T.C.
İSTANBUL
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2021/285 Esas
KARAR NO : 2024/721
DAVA : 6361 Sayılı ..., Faktöring Ve Finansman Şirketleri Kanunundan Kaynaklanan (Alacak)
DAVA TARİHİ : 26/04/2021
KARAR TARİHİ : 14/11/2024
Mahkememizde görülmekte olan 6361 Sayılı ..., Faktöring Ve Finansman Şirketleri Kanunundan Kaynaklanan (Alacak) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ -İSTEM /
Davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle; taraflar arasında 6361 sayılı kanun çerçevesinde Finansal Kurumlar Birliğinde ... tarihinde ... tescil numarası ile tescil edilen ... tarih ve ... sözleşme numaralı ve yine Finansal Kurumlar Birliğinde ... tarihinde ... tescil numarası ile tescil edilen ...tarih ve ... sözleşme numaralı ... Sözleşmeleri"nin akdedildiğini, bu sözleşmeler uyarınca ""1 adet 2017 model (... tescil plakalı; ... tipi; ... şasi seri nolu; ... motor seri nolu) ... marka LASTİKLİ KANAL KAZICI VE YÜKLEYİCİ, 1 adet 2018 model (... tescil plakalı; ... tipi; ... şasi seri nolu; .... motor seri nolu) ... marka LASTİKLİ KANAL KAZICI VE YÜKLEYİCİ ve 1 adet 2017 model (... seri no: ...) müvekkiline teslim edildiğini, müvekkilinin ekonomik sıkıntılar sebebiyle borç taksitlerinde gecikme yaşaması nedeniyle, ... 3.Noterliğinin ... tarih ve ... yevmiye numaralı işlemi ile sözleşmeden kaynaklanan edimin ifası hususunda bildirimin yapıldığını, müvekkilinin ödeme yapamaması üzerine davalı şirket tarafından ... 19.Asliye Ticaret Mahkemesinde Finansal Kiralamaya konu iş makinalarının geri alınması talepli dava açıldığını, ... 19.Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. Sayılı dosyada şirketin talebi üzerine 09.01.2020 tarihli ara kararı ile dosyaya sunulan teminat mektubu karşılığı ... sözleşmesine konu yukarıda belirtilen mallar üzerinde şirkete tasarruf yetkisi verildiğini ve sonrasında ... 19.Asliye Ticaret Mahkemesinin henüz kesinleşmeyen 21.1.2020 tarih ve ... E. ... K. Sayılı ilamı ile finansal kiralamaya konu olan ve daha önce şirkete tasarruf yetkisi verilen malların şirkete iadesine karar verildiğini, müvekkilinin ekonomik sıkıntıya girmeden önce ... akdi uyarınca aldığı mallar için 91.000,00 € (Euro) ödeme yaptığını, mevcut ekonomik şartlar dahilinde iyi niyetli ve basiretli bir yönetim göstermesine rağmen ödemelerini zamanında yerine getirememesi sebebiyle ödediği tüm meblağın hiçe sayılmasının hakkaniyete uygun olmadığını, 6361 sayılı Kanunun 33.maddesi gereğince sözleşmeye konu malların ... Şirkete iadesi sonrası şirket tarafından bu malların satımı ya da yeniden kiralanması durumunda şirketin satış ya da kiralama sonucu elde ettiği değerin sözleşmenin feshi sonrası kaybından yüksekse aradaki farkın kiralayan şirket tarafından müvekkiline ödenmesi gerektiğini, bu durumda şirketin malları geri aldıktan sonra hangi bedelle sattığı veya kiraladığı hususları bilinmediğinden davalarını belirsiz alacak davası olarak açma gereğinin hasıl olduğunu beyanla fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile harca esas olmak üzere geçici talep değeri olarak belirlenen 1.000,00-TL’nin TTK, FKK ve ... sözleşmeleri hükümleri gereğince temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderlerinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA /
Davalı vekili cevap dilekçesinde ve özetle; davacının taraflar arasında akdedilen sözleşme hükümlerine aykırı davrandığından, davacı kiracı şirkete; ... 3.Noterliğinden... tarihli ... yevmiye numaralı ihtarname ve ... 3.Noterliğinden ... tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnamelerinin keşide edilerek gönderildiğini, davacının sözleşme hükümlerine uymaması neticesi, sözleşmenin fesh edilmiş olması, davacı ile aralarındaki sürekli borç ilişkisinin sona erdirmiş ve davacının haksız zilyet durumuna düştüğünü, davacı tarafın kiralama konusu malları taraflarına iade edilmediğinden ileride telafisi imkansız zararları önleyebilmek için mülkiyeti müvekkili şirkete ait ... Konusu Malların İhtiyati Tedbir kararıyla müvekkili şirkete teslimi için ... 1.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... D.iş sayılı dosyasından 18.12.2019 tarihli ihtiyati tedbir kararının alındığını, ihtiyati tedbir kararının . 18.İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı dosyası ile icraya konduğunu ve ... konusu malları icra kanalı ile ihtiyati tedbir kararı uygulanarak taraflarına teslim edildiğini, akabinde de ... 19.Asliye Ticaret Mahkemesi ... Esas sayılı dosyası ile ... Sözleşmesi konusu malların taraflarına iadesi için istirdat davası açıldığını ve işbu davanın da lehlerine sonuçlanarak kesinleştiğini, müvekkili tarafından yapılan satış işlemlerinin ekspertiz değerinin üzerinde olduğunu ve ekspertiz değerinin üzerinde yapılan satışlarda davacının zararına olabilecek herhangi bir durumun mevcut olmadığını, kiracının teslim alınan ekipmanlar satılmadan önceki borç durumunun; Gecikmiş Kira 11.297,39 Euro, Kalan Anapara 65.916,72 Euro, Kalan Anapara Temerrüt 3.068,06 Euro Gecikmiş Masraf 23.786,01 TL (EUR karşılığı 3.581,37) Kira Temerrüt 2.243,05 Euro, Masraf Temerrüt 1.604,55 TL (EUR karşılığı 241,59) olmak üzere; TOPLAM 82.525,22 Euro ve 25.390,56-TL olduğunu, ayrıca malların icra yolu ile geri alınabilmesi nakliye ve söküm ile alındıktan sonra oluşan depo ücretleri toplamının 85.120,49 TL (EUR karşılığı 11.515,23) olduğunu yani kiracının toplam borcunun Euro karşılığı 97.863,41 Euro olduğunu, mallar satıldıktan ve satım bedeli borçtan düşüldükten sonra kalan borç tutarının ise; Kira Temerrüt 2.243,05 Euro, Kalan Anapara Temerrüt 2.593,00 Euro olmak üzere toplam 4.836,05 Euro olduğunu, davacının yapmış olduğu tüm ödemelerin davacının borcundan düşüldüğünü, dolayısı ile davacının ödemelerin hiçe sayıldığı iddiasının gerçek ile bir alakası olmadığını, taraflar arasında imzalanmış olan sözleşmenin Delil Sözleşmesi başlıklı 48.maddesinde müvekkili şirketin defter ve tüm kayıtlarının HMK 193 gereği delil hükmüne sahip olduğunun taraflarca kararlaştırıldığını, taraflar arasında yapılan ... Sözleşmesinin 12.maddesi Temerrüt Halinin Başlaması ve Uygulanacak Temerrüt Faizine ilişkin olup müvekkili tarafından hesaplanan temerrüt faizinin taraflar arasındaki sözleşmeye göre hesaplandığını, davacının hala müvekkiline temerrüt faizinin borcunun bulunduğunu beyanla fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla davacının haksız ve hukuka aykırı davasının reddine, Mahkeme masraf ve ücreti vekâletin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
KANITLAR /
Taraflarca gösterilen deliller toplanmış, davacının nüfus kayıt örneği UYAP üzerinden çıkartılarak dosyamız arasına alınmış, davacı hakkında esnaf-tacir araştırması yapılmış, ... 19.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas, ... 1.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin...Esas, ... 18. İcra Müdürlüğü' nün ...Esas ve ... 8.İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyaları UYAP üzerinden celp edilerek dosyamız arasına alınmış ve davalı tarafın ticari defter ve belgeleri ile dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak bilirkişi raporu alınmıştır.
Mahkememizin 22/12/2022 tarihli duruşmasının (2) numaralı ara kararı ile; ''...davacının iddiası, davalının savunması, mahkememizce toplanan deliller ve tüm dosya kapsamı incelenmek suretiyle; ... sözleşmesi kapsamında hangi makine, ekipman ve eşyaların belirlenerek değerleri ve davalı tarafça satılıp satılmadıkları, kiraya verilip verilmedikleri, satılmış veya kiraya verilmiş ise bedelleri, ... sözleşmesi kapsamında davalı tarafça ödeme yapılıp yapılmadığı, yapılmış ise tarih ve miktarları, ... sözleşmesi nedeniyle davacının davalıya borcunun olup olmadığı, varsa miktarının denetime açık olarak tespiti hususlarında..." rapor tanzimine dair karar verilmiş ve işbu doğrultuda Makine Mühendisi ..., Banka ve Finans Uzmanı ...tarafından tanzim edilen 16/02/2023 tarihli bilirkişi heyet raporunda özetle;
-Davacı ... Şirketi ile davalı borçlu arasında ... (Leasing) Sözleşmesinin düzenlenerek sözleşmeye konu iş makinelerinin davalıya teslim edilerek kiralandığı,
-Hesap Kat İhtamamesi bölümünde açıklandığı üzere Davacılara ... Şirketince gönderilen hesap kat ihtarnameleri tebliğ edilmiş, verilen mehil süresinin sonunda temerrüt oluşmuş ve verilen 60 günlük süre içerisinde muaccel kiraların tamamının ödenmediği 6361 Sayılı ..., Faktoring, Finansman ve Tasarrufun Finansman Şirketleri Kanunun aşağıdaki 31.maddesi ve Sözleşmenin 12.Madde ve sonraki hükümleri gereği İade şartlarının oluştuğu,
-....19.Asliye Ticaret Mhk. ...Esas sayılı dosyası ile Malın İadesi (İstirdat) davası Açıldığı; Mahkemece davanın kabul edilerek 15.10.2020 tarih ... Esas,... Karar No'lu kararı ile "... Sözleşmesine konu olan;
1 Ad. 2017 model; ... tescil plaka no'lu; ... tipi; ... şasi seri no'lu; ... motor seri no'lu; ... Marka Lastikli Kanal Kazıcı ve Yükleyici,
1 adet 2018 model ... tescil plaka nolu, ... tipi; ... şasi seri no'lu: ... motor seri no'lu ... Marka Lastikli Kanal Kazıcı ve Yükleyici ve 1 adet 2017 model ... Ataşman Seri No:... No'lu Malların aynen İADESİNE, ihtiyati tedbirin karar kesinleşinceye kadar DEVAMINA karar verildiği,
-3.10.2019 Hesap Kat tarihi itibariyle Davalı ... Şirketinin her iki sözleşmeden kaynaklanan alacağının; 8.897,41 EUR gecikmiş Kira borcu, 1.196,19 EUR Temerüt faizi ve 85,14 EUR serbest alacağı olmak üzere toplam 10.178,80 EUR Olduğu, 60 + 3 günlük fesih süresinin sonunda her iki sözleşmede muaccel hale gelen kalan kiraların toplamının 57.937,32 EUR olarak muaccel hale geleceği ve bu tarihten itibaren alacak tutarına temerrüt faizi işletilmek ve geri alınan İş Makinalarının satış/tahsilat tarihine kadar temerrüt faizi işletilmek suretiyle davalının varsa alacağının hesaplandığı, ayrıca Sigorta ve depo, nakliye, ekspertiz vb. masrafların da bu alacağa ilave edilmek suretiyle hesaplama yapıldığı,
-... Sözleşmesine Konu İş Makinalarının 24.02.2020 tarihinde 45.379,37 EUR, 26.02.2020 tarihinde ise 47.407,40 EUR üzerinden satışının yapılarak, davacı borcuna mahsup edildikten sonra Davacının 14.829,83 EUR alacaklı konuma geçtiği, davalı ... Şirketinin ekipmanların geri alınması, Depo, nakliye ücreti, ekspertiz ücreti vb. masraf kalemlerinin gider belgeleri sunulmamakla birlikte takdiri Sn. Mahkemeye ait olmakla davalı ... Şirketince 11.515,23 EUR olarak beyan edilerek borç yazılan Masraf kaleminin tenzilinden sonra davacının (14.829,83 EUR - 11.515,23 EUR) = 3.314,60 EUR Alacaklı olduğu görüş ve kanaati bildirilmiştir.
Davacı vekili 06/05/2023 tarihli talep artırım dilekçesi ile; dava değerini 1.000,00-TL'den 318.847,00-TL'ye çıkarttıklarını, talep artırım taleplerinin kabulü ile 318.847,00-TL alacaklarının temerrüt tarihinden itibaren işleyen ticari temerrüt faizi ile birlikte davalı şirketten alınarak müvekkiline verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı şirket üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizin 21/12/2023 tarihli duruşmasının (2) numaralı ara kararı ile; "... taraf vekillerinin bilirkişi raporuna yönelik beyan ve itirazlarının değerlendirilmesi ve beyan ve itirazlarını karşılayacak mahiyette ek rapor tanzimi için dosyanın önceki bilirkişi heyetine tevdiine" dair karar verilmiş ve işbu ara karar doğrultusunda Makine Mühendisi ..., Banka ve Finans Uzmanı ...tarafından tanzim edilen 10/05/2024 tarihli bilirkişi heyeti ek raporunda özetle;
-Davacı ... Şirketi ile davalı borçlu arasında ... (Leasing) Sözleşmesinin düzenlenerek sözleşmeye konu iş makinelerinin davalıya teslim edilerek kiralandığı,
-Hesaplamaların davacı ... Şirketince sunulan belgelere göre ve Hesap kat ihtarnamesinde belirtilen tutarlar üzerinden yapıldığı; Buna göre ; 3.10.2019 Hesap Kat tarihi İtibariyle Davalı ... Şirketinin her iki sözleşmeden kaynaklanan alacaklarının; 8.897,41 EUR gecikmiş Kira borcu, 1.196,19 EUR Temerrüt faizi ve 85,14 EUR serbest alacağı olmak üzere toplam 10.178,80 EUR olduğu, 60 + 3 günlük fesih süresinin sonunda her iki sözleşmede muaccel hale gelen kalan kiraların toplamının 57.937,32 EUR olarak muaccel hale geleceği ve bu tarihten itibaren alacak tutarına temerrüt faizi işletilmek ve geri alınan İş Makinalarının satış/tahsilat tarihine kadar temerrüt faizi işletilmek suretiyle davalının varsa alacağının hesaplandığı, ayrıca Sigorta ve depo, nakliye, ekspertiz vb. masrafların da bu alacağa ilave edilmek suretiyle hesaplama yapıldığı, söz konusu hesaplamada somut olarak bir hata bulunmadığı,
-... Sözleşmesine Konu İş Makinalarının 24.02.2020 tarihinde 45.379,37 EUR, 26.02.2020 tarihinde ise 47.407,40 EUR üzerinden satışının yapılarak, davacı borcuna mahsup edildikten sonra davacının 14.829,83 EUR alacaklı konuma geçtiği, davalı ... Şirketinin ekipmanların geri alınması, Depo, nakliye ücreti, ekspertiz ücreti vb. masraf kalemlerinin gider belgeleri sunulmamakla birlikte takdiri Sn. Mahkemeye ait olmakla Davalı ... Şirketince 11.515,23 EUR olarak beyan edilerek borç yazılan masraf kaleminin tenzilinden sonra Davacının (14.829,83 EUR - 11.515,23 EUR) = 3.314,60 EUR alacaklı olduğu görüş ve kanaati bildirilmiştir.
Davacı vekili 21/12/2023 tarihli ıslah dilekçesi ile; ıslah tarihi itibariyle 1 EURO alış 31.8497 TL olduğunu, bilirkişi raporunda tespit edilen 14.829,83 EURO alacağın bugünkü karşılığının 472.325,63 TL olduğu, davayı tamamen ıslah taleplerinin kabulüne karar verilmesini, dava değerini 472.325,63-TL'nin olarak ıslah ettiklerini ve söz konusu 472.325,63 TL alacaklarının temerrüt tarihinden itibaren işleyen ticari temerrüt faiziyle birlikte davalı şirketten alınarak davacı müvekkiline verilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı şirket üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Bilirkişi raporları dosya kapsamına uygun, teknik anlamda yeterli ve denetime elverişli bulunduğundan Mahkememizce hükme esas alınmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, alacak istemine ilişkindir.
HMK'nın 320.maddesi uyarınca taraflar arasındaki uyuşmazlık konularının; taraflar arasında akdedilen ... tarih, ... sözleşme ve ... tarih, ... sözleşme numaralı ... Sözleşmelerinin davalı tarafından feshi nedeniyle bu sözleşmelere konu emtiaların davalı şirkete teslimi ve davalı şirket tarafından teslim alınan emtiaların daha sonradan satıma veya kiralanmaya konu olması nedeniyle 6361 sayılı Kanunun 33. Maddesi kapsamında davacının davalıdan alacaklı olup olmadığı, alacaklı ise alacağının varlığı ve miktarı noktalarında toplandığı tespit edilmiştir.
6361 sayılı ..., Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu md.33/f.1: ''Sözleşmenin kiralayan tarafından feshi ile 30 uncu maddenin ikinci fıkrası uyarınca kiracı tarafından feshi hallerinde, kiracı malı iade ile yükümlüdür. İade edilen malın üçüncü kişilere satılması halinde sözleşmede aksi bir değer kararlaştırılmadıkça satış bedelinin, vadesi gelmemiş ... bedelleri ile varsa kiralayanın bunu aşan zararı toplamından düşük olması durumunda aradaki fark kiracı tarafından kiralayana ödenir. Sözleşmede aksi bir değer kararlaştırılmadıkça iade edilen malın satış bedelinin, vadesi gelmemiş ... bedelleri ile varsa kiralayanın bunu aşan zararı toplamından yüksek olması durumunda aradaki fark kiralayan tarafından kiracıya ödenir. İade alınan malın üçüncü kişilere ... yöntemiyle kiralanması halinde de aynı esaslar uygulanır.'' şeklindedir.
Medeni Yasa'nın 6. maddesine göre "Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür." Medeni Yasa'nın bu hükmü 6100 sayılı Hukuk Yargılama Yasası'nın 190. maddesi 1. fıkrasında bir başka biçimde yinelenmiş olup; " İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir" denilmiştir. Bu bağlamda kural olarak davanın taraflarından her biri iddiasını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür.
İddia, savunma, dosya içeriği deliller ve alınan bilirkişi raporlarına göre; taraflar arasında ... sözleşmeleri akdedildiği, işbu sözleşmelerin daha sonradan davacının ödemelerini yapmaması sebebiyle davalı tarafından feshedilerek ... sözleşmesine konu malların davalıya geçtiği, davalının işbu malları daha sonra dava dışı 3.kişilere sattığı hususunda ihtilaf bulunmamaktadır. Taraflar arasındaki ihtilaf, yukarıda detaylı olarak belirtilmiştir. Mahkememizce teknik anlamda yeterli, dosya kapsamına uygun ve denetime elverişli görülerek hükme esas alınan bilirkişi raporlarında da belirtildiği üzere ... Sözleşmesine Konu İş Makinalarının 24.02.2020 tarihinde 45.379,37 EUR, 26.02.2020 tarihinde ise 47.407,40 EUR üzerinden satışının yapılarak, davacı borcuna mahsup edildikten sonra davacının 14.829,83 EUR alacaklı konuma geçtiği kanaatine Mahkememizce de varılmıştır. Davalı taraf her ne kadar, ekipmanların geri alınması, Depo, nakliye ücreti, ekspertiz ücreti vb. masraf kalemlerinin toplamda 11.515,23-TL olduğunu, bu masrafın davacıdan tahsil edilmesi gerektiğini ileri sürmüşse de, işbu iddiasını deliller ile destekleyemediği başka bir deyişle ispatlayamadığı kanaatine Mahkememizce varıldığından bu yöndeki iddiasına itibar edilmemiştir. Yukarıdaki açıklamalar, 6361 sayılı Kanunun 33/f.1, MK md.6, bilirkişi raporları ve davacı vekilinin 21/12/2023 tarihli ıslah dilekçesi nazara alınarak eldeki davada ispat külfetinin davacı taraf üzerinde olduğu ve davacının da iddialarını ispatladığı kanaatine varıldığından Mahkememizce davanın 21/12/2023 harçlandırma tarihli dilekçe ile talep edilen tutar üzerinden kabulü ile, 472.325,63-TL'nin dava tarihinden itibaren işletilecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmiştir.
Tüm bu nedenlerle Mahkememizce aşağıda yazılı bulunan hüküm tesis olunmuştur.
Yukarıda açıklanan nedenlerle;
H Ü K Ü M /
1-Davanın 21/12/2023 harçlandırma tarihli dilekçe ile talep edilen tutar üzerinden KABULÜ İLE, 472.325,63-TL'nin dava tarihinden itibaren işletilecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesap olunan 32.264,56-TL nispi karar ve ilam harcından başlangıçta peşin alınan 59,30-TL ve 8.078,00-TL ıslah harcının toplamı olan 8.137,30-TL'nin mahsubu ile bakiye 24.127,26-TL karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 74.848,84-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan 59,30-TL başvuru harcı, 59,30-TL peşin harç, 8.078,00-TL ıslah harç, 5.000,00-TL bilirkişi ücreti ve 160,50-TL posta gideri olmak üzere toplam 13.357,10-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-İstanbul Arabuluculuk Bürosu tarafından ileride haksız çıkacak taraftan alınmak üzere suçüstü ödeneğinden karşılanan 1.320,00-TL arabuluculuk tarife bedelinin davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
6-Davalı tarafından yapılan bir yargılama gideri bulunmadığından bu hususta hüküm kurulmasına yer olmadığına,
7-HMK 333.maddesi gereğince taraflarca yatırılan gider avanslarından geriye kalan kısmının hüküm kesinleştiğinde ve talep halinde ilgili taraflara iadesine,
Dair, davalı vekilinin huzurunda, diğer tarafın yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı 14/11/2024
Katip ...
¸
Hakim ...
¸