T.C.
İSTANBUL
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/575 Esas
KARAR NO: 2022/851
DAVA: İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 08/09/2021
KARAR TARİHİ: 24/11/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ -İSTEM/
Davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle; müvekkili şirketin, 3996 sayılı Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanun Hükümlerine göre ... Yolları Dahil) Otoyolu Projesi'nin yap-işlet-devret modeli ile yapımı ve işletme hakkı sahibi, davalının ise, işletme hakkı müvekkili şirkette bulunan ücretli geçiş yolunu, ücret ödemeksizin kullanmak suretiyle ihlalli geçiş sağlamış bulunan tüzel kişi tacir olduğunu, davalının ... plakalı araç ile 07/03/2020 tarihinde ücret ödemeksizin, işletme hakkı müvekkili şirket tarafından işletilen köprü ve otoyoldan ihlalli geçiş yaptığını, bedeli ödenmeden yapılan geçiş ücretlerinin 15 günlük süre içerisinde ödenmediği için davalı hakkında ... 20.İcra Müdürlüğü' nün ... Esas sayılı dosyasıyla takip başlatıldığını, davalının ödeme emrine haksız ve yersiz olarak itiraz ettiğini, bunun sonucunda takibin durduğunu ve müvekkili şirketin mağduriyetine sebep olunduğunu beyanla davalının ... 20.İcra Müdürlüğü'nün ...esas sayılı dosyasına yaptığı itirazın iptali ile takibin devamına, davalı-borçlu tarafın İİK md.67/2.maddesi uyarınca takip konusu alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra-inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı/borçlu tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA/
Davalı vekili cevap dilekçesinde ve özetle; geçiş bedelinin tahsil edilememesinde müvekkili şirketin kusurunun bulunmadığını, zira davacı tarafından HGS üzerinden geçiş bedelinin yansıtılmadığını bu nedenle müvekkili şirketin geçiş ücretini ödeyemediğini, davacı tarafından bu bedelin HGS sistemine yansıtılmış olmasının müvekkilinin HGS hesabına bağlı banka hesabından ilgili tutar tahsil edilebilecekken davacının kendi kusurundan kaynaklı bir şekilde bu bedeli HGS sistemine yansıtmaması nedeniyle tahsil edilemeyen tutara ilişkin müvekkiline ceza bedelinin yükletilemeyeceğini, müvekkili şirkete ait aracın ilgili gişeden geçişinden hemen önce ve geçişten hemen sonra girdiği diğer gişelerde ödemelerin alındığını, bu konuda diğer gişelerde herhangi bir sıkıntının yaşanmadığını, müvekkili şirkete ait HGS hesabı ve bu hesabın bağlı olduğu banka hesabında bakiye olması nedeniyle yapılan geçişlerde alınması lazım gelen bakiyelerin alındığını düşündüğünü ve bu şekilde hareket ettiğini, davacı tarafından müvekkili şirkete herhangi bir ihlalli geçiş bildiriminin de yapılmadığını beyanla haksız davanın reddine, davacı aleyhine asıl alacağın %20'sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı yan üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
KANITLAR VE GEREKÇE/
Dava, alacağın tahsili amacı ile başlatılan ilâmsız icra takibine vâki itirazın İİK'nun 67.Maddesi uyarınca iptali ve icra inkâr tazminatının tahsili davasıdır.
Taraflarca gösterilen deliller toplanmış, taraf şirketlerin ticaret sicil kayıtları celbedilmiş, ... 20. İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı dosyası UYAP üzerinden dosyamız arasına alınmış, ...plakalı aracın trafik kayıtları celp edilmiş ve dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptılarak bilirkişi raporu alınmıştır.
... 20.İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyanın dosyamız arasına alındığı ve takip dosyası kapsamından; davacı tarafın davalı hakkında toplam 781,25-TL alacağın eklentileri ile birlikte ödetilmesi istemiyle ve ilamsız takip yoluyla icra takibinde bulunulduğu, davalının yasal süresi içinde vaki itirazı sonucu, icra takibinin İİK'nun 62.maddesi uyarınca durduğu saptanmıştır. İcra takibine vaki itirazın davacı tarafa tebliği durumu ve dava tarihine nazaran, bu itirazın iptali davasının İİK.nun 67.maddesi hükmünde öngörülen ve hak düşürücü nitelikteki bir yıllık süresi içinde açıldığı tespit olunmuştur.
HMK'nun 320/2.maddesi uyarınca taraflar arasındaki uyuşmazlık konularının; davacının davalıdan ihlalli geçişler sebebiyle; geçiş ücreti ile 6001 Sayılı Kanunun 30/5 fıkrasında belirtilen geçiş ücretinin dört katı tutarında ceza nedeniyle alacaklı olup olmadığı, alacaklı ise varlığı ve miktarı ile davalı tarafından icra takibine vaki itirazın haklı olup olmadığı ve icra-inkar tazminatı talep koşullarının oluşup oluşmadığı noktalarında toplandığı tespit edilmiştir.
Mahkememizin 27/01/2022 tarihli duruşmanın (3) numaralı ara kararı ile; ''...Davacının iddiası, davalının savunması ve tüm dosya kapsamına göre ön inceleme duruşmasında tespit edilen uyuşmazlıkların halli için, davacının davalıdan ihlalli geçiş sebebiyle; geçiş ücreti ile 6001 Sayılı Kanunun 30/5 fıkrasında belirtilen geçiş ücretinin dört katı tutarında ceza nedeniyle alacağının varlığı ve miktarı ile davalı tarafından icra takibine vaki itirazın haklı olup olmadığı, davacının davalıdan alacaklı olup olmadığı, icra-inkar tazminatı talep koşullarının oluşup oluşmadığının tespiti için dosya üzerinde günsüz olarak bilirkişi incelemesi yaptırılmasına" dair karar verilmiş ve bu doğrultuda Uzman Hesap Bilirkişisi ... tarafından tanzim edilen 10/05/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle; 6001 sayılı kanunun 30/7 maddesine göre 15 gün içerisinde ihlalli geçişler ödendiği takdirde gecikme cezası alınmayacağı hükmünün bulunduğu, yanı sıra sürücülerin HGS ve OGS cihazlarını sürekli bakiyesi müsait tutmakta ve kontrol etmekle sorumlu olduğu, 6001 sayılı kanunda ve işletme protokolünde hiçbir şekilde ihlalli geçiş gerçekleştiren araç sahiplerine sms, e-posta, ihtarname veya herhangi bir şekilde bildirim yapma yükümlülüğü ile ilgili herhangi bir düzenlemenin bulunmadığı, Karayolları Genel Müdürlüğü Sitesinde OGS ve HGS ile ilgili açıklamalarda, OGS sistemlerinden geçiş ihlali yapılması durumunda geçiş ihlali yapılan plaka üzerine 15 gün içinde OGS veya HGS abonesi olunması veya mevcut OGS veya HGS hesaplarında geçiş için yeterli bakiyesi olması durumunda cezai geçiş ücreti uygulanmadığının duyurulduğu, 6001 sayılı kanunun 30/7 maddesinde, geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapanlardan ödemesiz geçiş tarihini izleyen 15 gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere, bu maddenin 1.fıkrası ile 5.fıkrasında belirtilen cezalar uygulanmaz hükmünün bulunduğu, dolayısıyla davalının bu süre zarfında hesabını kontrol ederek ihlalli geçişleri cezasız ödeme imkanının olduğu, davalının hesabını kontrol ederek cihazını sürekli müsait tutma yükümlülüğünde bulunduğu, 3095 sayılı KDV Kanunu'nun 24.Maddesi c bendinde faiz alacağı da KDV matrahları arasında gösterildiğinden ve yaygın Yargıtay kararlarında da aynı yönde içtihatlar olduğundan davacının, davalıdan icra yolu ile tahsil edeceği faiz alacaklarından KDV tahakkuk ettirip, talep edebileceği, davalının tüzel kişi tacir olduğu, davalının da, aracını basiretli davranma yükümlülüğü uyarınca ihlalli geçişlerin zamanında ödenmediğinde olası sonuçlarının bilincinde olduğu, davalının uygulanan ticari faiz oranına itirazının nihai takdiri ve değerlendirmesinin Sayın Mahkemenin takdirinde olduğu, geçiş ücretlerinin süresi içinde ödenmemiş olması üzerine borçlu aleyhine icra takibinin 06/04/2021 tarihinde (Geçiş Ücreti + Cezası = 781,25 TL) üzerinden ilamsız icra takibinin yapıldığı, davalı tarafın borcunun olmadığını belirterek davacının başlattığı icra takibine itiraz ettiği ve icranın durdurulmuş olduğu, dava dosyasında bulunan, bilgi ve belgelerin incelenmesinde, ihlalli Geçiş fotoğrafları bulunan davaya konu olan ihlalli geçişi yapan davalıya ait aracın otoyol geçiş ücretinin ödenmediği, bu nedenle 4 katı kadar ceza uygulandığı, Toplam 156,25 TL borcun otoyol geçişinde, ücretinin ödenmemesinden kaynaklandığı, ödenmeyen geçiş ücretlerinin 4 katı olan cezaların Toplamının 625,00 TL olduğu, anapara ve ceza ile birlikte Toplam 781,25 TL davacı yönünden davaya konu alacağın oluştuğu, davacı taraf tarafından ödemesiz geçişlerin yapıldığı tarihi izleyen 15 gün içerisinde geçiş ücretinin usulünce ödenmemesi halinde geçiş ücretine 6001 Sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkındaki Kanun'un 30/5 maddesinde “4046, 3465 ve 3996 sayılı” kanunlar çerçevesinde yapılan hesaplamaya göre Toplam 156,25-TL alacağın köprü geçişlerinde, ücretinin ödenmemesinden kaynaklandığı, dosya muhteviyatındaki ihlalli geçiş dökümleri ve fotoğraflarının örtüştüğü ödenmeyen geçiş ücretlerinin 4 katı olan cezaların Toplamının 625,00TL olduğu, anapara ve ceza ile birlikte Toplam 781,25-TL davacı yönünden davaya konu alacağın oluştuğu, İcra takip tarihine kadar faiz oranlarındaki tarihlere göre değişiklikler dikkate alınarak adatlandırma ile yapılan faiz hesaplamasına göre 105,70-TL Faiz ve %18 KDV'sinin 19,03-TL olduğu görülerek 156,25-TL (ödenmeyen geçiş ücreti )+ 625,00-TL (4 kat cezası)+ Faiz 105,70-TL + 19,03 TL KDV =905,98-TL, 06.04.2020 icra takip tarihi itibariyle toplam alacağın hesaplanarak bulunduğu, takdirin Sayın Mahkemeye ait olduğu, dosya muhteviyatında bulunan ... plakalı aracın bağlı bulunduğu HGS hesabına ait hesap hareketleri incelendiğinde davaya konu olan alacakla herhangi bir tahsilatın olmadığı, dosya muhteviyatında bahsedilen ihlalli geçişlerle ilgili ödemelerin yapıldığını gösterir herhangi bir belgenin bulunmadığı, davaya konu asıl Alacağa takip tarihinden itibaren avans faiz oranlarında yapılan değişiklikler dikkate alınarak faizin değişen oranlarda kademeli olarak ödeme tarihine kadar geçen süre için hesaplanması yönünden değerlendirmenin Sayın Mahkemenin takdirinde olduğu görüş ve kanaati bildirilmiştir.
Mahkememizin 09/06/2022 tarihli duruşmasının (1) numaralı ara kararı ile; ''Dosyanın önceki bilirkişiye tevdii edilerek her ne kadar 10/05/2022 tarihli raporunda davaya konu olan alacakla ilgili Albaraka'dan gelen banka hesap hareketleri incelendiğinde tahsilatın olmadığını belirtmişse de;
-Davalının hesabında yeterli bakiye bulunup bulunmadığı, hesapta yeterli bakiye bulunuyor ise tahsilatın olmamasının sebebinin HGS/OGS sisteminden mi yoksa kişinin kendi kusurundan mı kaynaklandığı,
-Davalının cevap dilekçesinde ileri sürdüğü ''...ilgili gişeden geçişinden hemen önce ve geçişten hemen sonra girdiği diğer gişelerde ödemeler alınmış bu konuda diğer gişelerde herhangi bir sıkıntı yaşanmadığı'' ve ''...HGS sistemi tarafından geçiş bedelinin yansıtılmadığından ötürü geçiş ücretinin ödenmediği'' ne yönelik beyanlarının ve itirazları ile 02/06/2022 tarihli dilekçesindeki hususların değerlendirilmesi amacıyla ek rapor tanziminin istenilmesine,''dair karar verilmiş ve bu doğrultuda Uzman Hesap Bilirkişisi ... tarafından tanzim edilen 08/08/2022 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; Kök raporda belirtilen hususlarla mutabık olmakla birlikte davaya konu olan ... plakalı aracın bağlı bulunduğu davalının HGS hesabında geçiş sırasında (156,25 TL) yeterli bakiye bulunmadığı, sonrası 15 gün içerisinde hesaba yükleme yapıldığı, ancak bu süre içerisinde yapılan yükleme miktarının, sadece yeni geçişlerin ödemelerini karşılayabilecek miktarda olduğu, davaya konu olan geçişle ilgili ödemenin yapılamamış olduğu anlaşılmış olup takdiri ve değerlendirme yetkisi Sayın Mahkemeye ait olmak üzere davalı tarafın basiretli tacir olarak ödemenin yapılıp yapılmadığını takip edilmesinin kendisinden beklendiği görüş ve kanaati bildirilmiştir.
Bilirkişi raporları teknik açıdan yeterli, denetime açık ve bilimsel verilere dayalı görülerek Mahkememizce hükme esas alınmıştır.
İddia, savunma, dosya içeriği deliller ve alınan bilirkişi raporuna göre; davacı tarafından davalı şirkete ait ... plakalı araç ile 07/03/2020 tarihinde geçiş ücreti ödemeksizin davacı şirketin işletme hakkı sahibi olduğu köprü ve/veya otoyollarından 1 adet ihlâlli geçiş yaptığını, bedeli ödenmeden yapılan geçiş ücretleri 15 günlük sürede de ödenmediği iddiasıyla davalı aleyhine toplam 781,25-TL alacağın eklentileri ile birlikte ödetilmesi istemiyle davalı/borçlu aleyhine takip başlatıldığı, davalının ise davacı şirkete böyle bir borcunun bulunmadığını ve HGS hesabında yeterli bakiyesinin olduğunu ancak sistemin çekmediğini savunduğu, bu nedenle davacı tarafından davalı aleyhine başlatılan takip, davacı şirketin işletme hakkı sahibi olduğu köprü ve/veya otoyollarından davalıya ait aracın ihlâlli geçiş yapması nedeniyle ödenmeyen köprü ve otoyol geçiş ücretinin tahsili istemine ilişkin, eldeki dava da davacı tarafından davalı aleyhine ödenmeyen köprü ve otoyol geçiş ücretinin tahsili amacıyla başlatılan ilamsız icra takibine davalı tarafından yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir. Davaya konu icra takibine konu edilen alacağın yasal dayanağı 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un 30/5.maddesinde düzenlenmiştir. Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un 30/5.maddesinde; ''4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir.'' hükmü düzenlenmişken 25/05/2018 tarih ve 30431 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 16/05/2018 tarih ve 7144 sayılı Kanunun 18. maddesi ile birinci ve beşinci fıkralarında yer alan “on” ibareleri “dört” şeklinde değiştirilmiştir. Mahkememizce teknik açıdan yeterli, denetime açık, bilimsel verilere dayalı görülerek hükme esas alınan bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere; dava dosyasında bulunan CD içerisindeki bilgilerin incelenmesinde davalının kendisine ait ... plakalı araç ile davacı şirketin işlettiği köprü ve otoyollardan 07/03/2020 tarihinde ihlalli geçiş yaptığı, ihlalli geçiş dökümleri ve fotoğraflarının örtüştüğü, yine ihlalli geçişin yapıldığı tarih olan 07/03/2020 tarihinde ... plakalı aracın malikinin davalı şirket olduğu, köprü ve otoyol geçiş ücretlerinin ödenmediği ve HGS hesabında da yeterli bakiyenin bulunmadığı, davacı taraf tarafından ödemesiz geçişlerin yapıldığı tarihi izleyen 15 gün içerisinde geçiş ücretinin usulünce ödenmemesi halinde geçiş ücretine 6001 Sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkındaki Kanun'un 30/5 maddesinde "4046, 3465 ve 3996 sayılı" kanunlar çerçevesinde yapılan hesaplamaya göre Toplam 156,25-TL (ödenmeyen geçiş ücreti) + 625,00-TL (4 kat cezası) = 781,25-TL alacağının olduğunun Mahkememizce de tespit edildiği, dosya muhteviyatında bahsedilen alacakla ilgili herhangi bir ödemenin yapıldığını gösterir bir belge bulunmadığı, bununla birlikte davalının davaya konu 07/03/2020 tarihinde sahibi olduğu ... plakalı aracın davacının işletme hakkı sahibi olduğu köprü ve/veya otoyollarını kullanmadığı yönünde de iddiasının olmadığı nazara alınarak Mahkememizce davanın Kabulü ile; davalı tarafından ... 20.İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı takibine yapılan itirazın iptali ile takibin, takipteki diğer koşullarla birlikte devamına, davacının alacağı likit nitelikte olup, davalının itirazında haksız bulunduğu anlaşıldığından İİK'nun 67/2.maddesi hükmü gereğince takdiren kabul edilen miktarın %20'si oranında icra inkar tazminatı ile sorumlu tutulmasına karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
Yukarıda açıklanan nedenlerle;
H Ü K Ü M /
1-Davanın KABULÜ İLE, davalı tarafından ... 20.İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı takibine yapılan itirazın iptali ile takibin, takipteki diğer koşullarla birlikte devamına,
Davalının hükmolunan 781,25-TL'nin %20'si oranında (195,31-TL) icra inkar tazminatı ile sorumlu tutulmasına, bu tutarın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesap olunan 80,70-TL nispi karar ve ilam harcından başlangıçta peşin alınan 59,30-TL harcın mahsubu ile bakiye 21,40-TL karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-... Arabuluculuk Bürosu tarafından ileride haksız çıkacak taraftan alınmak üzere suçüstü ödeneğinden karşılanan 1.320,00-TL arabuluculuk tarife bedelinin davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 781,25-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 59,30-TL peşin harç, 59,30-TL başvuru harcı ve 950,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 1.034,40-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalı tarafça yapılan 100,00-TL yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
7-HMK 333.maddesi gereğince davacı tarafından yatırılan gider avansından geriye kalan kısmının hüküm kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair, taraf vekillerinin huzurunda, miktar itibariyle KESİN olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı.24/11/2022
Katip
¸
Hakim
¸