T.C.
İSTANBUL
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/519 Esas
KARAR NO: 2024/48
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 09/08/2021
KARAR TARİHİ: 31/01/2024
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Müvekkilinin ... adlı firmaya kağıt imalatı makinası sattığını, karşılığında müvekkiline ... günlü ... seri nolu 55.000 TL bedelli ... çeki ve ... günlü ... seri nolu 55.000 TL bedelli Fibabanka çeklerini verdiğini, çeklerin icra takibine konulduğu gibi değil de 5.000-TL ve 5.000-TL bedelli olarak verildiğini, müvekkilinin bu çekleri ... Tic. Ltd. Şti. Firmasına borçlarına karşılık olarak ciro edip verdiğini, firmanın bu çekleri çaldırdığını, çaldıran firmanın bu çeklerle ilgili ... 7. Asliye Ticaret Mahkemesinde çek iptali davası açtığını, şirket açısından tedbir kararı ve ödemeden men kararı verildiğini, ... Cumhuriyet Savcılığı'na suç duyurusunda bulunulmuş olup bu konu ile alakalı savcılık tarafından... soruşturma numarası ile soruşturmanın devam ettiğini, ...A.ş tarafından da ... 13. İcra Hukuk Mahkemesi'nde ... esas numarası ile takip iptal davası açıldığını ve bu dava da bu şirket açısından tedbir kararı verildiğini, bununla ilgili olarak da ... Cumhuriyet Başsavcılığı'na ... Soruşturma numarası ile soruşturmanın devam ettiğini, ... 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne ...D. İş numarası ile tedbir talepli başvuru yapıldığını ve tedbir kararı verildiğini, söz konusu çeklerin bu çekleri çalan şahıslar tarafından değiştirildiğini, 5.000-TL olan bedelleri 55.000-TL olarak değiştirildiğini, söz konusu çeklerde tahrifat olduğunu, çeklerle alakası olmayan firmalar tarafından ciro çekildiğini, icra takibi başlatan firmanın hiçbir şekilde müvekkilinden alacağının olmadığını, ... 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne ... D. İş numarası ile verilen icra takibindeki icra kasasına ödenen paranın alacaklıya ödenmesinin tedbiren durdurulmasına tedbir kararının devamına, mümkün değil ise orada bulunan teminatımız üzerinden aynı kararının yeniden verilmesini, çekler ve icra dosyası bakımından müvekkilinin borçlu olmadığının tespitini, davalının %20'den az olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama masrafları ve vekalet ücretinin davalı yana yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalıya yasaya uygun olarak tebligat yapılmış olmasına karşın, davayı takip etmediği gibi yazılı bildirimde de bulunmadığından, HMK'nın 128.maddesi hükmü gereğince davayı inkar ettiği varsayılmıştır.
KANITLAR VE GEREKÇE/
Dava; Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davası olduğu tespit edilmiştir.
Davacı vekili dava dilekçesinde; ... 8. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasına, ... 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin ...D.iş sayılı dosyasına, ... 13.İcra Hukuk Mahkemesinin ...Esas sayılı dosyasına, ... Cumhuriyet Başsavcılığının ... ve .... Soruşturma sayılı dosyalarına,... Cumhuriyet Başsavcılığının ...Soruşturma sayılı dosyasına, dava konusu çeklere, ... tarih ... arabuluculuk numaralı arabuluculuk son tutanağına, bilirkişi incelemesine delil olarak dayanmıştır.
... 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... D. İş sayılı dosyası aslı celbedilerek dosya kapsamına kazandırılmıştır.
İİK.nun 72/1. maddesi gereğince; borçlu icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığının ispatı için menfi tespit davası açabilir. Anılan yasanın 72/7. maddesi gereğince de; takibe itiraz etmemiş veya itirazın kaldırılmış olması yüzünden borçlu olmadığı bir parayı tamamen ödemek zorunda kalan kişi, ödediği tarihten itibaren 1 yıl içinde genel hükümler kapsamında paranın geri alınmasını isteyebilir.
... 8. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasının tetkikinde; davalı şirketin davacı şirket aleyhinde alacağının tahsili amacı ile 121.708,60-TL üzerinden icra takibi yaptığı, mallarına haciz konulduğu anlaşılmıştır.
... Cumhuriyet Başsavcılığının ... Soruşturma ... Karar sayılı dosyasında 26/04/2021 tarihinde kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği anlaşılmıştır.
