, nakliye, işçilik bedelleri üzerinden hesaplanması gerektiğine karar vermesi durumunda, davalı yada yüklenici firmanın 4.103,39 TL hasar bedeli, 91,06 TL İşlemiş faiz olmak üzere, toplam 4.194,45 TL borçlu olacağı görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Davacı tarafından hasarın giderilmesi için dava dışı şirkete yapıldığı iddia olunan hasar ödemesine ilişkin kayıtların davacının ticari defter ve belgelerinde mevcut olup olmadığı hususlarında inceleme yapılması bakımından dosyanın resen seçilecek Serbest Muhasebeci Mali Müşavir bilirkişiye tevdi edilerek bilirkişi raporu alınmasına karar verilmiştir.
27/04/2022 tarihli bilirkişi raporunun sonuç kısmında özetle; davacı ... A.Ş. tarafından incelemeye sunulan 2019 yılına ait ticari defterlerin TTK. İlgili hükümleri yönünden usulüne uygun tutulmuş olduğu, davacı tarafın hasarın giderilmesi için dava dişı şirkete ait fatura ve ödeme evrakını sunmadığı, defter ve kayıtlarında mevcut olmadığı görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Bilirkişi raporu dosya kapsamına uygun ve denetime elverişli bulunmuştur
İddia, savunma, dosya içeriği deliller, tanık beyanı ve alınan bilirkişi raporuna göre; davalı ... tarafından dava dışı ihbar olunan şirkete alt eser sözleşmesi ile yaptırılan kazı çalışmaları sırasında, 23/03/2019 tarihinde ... İşletme Müdürlüğü hizmet sahası içinde bulunan ... İlçesi, ... Mahallesi, ... Sokak, No:...adresinde davacı şirkete ait alt yapı tesislerinde bulunan kablolara zarar verildiği, davalı ... ve yüklenicisi ihbar olunan ...Tic. A.Ş. ve ... Ticaret A.Ş. İş ortaklığı tarafından, bölgede alt yapısı olabilecek ...'a bilgi verilmeden, ...'tan gözcü talep etmeden ve alt yapı araştırması yapmadan kazıya başlandığını, hasara, kazı çalışmaları yapan davalı ... yüklenicisi ... A.Ş. ve ... Ticaret A.Ş. İş ortaklığı personelinin tedbirsizliği ve dikkatsizliği nedeniyle sebebiyet verildiğini, bu nedenle meydana gelen hasardan davalının haksız fiil hükümleri çerçevesinde sorumlu olduğu, davalının ihbar olunan ile aralarındaki sözleşme ilişkisinde yer alan hükümleri davacıya karşı ileri süremeyeceği anlaşılmıştır. Takip konusu asıl alacağın davalı ... tarafından takibin açılmasından sonra , davadan önce 06.11.2019 tarihinde ödendiği, bu hali ile davalının takip konusu asıl alacağı ödemesinin takip tarihi sonrası olması nedeniyle borcun davalının kabulünde olduğu kanaatine varılmıştır.
TBK' nın 100. maddesinde; "Borçlu faiz veya giderleri ödemede gecikmemiş ise, kısmen yaptığı ödemeyi ana borçtan düşme hakkına sahiptir. Aksine anlaşma yapılamaz," hükmü düzenlenmiştir.
Davaya konu takip talebinde ve ödeme emrinde de kısmi ödemelerin TBK'nın 100. Maddesine göre öncelikle faiz ve masraflara mahsup edileceği belirtilmiştir.Bir başka anlatımla TBK'nun 100. maddesi gereğince ödemelerin öncelikle asıl alacaktan düşülebilmesi için, borçlunun faiz ve masrafları ödemede gecikmemiş olması zorunludur. Buna göre, borçlu, faiz ve masrafları ödemedikçe kısmi ödemeler ana paradan mahsup edilemez. (Hukuk Genel Kurulu'nun 09/10/2002 tarih ve 2002/12-709 Esas - 2002/781 Karar sayılı kararı). Şu halde, TBK'nun 100. maddesi uyarınca, borçlunun faiz ve masrafları ödemede gecikmiş olması durumunda ödemelerin öncelikle faiz ve masraflardan mahsup edilmesi, geriye kalan paranın ise asıl alacaktan indirilmesi ve her ödeme yapıldıkça bakiye alacağın bu suretle saptanması gerekir.(Yargıtay 12 HD.nin 2018/7452 Esas,2019/9523 Karar sayılı içtihadı)
