T.C.
İSTANBUL
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2021/549 Esas
KARAR NO : 2025/116
DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 24/08/2021
KARAR TARİHİ : 20/02/2025
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ -İSTEM /
Asıl davada dava dilekçesinde ve özetle; davalı tarafından, ...bank ...Şubesi'nden verilmiş olan ... seri numaralı ve 35.000,00-TL bedelli çek dayanak alınarak ... 14.İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyası ile kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla icra takibine girişildiğini, ancak takip konusu çek kargoda taşıması esnasında çalınmış ve tahrifata uğramış olmakla birlikte çekin ciro zincirinin kopuk olduğunu, davalının takip konusu çekin yetkili ve meşru hamili olmadığını, bu duruma ilişkin olarak her ne kadar taraflarınca takibin iptali amacıyla ... 2.İcra Hukuk Mahkemesinin... Esas sayılı dosyası ile takibin iptali davası açılmış ise de müvekkili şirketin takip konusu çekten kaynaklı borcunun olmadığının tespiti amacıyla işbu menfi tespit davası açılmasının zorunlu hale geldiğini, ağırlıklı olarak tekstil işleri ile uğraşmakta olan müvekkili şirket tarafından yoğun ticari ilişki içerisinde olduğu ... Ltd. Şti. adına ...bank ... Şubesi'nden verilmiş olan ... seri numaralı, 25.000,00-TL bedelli, Keşide yeri ... olan, 31.10.2021 vade tarihli çek ile ... seri numaralı, 35.000,00-TL bedelli, Keşide yeri ... olan, 31.11.2021 vade tarihli iki adet çekin keşide edildiğini ve bu çeklerin lehtar şirketin ...'da yer alan iş yerine gönderilmek üzere kargoya verildiğini, müvekkili ile ... arasındaki ticari ilişkiyi gösterir çek keşidecisine konu faturaların dilekçe ekinde sunulduğunu, ancak, söz konusu çeklerin kargo taşıması esnasında çalındığını, çeklerin çalınması üzerine ...tarafından ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. Sayılı dosyası ile çek iptali davası açıldığını, davada çeklerin tedbiren ödenmemesine karar verildiğini, açılan çek iptali davasının ise çeklerin vade tarihleri dolmadığından derdest olduğunu, davalı tarafından icra takibine konu edilen çekin ... seri numaralı çek olduğunu, takip dayanağı yapılan çekin, çalan kişi tarafından tahrifata uğratıldığını ve "..." olan keşide yeri "..." olarak, "31.11.2021" olan vade tarihinin ise "31.04.2021" olarak değiştirildiğini, takibe konu çek metninden açıkça anlaşılacağı üzere müvekkili şirket tarafından keşide edilmiş olan takibe konu çekin lehtarı ... Ltd. Şti. iken, çek çalan kişiler tarafından... Şti.'nin sahte kaşesi ve imzası ile ciro edilerek tedavüle sokulmaya çalışıldığını, takibe konulan çek metni bir arada incelendiğinde çekin lehtar şirket tarafından ciro edilmediği dolayısıyla ciro zincirinin kopuk olduğunu, bu durumda, davalının yetkili ve meşru hamil olmadığı çek metni ile sabit olduğundan beyanla takibe konu ...bank ...Şubesi'nden verilmiş olan ... seri numaralı ve 35.000,00-TL bedelli çekin kargo esnasında çalındığını ve tahrifata uğradığının tespiti ile birlikte müvekkili şirketin söz konusu çek sebebiyle ... 14.İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyasından davalıya karşı borçlu olmadığının tespitine, müvekkili şirket aleyhine başlatılmış olan takibin iptaline, dava konusu icra takibinde davalının kötü niyetli ve haksız olması sebebiyle, davalının takip konusu alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Birleşen davada davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle; davacı şirket ile ...'de ticari faaliyetini sürdüren dava dışı...Tic. Ltd. Şti. arasındaki ticari alışveriş kapsamında, dava dışı şirket tarafından davacı şirkete keşide edilen (Davacının