... Cumhuriyet Başsavcılığının ... Soruşturma ... Karar sayılı dosyasında 01/04/2021 tarihinde kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar verildiği anlaşılmıştır.
.... Cumhuriyet Başsavcılığının ... Soruşturma ...Karar sayılı dosyasında 14/12/2022 tarihinde Cumhuriyet Başsavcılığının yer itibariyle yetkisizliğine dair karar verildiği anlaşılmıştır.
... 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... D.iş ... Karar sayılı dosyasında İİK md. 72/3 gereğince %15 teminat karşılığında takibe konu bono yönünden icra veznesine girecek paranın alacıklıya ödenmemesi şeklinde ihtiyati tedbir kararı verildiği anlaşılmıştır.
... 13. İcra Hukuk Mahkemesinin ...Esas ...Karar sayılı dosyasında; "... 8. İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı dosyasından, ... seri numaralı çek yönünden gerçekleştirilen takibin İPTALİNE, ... 8. İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı dosyasından, ... seri numaralı çek yönünden gerçekleştirilen takibin 5.000,00-TL asıl alacak, 500,00-TL çek tazminatı, 27,53-TL işlemiş faiz ve de asıl alacağa değişen oranlarda ticari avans faizleri üzerinden TAKİBİN DEVAMINA, ilgili çek yönünden fazlaca talep edilen bedeller yönünden TAKİBİN DURDURULMASINA" dair karar verildiği anlaşılmıştır.
18/11/2022 tarihli adli tıp raporunda: "İnceleme konusu ... no'lu çekte yazıyla bedel belirtir bölümdeki evvelce mevcut "-BEŞBİNTÜRKLİRASI-" ibaresinin sol başındaki "-" işaretinin bulunduğu alanda ve keşide tarihi aylar hanesi birler basamağındaki evvelce mevcut "5" rakamının üst yatay kalem hattının bulunduğu alanda fiziksel silinti işlemi uygulanmış olduğunu, senette evvelce mevcut ibarelerden farklı fiziki evsafta bir kalemle "BEŞBİNTÜRK LİRASI" ibaresinin sol başına "ELLİ" ibaresi, "# 5.000 TL #" ibaresinde soldaki tahdit işaretiyle "5" rakamı arasına ikinci bir "5" rakamı ilave edilmesi ve keşide tarihi bölümü aylar hanesindeki fiziksel silinti uygulanmış "5" rakamının sürşarj ve tamamlama işlemiyle "6" rakamına dönüştürülmesi suretiyle; İnceleme konusu çekin evvelce "5.000 TL" / "BEŞBİNTÜRKLİRASI" olan bedelinin, "55.000 TL" / "ELLİBEŞBİNTÜRKLİRASI" okunur bedele, evvelce "07.05.2021" olan keşide tarihinin ise "07.06.2021" okunur ibareye dönüştürülmüş olduğunu, İnceleme konusu ... no'lu çekte yazıyla bedel belirtir bölümdeki evvelce mevcut "-BEŞBİNTÜRKLİRASI-" ibaresinin sol başındaki "-" işaretinin bulunduğu alanda fiziksel silinti işlemi uygulanmış olduğunu, senette evvelce mevcut ibarelerden farklı fiziki evsafta bir kalemle "BEŞBİNTÜRK LİRASI" ibaresinin sol başına "ELLİ" ibaresi, "# 5.000 TL #" ibaresinde soldaki tahdit işaretiyle "5" rakamı arasına ikinci bir "5" rakamı ilave edilmesi suretiyle; İnceleme konusu çekin evvelce "5.000 TL" / "BEŞBİNTÜRKLİRASI" olan bedelinin, "55.000 TL" / "ELLİBEŞBİNTÜRKLİRASI" okunur bedele dönüştürülmüş olduğunu" bildirmiştir.
08/06/2023 tarihli bilirkişi raporunda; "Davacı ...Şti. tarafından incelemeye sunulan 2021 yılına ait ticari defterlerin TTK. İlgili hi inden usülüne uygun tutulmuş olduğunu, davalı ...Şti. tarafından incelemeye sunulan 2021 yılına ait ticari defterlerin TTK. İlgili hükümleri yönünden usulüne uygun tutulmuş olduğunu, davacı Ticari Defterlerinde ilk Ciranta ... ile Ticari ilişkinin bulunduğunu, çeklerin bu firmadan ...tarih ... nolu tahsilat makbuzu ile alındığını, fakat bu çeklerin bu firmadan alındığına dair Ticari kayıtlarda herhangi bir kayıt görülemediğini, davacının ticari defterlerinde kendisinden sonra gelen ciranta ...Şti. İle ticari ilişkisinin bulunmadığını, davacı tarafın , dava konusu çekleri ticari ilişkide bulunduğu ...Şti. Adlı firmaya ... tarih ... ve ... nolu tahsilat makbuzları ile verildiğinu, davacı ticari kayıtlarında bu çeklerin davadışı bu firmaya verildiğine dair muhasebesel kayıt bulunduğunu, davalı firmanın çeki aldığı ve kendisinden önceki ciranta olan Davadışı...A.Ş. ile Ticari ilişkide olduğu ve çekleri 01.06.2021 tarih ... Nolu 158.710,00.-TL'lik fatura karşılığı alındığını" bildirmiştir.
Tüm dosya kapsamı, bilirkişi raporu ile toplanan deliller birlikte değerlendirildiğinde;Dava, senet bedelinde tahrifat yapıldığı iddiasına dayalı borçlu bulunmadığının tespiti istemine ilişkindir. Somut olayda davalı alacaklının, 04.06.2021 günlü ... seri nolu 55.000 TL bedelli ... çeki ve ... günlü ... seri nolu 55.000 TL davacı borçlu aleyhine kambiyo senedine dayalı icra takibi başlattığı, davacı borçlular vekili tarafından mahkemeye başvurularak takibe konu senedin bedel kısmında tahrifat yapılarak rakamla yazılmış olan 55.000 TL kısmındaki “5” rakamı ve yazı ile "elli" ibaresinin sonradan eklendiğini ileri sürdüğü, mahkememizce alınan raporda, inceleme konusu her iki senedin bedel kısmında ve ... numaralı çekin keşide tarihi kısmında tahrifat olduğunun belirtildiği görülmüştür. Aynı çeklerle ilgili ... 13. İcra Mahkemesinin ...E sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporunda da aynı tespitler yapılarak her iki senedin de hem rakam hem yazı kısmında ekleme olduğu ve 07.05.2021 keşide tarihli senedin ibraz süresinin geçirilmiş olması nedeniyle keşide tarihinde de tahrifat yapıldığı belirtilmiştir.
Mali müşavir bilirkişiden alınan bilirkişi raporunda ise davacı tarafın, ilk Ciranta ... ile arasında Ticari ilişkinin bulunduğu, çeklerin bu firmadan ... tarih ... nolu tahsilat makbuzu ile alındığı, dava konusu çekleri ticari ilişkide bulunduğu ... Ltd.Şti. adlı firmaya ... tarih ... ve ... nolu tahsilat makbuzları ile verildiğini,...Şti adlı firmaya tahsilat makbuzu karşılığı verdiği, dava dışı ...Şti. adlı firmanın Davacı adına 01.03.2021 Tarih ... Nolu 23.703,84.-TL lik fatura düzenlediği, anlaşılmaktadır.
Türk Ticaret Kanunu’nun 748. maddesinde “Senet metnindeki değişiklikler” “Bir poliçe metni tahrif edildiği takdirde değiştirmeden sonra poliçe üzerine imza koymuş olan kimseler değişmiş metin gereğince ve ondan önce imzasını koyanlar ise eski metin gereğince mesul olurlar” hükmünü içermektedir.
Senet metninde değişiklik yapılmış olduğu iddiasının mutlak def’î niteliğinde olduğu ve herkese karşı ileri sürülebileceği gerek Yargıtay, gerek öğreti tarafından kabul edilmiştir.
Senet metninde değişiklik hâlinde borçlunun sahip olduğu savunma imkânı, tahrif edilmiş senedin tamamen geçersiz olduğunun değil, kendisi bakımından senede ilişkin taahhütlerinin değişikliğe uğradığı oranda senedin geçersiz olduğunun def'î olarak ileri sürülebilmesidir. Zira imzaların bağımsızlığı ilkesi uyarınca, senetteki taahhütlerden birinin geçersizliği, diğerlerinin geçerliliğine etkide bulunmayacaktır. Böylelikle söz konusu def'î sadece sorumlulukları ağırlaşmış bulunan borçlular tarafından kullanılabilir ve diğer borçlulukların sorumlulukları devam eder.
Senedin meblağı değiştirildiği takdirde, kanun hükmüne uygun olarak, değişiklikten sonra senedi imzalayanlar yeni meblağ üzerinden hamile karşı sorumlu olmakla birlikte hamil, senedin değiştirilmesinden önce senedi imzalamış olan borçludan, ancak orijinal metinde yer alan meblağ üzerinden talepte bulunabilecektir. Senedi değişiklikten önce imzalayan borçlular, kendileri bakımından senedin değişiklikten sonra artan miktar oranında geçersiz olduğunu hukukî görünüş ilkesi sonucu kendilerine kusur isnat edilemediği oranda iyi niyetli hamile karşı da ileri sürebileceklerdir.
Alınan bilirkişi raporları gereğince senedin tahrifattan önceki miktar için geçerli sayılması gerektiğinden davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Zira takip dayanağı bonoda tahrifat yapıldığının saptanması halinde senedin tahrifattan önceki miktar için geçerli sayılması gereklidir. (HGK'nun 14.05.2003 tarih, 2003/12-347 E., 2003/345 K.) HMK'nun 207. maddesi hükmü gereğince, senetteki çıkıntı, kazıntı veya silinti ayrıca tasdik edilmemiş ise inkar halinde göz önünde tutulmaz. Bir başka anlatımla senet üzerinde yapılan değişikliklerin geçerli olabilmesi için, düzenleyen tarafından imza veya paraf edilmek suretiyle onaylanması gerekir. Senet üzerindeki tahrifatın çıplak göz ile tespit edilebilir olması ve senet üzerinde tahrifatlı kısımlarda paraf olmamasına rağmen temlik alınarak icraya konulması sebebiyle davalının iyi niyetli hamil olmadığı kanaatine varılarak borçlu olunmayan miktarın %20'si oranında icra kötü niyet tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
Yukarıda açıklanan nedenlerle;
H Ü K Ü M /
1-Davanın kısmen kabulü ile; ... 8. İcra Müdürlüğü'nün ...E. Sayılı dosyasında takibe konulan ... tanzim tarihli ... seri numaralı, 55.000,00 TL tutarlı çek dolasıyla davacının davalıya 50.000,00 TL borçlu olmadığının tespitine, ... tanzim tarihli ... seri numaralı 55.000,00 TL tutarlı çek dolayısıyla 50.000,00-TL borçlu olmadığının tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-Davacı aleyhine borçlu olunmayan toplam 100.000,00 TL'nin %20'si oranında (20.000,00 TL) kötü niyet tazminatına hükmedilmesine,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesap olunan 6.831,00-TL nispi karar ve ilam harcından, davacı taraftan peşin olarak alınan 2.078,49-TL harcın mahsubu ile hazineye gelir kaydına, bakiye 4.752,51-TL karar harcının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan ve (3) numaralı maddede mahsup edilen 2.078,49-TL karar ve ilam harcının, davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 59,30-TL başvurma harcı, 1.500,00-TL bilirkişi raporu masrafı, 246,00-TL posta giderleri ve diğer giderler olmak üzere toplam 1.805,30-TL yargılama giderinin davadaki kabul ve ret oranına göre; 1.480,346-TL'sinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, artan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
6-HMK 333.maddesi gereğince davacı tarafından yatırılan toplam gider/delil avansından artan avans olması halinde, hüküm kesinleştiğinde ve talep edildiğinde davacıya iadesine,
7-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T.'deki esaslara göre belirlenen 17.900,00-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
8-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T.'deki esaslara göre belirlenen 10.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
8-Davalılar tarafından yapılan yargılama gideri ve yatırılan gider avansı bulunmadığından bu konuda hüküm kurulmasına yer olmadığına,
9-... Arabuluculuk Bürosu tarafından ileride haksız çıkacak taraftan alınmak üzere suçüstü ödeneğinden karşılanan 1.320,00-TL arabuluculuk tarife bedelinin davadaki kabul ve ret oranına göre; 1.082,40-TL'sinin davalıdan, 237,60-TL'sinin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, buna ilişkin harç tahsil müzekkeresi yazılmasına,
Dair davacı vekilinin huzurunda, diğer tarafın yokluğunda kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde mahkememize verilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemeleri'nde istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. Açıklandı31/01/2024
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır