T.C.
İSTANBUL
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/384 Esas
KARAR NO: 2022/874
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 31/01/2020
KARAR TARİHİ: 01/12/2022
İstanbul 12. Tüketici Mahkemesinin 28/01/2021 tarih, 2020/45 Esas ve 2021/64 Karar sayılı görevsizlik ilamı ile Mahkememize tevzi edilen ve Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ -İSTEM/
Davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle; davalı tarafın işleteni olduğu ... plakalı aracın, müvekkili şirket nezdinde ZMMS kapsamında sigortalı olduğunu, davaya konu trafik kazasının 30/08/2018 tarihinde ... ili, ... ilçesinde meydana geldiğini, söz konusu maddi hasarlı trafik kazasının, davalı tarafın işleteni olduğu ... plakalı aracın sürücüsü ...'in, ... sevk ve idaresindeki ... plakalı araca çarpması sonucu meydana geldiğini, kaza sonrası kolluk görevlileri tarafından tutulmuş olan 30/08/2018 tarihli kaza tespit tutanağında, ... plakalı araç sürücüsü ...'in kaza sonrası kaza mahallinde durmayarak kaza mahallinden kaçtığı ve daha sonra yunus ekipleri tarafından yakalandığının belirtildiğini, ... plakalı araç sürücüsü ...'e KTK'nın 81/1-a, 36/3-a ve 48/5 maddelerini ihlal ettiği gerekçesiyle cezai işlem uygulandığını, söz konusu kaza tespit tutanağında müvekkili şirket nezdinde sigortalı aracın sürücüsünün alkollü ve ehliyetsiz olduğunun belirtildiğini, olay sonrasında kolluk görevlileri tarafından yapılan kontroller neticesinde, müvekkili şirket nezdinde sigortalı ... plakalı aracın sürücüsü ...'in ehliyetinin bulunmadığı ve 0,27 promil alkollü olduğunun tespit edildiğini, söz konusu kaza neticesinde hasara uğrayan ... plakalı araç için davalı sigortalı ile müvekkili sigorta şirketi arasındaki ZMMS poliçesi teminatı kapsamında, 31/12/2018 tarihinde 36.000,00-TL tutarında hasar tazminatı ödemesinin yapıldığını, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın ''Sigortacının Sigortalıya Rücu Hakkı''nı düzenleyen B.4 başlıklı hükmünün b bendi gereğince sigortacının, ödemiş olduğu tazminat dolayısıyla, sigortalısına rücu hakkının bulunduğunu, aynı şekilde, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın ''Sigortacının Sigortalıya Rücu Hakkı''nı düzenleyen B.4 başlıklı hükmünün c bendi uyarınca sigortacının, ödemiş olduğu tazminat dolayısıyla, sigortalısına rücu hakkının bulunduğunu, dava konusu trafik kazasında davalı tarafın işleteni olduğu ... plakalı araç sürücüsünün alkollü ve ehliyetsiz olması nedeniyle hak sahibi 3.kişiye ödenmiş olan tazminat bakımından, poliçe tarafı davalı sigortalıya karşı rücu hakkının doğduğunu, anılan halefiyet ilkesi uyarınca; müvekkili şirket tarafından 3. kişiye ödenmiş olan hasar tazminatının, sorumlu davalıdan rücuen tahsili amacıyla, ... 12. İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyası ile icra takibinin başlatıldığını ve fakat borçlunun itirazı üzerine takibin durduğunu, söz konusu itirazın iptal edilerek takibe devam edilebilmesi için de, huzurdaki itirazın iptali davasının açılması gerektiğini beyanla ... 12.İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra dosyasına davalı tarafından yapılmış haksız ve hukuka aykırı itirazın iptali ile takibin devamına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerine yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA/
Davalı cevap dilekçesinde ve özetle; söz konusu ... plakalı aracın üzerine kayıtlı olduğunu, fakat aracı ...'in kullandığını, kaza esnasında kendisinin olmadığını, kendisinin kastının bulunmadığını, kaza ile de bilgisinin bulunmadığını, hakkında açılan ... 12.İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasından verilen durdurma kararının devamını talep etmiştir.
KANITLAR /
Taraflarca gösterilen deliller toplanmış, ... 12.İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyası celbedilmiş, ... ve ... plaka sayılı araçların plakalı araçların trafik kayıtları ve poliçe örneği celbedilmiş, davacı şirketin İTO kaydı dosyamız arasına alınmış, davalı hakkında esnaf-tacir araştırması yapılmış ve dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptılarak bilirkişi raporu alınmıştır.
.. 12.İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyanın dosyamız arasına alındığı ve takip dosyası kapsamından; davacı tarafın, davalı/borçlu ve dava dışı ... hakkında toplam 37.557,86-TL alacağın eklentileri ile birlikte ödetilmesi istemiyle ve ilamsız takip yoluyla icra takibinde bulunulduğu, davalı/borçlu Bircan Savaş'ın yasal süresi içinde vaki itirazı sonucu, icra takibinin İİK'nun 62.maddesi uyarınca durduğu saptanmıştır. İcra takibine vaki itirazın davacı tarafa tebliği durumu ve dava tarihine nazaran, bu itirazın iptali davasının İİK.nun 67.maddesi hükmünde öngörülen ve hak düşürücü nitelikteki bir yıllık süresi içinde açıldığı tespit olunmuştur.
... 12.Tüketici Mahkemesinin...Esas sayılı dosyasının 20/10/2020 tarihli duruşmasının (2) numaralı ara kararı ile; ''...Dosyada alkollü araç kullanma ve ehliyetsizlik iddiası bulunduğundan dosyanın 1 nöroloji uzmanı, 1 sigorta bilirkişisi ve 1 makine mühendisi (trafik) bilirkişi heyetine tevdii ile dosyadaki iddia ve savunmalar kapsamında kazanın ehliyetsizlik veya münhasıran alkole bağlı olarak gerçekleşip gerçekleşmediği, kazanın meydana gelmesindeki kusur oranlarının ve meydana gelen zararın tespitinin ve meydana gelen zararın sigorta teminatı kapsamında kalıp kalmadığı ve rücu hakkının bulunup bulunmadığının tespitinin istenilmesine...'' karar verilmiş ve işbu doğrultuda Makina Yüksek Müh. ..., Sigorta Uzmanı .. ve Sigorta Uzmanı ... tarafından tanzim edilen 06/03/2020 tarihli bilirkişi heyet raporunda özetle;
-Kusur ile ilgili olarak: dava konusu trafik kazasının meydana gelmesinde; ... plakalı araç sürücüsü ...’in %25 oranında kusurlu olduğu, ... plakalı araç sürücüsü ...’nın %75 oranında kusurlu olduğu,
-Hasar ile ilgili olarak; Söz konusu kaza neticesinde hasara uğrayan ... plakalı 2016 model ... marka, ... tipi hususi oto araç için ...- ... tarafından düzenlenmiş olan 03.09.2018 tarih-... sayılı ekspertiz raporunda detaylı olarak görüleceği üzere, olayın meydana geliş tarihini müteakip günlerde tanzim edilmiş olan bu rapordaki (KDV dahil) toplam 49.725,72 TL tutarındaki toplam hasar bedelinin ... olduğu,
-Alkol yönünden nörolojik değerlendirme: ... plakalı aracın sürücüsü ...’in kaza anında 0,34 promil alkollü olduğu, alkol etkisiyle güvenli sürüş yeteneğini kaybettiğinin söylenemeyeceği, kazanın alkole ve münhasıran alkole bağlı olarak meydana gelmediği,
-Sigorta yönüyle ilgili olarak: ... plakalı aracın sürücüsü ... hk;“…kaza alkole ve münhasıran alkole bağlı olarak meydana gelmemiştir.” Şeklindeki kanaatimiz dolayısıyla, alkollü araç kullanma nedeni ile sigortacının sigortalısına rucü edebileceğini düzenleyen Zorunlu Mali Mesuliyet Poliçesi Genel Şartları B.4 maddesi hükmünün uygulanamayacağı, ancak yeterli ehliyetnameye sahip olmadan araç kullandığı tespit edilmiş olmakla, sigortacının ödediği tazminatı sigortalısına rucü edebileceğini düzenleyen Zorunlu Mali Mesuliyet Poliçesi Genel Şartları B.4 maddesi hükmünün uygulanabileceği, davalı sigortalının kaza sırasında aracı kullanmaması, işleten sıfatı sebebi ile sigortacının rücu hakkını kaybettirmeyeceği, davacı sigorta şirketinin, davalı sigortalısına rucü etmekte haklı bulunduğu, ödemiş olduğu 36.000,00-TL tazminat bedeli ile ilgili olarak, (36000x%25= 9000) şeklindeki hesaplamayla 9.000,00-TL'nin ödeme tarihi olan 31.12.2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte talep edebileceği görüş ve kanaati bildirilmiştir.
... 12.Tüketici Mahkemesinin 28/01/2021 tarih, ... Esas ve ... Karar sayılı ilamı ile; ''...davanın usulden reddine, Mahkememizin görevsizliğine, ....davayı bakmaya görevli İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine...'' karar verilerek dosya Mahkememize tevzi edilmiş ve Mahkememizin 2021/384 Esas sırasına kaydı yapılarak yargılamasına devam edilmiştir.
Mahkememizin 19/11/2021 tarihli ara kararının (4) numaralı ara kararı ile; ''...davacı vekilinin bilirkişi heyet raporuna yönelik itirazlarının değerlendirilmesi ve itirazlarını karşılayacak mahiyette ve işlemiş faiz hususuna da değinilerek ek rapor tanzimi için dosyanın önceki bilirkişi heyetine tevdiine" dair karar verilmiş ve bu doğrultuda Makina Yüksek Müh. ..., Sigorta Uzmanı ...ve Sigorta Uzmanı ... tarafından tanzim edilen 15/02/2020 tarihli bilirkişi heyeti ek raporunda özetle;
-Kusur ile ilgili olarak: dava konusu trafik kazasının meydana gelmesinde, kusur tespitinin, ... plakalı araç sürücüsü ...’in %75 oranında kusurlu olduğu,... plakalı araç sürücüsü ...’nın %25 oranında kusurlu olduğu, şeklinde revize edildiği.
-Hasar ile ilgili olarak; Söz konusu kaza neticesinde hasara uğrayan ... plakalı 2016 model ... marka, ... tipi hususi oto araç için ...- ... tarafından düzenlenmiş olan 03.09.2018 tarih-... sayılı ekspertiz raporunda detaylı olarak görüleceği üzere, olayın meydana geliş tarihini müteakip günlerde tanzim edilmiş olan bu rapordaki (KDV dahil) toplam 49.725,72 TL tutarındaki toplam hasar bedelinin Kadri Marufunda olduğu, (Bu tespitin değişmediği)
-Alkol yönünden nörolojik değerlendirme: ... plakalı aracın sürücüsü ...’in 30.08.2018 tarihinde yaptığı kaza anında 0,34 promil alkollü olduğu, alkol etkisiyle güvenli sürüş yeteneğini kaybettiğinin yada kaybetmediğinin söylenemeyeceği, kazanın alkole ve münhasıran alkole bağlı olarak meydana gelmediği,
-Sigorta yönüyle ilgili olarak: ... plakalı aracın sürücüsü ... hk;“…kaza alkole ve münhasıran alkole bağlı olarak meydana gelmemiştir.” Şeklindeki kanaatimiz dolayısıyla, alkollü araç kullanma nedeni ile sigortacının sigortalısına rucü edebileceğini düzenleyen Zorunlu Mali Mesuliyet Poliçesi Genel Şartları B.4 maddesi hükmünün uygulanamayacağı, ancak, yeterli ehliyetnameye sahip olmadan araç kullandığı tespit edilmiş olmakla, sigortacının ödediği tazminatı sigortalısına rucü edebileceğini düzenleyen Zorunlu Mali Mesuliyet Poliçesi Genel Şartları B.4 maddesi hükmünün uygulanabileceği, davalı sigortalının kaza sırasında aracı kullanmaması, işleten sıfatı sebebi ile sigortacının rücu hakkını kaybettirmeyeceği, böylece, davacı sigorta şirketinin, davalı sigortalısına rucü etmekte haklı bulunduğu, ödemiş olduğu 36.000,00-TL tazminat bedeli ile ilgili olarak, kusur oranlarındaki yukarıda görülen revize durumu dolayısıyla (36000x%75= 27000) şeklindeki hesaplamayla 27.000,00-TL nin ödeme tarihi olan 31.12.2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte talep edebileceği görüş ve kanaati bildirilmiştir.
Mahkememizin 16/06/2022 tarihli duruşmasının (4) numaralı ara kararı ile; ''...dosyanın ATK Trafik İhtisas Dairesi' ne tevdii ile ön inceleme duruşmasında tespit edilen uyuşmazlık konularından biri olan -dava konusu kazada tarafların (dava dışı ... ve ...'in) kusur durumunun ne olduğunun tespiti için- rapor tanzimine'' karar verilmiş ve işbu doğrultuda İstanbul Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi'nin 04/08/2022 tarih ve 10832 karar numaralı raporunda özetle; Mevcut bulgulara göre ; olayda,
A-Sürücü ...'in %25 (yüzde yirmibeş) oranında kusurlu olduğu,
B-Sürücü ...’nın %75 (yüzde yetmişbeş) oranında kusurlu olduğu görüş ve kanaati bildirilmiştir.
ATK raporu ve bilirkişi heyet raporları dosya kapsamına uygun, teknik anlamda yeterli ve denetime elverişli bulunarak Mahkememizce hükme esas alınmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE/
Dava, sigortalısına ödeme yapan davacının rücuen tazminat alacağının tahsili amacıyla başlattığı icra takibine vâki itirazın İİK'nun 67.Maddesi uyarınca iptali davasıdır.
HMK'nun 320/2.maddesi uyarınca taraflar arasındaki uyuşmazlık konularının; dava konusu kazada tarafların kusur durumunun ne olduğu, ... plakalı araçta kaza sonucu hasar meydana gelip gelmediği, gerçek hasar tutarının ne olduğu, davacının davalıdan rücuen tazminat isteminin yerinde olup olmadığı, yerinde ise alacağının varlığı ve miktarı noktalarında toplandığı tespit edilmiştir.
2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85 maddesinde düzenlenen motorlu araç işleten ile araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibinin sorumluluğunun hukuki niteliği ise kural olarak tehlike sorumluluğudur. Mezkur Kanunun 85/1 maddesi uyarınca "bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." Yine aynı kanunun 58/son maddesi uyarınca "İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur." Bu düzenlemeler kapsamında motorlu araç işletenin veya teşebbüs sahibinin, motorlu aracın işletilmesi nedeniyle ortaya çıkan zararlardan sorumluluğu kusur(haksız fiil) sorumluluğu olmadığı gibi, objektif özen yükümlülüğünün ihlaline dayanan olağan sebep sorumluluğu niteliğinde de değildir. Tehlike sorumluluğu niteliğindeki bu sorumluluğun doğması için, motorlu aracın işletilmesine özgü tipik tehlikenin gerçekleşmesi yeterli olup motorlu araç işletenin veya teşebbüs sahibinin kusuru yahut objektif özen yükümlüğünü ihlali aranmaz. Motorlu taşıt işletenin olağan sebep sorumluluğu istisna olup 2918 Sayılı Kanun'un 85/3 fıkrasında düzenlenmiştir. Buna göre işletme haline olmayan bir motorlu aracın sebep olduğu trafik kazasından dolayı işletenin sorumlu tutulabilmesi için, zarar görenin, kazanın oluşumunda işleten veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilere ilişkin bir kusurun varlığını veya araçtaki bozukluğun kazaya sebep olduğunu ispat etmesi gerekir. Somut olayda meydana gelen trafik kazası aracın işletilmesi sırasında meydana geldiğinden, işletenin sorumluluğunun tehlike sorumluluğu olduğunda şüphe yoktur. Bu sebeple işleten ancak kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya bir üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulabilir.
Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; dava konusu kazanın meydana gelişinde; sürücü ...'in %25 (yüzde yirmibeş) oranında kusurlu olduğu, sürücü ...’nın ise %75 (yüzde yetmişbeş) oranında kusurlu olduğu, davalı ...'ın işleteni olduğu ... plakalı aracın, davacı şirket nezdinde ZMMS kapsamında sigortalı olduğu, söz konusu kaza neticesinde hasara uğrayan ... plakalı 2016 model ... marka, ... tipi hususi oto araç için ...- ... tarafından düzenlenmiş olan 03.09.2018 tarih-....sayılı ekspertiz raporunda detaylı olarak görüleceği üzere, olayın meydana geliş tarihini müteakip günlerde tanzim edilmiş olan bu rapordaki (KDV dahil) toplam 49.725,72 TL tutarındaki toplam hasar bedelinin Kadri Marufunda olduğu, ... plakalı aracın sürücüsü ...’in 30.08.2018 tarihinde yaptığı kaza anında 0,34 promil alkollü olduğu, alkol etkisiyle güvenli sürüş yeteneğini kaybettiğinin yada kaybetmediğinin söylenemeyeceği, kazanın alkole ve münhasıran alkole bağlı olarak meydana gelmediği, dolayısıyla alkollü araç kullanma nedeni ile sigortacının sigortalısına rucü edebileceğini düzenleyen Zorunlu Mali Mesuliyet Poliçesi Genel Şartları B.4 maddesi hükmünün somut olayda uygulanamayacağı, ancak, yeterli ehliyetnameye sahip olmadan araç kullandığı tespit edilmiş olmakla, sigortacının ödediği tazminatı sigortalısına rucü edebileceğini düzenleyen Zorunlu Mali Mesuliyet Poliçesi Genel Şartları B.4 maddesi hükmünün somut olayda uygulanabileceği, davalı sigortalının kaza sırasında aracı kullanmaması, işleten sıfatı sebebi ile sigortacının rücu hakkını kaybettirmeyeceği, böylece, davacı sigorta şirketinin, ödemiş olduğu hasar bedelini yukarıdaki açıklamalar ışığında davalı sigortalısına rucü etmekte Mahkememizce haklı bulunduğu kanaatine varılmakla davacı sigortacının ödemiş olduğu 36.000,00-TL tazminat bedeli ile ilgili olarak, kusur oranlarındaki (36000x%25= 9000) şeklindeki hesaplamayla 9.000,00-TL'nin rücuen tahsili talebi yerinde görülmüş ve Mahkememizce davanın kısmen kabulü ile, davalının ... 12.İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takibine yaptığı itirazın 9.000,00-TL asıl alacak yönünden iptaline, asıl alacağa takip tarihinden itibaren değişen oranlarda avans faizi yürütülmek suretiyle ve takip talebindeki diğer koşullarla devamına, fazlaya ilişkin istemin ise reddine karar verilmiştir. Bununla birlikte davacı takip talebinde takip öncesi işlemiş faiz talep etmişse de, davalı takipten önce temerrüde düşürülmediğinden (ihtar vb.), davalının temerrüt tarihi takip tarihi olarak kabul edilerek davacının işlemiş faiz talebi Mahkememizce yerinde görülmemiştir.
Tüm bu nedenlerle Mahkememizce aşağıda yazılı bulunan hüküm tesis olunmuştur.
Yukarıda açıklanan nedenlerle;
H Ü K Ü M /
1-Davanın KISMEN KABULÜ İLE, davalının ... 12.İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takibine yaptığı itirazın 9.000,00-TL asıl alacak yönünden İPTALİNE, asıl alacağa takip tarihinden itibaren değişen oranlarda avans faizi yürütülmek suretiyle ve takip talebindeki diğer koşullarla DEVAMINA, fazlaya ilişkin istemin ise reddine,
2- Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesap olunan 614,79-TL karar ve ilam harcından başlangıçta peşin alınan 641,39-TL harcın mahsubu ile bakiye 26,60-TL karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Kabul edilen miktar üzerinden; Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 9.000,00-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davalı kendisini bir vekil ile temsil ettirmediğinden bu hususta hüküm kurulmasına yer olmadığına,
5-Davacı tarafından yapılan 1.500,00-TL bilirkişi ücreti, 945,00-TL ATK faturası, 370,95-TL posta masrafları ve 641,39-TL peşin harcı olmak üzere toplam 3.457,34-TL yargılama giderinin davadaki kabul ve red oranına (%24) göre 829,76-TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalı tarafça yatırılan delil avansı ve yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta hüküm kurulmasına yer olmadığına,
7-HMK 333.maddesi gereğince davacı tarafından yatırılan gider avansından geriye kalan kısmının hüküm kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair, davacı vekilinin huzurunda, davalının yokluğunda, kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde mahkememize verilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemeleri'nde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.01/12/2022
Katip
¸
Hakim
¸