lehdar olduğu) muhatap bankasının...bank ... Şubesi, ... seri numaralı, 25.000,00-TL bedelli, 31.10.2021 Keşide tarihli ve ... seri numaralı, 35.000,00-TL bedelli, 31.11.2021 Keşide tarihli, keşide yerleri ... olan iki adet çekin davacıya kargo yolu ile gönderildiğini, ancak, çeklerin içinde olduğu kargo poşetinin davacıya ulaştığını fakat poşetin içinde söz konusu çeklerin bulunamadığını, çeklerin bulunamaması üzerine... tarafından ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. Sayılı dosyası ile her iki çek için ziya ve iptal davası açıldığını, bu davanın yargılaması sırasında, davalı tarafından, bu çeklerden ... seri numaralı, 35.000,00-TL bedelli, 31.11.2021 keşide tarihli olan çekin, keşide tarihi 31.04.2021, Keşide yeri ... olarak tahrif edilmiş şekilde olduğunu, çekin keşidecisi dava dışı ...Ltd. Şti'nin, sözde çeki lehtar olarak tedavüle sokan ve davacı şirket ile isim benzerliği olan ... Tic. Ltd.Şti., yine sözde diğer ciranta ... aleyhine, çekin yetkili son hamili sıfatı ile ... 14.İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyası ile icra takibine başlandığını, nitekim davalının vekili aracılığı ile ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ...E. sayılı dosyasında kayıtlı çeki ziya ve iptali davasında, dosyaya dilekçe ibraz ederek takibe konulan bu çekin yetkili ve meşru hamili olduğunu beyan ettiğini, bunun üzerine ... Asliye Ticaret Mahkemesinin .... E. sayılı dosyasından kendilerine tebliğ edilen 24.08.2021 tarihli muhtıra ile, muhatap bankasının ...bank ... Şubesi, ... seri numaralı, 35.000,00-TL bedelli çek için istirdat davası açmak için müvekkili şirkete iki haftalık süre verildiğini, bu doğrultuda işbu davanın açılmış olduğunu, öncelikle takibe konu çek metninden açıkça anlaşılacağı üzere, çeki keşide eden ... Ltd. Şti.'nin bu çeki müvekkili şirket için keşide etmiş olduğunu, çekin lehdarının davacı olduğunu, ancak, çeki bir şekilde elde eden kişi yada kişilerin çekin gerçek lehdarı olan ...Tic. Ltd. Şti'nin ünvanındaki ... ibaresini gözden kaçırarak sanki bu çekin lehdarı ...Tic. Ltd. Şti. imiş gibi ...Tic. Ltd. Şti. ibaresiyle ilk ciro işlemini yaparak tedavüle sokmuş olduklarını, dava konusu ... seri numaralı çekin "..." olan keşide yeri "..." olarak, "31.11.2021" olan vade tarihi ise "31.04.2021" olarak değiştirilmiş olduğunu, dava konusu çeki keşide eden şirket tarafından da, çekin gerçek lehdarının davacı şirket olduğuna, çekin tahrif edildiği sebeplerine dayalı olarak, çeke dayalı icra takibinden ötürü borçlu olmadıklarına ilişkin olarak davalıya karşı ... 6.Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. sayılı dosyasında menfi tespit davası açılmış olup, eldeki dava ile anılan dava arasında hukuki ve fiili irtibat bulunduğundan, bu dosyanın ... 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin ...E. Sayılı dosyası ile birleştirilmesini, bu talepleri uygun görülmediği takdirde anılan dosyanın delil olarak celbini talep ettiklerini beyanla davanın kabulü ile; öncelikle, ... 14.İcra Müdürlüğünün ...E. sayılı icra dosyasına dayanak, muhatap bankasının ...bank ... Şubesi, ... seri numaralı, 35.000,00-TL bedelli, tahrif edilmiş şekli ile 31.04.2021 keşide tarihli, keşide yeri ... olan çekin davacıya iadesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA /
Asıl davada davalı vekili cevap dilekçesinde ve özetle; davacının çekin keşidecisi olup çekteki imzasına bir itirazı bulunmadığını, dava dilekçesinden çekin davacı tarafından keşide edildiği akabinde lehtar şirkete gönderilmek üzere kargoya verdiğinin anlaşıldığını, yani davacının hem çekteki imzasını hem de çekteki borç ilişkisini kabul ettiğini, İİK'nun 170/a-son fıkrası, borcun kısmen de olsa kabulü halinde İİK 170/a maddesinin uygulanmayacağının belirtildiğini, davacının çeki keşide edip lehtara verdiği sabit olduğuna göre çekteki borç ilişkisini kabul etmiş olduğunu, bu nedenle davacının ciro silsilesinin kopuk olduğu iddiasıyla sorumluluktan kurtulmasının mümkün olmadığını, davacı, çekin keşide tarihinde ve keşide yerinde tahrifat yapıldığını iddia etmiş ise de tahrifattan bahsedebilmek için HMK 207'de de belirtildiği gibi çek üzerinde çıkıntı, kazıntı veya silintilerin olması ve bunların keşideci tarafından paraflanmamış olması gerektiğini, dava konusu çek incelendiğinde ne keşide tarihinde ne de keşide yerinde hiçbir çıkıntı, kazıntı veya silintinin olmadığı yani çekte tahrifat bulunmadığını, bu nedenle davacının tahrifat iddiasının yerinde olmadığını, davacı çekin gerçek keşide tarihinin 31/11/2021 iken 31/04/2021 olarak değiştirildiğini iddia etmiş ise de buna göre çekin gerçek keşide tarihini göz önüne alındığında çekin yasal ibraz süresi içinde bankaya ibraz edilip edilmediğinin tespitinin önem kazandığını, dava konusu çekin 1 aylık yasal ibraz süresi içinde yani 30/06/2021 tarihinde bankaya ibraz edildiğini, yani keşide tarihinde tahrifat yapıldığının kabulü halinde dahi çekin yasal süresi içinde bankaya ibraz edilmiş olduğundan çekin keşide tarihinde yapılan tahrifatın olay açısından hiçbir hükmünün bulunmadığını, davacı, çeki kargoya vererek çekin çalınmasına kendisi sebebiyet verdiğini, bu nedenle çeki bizzat düzenlediğini ikrar eden davacının dava dilekçesindeki iddialara dayanarak kendi lehine bir hak elde etmeye çalışmasının mümkün olmadığını, takip konusu çek incelendiğinde çekin müvekkile ciro yoluyla geçtiğinin görüleceğini, çekin ciro yoluyla geçmesi nedeniyle müvekkilin çekin çalıntı olup olmadığını ya da çekte tahrifat bulunup bulunmadığını bilecek konumda olmadığını beyanla davanın reddine, davacının %20'den az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine, vekalet ücreti ile yargılama giderlerinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Birleşen davada davalı vekili cevap dilekçesinde ve özetle; Davacının TTK'nun 792.maddesi uyarınca dava konusu çekin istirdadını talep ettiğini, bu davanın görülebilmesi için davacının öncelikle aktif husumet ehliyeti bulunduğunu ispat etmesi gerektiğini çünkü dava dilekçesinde, lehtar kaşesinin ve imzasının davacı şirkete ait olmadığının iddia edildiğini, çekteki kaşe ve imzanın davacı şirkete ait olmadığına göre davacının çekte cirosunun bulunmadığını, bu nedenle davacının ilk olarak dava konusu çekten dolayı alacaklı olduğunu usulüne uygun delillerle ispat etmesi gerektiğini, davacının dava dilekçesi ekinde çekte hak sahibi olduğunu gösteren hiçbir somut delili ibraz etmediğini, öncelikle aktif husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, dava dilekçesinde çekin kargo yoluyla taşınması sırasında kaybolduğunu, kargo poşetinin ulaşmasına rağmen içinde çeklerin bulunmadığının iddia edilmesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, bu durumda ya gönderici (keşideci ...) ya da alıcı (lehtar ...) gerçeğe aykırı beyanda bulunduğunu, çekin kargoda çalındığının bile ispata muhtaç olduğunu, çekin rızası dışında elinden çıktığını davacının ispat edemediğini, çekin ciro yoluyla geçmesi nedeniyle müvekkilin çekin çalıntı olup olmadığı hususunda bir bilgisinin olmadığını, müvekkilinin çekte ödeme yasağı bulunduğunu çeki bankaya ibraz ettikten sonra öğrendiğini, bu nedenle iyi niyetli olduğunu, davacının basiretsiz davranışlarının sonucuna müvekkil değil, davacının kendisi katlanması gerektiğini beyanla davanın reddine, vekalet ücreti ile yargılama giderlerinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
KANITLAR /
Taraflarca gösterilen deliller toplanmış, birleşen davada davacı şirketin İTO kaydı dosyamız arasına alınmış, asıl davada davacı şirketin ve dava dışı...Ltd. Şti.'nin ticaret sicil kaydı celbedilmiş, davalının nüfus kayıt örneği UYAP üzerinden çıkartılarak dosyamız arasına alınmış, davalı hakkında esnaf-tacir araştırması yapılmış, ... 2.İcra Hukuk Mahkemesinin ...Esas, ... 14.İcra Müdürlüğü'nün ... Esas, ... 12.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...D.İş, ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas, ... Cumhuriyet Başsavcılığının ... soruşturma, ... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ...soruşturma ve ... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın... Soruşturma sayılı dosyaları UYAP üzerinden celp edilmiş ve tarafların ticari defter ve belgeleri ile dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptılarak bilirkişi raporu alınmıştır.
Mahkememizin 28/09/2023 tarihli duruşmasının (3) nolu ara kararı ile; ''... Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılarak; ASIL ve BİRLEŞEN davalarda;
-Davacının iddiası, davalının savunması ve tüm dosya kapsamına göre, ön inceleme duruşmasında tespit edilen uyuşmazlıkların halli ile davaya konu çekin asıl davada davacı şirketin ticari defterlerinde kayıtlı olup olmadığı, kayıtlı ise ne şekilde kayıtlı olduğu ve asıl davada davacı şirket ile birleşen davada davacı şirket arasında ticari ilişki bulunup bulunmadığı, asıl davada dava dilekçesinin ekinde sunulan faturaların (okunaklı örnekleri 18/02/2022 tarihli dilekçenin ekinde) kayıtlı olup olmadığı, taraflar arasında ticari ilişki bulunuyor ise birleşen davada davacı şirketin asıl davada davacı şirketten alacaklı olup olmadığının tespiti için ASIL DAVADA DAVACI ŞİRKETİN 2021 yılı Ticari Defter ve belgeleri ile dosya üzerinde talimat mahkemesince re'sen seçilecek SMMM bilirkişi marifetiyle inceleme yapılmasının istenilmesine" dair karar verilmiş ve işbu doğrultuda ... 1.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...Talimat sayılı dosyasından SMMM bilirkişisi Bülent Tezcan tarafından 12/12/2023 tarihinde tanzim edilen bilirkişi raporunda özetle;
-İncelenen davacı taraf resmi defterlerinin sahibi lehine delil niteliği bulunup bulunmadığı hukuki değerlendirmesinin Yüce Mahkemeye ait olduğu,
-Davacı tarafa ait incelenen resmi defterlerine göre, birleşen dosya davacısı ...Ltd. Şti. arasında, incelenen 2020 ve 2021 döneminde ticari ilişkinin bulunduğu,
-Davacı tarafa ait incelenen resmi defterlerine göre, keşidecisinin davacı taraf, alacaklısının ise birleşen dosya davacısı ... Ltd. Şti. olduğu dava konusu Vakıfbank Bayramyeri Şubesine ait ... nolu 35.000,00-TL bedelindeki çekin davacı taraf resmi defterlerinde kayıtlı olmadığı tespit edilmiş olup, davacı tarafça anılan çekin çalınması sebebiyle kayıtlarında cari borç/alacak bakımından kayıtlara işlenmediğinin beyan edildiği,
-Davacı tarafa ait incelenen resmi defterlerinde, birleşen dosya davacısı ...Şti. tarafından 2020 ve 2021 yılında dava dilekçesi ekinde sunulan faturalarda dahil olmak üzere 6 adet toplam 646.692,78-TL tutarında fatura düzenlediği ve anılan faturaların davacı taraf resmi defterlerinde birleşen dosya davacısı ...Ltd. Şti.'nin cari bakiye alacağı olarak kayıt altına alındığı,
-Davacı taraf resmi defterlerine yansıyan ticari işlem kayıtlarına göre, birleşen dosya davacısı ...Şti.'nin 2021 yılı dönem sonu itibariyle davacı ...Ltd. Şti.'nden 66.692,78-TL cari bakiye alacağı olduğu görüş ve kanaati bildirilmiştir.
Mahkememizin 01/02/2024 tarihli duruşmasının (4) nolu ara kararı ile; "ASIL VE BİRLEŞEN DAVALARDA; Davacının iddiası, davalının savunması ve tüm dosya kapsamına göre, ön inceleme duruşmasında tespit edilen uyuşmazlıkların halli ile davaya konu çekin birleşen davada davacı şirketin ticari defterlerinde kayıtlı olup olmadığı, kayıtlı ise ne şekilde kayıtlı olduğu ve birleşen davada davacı şirket ile asıl davada davacı şirket arasında ticari ilişki bulunup bulunmadığı, asıl davada dava dilekçesinin ekinde sunulan faturaların (okunaklı örnekleri 18/02/2022 tarihli dilekçenin ekinde) kayıtlı olup olmadığı, taraflar arasında ticari ilişki bulunuyor ise birleşen davada davacı şirketin asıl davada davacı şirketten alacaklı olup olmadığının tespiti için BİRLEŞEN DAVADA DAVACI ŞİRKETİN 2020 ve 2021 yılları Ticari Defter ve belgeleri ile dosya üzerinde ... bilirkişi incelemesi yaptırılmasına..." dair karar verilmiş ve işbu doğrultuda SMMM bilirkişisi ... tarafından 31/07/2024 tarihinde tanzim edilen bilirkişi raporunda özetle;
-İncelenen Birleşen Davada Davacı ... Şti.'ye ait 2020 ve 2021 yılı ticari defterlerinin açılış tasdikleri ile yıl sonunda yaptırılması gereken kapanış tasdiklerinin yasal süresinde TTK. Hükümlerine göre usulüne uygun yaptırılmış olduğu ve Birleşen Davada Davacı ... Ltd. Şti.'nin 2020 ve 2021 yılı ticari defterlerini TTK. hükümlerine göre usulüne uygun tutmasından dolayı Birleşen davada Davacı ...Şti.'nin 2020 ve 2021 yılı ticari defterlerinin sahibi lehine delil niteliği taşıdığı,
-Birleşen Davada Davacı ... Ltd. Şti. ile Asıl Davada Davacı ... Ltd. Şti. arasında 2020 ve 2021 yıllarında cari hesaba dayanan ticari ilişkinin bulunduğu,
-Birleşen Davada Davacı ... Ltd. Şti.'nin 2020 ve 2021 yılı ticari defter kayıtları ile talimat yoluyla incelenen Asıl Davada Davacı ... Şti.'nin 2020 ve 2021 yılı ticari defter ve kayıtlarının karşılaştırılması neticesinde;
Tarafların 2020 ve 2021 yılı ticari defter ve kayıtlarının birbiriyle örtüştüğü,
Birleşen Davada Davacı ... Ltd. Şti.'nin 31.12.2020 tarihi itibariyle Asıl Davada Davacı ...Şti.'den 78.192,20 TL alacaklı olduğu, Asıl Davada Davacı şirketin de 31.12.2020 tarihi itibariyle Birleşen Davada Davacı ...Şti.'ye 78.192,20 TL borçlu olduğu,
Birleşen Davada Davacı ...Şti.'nin 31.12.2021 tarihi itibariyle Asıl Davada Davacı ... Şti.'den 66.692,78 TL alacaklı olduğu, Asıl Davada Davacı şirketin de 31.12.2021 tarihi itibariyle Birleşen Davada Davacı ...Ltd. Şti.'ye 66.692,78 TL borçlu olduğu,
Birleşen Davada Davacı ... Tic. Ltd. Şti.'nin incelenen ticari defterlerinde; keşidecisi ... Ltd. Şti., alacaklısını ise ...Ltd. Şti. olduğu, dava konusu ...bank .. Şubesine ait ... nolu 35.000,00 TL. bedelindeki çekin Birleşen Davada Davacı ... Ltd. Şti.'nin ticari defterlerinde kayıtlı olmadığı görüş ve kanaati bildirilmiştir.
Bilirkişi raporları teknik anlamda yeterli, bilimsel verilere dayalı ve denetime elverişli görülerek Mahkememizce hükme esas alınmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE /
Asıl dava; menfi tespit davasıdır.
Birleşen dava; istirdat davasıdır.
... 14.İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı takip dosyası kapsamından davalı/alacaklının takibe konu 30/04/2021 tanzim tarihli, 30/06/2021 ibraz tarihli, 35.000,00-TL bedelli çeke dayalı olarak toplam 38.637,12-TL alacağın ödetilmesi istemiyle davacı/borçlu hakkında kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile icra takibinde bulunulduğu tespit olunmuştur.
HMK'nun 320/2 maddesi uyarınca taraflar arasındaki uyuşmazlık konularının; asıl davada;
-davacının davaya konu ve ... 14.İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takibine dayanak ...bank ... Şubesine'ait, ... çek seri numaralı, keşidecisi ...Şirketi olan ve 35.000,00-TL bedelli çekten ve işbu çeke dayalı olarak başlatılan takipten ötürü davalıya borçlu olup olmadığı, işbu çekin tahrifata uğrayıp uğramadığı ile davacının kötü niyet tazminatı koşullarının oluşup oluşmadığı noktalarında toplandığı,
Birleşen davada ise;
-Davacının davaya konu ve ... 14.İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takibine dayanak ...bank .... Şubesine'ait, ... çek seri numaralı, keşidecisi... Şirketi olan ve 35.000,00-TL bedelli çekin istirdatı isteminin yerinde olup olmadığı,
noktalarında toplandığı tespit edilmiştir.
Medeni Yasa'nın 6. maddesine göre "Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür." Medeni Yasa'nın bu hükmü 6100 sayılı Hukuk Yargılama Yasası'nın 190. maddesi 1. fıkrasında bir başka biçimde yinelenmiş olup; " İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir" denilmiştir. Bu bağlamda kural olarak davanın taraflarından her biri iddiasını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür.
Menfi tespit davalarında ispat yükü kural olarak davalı/alacaklıdadır. Ancak kambiyo senetleri sebepten mücerret olduğundan borçlu olunmadığının ispat yükümlülüğü davacı borçluya aittir.
İcra ve İflas Kanunu'nun 72/5.maddesine göre: ''Dava borçlu lehine hükme bağlanırsa derhal takip durur. İlamın kesinleşmesi üzerine münderecatına göre ve ayrıca hükme hacet kalmadan icra kısmen veya tamamen eski hale iade edilir. Borçluyu menfi tespit davası açmaya zorlayan takibin haksız ve kötü niyetli olduğu anlaşılırsa, talebi üzerine, borçlunun dava sebebi ile uğradığı zararın da alacaklıdan tahsiline karar verilir. Takdir edilecek zarar, haksızlığı anlaşılan takip konusu alacağın %20'sinden aşağı olamaz.''
6102 sayılı TTK’nın 792. maddesine göre: "Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790'ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.''
İddialar, savunmalar, yukarıdaki yasal düzenlemeler, dosya içeriği deliller ve alınan bilirkişi raporlarına göre; asıl davada davacı taraf, davaya konu ve ... 14.İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı takibine dayanak ...bank ... Şubesine'ait, ... çek seri numaralı, keşidecisi ... Şirketi olan ve 35.000,00-TL bedelli çekten ve işbu çeke dayalı olarak başlatılan takipten ötürü davalıya borçlu olmadığını, işbu çekin tahrifata uğradığını iddia etmiştir. Eldeki davanın menfi tespit olması, yukarıda açıklandığı üzere menfi tespit davalarında kural olarak ispat külfeti davalı/alacaklıda olmakla birlikte kambiyo senetlerinde ise davacı/borçluya ait olduğundan asıl davada ispat külfeti davacı/borçludadır. Mahkememizce davaya konu ve ... 14.İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takibine dayanak ...bank ... Şubesine'ait, ... çek seri numaralı, keşidecisi ... Şirketi olan ve 35.000,00-TL bedelli çek incelendiğinde ön yüzünde lehdarın ... Ltd. Şti. Olduğu, çekin arka yüzündeki ilk cirantanın ise ... Şirketi olduğu tespit edilmiştir. Mahkememizce teknik anlamda yeterli ve denetime elverişli bulunarak hükme esas alınan bilirkişi raporlarında da belirtildiği üzere davacı şirket ile birleşen dava davacısı ... Şti. Arasında ticari ilişki bulunduğu, davacının birleşen dava davacısı olan şirkete borçlu bulunduğu tespit edilmiştir. Dosyaya celbedilen ... Ticaret Sicili Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... cevabi yazısında .... Şirketi'nin Merkez adresinin ''...'' olduğu, birleşen davada davacı şirketin adresinin ise ''...'' olduğu, dava dışı ...Şirketi ile birleşen dava davacı şirketin iştigal alanlarının farklı olduğu tespit edilmiştir. Yine dosyaya celbedilen ... 2.İcra Hukuk Mahkemesinin ...Esas sayılı dosyası incelendiğinde; davacının... Tic. Ltd. Şti., davalının ..., davanın ''Takibin Taliki veya İptali'' olduğu, dava tarihinin ise 09/08/2021 olduğu ve Mahkemenin 16/12/2021 tarihli kararı ile; ''Davanın kabulü ile, ... 14.İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı dosyasındaki takibin davacı borçlu yönünden iptaline...'' karar verildiği, verilen işbu karara karşı davalı tarafça kanun yoluna başvurulması üzerine dosyanın İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine gönderildiği, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 20.Hukuk Dairesinin 05/04/2023 tarih,... Esas ve ... Karar sayılı ilamı ile; ''...davalının istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1.maddesi gereğince Esastan reddine KESİN'' olarak karar verildiği, böylece hükmün 05/04/2023 tarihinde kesinleştiği tespit edilmiştir. Birleşen davada ise davacı taraf, davaya konu ve ... 14.İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takibine dayanak ...bank ... Şubesine'ait, ... çek seri numaralı, keşidecisi ... Limited Şirketi olan ve 35.000,00-TL bedelli çekin istirdadını iddia etmiştir. Birleşen davanın istirdat davası olduğu gözetildiğinde ispat külfeti davacıya aittir. Mahkememizce asıl davada az yukarıda açıklanan gerekçeler birleşen davada da geçerli olduğundan ve tekrara düşmemek adına yeniden burada yazılmamıştır. Bununla birlikte davalıya ilişkin bir UYAP sorgulaması yapıldığında davalı aleyhine birçok farklı davacı tarafından menfi tespit ve istirdat davaları açıldığı, keza kendisi aleyhine kargoda çek çalınması olaylarına ilişkin operasyon yapıldığı ve birçok soruşturma ve ceza dosyasının bulunduğu anlaşılmıştır. Tüm bu hususlar birlikte değerlendirildiğinde; asıl davada davacının davaya konu ve takibe dayanak çekin keşidecisi olduğu, davaya konu çekin ön yüzündeki lehdar şirket ile çekin arka yüzündeki ilk cirantanın farklı şirketler olduğu, çekin tahrifata uğradığı, çekin tahrifata uğraması nedeniyle ciro zincirinin koptuğu, davalı aleyhine kargoda çek hırsızlığına yönelik birçok ceza ve hukuk davalarının bulunduğu, asıl davada davacı şirket ile birleşen davada davacı şirket arasında ticari ilişki bulunduğu, asıl davada davacı şirketin birleşen davada davacı şirkete borçlu olduğu, bu ticari ilişkiye binaen çekin birleşen davada davacı şirkete teslim edilmek üzere keşide edildiği kanaatine tüm dosya kapsamından Mahkememizce varılması ile ciro zinciri koptuğundan davacının keşideci olarak davalıya karşı sorumlu olmayacağı anlaşılmakla asıl davada ispat külfeti üzerinde bulunan davacının ispat külfetini yerine getirdiği, bu nedenle Mahkememizce davanın kabulü ile, davacının ... 14.İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı takibine dayanak ...bank ... Şubesine'ait, bbb çek seri numaralı, keşidecisi ...Şirketi olan ve 35.000,00-TL bedelli çekten ve işbu çeke dayalı olarak başlatılan takipten ötürü davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmiştir. Bununla birlikte, Mahkememizce 25/08/2021 tarihli ara kararı ile tedbir kararı verilmesi, çekin ciro zincirinin kopması, ceza dosyaları ve tüm dosya kapsamı nazara alınarak Mahkememizce davalı aleyhine İİK 72/5 maddesi gereğince takip çıkış miktarının %20'si oranında(7.727,42-TL) kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmiştir. Zira davalının, davacı aleyhine takip başlatmakta haksız ve kötü niyetli olduğu kanaatine Mahkememizce varılmıştır. Birleşen davada da ispat külfeti üzerinde bulunan davacının ispat külfetini yerine getirdiği, kendisinin çekin yetkili ve meşru hamili olduğunu, davalının çeki kötü niyetle iktisap ettiğini ispatladığı kanaatine Mahkememizce varıldığından davanın kabulü ile, davacının davaya konu ve ... 14.İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takibine dayanak ...bank ... Şubesine'ait, ... çek seri numaralı, keşidecisi...Şirketi olan ve 35.000,00-TL bedelli çekin davalıdan istirdadı ile davacıya verilmesine karar verilmiştir.
Tüm bu nedenlerle Mahkememizce aşağıda yazılı bulunan hüküm tesis olunmuştur.
Yukarıda açıklanan nedenlerle;
H Ü K Ü M /
ASIL DAVADA
1-Davanın KABULÜ İLE, davacının ... 14.İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı takibine dayanak ...bank ... Şubesine'ait, ... çek seri numaralı, keşidecisi ...Şirketi olan ve 35.000,00-TL bedelli çekten ve işbu çeke dayalı olarak başlatılan takipten ötürü davalıya borçlu olmadığının tespitine,
2-Davalı aleyhine İİK 72/5 maddesi gereğince takip çıkış miktarının %20'si oranında(7.727,42-TL) kötü niyet tazminatına hükmedilmesine,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesap olunan 2.639,30-TL nispi karar ve ilam harcından başlangıçta peşin alınan 659,83-TL harcın mahsubu ile bakiye1.979,47-TL karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 30.000,00-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 59,30-TL başvuru harcı, 659,83-TL peşin harç, 3.600,00-TL bilirkişi ücreti ve 203,45-TL posta masrafları olmak üzere toplam 4.522,58-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalı tarafından yapılan bir yargılama gideri ve yatırılan delil avansı bulunmadığından bu hususta hüküm kurulmasına yer olmadığına,
7-HMK 333.maddesi gereğince davacı tarafça yatırılan delil avansından geriye kalan kısmının hüküm kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
BİRLEŞEN DAVADA
1-Davanın KABULÜ İLE, davacının davaya konu ve ... 14.İcra Müdürlüğü'nün... Esas sayılı takibine dayanak ...bank ... Şubesine'ait, ... çek seri numaralı, keşidecisi ... Şirketi olan ve 35.000,00-TL bedelli çekin davalıdan istirdadı ile davacıya verilmesine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesap olunan 2.390,85-TL nispi karar ve ilam harcından başlangıçta peşin alınan 597,72-TL harcın mahsubu ile bakiye 1.793,13-TL karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 30.000,00-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan 59,30-TL başvuru harcı, 597,72-TL peşin harç, 2.100,00-TL bilirkişi ücreti ve 415,00-TL posta masrafları olmak üzere toplam 3.172,02-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalı tarafından yapılan bir yargılama gideri ve yatırılan delil avansı bulunmadığından bu hususta hüküm kurulmasına yer olmadığına,
6-HMK 333.maddesi gereğince davacı tarafça yatırılan delil avansından geriye kalan kısmının hüküm kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair, Asıl ve birleşen davada davacı vekili huzurunda, Asıl ve birleşen davada davalı vekilinin yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süresi içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 20/02/2025
Katip ...
¸
Hakim ...
¸