T.C.
İSTANBUL
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/634 Esas
KARAR NO: 2021/644
DAVA: Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ: 01/10/2021
KARAR TARİHİ: 04/10/2021
Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının dosya üzerinden yapılan incelemesi sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ -İSTEM/
Davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle; Müvekkilinin işyerinin bulunduğu ... adresinde 17/07/2021 tarihinde yangın çıktığını, müvekkili şirket yetkilisi ...'in yangından haberdar olur olmaz durumu itfaiye ekiplerine bildirdiğini, itfaiye ekiplerinin olay yerine intikal edip yaklaşık 2 buçuk saatlik bir çaba sonrası yangını söndürebildiğini ve yangın nedeniyle işyerinin kullanılamaz hale geldiğini, müvekkilinin ticari işletmesinde bulunan 2016-2020 yıllarına ait yevmiye defterleri, defteri kebir, envanter defterleri, diğer tüm ticari defterleri, alış ve satış faturaları, vergiye esas belgeleri ve sair her türlü belge ve evraklar zayi olduğunu, müvekkili şirket yetkilisi ...'in zayi olan defter ve belgeleri Eylül ayının son haftasında öğrenebildiğini beyanla müvekkili şirketin 2016-2020 yıllarına ait tüm defter, fatura ve sair belgelerinin zayi olduğuna dair zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.
KANITLAR VE GEREKÇE/
Dava, 6102 sayılı TTK'nın 82/7. maddesine dayalı olarak açılmış zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.
6102 sayılı TTK'nın 82/7. Maddesinde; bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgelerin; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacirin zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebileceği, bu davanın hasımsız açılacağı ve mahkemenin gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebileceği hüküm altına alınmıştır. TTK'nın 82/7.maddesinde, zayi belgesi verilmesini gerektirecek zayi olma durumları sınırlı olarak sayılmamış ise de tacirin zayi belgesi isteyebilmesi için, defterlerin zayi olmasında kusur ve sorumluluğunun bulunmaması, tedbirli bir tacir gibi davranmasına rağmen zayi olayına engel olamamış durumda olması başka bir deyişle ticari defter ve belgelerinin korunabilmesi amacıyla gerekli dikkati ve ihtimamı göstermiş olması gerekmektedir. Ayrıca, ziya durumunun tacirin iradesi dışında meydana gelmesi zorunludur.
6102 sayılı TTK'nın 82/7. maddesinde öngörülen 15 günlük süre hak düşürücü süre olup ziyaın öğrenildiği tarihten itibaren işlemeye başlar ve ticari işletmenin bulunduğu yer mahkemesi kesin yetkilidir.
Dosya kapsamından davacı şirketin yerleşim yeri itibariyle mahkememizin kesin yetkili olduğu anlaşılmıştır. Bununla birlikte burada tespit edilmesi gereken husus eldeki davanın 15 günlük hak düşürücü süre içerisinde açılıp açılmadığı hususudur.
Davacı şirketin İTO kaydı çıkartılarak dosya arasına alınmış ve incelenmesinde; davacı şirketin 28/09/2016 tarihinde 10.000,00-TL sermaye bedeli ile kurulduğu, ...'in şirketin ortağı ve aynı zamanda münferiden yetkilisi olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca davacı vekilinin dava dilekçesinin ekinde sunduğu 26/07/2021 tarihli İtfaiye Olay raporu incelendiğinde; olay yerine varış saatinin 18:07, olay sonuçlanma saatinin 20:22, ayrılma tarihinin 20:31 olduğu, olayın çıkış sebebinin ise; ''...işyeri elektrik tesisatındaki herhangi bir arızanın yangını başlattığına dair bir bulgu elde edilemediğini, tüm bunların ışığında yangının hızlı yayılması, ilk başlangıç yerinde yangın çıkarabilecek bir bulguya rastlanılmaması olayın taraflarından şüpheli görülmesine yol açmış olup, adli makamlarca tetkik ve tahkikinin uygun olacağı kanaatine varıldığının'' bildirildiği tespit edilmiştir. Yine davacı vekilinin dava dilekçesinin ekinde Mahkememize sunduğu davacı şirketin ortağı ve aynı zamanda münferiden yetkilisi olduğu ...'in 27/07/2021 tarihli ifade tutanağı incelendiğinde; yangının 17/07/2021 tarihinde çıktığı, aynı gün ...'in davacı şirkette çalıştığı ve saat 15.00 sıralarında davacı şirketten ayrıldığı, daha sonra saat 18.00 sıralarında komşu iş yerlerinden kendisini arayarak iş yerinde yangın olduğu bilgisini vermeleri üzerine iş yerine gittiğini ve itfaiye haber verdiğini, kendisinin yangın sönünce iş yerinde yaptığı kontrollerde 2016-2020 tarihleri arasına ait yevmiye defterleri, defteri kebir, envanter defterleri, alış satış faturaları, ödeme makbuzları, tahsilat makbuzları, personel özlük dosyaları, ücret bordoları ve SGK bildirgeleri ve SGK evraklarının yanmış olduğunu gördüğünü belirttiği tespit edilmiştir.
Tüm deliller birlikte değerlendiriliğinde; Somut olayda her ne kadar davacı vekili, müvekkili şirket yetkilisi ...'in eşi ...'in sürekli eşi ...'in yardımına ve bakımına muhtaç olduğundan ...'in zayi olan defter ve belgeleri ancak Eylül ayının son haftasında öğrendiğini beyan etmişse de, davacı şirketin 28/09/2016 tarihinde kurulduğu, kurulduğu tarihten bu yana ...'in şirketin tek ortağı ve aynı zamanda şirketi münferiden temsile yetkili olduğu, 26/07/2021 tarihli İtfaiye Olay raporu ve özellikle ...'in 27/07/2021 tarihli ifade tutanağı birlikte değerlendirildiğinde; davacı şirketin yetkilisi ...'in zayi belgesi verilmesini talep ettiği evrakların zayi olduğunu 17/07/2021 tarihinde öğrenmiş olduğu -en geç ifade tutanağı tarihi olan 27/07/2021 tarihi- kabul edilerek Mahkememizce açılan davanın hak düşürücü süre olan 15 günlük süreden sonra talepte bulunulması nedeniyle reddine karar verilmiştir. Bununla birlikte; davacı vekilinin müvekkili şirket yetkilisi ...'in eşi ...'in sürekli eşi ...'in yardımına ve bakımına muhtaç olduğundan ...'in zayi olan defter ve belgeleri ancak Eylül ayının son haftasında öğrendiğine yönelik beyanına davacı şirketin İTO kaydı, itfaiye olay raporu ve ...'in 27/07/2021 tarihli kolluk ifadesi nazara alındığında Mahkememizce hayatın olağan akışına uygun görülmediğinden itibar edilmemiştir.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın REDDİNE
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesap olunan 59,30-TL maktu karar ve ilam harcının davacıdan tahsiline, peşin alınan harçtan mahsubuna,
3-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-HMK 333.maddesi gereğince davacı tarafça yatırılan gider avansından geriye kalan kısmının hüküm kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair, davacı tarafın yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda karar verildi. 04/10/2021
Katip ...
¸
Hakim ... ¸