Hal böyle olunca, takipten sonra yapılan ödemeden öncelikle, TBK 100. maddesi dikkate alınarak, takip tarihinden ödeme tarihi itibarıyla işlemiş faizden, icra masraf ve giderlerinden tenzili gerektiğinden Mahkememizce resen yapılan hesaplama sonucunda; 4.103,39-TL hasar bedeli +91,06-TL takip öncesi işlemiş faiz +65,37-TL harç+ 450,00-TL icra vekalet ücreti+ 139,62-TL(takip tarihi olan 24.06.2019 -ödeme tarihi olan 06.11.2019 tarihine kadar-372 gün-yıllık % 9 yasal faiz üzerinden ), 19,00-TL masraf+ 95,21-TL % 2.27 tahsil harcı olmak üzere toplam 4.963,65-TL hesap edilmiş bu miktardan davalı tarafından yapılan 4.103,39-TL lik ödeme mahsup edildiğinde davacının bakiye 860,26-TL asıl alacağının ve dava tarihi itibariyle 78,91-TL işlemiş faiz( ödeme tarihi olan 06.11.2019 - dava tarihi olan 12.11.2020 tarihleri arası 372 gün, yılllık % 9 yasal faiz üzerinden) alacağının kaldığı anlaşılmış, bu nedenle davanın kısmen kabulü ile, davalının ... 26. İcra Müdürlüğü'nün ... E sayılı dosyasında yapmış olduğu itirazın kısmen iptaline, kısmi ödemenin TBK'nın 100.Maddesi uyarınca borca mahsup edilerek takibin 860,26-TL asıl alacak,78,91-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 939,17-TL üzerinden ve asıl alacağa dava tarihi olan 12/11/2020 tarihinden itibaren yıllık yasal faiz yürütülmek suretiyle takibin devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine karar vermek gerekmiştir.
İİK'nın 67. maddesinin 2.fıkrası hükmünce, icra - inkar tazminatına hükmedilebilmesi için alacağın likit ve belli olması gerekir. Somut olayda, zararın miktarının ve davalının sorumluluğunun tesbiti yargılamayı gerektirdiğinden takip konusu alacağın takip tarihi itibari ile likit olmadığı anlaşılmakla, koşulları oluşmadığından icra inkar tazminatı talebinin reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM/ Gerekçesi yukarıda izah olunduğu üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜNE, davalının ... 26. İcra Müdürlüğü' nün ... E sayılı dosyasında yapmış olduğu itirazın kısmen iptaline, kısmi ödemenin TBK'nın 100.Maddesi uyarınca borca mahsup edilerek takibin 860,26-TL asıl alacak, 78,91-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 939,17-TL üzerinden ve asıl alacağa dava tarihi olan 12/11/2020 tarihinden itibaren yıllık yasal faiz yürütülmek suretiyle takibin devamına,
Fazlaya ilişkin talebin reddine,
Alacak likit olmadığından icra inkar tazminatı talebinin reddine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesap olunan 80,70-TL maktu karar ve ilam harcından, davacı taraftan peşin olarak alınan 54,40-TL harcın mahsubu ile hazineye gelir kaydına, bakiye 26,30-TL karar harcının davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan ve (2) numaralı maddede mahsup edilen 54,40-TL karar ve ilam harcının, davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan 54,40-TL başvurma harcı, 1.200,00-TL bilirkişi raporları masrafı, 245,25-TL posta giderleri ve diğer giderler olmak üzere toplam 1.499,65-TL yargılama giderinin davadaki kabul ve ret oranına göre; 1.220,52-TL'sinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 279,13-TL'sinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-HMK 333.maddesi gereğince davacı tarafından yatırılan toplam 1.457,50-TL gider/delil avansından artan avans olması halinde, hüküm kesinleştiğinde ve talep edildiğinde davacıya iadesine,
6-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T.'deki esaslara göre belirlenen 939,17-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
7-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda hüküm kurulmasına yer olmadığına,
8-HMK 333.maddesi gereğince davalı tarafından yatırılan 100,00 TL gider avansından artan 100,00 TL'nin, hüküm kesinleştiğinde ve talep edildiğinde davalıya iadesine,
9-Davalı taraflar kendisini vekille temsil ettirdiklerinden, karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T.'deki esaslara göre belirlenen 214,79-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
10-İstanbul Arabuluculuk Bürosu tarafından ileride haksız çıkacak taraftan alınmak üzere suçüstü ödeneğinden karşılanan 1.320,00.-TL arabuluculuk tarife bedelinin davadaki kabul ve ret oranına göre; 1.074,30-TL'sinin davalıdan, 245,70-TL'sinin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, buna ilişkin harç tahsil müzekkeresi yazılmasına,
Dair, davacı vekilinin ve davalı ... vekilinin huzurunda, dava konusu miktar dikkate alındığında kesin olmak üzere karar verildi.21/12/2022
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır
*Bu belge 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu kapsamında elektronik imza ile imzalanmıştır.*