T.C.
İSTANBUL
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2021/502 Esas
KARAR NO : 2024/645
DAVA : İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 29/07/2021
KARAR TARİHİ : 23/10/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
DAVA(Davacı vekili dava dilekçesinde özetle);Davacı Vekilinin, Yüce Mahkemenize verdiği dilekçede özetle, Müvekkili Şirketin dava dışı sigortalısı ... firması ...” da mukim ... firmasından satın aldığı ikinci el kar küreme aracı ve ekipmanları emtiasının taşınması işi için dava dışı ...Tic. Ltd. Şti. firması ile anlaştığını, Dava dışı ... firması ise davalılardan ... firması ile davaya konu hasarlı emtianın taşınması işi için anlaşmış ve bu hususta ... firması tarafından .... numaralı özel hamule senedi düzenlenerek davaya konu emtianın taşınması işinin gerçekleştirildiği, dava konusu emtia, özel hamule senedi tahtında ... plakalı araca yüklenerek ...'dan ...” a davalıların sorumluluğunda taşınmış olup emtiaların alıcıya varışını müteakip yapılan kontrollerde hasarlı olduğu tespit edildiğini, buna istinaden özel hamule senedi üzerine yükün hasarlı olarak teslim edildiğine dair şerh düşen parçalar fiili taşıyıcı ... ve dava dışı yük alıcısı (Sigortalı) ... firması tarafından müştereken tutanak altına alındığını, eşyaların karayolundan Uluslar arası nakliyatı için mukavele sözleşmesi (CMR) nin 8. Maddesi, 9. Maddesi, 17. Maddesi gereği, Davalı taşıyıcı emtiayı sağlam, eksiksiz ve hasarsız bir vaziyette temiz taşıma senedi ile teslim aldığını, taşıma senedi üzerinde davalı taşıyıcının yüke ilişkin çekincesine dair ihtirazı kaydı içerir bir şerh bulunmadığını, emtia davalının sorumluluğu altında yapılan taşıma işlemleri esnasında alıcıya hasarlı bir şekilde teslim edildiğini, taşıyıcının emtiada meydana gelen hasar nedeniyle sorumlu olacağının kabulü gerektiğini, yapılan ekspertiz incelemesi ile hasarlanan emtia da 5.445,00 TL tutarında zarar tespit edildiğini, muafiyet bedeli düşüldükten sonra 4.356,00 TL hasar tazminat ödemesi yapıldığını, buna istinaden müvekkili tarafından davalılardan ... firmasına 08.07.2020 tarihli rücu yazısı gönderdiklerini cevap alınamadığını, TTK nun 1472. Maddesi ve BK 183 ve devamı maddeleri uyarınca sigortalısının haklarına halef olan müvekkilinin, davalılar aleyhine ... 6. İcra Müdürlüğü ...E sayılı dosyası üzerinden ilamsız icra takibi başlatıldığını ancak itiraz ile durdurulduğunu beyan ederek davanın kabulünü talep etmiştir.
CEVAP (Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle); Husumet itirazında, Davacı şirketin sigortalısı ...Tic. A.Ş. nin Pistentech Antonios Karakikes firması tarafından gönderilen hasara konu emtiaları 1 numaralı müvekkili ... tarafından taşınmış olduğunu 2 numaralı müvekkil ... yönünden davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddi gerektiğini, Davacı Şirketin dava açma sıfatı bulunmadığından huzurdaki davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle reddi gerektiğini, zamanaşımı bakımından itirazda 6102 sayılı TTK madde 855/3-4 uyarınca ve CMR konvansiyonu madde 32 de düzenlendiği üzere davanın süresinde açılmadığı zaman aşımı yönünden reddi gerektiğini, esasa ilişkin beyanlarında 6098 TBK nın 184. Maddesinde alacağın temliki yazılı şekil şartına tabii tutulduğunu, davacı tarafça dekont dışında temlik iradesini gösterir ve yazılı şekil unsuruna haiz bir belge sunulmadığını, dekont tek başına temlik iradesini göstermeye yeterli olmadığını, yapılan ödemenin lütuf ödemesi olduğunu, somut olayda hasarın meydana gelmesinde müvekkili şirketlerin hiçbir kusuru olmadığını, hasar istifleme ve ambalajlama kifayetsizliğinden kaynaklandığını, bu durum müvekkili sorumluluğunda olmayıp göndericinin sorumluluğunda olduğunu, uluslar arası taşımacılıktan kaynaklanan bir ihtilaf olması sebebiyle CMR Konvansiyonu maddelerine bakılması gerektiğini, CMR Konvansiyonu 4. Madde 18 paragraf 2 ila 5e uygun olmak üzere ambalajlama ve yükleme - boşaltma durumlarında taşıyıcının sorumlu tutulamayacağı belirtildiğini, taşıyanın istifleme ve ambalajlama yapması da hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, emtialar taşıyanın deposundan değil
gönderenin deposundan yüklendiğini, yine aynı şekilde ambalajlama da gönderenin uhdesinde yapıldığını, taşıma senedine “ Aracın yüklemedeki istifleme ve ambalajlamadan meydana gelebilecek hasarlardan sorumlu değildir.” Şeklinde çekince konduğunu, icra inkar tazminatına ilişkin talepleri de isabetsiz olduğunu, davaya konu yüklerin ... A.Ş. nezdinde hasar dosyası açıldığını, ihbar edilmesini ve hasar dosyasının celbine karar verilmesini talep ettiklerini beyan ederek davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLER
... 6. İcra Müdürlüğü ...E. Sayılı Dosyası, ... Arabuluculuk Bürosu ... Başvuru ...Arabuluculuk Dosya numaralı dosyası son tutanağı, ... Numaralı, 15.05.2019 Tanzim, 17.05.2019 Başlangıç -17.05.2020 Bitiş tarihli Karayolu Nakliyat Emtia Sigorta Poliçesi, Ödeme dekontu, ibra ve temlik beyanı, mal faturası, Gümrük Beyannamesi, dava dışı taşıyıcı ... Tic. Ltd. Şti Firması tarafından düzenlenen navlun faturası ve nakliye sözleşmesi, hasar fotoğrafları, ... Numaralı Özel Hamule Senedi ve hasar tutanağı, ... Numaralı, 28.01.2020 Tarihli ekspertiz raporu, davacı tarafından ... firmasına 08.07.2020 Tarihli rücu yazısı, ... Numaralı Hasar dosyası ile renkli hasar fotoğrafları, bilirkişi incelemesi, ikamesi mümkün her türlü delile delil olarak dayanmıştır.
... 6. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası celbedilerek bir örneği dosya kapsamına kazandırılmıştır.
Davacı ... şirketine müzekkere yazılarak 7302732 nolu poliçe ve 280145 nolu hasar dosyası örneği dosya kapsamına kazandırılmıştır.
Dava dışı taşıyıcı ... Ltd. Şti. müzekkere yazılarak, Navlun Faturası ve Nakliye Sözleşmesi dosya kapsamına kazandırılmıştır.
20/05/2022 tarihli bilirkişi raporunda "Dosya muhteviyatı belgelerin incelenmesi ile yapılan değerlendirmeler sonucu, dosyaya sunulan ekspertiz raporuna göre, hasarın sabitleme hatası sonrası oluştuğu, özel hamule senedinde taşımacının “Aracın yüklemedeki istifleme ve ambalajdan meydana gelebilecek hasarlardan sorumlu değildir.” Şerhi düşülmüş olduğu, yükleme, ambalajlama ve sabitlemenin gönderici tarafından yapıldığının anlaşıldığı ve hasarın oluşmasında taşımacının sorumluluğunun olmadığı, hasar tutanağının 17.10.2019 tarihinde düzenlendiği ve davacı tarafından bir yıllık zaman aşımı süresi içerisinde 30.09.2020 tarihinde başlatılan icra takibi nedeniyle zaman aşımı süresinin
dolmadığı" bildirilmiştir.
02/06/2023 tarihli bilirkişi ek raporunda "Taşımanın sonuçlanmasında 17/10/2019 tarihinde hasarın tutanak ile tespit edildiği, tazminatın ödenmesini takiben 30/09/2020 tarihinde 1 yıllık zamanaşımı süresi dolmadan İcra Takibi başlatıldığı ve işbu itirazın iptali davasının ise 29/07/2021 tarihinde başlatılmakla süresi içinde yasal yola başvurulduğu, aracın hamule senedi üzerindeki “Yüklemedeki İstifleme ve Ambalajlamadan Meydana Gelebilecek Hasardan Sorumlu Değildir.” notun seferin başında matbu olarak yazıldığı, herhangi bir fiili tespit üzerine olmadığı, dava konusu hasarların yükün niteliği itibariyle özel ambalajlama gereksinimi olmamasından dolayı, ambalaj yetersizliğine dayalı olarak meydana geldiğinin kabulünün mümkün olmadığı, somut olayda, istifleme ve/veya sabitlemenin kim tarafından gerçekleştirildiğinin belirsiz bulunması ve ayrıca Taşıyıcının nezaret borcu dikkate alındığında da belirsizlik olduğu, her ne kadar istif veya sabitlemenin kim tarafından yapıldığı ispat edilememiş ise de kusurun taraflar Gönderilen ile Taşıyıcılar arasında %50-%50 olarak paylaştırılmasının uygun olacağı" bildirilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava itirazın iptali olup uyuşmazlığın davanın zamanaşımı süresi içerisinde açılıp açılmadığı, davalı ...tarafından taşınan malın taşıma sırasında hasarlanıp hasarlanmadığı, davacı ... tarafından dava dışı sigortalısına ödenen hasar tazminatının davalılara rücu edilip edilemeyeceği, hasarın sigorta teminatı kapsamında olup olmadığı, bu kapsamda davacının halefiyet sıfatının bulunup bulunmadığı davalılardan ...'nin husumetinin bulunup bulnmadığı, meydana gelen hasar miktarının ne kadar olduğu, davalıların bu zarardan sorumlu tutulup tutulamayacağı, noktasında olduğu anlaşıldı.
Arabuluculuk tutanağı, dava dilekçesi, cevap dilekçesi, hasar dosyası ,taşıma belgeleri, ödeme dekontu, ibrarname, bilirkişi raporu ile dosya içerisinde bulunan tüm bilgi ve belgeler bir bütün değerlendirildiğinde ;
Dava halefiyete istinaden açılmış olmakla davacı sigortacının, sigortalısının haklarına halef olabilmesi için, sigortalının üçüncü şahıslara karşı tazminat talebi hakkına sahip olması, sigortacının sigorta tazminatını gerçek hak sahibine ödemiş olması ve geçerli bir sigorta sözleşmesinin var olması gerekir. Somut olayda taşımaya konu emtianın ... numaralı sigorta poliçesi tahtında 17.05.2019 tarihli sigorta poliçesi tahtında sigortalandığı, poliçenin 17.05.2020 tarihinde sona erdiği, davaya konu hasarın 17.10.2019 tarihinde meydana geldiği görülmekle hasarın sigorta koruma süresi içerisinde meydana geldiği, somut olayda geçerli bir sigorta sözleşmesi mevcut olup dosyaya sunulu gümrük belgeleri uyarınca satış şeklinin ...teslim şekli olduğu, ...teslim şartlı satışta navlun sözleşmesi kurma yani taşıma yükümlülüğü alıcıya ait olup, alıcı hasarın kendisine intikal ettiği andan itibaren satım konusu mala ilişkin sigortalanabilir menfaate sahiptir. Dava konusu olayda da emtiayı sigorta ettiren alıcı olduğundan alıcının sigortalanabilir menfaatinin bulunduğu, davacının 21.05.2020 tarihinde sigortalıya 4.356,00 TL ödediği dosyaya sunulu dekonttan anlaşıldığından davacının TTK 1472 uyarınca aktif husumet ehliyetinin bulunduğu anlaşılmıştır.
Davalının zaman aşımı itirazında bulunduğu görülmekle bu usuli itiraz değerlendirilmiştir. Taşıyan aleyhine açılacak davalarda tazminat istemi için zaman aşımı süresinin TTK 855 maddede düzenlendiği, TTK 855/4 de "Gönderen veya gönderilen, taşıyıcıya karşı olan haklarını, bir yıl içinde 18 inci maddenin üçüncü fıkrasına uygun şekilde istemiş olmaları şartıyla, def’i olarak her zaman ileri sürebilirler" düzenlemesinin bulunduğu TTK 855/2 uyarınca bu sürenin "eşyanın gönderilene teslimi ile başlayacağı"nın düzenlendiği, somut olayda davacı ... sigortanın TTK 1472 uyarınca sigortalıya halef olduğu, buna göre TTK 855/4 uyarınca emtianın alıcı sigortalıya tesliminden itibaren 1yıl içinde taşıyıcıya karşı tazminat davası açılması gerektiği, 17.10.2019 tarihinde emtiayı taşıyan aracın alıcının ...'daki deposuna ulaşması sonrası aracın tentesinin açılması ile söz konusu hasarın fark edildiği görülmekle emtianın 17.10.2019 tarihinde alıcıya ulaştığı, davacının ... İcra dairesinde 30.09.2020 tarihinde ... e sayılı dosyası ile icra takibine giriştiği görülmekle davanın TTK 855 gereğince zamanaşımı süresinde açıldığı anlaşılmıştır.
Dosyada mevcut 09.10.2019 tarihli navlun faturası uyarınca davadışı alıcı sigortalı ... ile ... arasında davaya konu emtiaların ...'den ...'a taşınması sözleşmesinin kurulduğu, buna göre ... akdi taşıyan olduğu, ... alt taşıma sözleşmesi uyarınca emtianın taşınması için ... numaralı özel hamule senedi ile ... Lojistiğe devrettiği , ... fiil taşıyan sıfatına haiz olduğu, taşımayı gerçekleştirenin ... olduğu, buna göre davalıların taşıyan olarak pasif husumet ehliyetlerine haiz olduğu anlaşılmıştır.
Davacı ... ile Dava dışı ... Şirketi arasında ... numaralı, 17.05.2019-2020 vadeli, ... arasında yapılacak nakliye için, ... klozu ile 800.000,00 TL sigorta bedelli, Nakliyat emtia sigorta poliçesi Abonman Sigorta sözleşmesi (NO2) düzenlenmiştir. Poliçede “Ambalaj yetersizliği ve/veya istifleme hatalarından kaynaklanan hasarlar teminat haricidir.”, “İkinci el emtia taşımalarında 9620 koasürans uygulanacaktır.”,“... araçları ile yapılan taşımalarda rücu işlemi yapılmayacak olup diğer alt taşıyıcılara sigorta şirketinin rücu hakkı saklı kalacaktır.” “Aktarma rizikoları teminata dahildir.” Hükümleri yer aldığı, hasarın ... tarihli ve ... numaralı fatura ile 21511 seri nolu, 2011 yılı imali ikinci el kar küreme aracı ve ekipmanlarının, 02.10.2019 tarihinde ... firmasına ait ... plakalı araca Almanya da ... firmasında yüklendiği ve 09.10.2019 tarihinde ... Gümrük sahasına vardığı gümrük işlemlerinden sonra araç değişimi yapılmadan varış yeri olan ..., ... ye vardığı ve hasarın burada fark edildiği anlaşılmıştır. ...Gümrük Müdürlüğünde yapılan incelemelerde her hangi bir hasar fark edilmediği ayrıca taşıma aracına yüklendiğinde emtianın hasarsız durumda olduğunu gösteren fotoğrafların sigortalı kuruma iletildiği, varış yerinde yapılan incelemede kar küreme aracının palet sistemine hareket aktaran poyra, manşon ve bu bölümdeki bağlantı elemanları ile aracın sol ön tarafında bulunan kanadın hasarlanmış olduğu tespit edildiği, onarımın sigortalı kurumun kendi onarım atölyesinde gerçekleştiği belirtilmiştir. Dosyaya sunulu ekspertiz raporunda, sigortaya konu kıymetlerin, sabitlemenin layıkıyla yapılmaması nedeni ile taşıma esnasında oluşan darbe ve titreşimlere bağlı araç kasasına çarpması/ sürtünmesi sonucunda hadisenin oluştuğu kanaatine varıldığı belirtildiği, somut olaydaki taşımaya ilişkin özel hamule senedinde de “Aracın yüklemedeki istiflemeden ve ambalajdan meydana gelebilecek hasarlardan sorumlu değildir şerhinin yer aldığı, mahkememizce aldırılan bilirkişi raporunda da emtiada meydana gelen hasarın istifleme ve ambalajlama hatasından kaynaklandığının belirtildiği görülmekle hamule senette yer alan şerh ve CMR 17 madde uyarınca ambalajlama ve istiflemeden kaynaklı hasarlardan taşıyıcı sorumlu tutulamayacağından davanın reddine karar verilerek aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM / Gerekçesi yukarıda izah olunduğu üzere;
1-Davanın reddine,
2-Karar tarihinde yürürlükle bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesap olunan 427,60.-TL maktu karar ve ilam harcının peşin alınan 75,96.-TL harçtan mahsubu ile hazineye gelir kaydına, eksik kalan 351,64-TL daha harcın davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 333.maddesi gereğince davacı tarafından yatırılan gider avansından artan avans olması halinde, hüküm kesinleştiğinde ve talep edildiğinde davacıya iadesine,
5-Davalılar tarafından yatırılan gider avansı ve yapılan yargılama gideri olmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
6-Davalılar kendilerini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A....T.uyarınca belirlenen taktiren 4.447,51-TL nisbi vekalet ücretinin, davacıdan tahsili ile davalılara verilmesine,
7-... Arabuluculuk Bürosu tarafından ileride haksız çıkacak taraftan alınmak üzere suçüstü ödeneğinden karşılanan 1.320,00.-TL arabuluculuk tarife bedelinin, davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına, buna ilişkin harç tahsil müzekkeresi yazılmasına,
Dair taraf vekillerinin huzurunda, dava konusu miktar dikkate alındığında kesin olmak üzere karar verildi. Açıklandı23/10/2024
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır