T.C.
İSTANBUL
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/146
KARAR NO: 2023/44
DAVA: İstirdat
DAVA TARİHİ: 01/03/2021
KARAR TARİHİ: 19/01/2023
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ... A.Ş.'ye çek defteri başvurusunda bulunduğunu, müvekkilin başvurusunun kabul edildiğini, müvekkili müşteki tarafından bankadan edinilen bilgiye göre başlangıç seri numarası ... PI ve bitiş seri numarası ... PI olan 100 yapraklı çek defteri, ... Genel Müdürlüğü'nden ...bank ... Şubesi'ne gönderilmek üzere, ... Şubesi yetkililerine teslim edildiğini, yine bankadan edinilen bilgiye göre işbu çeklerin içerisinde olduğu ...'a ait araç .... semtinde park halindeyken, içerisinde müvekkiline teslim edilecek çek defterinin de çalındığını, çeklerin hiçbir şekilde müvekkiline teslim edilmediğini, müvekkili tarafından hiçbir şekilde doldurulmadığı gibi üzerinde müvekkiline ait imza da bulunmadığını, müvekkili şirketini bir kişi arayarak, müvekkil vakfın keşidecisi olduğu 30/11/2020 tarihli ... numaralı ... Tic. A.Ş emrine düzenlenmiş 15.300,00 TL bedelli bir çek olduğunu, çekin kendilerine ait olup olmadığının sorulduğunu, müvekkili şirket tarafından kaşe basılması veya imza atılması söz konusu olmadığını, imza müvekkili şirket yetkilisine ait olmadığını, bahsi geçen çeke ilişkin, ... 18. Ticaret Mahkemesi'nde... E. Sayılı dosya ile 29/05/2020 tarihinde iptal davası açıldığını, mahkeme söz konusu çek hakkında aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verdiğini, işbu dosyanın celbini talep ettiklerini, söz konusu hırsızlık olayı nedeniyle ... hakkında taraflarınca ... CBS'nın ... Soruşturma sayılı suç duyurusunda bulunulduğunu, ayrıca söz konusu olay nedeniyle ... A.Ş tarafından ... CBS'na ... Soruşturma numaralı dosyasıyla suç duyurusunda bulunulduğunu, bu nedenlerle tüm delillerin toplanmasını, müvekkili şirket ve davalı şirketlere ait tüm ticari defter ve kayıtların incelenmesini, öncelikle teminatsız olarak, çek hakkında ödeme yasağı verilmesini, İİK md. 72/2 uyarınca teminatsız olarak, anılan çekin takibe konu edilmemesi, takibe konu edilmiş ise durdurulmasını yönünden ihtiyati tedbir verilmesini, anılan çekin davalı ...Tic. A.Ş'den istirdadına ve müvekkiline iadesine, anılan çek yapraklarına istinaden davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine, çek yaprakların iptaline, çek asıllarının taraflarına iadesine, davalının çekte yazılı miktarın %20'sinden az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılara yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; iş bu davanın sadece duyama dayalı olarak müvekkili şirket aleyhine açıldığını, müvekkilinin dava konusu çek ile herhangi bir ilgisi veya bilgisi bulunmadığını, dava konusu çekin müvekkilde olduğuna veya müvekkili lehine keşide edildiğine ilişkin dosyaya sunulan herhangi bir bilgi veya delil de olmadığını, bu nedenlerle davanın reddine, yargılama gideri ve avukatlık ücretinin karşı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER: Dosyada tarafların bildirdiği belgeler, ticaret sicil kayıtları, ... CBS'nın ...Soruşturma sayılı dosyası uyap suretleri, ... A.Ş'nin 16/04/2021 havale tarihli yazı cevabı, ... CBS'nın ...Soruşturma sayılı dosyası uyap suretleri, ... A.Ş'nin 13/10/2021 havale tarihli yazı cevabı, ... 18. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. Sayılı dosyası, ... 4. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... E. Sayılı dosyası uyap suretleri delil olarak değerlendirilmiştir.
GEREKÇE:Dava, kambiyo senedinden dolayı İİK'nın 72/1. maddesi uyarınca borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkindir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık ... ... Şubesi'ne ait, keşidecisi ...Hastanesi Vakfı olan 30/11/2020 keşide tarihli, ... çek numaralı 15.300,00 TL bedelli çekte davacıya atfen atılı bulunan imzanın davacı tarafa ait olup olmadığı, davacının bu çek nedeniyle davalıya borçlu olup olmadığı ve çekin iadesini isteyip isteyemeyeceği, davacının İİK'nun 72. Maddesi uyarınca tazminat talep edip edemeyeceği hususlarına ilişkindir.
Davacı vekili dava konusu çek yaprağının içinde bulunduğu çek koçanının içinde bulunduğu dava dışı ... tarafından kargo yolu ile gönderilirken çalındığını bildirmiş ve dava dilekçesinin ekinde boş bir halde çalınan çek yaprağına ilişkin lehdar olarak davalının yer aldığı çek yaprağı suretini sunmuştur. Davalı vekili 01/01/2022 tarihli dilekçesinde çekin kendileri uhdesinde bulunmadığını, şirket kayıtlarında da bu çek kayıtlarının rastlanılmadığını, çekdeki imzaların şirkete ait olmadığını, kaşenin de davalı şirkete ait olmadığını bildirmiştir. Yani dava konusu çeki davacı şirketten almadıklarını davacı şirketten bu çek nedeniyle alacaklı bulunmadıklarını beyan etmiştir. Bu anlamda taraflar arasında dava konusu çek nedeniyle davacının davalıya karşı borçlu olmadığı konusunda bir uyuşmazlık olmadığı yargılama sırasında anlaşılmıştır. Davacı sunduğu çek yaprağı sureti itibariyle dava tarihi itibariyle davalıya karşı keşideci sıfatıyla borçlu olarak gözüktüğünden davayı açmakta hukuki yararı bulunmaktadır. Her ne kadar davacı ve davalı taraflar çekin üzerindeki imzalara itiraz etmişler ise de mahkememizce yapılan gerek banka gerek taraf şirketler ile gerek çekte yetkili hamil olarak görünen ...'e çıkarılan meşruhatlı davetiye gerekse de soruşturma dosyası itibariyle de yapılan araştırmalarda çek aslı bulunamamıştır. Dava dosyasının sürüncemede kalmaması hususu ile yukarıda açıklandığı üzere davacının davalıya karşı dava konusu çek nedeniyle borçlu olmadığı konusunda tarafların örtüşen irade ve beyanları dikkate alınmak suretiyle usul ekonomisi ilkesi de gözetilerek imza incelemesi yapılmadan davacının menfi tespit davasının kabulü ile, davaya konu ...bank ... Şubesi'ne ait, keşidecisi ...Hastanesi Vakfı olan 30/11/2020 keşide tarihli, ... numaralı 15.300,00 TL bedelli çek nedeniyle davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine dair karar verilmiştir.
Davacı tarafça ayrıca dava dilekçesinde çekin istirdatı talebinde bulunulmuş ise de, davacı tarafça sunulan çek sureti itibariyle de çekin yetkili hamil olarak ...'in elinde bulunduğu anlaşılması nedeniyle davacının çekin istirdatına dair davalı şirkete yönelik talebin reddine karar verilmiştir.
Davacı tarafça İİK'nun 72/5 maddesinde düzenlenen kötü niyet tazminatı talebinde bulunulmuş ise de çek üzerinde inceleme yapılamamış olması ve yargılama sırasında ortaya çıkan husus nedeniyle menfi tespit isteminin kabulüne karar verilmiş olması nedeniyle davalının kötü niyetli olduğuna dair dosya kapsamına sunulmuş herhangi bir delil bulunmaması nedeniyle davacı tarafın tazminat talebinin koşulları oluşmadığından reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
Davacı tarafın menfi tespit isteminin kabulü ve istirdat isteminin reddine karar verilmiş olması ile davalı tarafında dava konusu çek üzerindeki imzayı kabul etmemiş olması çek üzerinde inceleme yapılamamış olması da dikkate alınarak davanın açılmasında davalı tarafın sebebiyet vermediği kanaatiyle taraflar lehine veya aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmemiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda izah olunduğu üzere;
1-Davacının menfi tespit davasının kabulü ile, davaya konu ...bank ... Şubesi'ne ait, keşidecisi ... Hastanesi Vakfı olan 30/11/2020 keşide tarihli, ... numaralı 15.300,00 TL bedelli çek nedeniyle davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine,
2-Davacının çekin istirdatı davasının reddine,
3-Davacı tarafın tazminat talebinin koşulları oluşmadığından reddine,
4-492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince alınması gereken 1.045,14 TL nispi karar ve ilam harcınından, davacı taraftan peşin olarak alınan 261,29 TL harcın mahsubu ile hazineye gelir kaydına, bakiye 783,85 TL karar ve ilam harcının davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına,
6-Davalı tarafından yatırılan delil avansı ve yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
7-HMK'nun 333/1. maddesi gereğince varsa artan gider/delil avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleşmesinden sonra yatıran ilgili tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda, dava miktarı itibatiyle HMK'nın 341/2. Maddesi uyarınca kesin olarak verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 19/01/2023
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır