T.C.
İSTANBUL
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/183 Esas
KARAR NO: 2022/113
DAVA: Tazminat
DAVA TARİHİ: 26/09/2012
KARAR TARİHİ : 10/02/2022
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ -İSTEM/
Asıl davada; davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle; Müvekkillerinin murisi ...'ın 07/05/2012 tarihinde meydana gelen trafik kazasında vefat ettiğini, kazada davalı ...'ın sevk ve yönetimindeki ve diğer davalı ...Şti.ne ait ... plakalı tırın kusurlu olduğunu, müteveffanın ölümü ile birlikte müvekkillerinin destekten yoksun kaldıklarını, ayrıca manevi olarak yıkıldıklarını ve çok zor günler geçirdiklerini, kazaya sebebiyet veren tır'ın Zorunlu Mali Sorumluluk Trafik Sigortası'nın davalılardan ... Sigorta A.Ş tarafından ... numaralı poliçe ile yapıldığını, müvekkillerinin destekten yoksun kalma ve manevi tazminatı davalılar tarafından ödenmediğinden dolayı işbu davayı açmalarının zaruret halini aldığını beyanla fazlaya ilişkin dava ve talep hakları saklı kalmak kaydıyla murisin desteğinden yoksun kalan müvekkilleri için 1.000,00-TL destekten yoksun kalma tazminatı ile yargılama neticesinde belirlenecek tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, müvekkillerinin yaşadığı acı, keder ve yoksunluktan dolayı davacı eş ... için 100.000,00-TL, müşterek çocuk ... için 100.000,00-TL olmak üzere toplam 200.000,00-TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalılar ... ve ...Şti.'nden tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin müştereken ve müteselsilen davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Birleşen ... 10.Asliye Ticaret Mahkemesinin ...Esas ve ...Karar sayılı dosyasında;
Davacılar vekili dava dilekçesinde ve özetle; müvekkilleri ... ve ...'ın muris ...'ın ... isimli eşinden olan çocukları olduğunu, diğer müvekkili ...'ın murisin ...'dan evlilik dışı olan çocuğu olduğunu, muris ...'ın 07/05/2012 tarihinde geçirdiği trafik kazası sonucu vefatı ile müvekkillerinin destekten yoksun kaldıklarını, müvekkili ...'ın çocuğunun çok küçük yaşta babasız kalmasından dolayı yoğun üzüntü duymakta olduğunu ve çok zor günler geçirdiğini, henüz küçük yaşta olan ...'ın babasız büyümenin yükü ve eksikliğini hayatı boyunca taşıyacağını, müteveffanın diğer çocukları olan ... ve ...'ın ise babalarını kaybetmenin şoku ve üzüntüsü ile manevi olarak büyük çöküntü içinde olduğunu beyanla ... için fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere belirsiz alacak olarak 1.000 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalılar ... ve ...Şti. Yönünden olay tarihinden, sigorta şirketi yönünden sigorta limitinin aşmamak kaydıyla temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, müvekkillerinin duyduğu yoğun üzüntü ve keder sebebiyle, ... için 25.000,00-TL, müşterek çocuk ... için 50.000,00-TL, müteveffanın önceki evliliğinden olan çocukları ... için 50.000,00-TL ve ... için 50.000,00-TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalılardan ... ve ...Ltd. Şti.'nden müştereken ve müteselsilen tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA/
Asıl davada, davalı ... (...) Sigorta A.Ş.vekili cevap dilekçesinde ve özetle; müvekkili sigorta şirketinin sorumluluğunun poliçe limiti olan 225.000 TL ve ... plakalı araç sürücüsünün kusuru oranında sınırlı bulunduğunu, Trafik Sigortası Genel Şartları A.1.maddesi uyarınca araca bağlı olarak çekilmekte olan römork veya yarı römorkların (hafif römorklar dahil) vereceği zararlar çekicinin sigortası kapsamında olduğunu, ... plakalı aracın yarı römork olup ... plakalı çekiciye bağlı olarak çekilmekte olduğunu, Trafik Sigortası Genel Şartları gereği ... plakalı yarı römorkun bir sorumluluğunun bulunmadığını, davaya konu kazanın gerçekleşmesinde müvekkili şirketin sigortalısının kusurunun bulunmadığını, maddi tazminat miktarından davacılara SGK tarafından yapılan ödemenin tenzili gerektiğini, davacı yanca davadan önce müvekkili şirkete yapılan bir başvuru olmadığını beyanla haksız davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Asıl davada; Davalı ... ve ...Şti. vekili cevap dilekçesinde ve özetle; öncelikle davaya konu maddi olayın bulunduğu yerin Ataşehir ilçesi sınırları dahilinde gerçekleştiğini, ... ilçesinin bağlı olduğu adliyenin ... Adliyesi olduğunu, davalı müvekkili ... hakkında ... 4.Asliye Ceza Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile ceza davası açıldığını, bu nedenle yetki ilk itirazında bulunarak dosyanın yetkili ... Mahkemelerine gönderilmesine karar verilmesini, davaya konu kazanın gerçekleşmesinde davacılar murisinin tam ve asli kusurlu olduğunu, davalı ...'ın davaya konu kazanın gerçekleşmesinde herhangi bir kusurunun bulunmadığını, diğer davalı müvekkili şirketin, çalışanlarını yaptıkları iş konusunda sürekli denetlemekte ve takip etmekte olduğunu, araçlarının bakım ve onarımını düzenli olarak yaptırdığını, araçlarının tamamını sigortalattığını, müvekkili şirkete ait aracın kendisinden kaynaklı bir kazanın oluşmadığının sabit olduğunu, müteveffanın kaza tarihi itibariyle 52 yaşında olduğunu, Türkiye'deki muhtemel yaşam süresi dikkate alındığında, davacı yanın iddia ettiğinin aksine büyük bir oranda destekten yoksun kalma da olmayacağını beyanla öncelikle yetki itirazlarının kabulü ile, yetkisizlik kararı verilerek dosyanın yetkili ... Mahkemelerine gönderilmesine, esasa ilişkin olarak ise haksız ve hukuka aykırı davanın reddine, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davalıya yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Birleşen ... 10.Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas ve ... Karar sayılı dosyasında;
Davalı ... (...) Sigorta A.Ş.'ye yasaya uygun olarak tebligat yapılmış olmasına karşın, davayı takip etmediği gibi, yazılı bildirimde de bulunmadığından, H.M.K nun 128. maddesi hükmü gereğince davayı inkar ettiği varsayılmıştır.
Davalı ... ve ...Ltd. Şti.vekili cevap dilekçesinde ve özetle; öncelikle davacılar vekili tarafından huzurda açılan dava konusu ile aynı olan ve diğer mirasçılar tarafından daha önce açılmış bulunan davanın ... 40.Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası ile devam ettiğini, işbu davanın ... 40.Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesini, davaya konu kazanın gerçekleşmesinde davacılar murisinin tam ve asli kusurlu olduğunu, davalı ...'ın davaya konu kazanın gerçekleşmesinde herhangi bir kusurunun bulunmadığını, diğer davalı müvekkili şirketin, çalışanlarını yaptıkları iş konusunda sürekli denetlemekte ve takip etmekte olduğunu, araçlarının bakım ve onarımını düzenli olarak yaptırdığını, araçlarının tamamını sigortalattığını, müvekkili şirkete ait aracın kendisinden kaynaklı bir kazanın oluşmadığının sabit olduğunu, müteveffanın kaza tarihi itibariyle 52 yaşında olduğunu, Türkiye'deki muhtemel yaşam süresi dikkate alındığında, davacı yanın iddia ettiğinin aksine büyük bir oranda destekten yoksun kalma da olmayacağını beyanla öncelikle işbu davanın ... 40.Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine, esasa ilişkin olarak ise haksız ve hukuka aykırı davanın reddine, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davalıya yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Asıl davada, ... 11.Asliye Hukuk Mahkemesinin 27/06/2013 tarih, ... Esas ve ... Karar sayılı ilamı ile ''Görev yönünden dava dilekçesinin REDDİNE, görevli mahkemenin İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesi olduğuna...'' karar verilmiş ve işbu karar 10/09/2013 tarihinde kesinleşerek dosyanın ... 40.Asliye Ticaret Mahkemesinin ...Esas sırasına kaydedildiği tespit edilmiştir.
Birleşen davada, ... 10.Asliye Ticaret Mahkemesinin 04/11/2013 tarih, ... Esas ve ... Karar sayılı ilamı ile ''Dava dosyamız ile ... 40.ATM nin ... E. Sayılı dosyası arasında HMK'nun 166.maddesi gereğince aralarında fiili ve hukuki irtibat bulunması, yargılama ekonomisi ile birlikte farklı kararların önlenmesi amacıyla dava dosyamızın ... 40.ATM nin ... E. Sayılı dava dosyası ile birleştirilmesine'' karar verildiği tespit edilmiştir.
KANITLAR VE GEREKÇE/
Trafik kaydı, tedavi evrakları, ... 22.Asliye Ceza Mahkemesi'nin ...Esas numaralı dosyası, hasar dosyası, nüfus kayıt örnekleri, sosyal ekonomik durum araştırma tutanakları ve taraflarca gösterilen diğer deliller toplanmıştır.
Davalı sigorta şirketinden hasar dosyası getirtilerek dosyamız arasına kazandırılmış ve incelenmesinde; davacıların dava öncesi sigorta şirketine başvuruda bulunmadıkları, ...numaralı poliçenin sigortalısının ...Ltd. Şti., araç bilgileri kısmında plakasının ... ve poliçe başlangıç-bitiş tarihlerinin 20/11/2011-20/11/2012 olduğu, dolayısıyla davaya konu trafik kazasının gerçekleştiği tarihi kapsadığı tespit edilmiştir.
Mahkememizce kaza nedeniyle davalı ... aleyhine açılan ... 22.Asliye Ceza Mahkemesinin ... E.sayılı dosyası fiziken dosyamız içine alınmış ve incelenmesinde; müteveffanın ..., katılanların ..., ..., ... ve ..., sanığın ..., suç tarihinin 07/05/2012, sanığın üzerine atılı suçun ''Taksirle Ölüme Neden olma'' olduğu ve Mahkemenin 12/03/2013 tarihli kararı ile sanığın üzerine atılı suçu işlediği anlaşılamadığından ''BERAATİNE'' karar verildiği, işbu karara katılanlar vekilince temyiz talebinde bulunulduğu, Yargıtay 12.Ceza Dairesinin 26/06/2014 tarih, 2013/22702 Esas ve 2014/15959 Karar sayılı ilamı ile ''...beraate ilişkin hükmün isteme uygun olarak ONANMASINA'' karar verildiği tespit edilmiştir.
Mahkememizin -bozma ve devir öncesi ... 40.ATM ... Esas sayılı dosyası- 24/10/2013 tarihli duruşmasında ''Davalı Murat ve Tosuner vekilinin yetki itirazının HMK 6, 7 ve 16 mad gereğince esas hükümle birlikte temyizi kabil olmak üzere reddine'' karar verilmiştir.
Mahkememizin -bozma ve devir öncesi ... 40.ATM... Esas sayılı dosyası- 24/10/2013 tarihli duruşmasının (4) numaralı ara kararı ile; ''Davacı vekiline murisin geliri konusunda beyanda bulunmak için bir dahaki celseye kadar süre verilmesine'' dair karar verilmiş ve davacılar vekili 01/11/2013 tarihli dilekçe ile murisin aylık gelirinin asgari ücret tutarında olduğunu, hesaplamaların bu gelir üzerinden yapılmasını bildirmiş ve talep etmiştir.
Mahkememizin -bozma ve devir öncesi ... 40.ATM ...Esas sayılı dosyası- 24/10/2013 tarihli celsesinin (5) numaralı ara kararı ile; ''Dosya arasında bulunan ... 22.Asliye Ceza Mahkemesi' nin ... E sayılı dosya içindeki bilirkişi raporu ile kaza tespit tutanağı arasındaki çelişkinin giderilmesi sureti ile davaya konu kazada murisin ve davalı ...'ın nihayi kusur durumunun tespiti için dosyanın İTÜ Kararyolları Trafik Kürsüsüne mensup 3 kişilik bilirkişi heyetine tevdiine'' dair karar verilmiş ve bu doğrultuda ..., ...ve Yük. Müh. ... tarafından tanzim edilen 08/01/2014 havale tarihli bilirkişi heyeti raporunda özetle; kazanın oluşumunda davalı sürücü ...'ın % 60, müteveffa sürücü ...'ın ise %40 kusurlu olduğu görüş ve kanaati bildirilmiştir.
Mahkememiz -bozma ve devir öncesi ... 40.ATM ...Esas sayılı dosyası- 08/05/2014 tarihli celsenin (2) numaralı ara kararı ile; "Mahkememize ibraz edilen 08/01/2014 havale tarihli bilirkişi raporundaki kusur durumuna göre (kabul anlamına gelmemek şartı ile), A-Asıl ve birleşen dava davacıları için ayrı ayrı destekten yoksun kalma tazminatı miktarının (birleşen davada sadece ... için) tespiti için HMK nın 273.maddesi gereğince rapor tanzimi için bilirkişi ... ve ... aracılığı ile inceleme yapılmasına" dair karar verilmiş ve bu doğrultuda Sigorta Hukuk Müşaviri ... ve Aktüerya Tazminat Hesabı Uzmanı ... tarafından tanzim edilen 24/11/2014 havale tarihli bilirkişi raporunda özetle; davacıların desteği ...'ın, ... plakalı araç sürücüsü olarak karıştığı trafik kazasında vefat ettiği, talepte bulunanların eşi ve çocukları olduğu, destekten yoksun kalma zararının BK 45. Md. gereğince destekten yoksun kalma talebinde bulunanların zararı olması ve talep açısından 3. Şahıs sayılmaları nedeniyle desteğin kusurunun davacılara yansıtılamayacağı, davacı Eş ...'ın destek zararımın 76.505,26-TL, Davacı kızı ...'ın 24.146,45 TL, Davacı oğlu ...'ın 26.092,13-TL olmak üzere toplam 126.743,84 TL destek zararı hesaplandığı, poliçede belirlenen (225.000,00) TL tutarındaki teminat limitinin altında kaldığı, kusura isabet eden tutarın toplam 65.947,60-TL olduğu, davacılar ..., ..., ... ve ...'ın manevi tazmiilata yönelik taleplerinin takdirinin sayın mahkemeye ait olacağı, davacıların talebinin, müşterek ve müteselsilen olması nedeniyle, araç maliki davalı ...Ltd.Şti. ve trafik sigortacısı davalı ... Sigorta AŞ'nin, BK 50, 51, 142 ve KTK 88/1.Md. gereğince sorumluluğunun değerlendirmesinin sayın mahkemenin takdirine arz edildiği, araç sürücüsü ...'ın kusuruna isabet eden miktarın 65.947,60-TL olarak hesaplandığı görüş ve kanaati bildirilmiştir.
Davacılar vekili 15/12/2014 havale tarihli dilekçesi ile özetle; fazlaya ilişkin dava ve talepleri saklı kalmak kaydıyla ... için 35.804,46-TL ve ... için 15.655,27-TL olmak üzere toplam 51.459,73-TL tazminatın davalılardan alınarak davacılara ödenmesine, davalılar ... ve ... Şti. Aleyhine ... için 100.000,00-TL ve ... için 100.000,00-TL olmak üzere toplam 200.000,00-TL manevi tazminata hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ettiği ve ıslah harcını 22/12/2014 tarihinde yatırdığı tespit edilmiştir.
Birleşen dava yönünden davacılar vekili 18/12/2014 havale tarihli dilekçesi ile özetle; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla destekten yoksun kalan küçük ... için bilirkişi raporunda belirlenen 14.487,87-TL destekten yoksun kalma tazminatının kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan tahsiline, müvekkillerin duyduğu yoğun üzüntü ve keder sebebiyle, ... için 25.000,00-TL, müşterek çocuk ... için 50.000,00-TL, müteveffanın önceki evliliğinden olan çocuklar ... için 50.000,00-TL ve ... için 50.000,00-TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalılardan ... ve ... Ltd. Şirketi’nden müştereken ve müteselsilen tahsilini talep ettiği ve tamamlama harcını 18/12/2014 tarihinde yatırdığı tespit edilmiştir.
Mahkememizin -bozma öncesi 2014/465 Esas sayılı dosyası- 02/02/2015 tarihli duruşmasının (3) numaralı ara kararı ile; ''Dosyanın kusur raporu ibraz eden ... Üni de görevli bilirkişi heyetine tevdii ile kusur durumuna ilişkin taraf vekillerinin itirazlarının değerlendirilmesi ve özellikle ceza dosyasında kesinleşen maddi vakaya bağlı kalınarak ceza dosyasındaki kusur durumu nazara alınmaksızın nihai kusur durumu konusunda ek rapor alınmasına'' dair karar verilmiş ve bu doğrultuda 06/05/2015 havale tarihli bilirkişi raporunda özetle; kazanın oluşunda davalı sürücü ...'ın asli ve müteveffa sürücü ...'ın tali kusurlu olduğu şeklindeki kanaatlerinin değişmemiş olduğunu, kazanın oluşunda davalı sürücü ...'ın %60, müteveffa sürücü ...'ın ise %40 kusurlu olduğu görüş ve kanaati bildirilmiştir.
Mahkememizin -bozma öncesi 2014/465 Esas sayılı dosyası- 14/09/2015 tarihli duruşmasının (2) numaralı ara kararı ile; "...Mahkememiz dosyası ile ceza dosyasının ATK Trafik İhtisas Dairesine gönderilerek kusur oranı konusunda rapor alınmasına, ceza dosyasındaki bilirkişi Süreyya İğdil'in raporu ile Mahkememiz dosyasındaki bilirkişi heyetinin verdiği 08/01/2014 tarihli rapor arasındaki çelişkinin giderilmesinin istenilmesine" dair karar verilmiş ve bu doğrultuda alınan ATK Trafik İhtisas Dairesinin 11/01/2016 tarih ve 79479511-101.02-2015/102352/12607 sayılı raporunda özetle; davalı sürücü ...'ın %60 (yüzde altmış) oranında kusurlu, müteveffa sürücü ...'ın %40 (yüzde kırk) oranında kusurlu olduğu görüş ve kanaati bildirilmiştir.
Mahkememizin -bozma öncesi 2014/465 Esas sayılı dosyası- 20/05/2016 tarih, 2014/465 Esas ve 2016/451 Karar sayılı ilamı ile;
'' 1-Mahkememizin 2014/465 E.sayılı dosyasında,
A-Davalı ... Sigorta a.ş. Yönünden poliçe limitiyle sınırlı olmak üzere ... plakalı araç sürücüsü ...'ın kusuru oranında davacı ... için 35.804,46 TL, davacı ... için 15.655,27 TL destekten yoksun kalma tazminatının kaza tarihi olan 07/05/2012'den itibaren yasal faiziyle tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine,
B-Davacı ... için 5.000 TL, davacı ... için 2.500 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren yasal faiziyle davalılar ... ve ... Ltd. Şti.'nden tahsili ile davacılara verilmesine, fazlaya dair istemin reddine,
2-Birleşen ... 10 ATM'nin... E.sayılı dosyasında,
A-Davalı ... Sigorta a.ş. Yönünden poliçe limitiyle sınırlı olmak üzere ... plakalı araç sürücüsü ...'ın kusuru oranında davacı ... için 14.487,87 TL destekten yoksun kalma tazminatının kaza tarihi olan 07/05/2012'den itibaren yasal faiziyle tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine,
B-Davacı ... için 2.500 TL, davacı ... için 2.500 TL, davacı ... için 2.500 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren yasal faiziyle davalılar ... ve ... Ltd. Şti.'nden tahsili ile davacılara verilmesine, fazlaya dair istemin reddine,
C-Davacı ...'ın manevi tazminat talebinin yasal koşullar oluşmadığından reddine,,,," karar verildiği, işbu karara davalı sigorta vekili, asıl dava davacılar vekili ve birleşen dava davacılar vekilince temyiz talebinde bulunulması üzerine dosyanın Yargıtay'a gönderildiği, Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 17/06/2019 Tarih, 2016/17921 Esas ve 2019/7665 Karar sayılı ilamı ile "...1-Dava, trafik kazası sonucu ölüm nedeni maddi manevi tazminat istemine ilişkindir.
Mahkemece,davacı ... için manevi tazminat talebinde bulunulmuş ise de, muris ...'ın resmi nikahlı eşinin ... olduğu, davacı ... ile olan birlikteliğinden doğan çocuk ...'in doğum tarihinin 2004 olduğu, resmi nikahlı eşi ...'tan olan çocuk ...'ın doğum tarihinin 2009 olduğu, buna göre muris ...'ın kaza tarihinde davacı ... ile sürekli ve devam eden ona destek sağlayan bir birlikteliği olmadığının anlaşıldığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir. Davacının muristen bir çocuğunun olduğu gözetilerek bir miktar manevi tazminata hükmedilmesi gerekirken davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.
2-Manevi tazminat zenginleşme aracı olmamakla beraber, bu yöndeki talep hakkında hüküm kurulurken olay sebebiyle duyulan acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amaçlanmalı ve bu sebeple tarafların sosyal ve ekonomik durumları ile birlikte olayın meydana geliş şekli de göz önünde tutularak, hak ve nasafet kuralları çerçevesinde bir sonuca varılmalıdır. Zira, M.K.nun 4. maddesinde, kanunun takdir hakkı verdiği hallerde hakimin hak ve nasafete göre hükmedeceği öngörülmüştür.
Yukarıda belirtilen hususlar dikkate alındığında, asıl dava davacıları eş ... ve çocuk ... için, birleşen dava davacıları çocuklar ..., ... ve ... için takdir olunan manevi tazminatların bir miktar düşük olduğu görülmüş ve hakkaniyete uygun bir manevi tazminata hükmedilmek üzere kararın tüm davacılar yararına bozulması gerekmiştir.
3-2918 sayılı KTK.’nun 99/1. ve ZMSS Genel Şartları’nın B.2.b. maddesi uyarınca, sigorta şirketinin tazminatı ödeme yükümlülüğü kendisine riziko ihbarı yapıldıktan itibaren 8 işgünü sonunda başlar. Davalı sigorta şirketinin zmss poliçesi nedeni ile yapacağı tüm teminat ödemeleri nedeni ile temerrüdü oluşacaktır. Somut olayda, dosya kapsamından davalı ... Sigorta A.Ş ye dava öncesi müracaat olmadığı anlaşılmaktadır. O halde mahkemece, davalı sigorta şirketinin dava tarihi olan 01/10/2013 tarihinden itibaren faizden sorumlu tutulması gerekirken, yazılı şekilde kaza tarihinin esas alınması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
SONUÇ: Yukarıda (1), (2) ve (3) nolu bentlerde açıklanan nedenlerle, taraf vekillerinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA..." şeklinde karar verildiği, işbu karara asıl ve birleşen davada davalılar ... ve ...Ltd. Şti. Vekili tarafından karar düzeltme isteminde bulunması üzerine dosyanın Yargıtay 17.Hukuk Dairesine gönderildiği, Yargıtay 17.Hukuk Dairesinin 03/02/2021 tarih, 2019/5924 Esas ve 2021/654 Karar sayılı ilamı ile; ''...1-6100 sayılı HMK'nun geçici 3/2.maddesi delaletiyle 1086 sayılı HUMK'nun 440/III-1 maddesinde öngörülen karar düzeltme parasal sınırı 01.01.2019 tarihinden itibaren 19.680,00 TL olarak belirlenmiştir.
Somut olayda, davacılar ..., ..., ..., ... ve ... yönünden hükmolunan manevi tazminat hükümleri miktar itibarıyla yukarıda anılan Kanun hükmü uyarınca karar düzeltme sınırının altında kalmasına göre, asıl ve birleşen davada davalılar ... ve ... Ltd. Şti. vekilinin bahsi edilen manevi tazminat hükümlerine yönelik karar düzeltme dilekçesinin REDDİNE,
2-Dosya içeriğine, Yargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebeplere göre; 6100 sayılı HMK'nun geçici 3. maddesinin 2. fıkrası delaletiyle, 1086 sayılı HUMK'nun 440. maddesinde sayılan nedenlerden hiç birisine uygun olmayan, davalılar ... ve ... Ltd. Şti. vekilinin davacı ... yönünden verilen hükme yönelik karar düzeltme isteminin REDDİNE...'' karar verilerek dosya Mahkememize gönderilmiş ve Mahkememizin 2021/183 Esas sırasına kaydedilmiştir.
Mahkememizin 30/12/2021 tarihli duruşmasının (1) numaralı ara kararı ile; ''Mahkememizce usul ve yasaya uygun görülen Yargıtay 17.Hukuk Dairesinin 17/06/2019 tarih, 2016/17921 Esas ve 2019/7665 Karar sayılı bozma ilamına uyulmasına'' karar verilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava trafik kazası nedeniyle 6098 Sayılı Borçlar Kanunu'nun 49.maddesi kapsamında haksız fiil failine, 2918 Sayılı Kanun'un 85.maddesi kapsamında işletene ve 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91 vd. maddeleri ile 97 maddesi kapsamında, zorunlu mali sorumluluk sigortacısına yönelik Borçlar Kanunun 53/3 fıkrası kapsamında destekten yoksun kalma tazminatı ve 6098 Sayılı Kanunun 56/2 ve 2918 Sayılı Kanunun 85 maddesi kapsamında haksız fiil faili ve işletene yönelik manevi tazminat talepli eda davasıdır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık konularının; asıl ve birleşen davalarda davacıların destekten yoksun kalma ve manevi tazminat istemlerinin yerinde olup olmadığı, tarafların kazada kusur durumlarının ne olduğu noktasında toplandığı tespit edilmiştir.
6098 Sayılı Kanun'un 49 maddesi uyarınca kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkalarına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Bu sorumluluğun hukuki niteliği kusur sorumluluğu olup haksız fiil failinin sorumluluğu bu madde kapsamında değerlendirilir.
6098 Sayılı Kanunun 53/3 maddesi uyarınca haksız fiil sonucu ölüm halinde ölenin desteğinden yoksun kalan kişilerin bu sebeple uğradıkları kayıpların tazmini talep hakları vardır.
6098 sayılı Kanunun 56/2 maddesi uyarınca Ağır bedensel zarar veya ölüm halinde, zarar görenin veya ölenin yakınlarının da manevi tazminat talep hakları vardır.
2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85 maddesinde düzenlenen motorlu araç işleten ile araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibinin sorumluluğunun hukuki niteliği ise kural olarak tehlike sorumluluğudur. Mezkur Kanunun 85/1 maddesi uyarınca "bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." Yine aynı kanunun 58/son maddesi uyarınca "İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur." Bu düzenlemeler kapsamında motorlu araç işletenin veya teşebbüs sahibinin, motorlu aracın işletilmesi nedeniyle ortaya çıkan zararlardan sorumluluğu kusur(haksız fiil) sorumluluğu olmadığı gibi, objektif özen yükümlülüğünün ihlaline dayanan olağan sebep sorumluluğu niteliğinde de değildir. Tehlike sorumluluğu niteliğindeki bu sorumluluğun doğması için, motorlu aracın işletilmesine özgü tipik tehlikenin gerçekleşmesi yeterli olup motorlu araç işletenin veya teşebbüs sahibinin kusuru yahut objektif özen yükümlüğünü ihlali aranmaz. Motorlu taşıt işletenin olağan sebep sorumluluğu istisna olup 2918 Sayılı Kanun'un 85/3 fıkrasında düzenlenmiştir. Buna göre işletme haline olmayan bir motorlu aracın sebep olduğu trafik kazasından dolayı işletenin sorumlu tutulabilmesi için, zarar görenin, kazanın oluşumunda işleten veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilere ilişkin bir kusurun varlığını veya araçtaki bozukluğun kazaya sebep olduğunu ispat etmesi gerekir. Somut olayda meydana gelen trafik kazası aracın işletilmesi sırasında meydana geldiğinden, işletenin sorumluluğunun tehlike sorumluluğu olduğunda şüphe yoktur. Bu sebeple işleten ancak kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya bir üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulabilir.
Karayolları Trafik Kanunu'nun 91/1. maddesi ile motorlu araç işleten veya teşebbüs sahibine zorunlu mali sorumluluk sigortası yapma mecburiyeti getirilmiştir. Bu düzenleme ile sigortacının, motorlu taşıt işletenin veya teşebbüs sahibinin motorlu taşıtın işletilmesinden doğan sorumluluğunu teminat ile sınırlı olmak üzere karşılaması amaçlanmıştır. Aynı kanunun 92 maddesinde ise zorunlu trafik sigortacısının hangi zararlardan sorumlu olmadığı tahdidi biçimde sayılmıştır. Maddeye göre; aşağıdaki hususlar zorunlu mali sorumluluk sigortacısının sorumluluğu dışındadır:
"a) İşletenin; bu Kanun uyarınca eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilere karşı yöneltebileceği talepler,
b) İşletenin; eşinin, usul ve füruunun, kendisine evlat edinme ilişkisi ile bağlı olanların ve birlikte yaşadığı kardeşlerinin mallarına gelen zararlar nedeniyle ileri sürebilecekleri talepler,
c) İşletenin; bu Kanun uyarınca sorumlu tutulmadığı şeye gelen zararlara ilişkin talepler,
d) Bu Kanunun 105 inci maddesinin üçüncü fıkrasına göre zorunlu mali sorumluluk sigortasının teminatı altında yapılacak motorlu araç yarışlarındaki veya yarış denemelerindeki kazalardan doğan talepler,
e) Motorlu araçta taşınan eşyanın uğrayacağı zararlar,
f) Manevi tazminata ilişkin talepler.
g) Hak sahibinin kendi kusuruna denk gelen tazminat talepleri,
h) İlgililerin, sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmayan tazminat talepleri,
i) Bu Kanun çerçevesinde hazırlanan zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartları ve ekleri ile tanımlanan teminat içeriği dışında kalan talepler."
İddia, savunma, dosya içeriği deliller, Yargıtay ilamı ve alınan bilirkişi raporuna göre; Mahkememizce davaya konu 07/05/2012 tarihli trafik kazasının meydana gelmesinde tarafların kusur durumuna ilişkin aldırılan bilirkişi heyet raporu, bilirkişi heyet ek raporu ve ATK raporlarının aynı doğrultuda olduğu, kusur durumuna ilişkin Mahkememizce teknik anlamda yeterli ve denetime elverişli görülerek hükme esas alınan bu raporlarda davaya konu 07/05/2012 tarihli trafik kazasının meydana gelmesinde davalı sürücü ...'ın %60, müteveffa sürücü ...'ın ise %40 kusurlu olduğunun tespit edildiği, bu kusur raporu nazara alınarak aldırılan ve yine Mahkememizce teknik anlamda yeterli ve denetime elverişli görülerek hükme esas alınan bilirkişi raporunda davacı Eş ...'ın destek zararımın 76.505,26-TL, Davacı kızı ...'ın 24.146,45 TL, Davacı oğlu ...'ın 26.092,13-TL olmak üzere toplam 126.743,84 TL destek zararı hesaplandığı, poliçede belirlenen (225.000,00) TL tutarındaki teminat limitinin altında kaldığı, kusura isabet eden tutarın toplam 65.947,60-TL olduğunun tespit edildiği, asıl davada davacılar vekilinin 15/12/2014 havale tarihli dilekçesi ile talep arttırımında bulunarak ... için 35.804,46-TL ve ... için 15.655,27-TL olmak üzere toplam 51.459,73-TL tazminatın davalılardan alınarak davacılara ödenmesine karar verilmesini, birleşen davada davacılar vekilinin ise 18/12/2014 havale tarihli ıslah dilekçesi ile destekten yoksun kalan küçük ... için bilirkişi raporunda belirlenen 14.487,87-TL destekten yoksun kalma tazminatının kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ettiği, Mahkememizin 20/05/2016 tarihli kararı ile yukarıda detaylı olarak belirtildiği üzere asıl dava ve birleşen dava davacılar vekilinin destekten yoksun kalma tazminatı taleplerinin kabulüne karar verildiği, Yargıtay 17.Hukuk Dairesinin 17/06/2019 Tarih, 2016/17921 Esas ve 2019/7665 Karar sayılı ilamı ile de bu hususa ilişkin sadece sigorta şirketi yönünden temerrüt tarihinin hatalı olduğundan bahisle bozma yapıldığı anlaşılmakla Mahkememizce asıl davada Davacı ... için 35.804,46-TL, davacı ... için ise 15.655,27-TL destekten yoksun kalma tazminatının davalı sigorta şirketi yönünden dava tarihi olan 26/09/2012, diğer davalılar ... ve ... Ltd. Şti yönünden ise kaza tarihi olan 07/05/2012 tarihinden itibaren yasal faiz yürütülmek suretiyle davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine, (davalı sigorta şirketinin poliçe limiti ile sınırlı sorumlu olmak üzere), birleşen davada ise Davacı ... için 14.487,87-TL destekten yoksun kalma tazminatının davalı sigorta şirketi yönünden dava tarihi olan 01/10/2013, diğer davalılar ... ve ... Ltd. Şti yönünden ise kaza tarihi olan 07/05/2012 tarihinden itibaren yasal faiz yürütülmek suretiyle davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine, (davalı sigorta şirketinin poliçe limiti ile sınırlı sorumlu olmak üzere), karar verilmiştir.
Tarafların sosyal ve ekonomik durumları, tarafların kazadaki kusur durumları, Yargıtay 17.Hukuk Dairesinin 17/06/2019 Tarih, 2016/17921 Esas ve 2019/7665 Karar sayılı ilamı ile manevi tazminatın bir ceza ve zenginleşme aracı olamayacağı ilkeleri de göz önünde bulundurularak, TBK'nun 49, 56/2 ve 2918 Sayılı Kanunun 85.maddeleri kapsamında, asıl davada Davacı ... için 17.500,00-TL, davacı ... için 8.750,00-TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 07/05/2012 tarihinden itibaren yasal faiz yürütülmek suretiyle davalılar ... ve ... Ltd. Şti.'nden tahsili ile davacılara verilmesine, fazlaya dair istemin ise reddine, birleşen davada ise Davacı ... için 6.250,00-TL, davacı ... için 8.750,00-TL, davacı ... için 8.750,00-TL, davacı ... için 8.750,00-TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 07/05/2012 tarihinden itibaren yasal faiziyle davalılar ... ve ... Ltd. Şti.'nden tahsili ile davacılara verilmesine, fazlaya dair istemin ise reddine karar verilmiştir.
Tüm bu nedenlerle Mahkememizce aşağıda yazılı bulunan hüküm tesis olunmuştur.
Yukarıda açıklanan nedenlerle;
H Ü K Ü M /
1-ASIL DAVADA,
A-Davacı ... için 35.804,46-TL, davacı ... için ise 15.655,27-TL destekten yoksun kalma tazminatının davalı sigorta şirketi yönünden dava tarihi olan 26/09/2012, diğer davalılar ... ve ... Ltd. Şti yönünden ise kaza tarihi olan 07/05/2012 tarihinden itibaren yasal faiz yürütülmek suretiyle davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine, (davalı sigorta şirketinin poliçe limiti ile sınırlı sorumlu olmak üzere),
B-Davacı ... için 17.500,00-TL, davacı ... için 8.750,00-TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 07/05/2012 tarihinden itibaren yasal faiz yürütülmek suretiyle davalılar ... ve ... Ltd. Şti.'nden tahsili ile davacılara verilmesine, fazlaya dair istemin ise reddine,
2-Asıl davada, karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesap olunan 5.308,35-TL nispi karar ve ilam harcından peşin alınan 597,00-TL'nin ve 172,35-TL tamamlama harcının mahsubu ile eksik kalan 4.539,00-TL bakiye karar ve ilam harcının davalılardan (davalı ... Sigorta A.Ş'nin 3.515,21 TL'sinden sorumlu olması kaydıyla) alınarak hazineye irat kaydına,
3-Asıl davada davacı ... için maddi tazminat talebi yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 5.370,67-TL nispi vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacı ...'a verilmesine,
4-Asıl davada davacı ... için maddi tazminat talebi yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 5.100,00-TL nispi vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacı ...'a verilmesine,
5-Asıl davada davacı ... için kabul edilen manevi tazminat talebi yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 5.100,00-TL nispi vekalet ücretinin davalılar ... ve ... Ltd. Şti.' den alınarak davacı ...'a verilmesine,
6-Asıl davada davacı ... için kabul edilen manevi tazminat talebi yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 5.100,00-TL nispi vekalet ücretinin davalılar ... ve ... Ltd. Şti.' den alınarak davacı ...'a verilmesine,
7-Asıl davada davacı ... için reddedilen manevi tazminat talebi yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 5.100,00-TL nispi vekalet ücretinin davacı ...'tan alınarak davalılar ... ve ... Ltd. Şti.'ye verilmesine,
8-Asıl davada davacı ... için reddedilen manevi tazminat talebi yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 5.100,00-TL nispi vekalet ücretinin davacı ...'tan alınarak davalılar ... ve ... Ltd. Şti.'ye verilmesine,
9-Asıl davada; davacılar tarafından tarafından yapılan 31,40-TL başvuru harcı, 597,00-TL peşin harç, 172,35-TL tamamlama harcı, 2.391,00-TL bilirkişi ücreti ile 329,30-TL tebligat ve posta masrafı olmak üzere toplam 3.521,05-TL yargılama giderinin davadaki kabul oranına göre (%30) 1.056,31-TL sinin davalılardan alınarak bu davacılara verilmesine,
10-Davalı ... Ltd. Şti. Tarafından yapılan 400,00-TL yargılama giderinin davadaki kabul red oranına göre 120,00-TL'sinin davacılardan alınarak Davalı ... Ltd. Şti.'ye verilmesine,
11-Davalı ... Sigorta A.Ş tarafından yapılan 150,00-TL yargılama giderinin davadaki kabul red oranına göre 45,00-TL'sinin davacılardan alınarak davalı ... Sigorta A.Ş'ye verilmesine,
12-Taraflarca yatırılan gider avansından geriye kalan bakiyenin hüküm kesinleştiğinde ve talep halinde ilgili taraflara iadesine,
2-BİRLEŞEN DAVADA,
A-Davacı ... için 14.487,87-TL destekten yoksun kalma tazminatının davalı sigorta şirketi yönünden dava tarihi olan 01/10/2013, diğer davalılar ... ve ... Ltd. Şti yönünden ise kaza tarihi olan 07/05/2012 tarihinden itibaren yasal faiz yürütülmek suretiyle davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine, (davalı sigorta şirketinin poliçe limiti ile sınırlı sorumlu olmak üzere),
B-Davacı ... için 6.250,00-TL, davacı ... için 8.750,00-TL, davacı ... için 8.750,00-TL, davacı ... için 8.750,00-TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 07/05/2012 tarihinden itibaren yasal faiziyle davalılar ... ve ...Şti.'nden tahsili ile davacılara verilmesine, fazlaya dair istemin ise reddine,
2-Birleşen davada, karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesap olunan 3.209,74-TL nispi karar ve ilam harcından peşin alınan 601,15-TL'nin ve 46,00-TL tamamlama harcının mahsubu ile eksik kalan 2.562,59-TL bakiye karar ve ilam harcının davalılardan (davalı ... Sigorta A.Ş'nin 989,66-TL'sinden sorumlu olmak kaydıyla) alınarak hazineye irat kaydına,
3-Birleşen davada davacı ... için maddi tazminat talebi yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 5.100,00-TL nispi vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacı ...'a verilmesine,
4-Birleşen davada davacı ... için kabul edilen manevi tazminat talebi yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 5.100,00-TL nispi vekalet ücretinin davalılar ... ve ... Ltd. Şti.' den alınarak davacı ...'a verilmesine,
5-Birleşen davada davacı ... için kabul edilen manevi tazminat talebi yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 5.100,00-TL nispi vekalet ücretinin davalılar ... ve ... Ltd. Şti.' den alınarak davacı ...'a verilmesine,
6-Birleşen davada davacı ... için kabul edilen manevi tazminat talebi yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 5.100,00-TL nispi vekalet ücretinin davalılar ... ve ... Ltd. Şti.' den alınarak davacı ...'a verilmesine,
7-Birleşen davada davacı ... için kabul edilen manevi tazminat talebi yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 5.100,00-TL nispi vekalet ücretinin davalılar ... ve ... Şti.' den alınarak davacı ...'a verilmesine,
8-Birleşen davada davacı ... için reddedilen manevi tazminat talebi yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 5.100,00-TL nispi vekalet ücretinin davacı ...'dan alınarak davalılar ... ve ... Ltd. Şti.' ye verilmesine,
9-Birleşen davada davacı ... için reddedilen manevi tazminat talebi yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 5.100,00-TL nispi vekalet ücretinin davacı ...'tan alınarak davalılar ... ve ... Şti.' ye verilmesine,
10-Birleşen davada davacı ... için reddedilen manevi tazminat talebi yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 5.100,00-TL nispi vekalet ücretinin davacı ...'tan alınarak davalılar ... ve ... Ltd. Şti.' ye verilmesine,
11-Birleşen davada davacı ... için reddedilen manevi tazminat talebi yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 5.100,00-TL nispi vekalet ücretinin davacı ...'tan alınarak davalılar ... ve ... Şti.' ye verilmesine,
12-Birleşen davada; davacılar tarafından tarafından yapılan 31,40-TL başvuru harcı, 601,15-TL peşin harç, 46,00-TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 678,55-TL yargılama giderinin davadaki kabul oranına göre (%25) 169,63-TL sinin davalılardan alınarak davacılara verilmesine,
Dair, 6100 sayılı HMK geçici 3. Maddesi gereğince mahkememiz dosyası asıl dava ve birleşen davacı vekilleri ile davalı ...' ın yüzüne karşı, davalıların yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içerisinde Yargıtay temyiz kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.10/02/2022
Katip
¸
Hakim
¸