T.C.
İSTANBUL
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2021/254 Esas
KARAR NO : 2024/684
DAVA : İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 09/04/2021
KARAR TARİHİ : 07/11/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ -İSTEM /
Davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle; müvekkili şirketin, 3996 sayılı Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanun Hükümlerine göre ... işletme hakkı sahibi, davalının ise, işletme hakkı müvekkili şirkette bulunan köprü ve otoyolları kullanmış bulunan tüzel kişi tacir olduğunu, davalı/borçluya ait ..., ..., ..., ..., ... ve ... plakalı araçlar ile 07/11/2019-10/07/2020 tarihleri arasında birçok kez geçiş ücreti ödemeksizin, işletme hakkı müvekkili şirketin işlettiği otoyollardan ihlalli geçişler gerçekleştirdiğini, geçiş ücretleri ve bu ücretlerin ödenmemesi üzerine davalı/borçlu aleyhine ... 22.İcra Müdürlüğü'nün ... Esas numarası ile icra takibine gidildiğini, ancak davalı/borçlunun takibe konu borcun tamamına, faize, faiz oranına ve her türlü fer'ilerine itiraz etmesi üzerine icra müdürlüğünce takibin durdurulmasına karar verildiğini, davalı/borçlunun itirazlarının zaman kazanma amacı ile haksız ve kötü niyetle yapılmış olduğundan taraflarınca süresi içerisinde itirazın iptali davası açıldığını beyanla davalının haksız ve hukuki dayanaktan yoksun itirazının iptali ile takibin devamına, davalının itirazının kötü niyetli olması ve alacağın likit olması sebebiyle asgari %20 oranında icra inkar ve kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı/borçlu tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA /
Davalıya yasaya uygun olarak tebligat yapılmış olmasına karşın, davayı takip etmediği gibi yazılı bildirimde de bulunmadığından, HMK'nın 128.maddesi hükmü gereğince davayı inkar ettiği varsayılmıştır.
KANITLAR /
Taraflarca gösterilen deliller toplanmış, taraf şirketlerin İTO kayıtlarının çıkartılarak dosyamız arasına alınmış, ..., ..., ..., ..., ... ve ... plakalı araçların trafik kayıtları celp edilmiş, ... 1.Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası UYAP üzerinden dosyamız arasına alınmış, ... 32.İcra Müdürlüğünün ... Esas, ... 4.İcra Müdürlüğünün ... Esas, ... 34.İcra Müdürlüğünün ... Esas ve ... 1.İcra Müdürlüğünün... Esas ve ... 22.İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyaları UYAP üzerinden dosyamız arasına alınmış ve dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak bilirkişi raporu alınmıştır.
Mahkememizin 07/10/2021 tarihli duruşmasında; "Dosyanın incelenmesinde davacı tarafın işlettiği otoyolun geçiş bedeli karşılığında kullanılması hususunda, taraflar arasında hizmet sözleşmesinin bulunduğunun anlaşıldığı, ayrıca ihlalli geçiş ücretine dair para alacağı iddiasına göre davacının ikametgahı itibariyle İİK'nun 50/1, HMK'nın 10 ve TBK'nın 89 maddeleri uyarınca İstanbul Mahkeme ve icra müdürlükleri yetkili olduğundan, davalı/borçlunun İcra Müdürlüğünün yetkisine yönelik itirazının reddine" karar verilmiştir.
Mahkememizin 03/03/2022 tarihli duruşmasının (3) numaralı ara kararı ile; ''...davacının iddiası, davalının savunması ve tüm dosya kapsamına göre ön inceleme duruşmasında tespit edilen uyuşmazlıkların halli için, davacının davalıdan ihlalli geçiş sebebiyle; geçiş ücreti ile 6001 Sayılı Kanunun 30/5 fıkrasında belirtilen geçiş ücretinin dört katı tutarında ceza nedeniyle alacaklı olup olmadığı, alacaklı ise alacağının varlığı ve miktarı, faiz ve KDV yönü ile davalı tarafından icra takibine vaki itirazın haklı olup olmadığı ve icra-inkar tazminatı talep koşullarının oluşup oluşmadığının dosya üzerinde GÜNSÜZ OLARAK mahkememizce re'sen seçilecek bir uzman hesap bilirkişisi marifetiyle bilirkişi incelemesi yaptırılmasına" dair karar verilmiş ve işbu doğrultuda İşletme Yönetimi, Maliye, Vergi, İktisat, Finansman, Ekonometri, Muhasebe, Hesap Uzmanı bilirkişisi Şevket Tamer Güngör tarafından tanzim edilen 29/08/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle;
-6001 sayılı kanunun 30/7 maddesine göre 15 gün içerisinde ihlalli geçişler ödendiği takdirde gecikme cezası alımmayacağı hükmünün bulunduğu, yanı sıra sürücülerin HGS ve OGS cihazlarını sürekli bakiyesi müsait tutmakta ve kontrol etmekle sorumlu olduğu,
-6001 sayılı kanunda ve işletme protokolünde hiçbir şekilde ihlalli geçiş gerçekleştiren araç sahiplerine sms, e-posta, ihtarname veya herhangi bir şekilde bildirim yapma yükümlülüğü ile ilgili herhangi bir düzenlemenin bulunmadığı,
-Karayolları Genel Müdürlüğü Sitesinde OGS ve HGS ile ilgili açıklamalarda, OGS sistemlerinden geçiş ihlali yapılması durumunda geçiş ihlali yapılan plaka üzerine 15 gün içinde OGS veya HGS abonesi olunması veya mevcut OGS veya HGS hesaplarında geçiş için yeterli bakiyesi olması durumunda cezai geçiş ücreti uygulanmadığının duyurulduğu,
-6001 sayılı kanunun 30/7 maddesinde, geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapanlardan ödemesiz geçiş tarihini izleyen 15 gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere, bu maddenin 1.fıkrası ile 5.fıkrasında belirtilen cezalar uygulanmaz hükmünün bulunduğu, dolayısıyla davalının bu süre zarfında hesabını kontrol ederek ihlalli geçişleri cezasız ödeme imkanının olduğu, davalının hesabımı kontrol ederek cihazını sürekli müsait tutma yükümlülüğünde bulunduğu,
-3095 sayılı KDV Kanunu'nun 24.Maddesi c bendinde faiz alacağı da KDV matrahları arasında gösterildiğinden ve yaygın Yargıtay kararlarında da aynı yönde içtihatlar olduğundan davacının, davalıdan icra yolu ile tahsil edeceği faiz alacaklarından KDV tahakkuk ettirip, talep edebileceği,
-Davacının tüzel kişi tacir olduğu, davalının da tacir olarak, araçlarını ticari amaçla kullandığı, basiretli davranma yükümlülüğü uyarınca ihlalli geçişlerin zamanında ödenmediğinde olası sonuçlarının bilincinde olduğu, davalının uygulanan ticari faiz oranına itirazının nihai takdiri ve değerlendirmesinin Sayın Mahkemenin takdirinde olduğu,
-... 22. İcra Müdürlüğü ... E. dosyasının incelenmesinde Geçiş ücretlerinin süresi içinde ödenmemiş olması üzerine borçlu aleyhine icra takibinin 01.09.2020 tarihinde (Geçiş ücreti + 4 kat cezası = 2.400,25 TL), üzerinden ilamsız icra olarak yapıldığı ve davalı tarafın, icra takibine, yetkiye ve ferilerine itiraz ettiği ve icra takibinin durdurulduğu,
-Dava dosyasında bulunan, bilgi ve belgelerin incelenmesinde ihlalli Geçiş fotografları bulunan davaya konu olan ihlalli geçişleri yapan 1-..., 2-..., 3-..., 4-..., 5-..., 6-... plakalı araçların Otoyol geçiş ücretinin ödenmediği, bu nedenle 4 katı kadar ceza uygulandığı, toplam 480,05 TL borcun köprü geçişlerinde, ücretinin ödenmemesinden kaynaklandığı, ödenmeyen geçiş ücretlerinin 4 katı olan cezaların Toplamının 1.920,20 TL olduğu, anapara ve ceza ile birlikte Toplam 2.400,25 TL davaya konu borcun oluştuğu,
-Davacı taraf tarafından ödemesiz geçişlerin yapıldığı tarihi izleyen 15 gün içerisinde geçiş ücretinin usulünce ödenmemesi halinde geçiş ücretine 6001 Sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat Ve Görevleri Hakkındaki Kanun'un 30/5 maddesinde “4046, 3465 ve 3996 sayılı” kanunlar çerçevesinde yapılan hesaplamaya göre Toplam 480,65 TL alacağın otoyol geçişinde, ücretinin ödenmemesinden kaynaklandığı, ödenmeyen geçiş ücretlerinin 4 katı olan cezaların Toplamının 1,920,20-TL olduğu, anapara ve ceza ile birlikte Toplam 2.400,25 TL davacı yönünden davaya konu asıl alacağın oluştuğu,
-İcra takip tarihine kadar faiz oranlarındaki tarihlere göre değişiklikler dikkate alınarak adatlandırma ile yapılan faiz hesaplamasına göre 151,09 TL Faiz ve % 18 KDV'sinin 27,20 TL olduğu görülerek 480,05 TL + 1.920,20 TL +151,09 TL+27.20 TL = 2.578,54 TL 01.09.2020 icra takip tarihi itibariyle Toplam alacağın bulunmuş olduğu,
-Dosya muhteviyatında bahsedilen alacakla ilgili herhangi bir ödemenin yapıldığını gösterir bir belge bulunmadığı,
-Davaya konu asıl Alacağa dava takip tarihinden itibaren avans faiz oranlarında yapılan değişiklikler dikkate alınarak faizin değişen oranlarda kademeli olarak ödeme tarihine kadar geçen süre için hesaplanması yönünden değerlendirmenin sayın Mahkemenin takdirinde olduğu görüş ve kanaati bildirilmiştir.
Mahkememizin 09/05/2024 tarihli duruşmasının (1) numaralı ara kararı ile; "...davalı vekilinin bilirkişi raporuna yönelik beyan ve itirazlarının değerlendirilmesi ve beyan ve itirazlarını karşılayacak mahiyette ek rapor tanzimi için dosyanın önceki bilirkişiye tevdiine"dair karar verilmiş ve işbu doğrultuda İşletme Yönetimi, Maliye, Vergi, İktisat, Finansman, Ekonometri, Muhasebe, Hesap Uzmanı bilirkişisi ... tarafından tanzim edilen 08/07/2024 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle;
-Mahkemece talep edilen ... Bankası tarafından verilen müzekkere cevabının; “Bankamızdan talep edilen ...,..., ...,....VE ... plakalı araçlara ait ...Tic.Ltd.Şti firması adına satışı yapılan OGS cihaz ürün bilgilerine aşağıda geçiş ve bakiye yükleme bilgilerine ait ekstreleri mektubumuz ekinde tarafınıza iletilmiştir.” şeklinde olduğu,
İhlalli geçişlerle ilgili olarak müzekkere cevabı ekinde gönderilen...bankası Ekstresi incelenmiş olup, ekstrede sadece ...plakalı araca ait bilgilerin olduğu, aracın geçiş tarihlerinde ve 15 gün geçtikten sonraki tarihlerde de hesapta yeterli bakiye bulunmadığından tahsilatların gerçekleşmemiş olduğu,
Kök raporda tespit edilen ve yapılan hesaplamalarla mutabık kalınmış olunduğu görüş ve kanaati bildirilmiştir.
Bilirkişi kök ve ek raporları Mahkememizce dosya kapsamına uygun, teknik açıdan yeterli, denetime açık ve bilimsel verilere dayalı görülerek hükme esas alınmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, alacağın tahsili amacı ile başlatılan ilâmsız icra takibine vâki itirazın İİK'nun 67.Maddesi uyarınca iptali ve icra inkâr tazminatının tahsili davasıdır.
... 22.İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyanın UYAP üzerinden dosyamız arasına alındığı ve takip dosyası kapsamından; davacı tarafın davalı/borçlu hakkında toplam 2.400,25-TL alacağın eklentileri ile birlikte ödetilmesi istemiyle ve ilamsız takip yoluyla icra takibinde bulunulduğu, davalının yasal süresi içinde vaki itirazı sonucu, icra takibinin İİK'nun 62.maddesi uyarınca durduğu saptanmıştır. İcra takibine vaki itirazın davacı tarafa tebliği durumu ve dava tarihine nazaran, bu itirazın iptali davasının İİK.nun 67.maddesi hükmünde öngörülen ve hak düşürücü nitelikteki bir yıllık süresi içinde açıldığı tespit olunmuştur.
HMK'nun 320/2.maddesi uyarınca taraflar arasındaki uyuşmazlık konularının; davacının davalıdan ihlalli geçişler sebebiyle; geçiş ücreti ile 6001 Sayılı Kanunun 30/5 fıkrasında belirtilen geçiş ücretinin dört katı tutarında ceza nedeniyle alacaklı olup olmadığı, alacaklı ise varlığı ve miktarı ile davalı tarafından icra takibine vaki itirazın haklı olup olmadığı ve icra-inkar tazminatı talep koşullarının oluşup oluşmadığı noktalarında toplandığı tespit edilmiştir.
Medeni Yasa'nın 6. maddesine göre "Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür." Medeni Yasa'nın bu hükmü 6100 sayılı Hukuk Yargılama Yasası'nın 190. maddesi 1. fıkrasında bir başka biçimde yinelenmiş olup; " İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir" denilmiştir. Bu bağlamda kural olarak davanın taraflarından her biri iddiasını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür.
İddia, savunma, dosya içeriği deliller ve alınan bilirkişi raporuna göre; davacı tarafından davalıya ait ..., ..., ..., ..., ... ve ... plakalı araçların 07/11/2019-10/07/2020 tarihleri aralığında birçok kez geçiş ücreti ödemeksizin davacı şirketin işletme hakkı sahibi olduğu köprü ve/veya otoyollarından ihlâlli geçiş yaptığını, bedeli ödenmeden yapılan geçiş ücretleri 15 günlük sürede de ödenmediği iddiasıyla davalı aleyhine toplam 2.400,25-TL alacağın eklentileri ile birlikte ödetilmesi istemiyle takip başlatıldığı, davalının ise davacı şirkete böyle bir borcunun bulunmadığını savunduğu, bu nedenle davacı tarafından davalı aleyhine başlatılan takip, davacı şirketin işletme hakkı sahibi olduğu köprü ve/veya otoyollarından davalıya ait araçların ihlâlli geçiş yapması nedeniyle ödenmeyen köprü ve otoyol geçiş ücretinin tahsili istemine ilişkin, eldeki dava da davacı tarafından davalı aleyhine ödenmeyen köprü ve otoyol geçiş ücretinin tahsili amacıyla başlatılan ilamsız icra takibine davalı tarafından yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir. Davaya konu icra takibine konu edilen alacağın yasal dayanağı 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un 30/5.maddesinde düzenlenmiştir. Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un 30/5.maddesinde; ''4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir.'' hükmü düzenlenmişken 25/05/2018 tarih ve 30431 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 16/05/2018 tarih ve 7144 sayılı Kanunun 18. maddesi ile birinci ve beşinci fıkralarında yer alan “on” ibareleri “dört” şeklinde değiştirilmiştir. Mahkememizce teknik açıdan yeterli, denetime açık, bilimsel verilere dayalı görülerek hükme esas alınan bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere; dava dosyasında bulunan CD içerisindeki bilgilerin incelenmesinde davalıya ait ..., ..., ..., ..., ... ve ... plakalı araçlar ile davacı şirketin işlettiği köprü ve otoyollardan 07/11/2019-10/07/2020 tarihleri arasında ihlalli geçişler yaptığı, ihlalli geçiş dökümleri ve fotoğraflarının örtüştüğü, yine ihlalli geçişlerin yapıldığı tarihler olan 07/11/2019-10/07/2020 tarihleri aralığında ..., ..., ..., ..., ... ve ... plakalı araçların malikinin davalı olduğu, köprü ve otoyol geçiş ücretlerinin ödenmediği, davacı taraf tarafından ödemesiz geçişlerin yapıldığı tarihi izleyen 15 gün içerisinde geçiş ücretinin usulünce ödenmemesi halinde geçiş ücretine 6001 Sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkındaki Kanun'un 30/5 maddesinde "4046, 3465 ve 3996 sayılı" kanunlar çerçevesinde yapılan hesaplamaya göre Toplam 480,05-TL (ödenmeyen geçiş ücreti) + 1.920,20-TL (4 kat cezası) = 2.400,25-TL alacağının olduğunun Mahkememizce de tespit edildiği, dosya muhteviyatında bahsedilen alacakla ilgili herhangi bir ödemenin yapıldığını gösterir bir belge bulunmadığı, bununla birlikte davalının davaya konu 07/11/2019-10/07/2020 tarihleri aralığında sahibi olduğu ..., ..., ..., ..., ..., ... plakalı araçların davacının işletme hakkı sahibi olduğu köprü ve/veya otoyollarını kullanmadığı yönünde de iddiasının olmadığı ve yukarıdaki açıklamalar ile, Mahkememizce de yukarıda detaylı olarak belirtildiği üzere ve talebe bağlılık ilkesi de nazara alınarak davacının 480,05-TL (ödenmeyen geçiş ücreti) + 1.920,20-TL (4 kat cezası) = 2.400,25-TL alacağının olduğu tespit edildiğinden Mahkememizce davanın kabulüne, davalı tarafından ... 22.İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takibine yapılan itirazın iptali ile takibin, takipteki diğer koşullarla birlikte devamına, davacının alacağı likit nitelikte olup, davalının itirazında haksız bulunduğu anlaşıldığından İİK'nun 67/2.maddesi hükmü gereğince takdiren kabul edilen miktarın %20'si oranında icra inkar tazminatı ile sorumlu tutulmasına karar verilmiştir.
Tüm bu nedenlerle Mahkememizce aşağıda yazılı bulunan hüküm tesis olunmuştur.
Yukarıda açıklanan nedenlerle;
H Ü K Ü M /
1-Davanın KABULÜNE, davalı tarafından ... 22.İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takibine yapılan itirazın iptali ile takibin, takipteki diğer koşullarla birlikte devamına,
2-Davalının hükmolunan 2.400,25-TL'nin %20'si oranında (480,05-TL) icra inkar tazminatı ile sorumlu tutulmasına, bu tutarın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesap olunan 427,60-TL maktu karar ve ilam harcından başlangıçta peşin alınan 59,30-TL harcın mahsubu ile bakiye 368,30-TL karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 2.400,25-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 59,30TL peşin harç, 59,30TL başvuru harcı, 2.500,00-TL bilirkişi ücreti ve 125,25-TL posta masrafları olmak üzere toplam 2.743,85-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-... Arabuluculuk Bürosu tarafından ileride haksız çıkacak taraftan alınmak üzere suçüstü ödeneğinden karşılanan 1.320,00-TL arabuluculuk tarife bedelinin davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
7-Davalı tarafça yatırılan gider avansı ve yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta hüküm kurulmasına yer olmadığına,
8-HMK 333.maddesi gereğince davacı tarafından yatırılan gider avansından geriye kalan kısmının hüküm kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair, davacı vekilinin huzurunda, davalı tarafın yokluğunda, miktar itibariyle KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 07/11/2024
Katip ...
¸
Hakim ...
¸