T.C.
İSTANBUL
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/655
KARAR NO: 2023/67
DAVA: İtirazın İptali
DAVA TARİHİ: 08/10/2021
KARAR TARİHİ: 26/01/2023
Mahkememizde görülmekte olan itirazın iptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkil şirketinin 3996 Sayılı Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanun hükümlerine göre ... işletme hakkı sahibi; davalının işletme hakkı müvekkil şirketinde bulunan ücretli geçiş yolunu, ücret ödemeksizin kullanmak suretiyle, ihlalli geçiş sağlamış bulunan tüzelkişi olan tacir olduğunu, İşletme hakkı müvekkil şirketinde bulunan köprü ve otoyollardan geçişler 6001 Sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanunun 30/5 maddesi kapsamında ücretlendirilmekte ve aynı düzenleme kapsamında ücret ödemeksizin yapılan geçişlerde; 15
günlük sürede geçiş ücretinin ödemesini yapmayan araç maliklerine, geçiş ücretinin dört katı tutarında ceza uygulaması yapıldığını, (Bununla birlikte geçiş tarihini izleyen 15 günlük sürede geçiş ücretini ödeyenlere 6001 sayılı Kanunun 30/7 maddesi uyarınca ceza uygulaması yapılmamaktadır.)
Davalının ..., ..., ..., ... plaka sayılı araçları ile 27/07/2019 - 29/05/2020 tarihleri arasında ücret ödemeksizin, işletme hakkı müvekkil şirketinde olan ... ihlali geçişler yaptığını, Geçiş ücretleri ve bu ücretlere ait 6001 s.k. m.30/5 hükmünün getirdiği yasal cezanın ödenmemesi üzerine ... 37. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas numarası yazılı icra takip dosyası üzerinden icra takibine girişildiğini, davalının HGS herhangi bir borcu olmadığı gerekçeleriyle borca itiraz ettiğini, İcra dosyasında haksız bir şekilde takibe itiraz ederek takibin durmasına sebep olmasından davacı yararına İİK' nın 67/2 maddesi uyarınca %20'den az olmamak kaidesiyle icra inkâr tazminatına hükmedilmesi gerektiğini, davalarının kabulü ile ... 37. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasında davalının icra takibine vaki itirazının iptaline,takibin devamına, davalı borçlu tarafından icra takibine haksız bir şekilde itiraz edildiğinden icra takibine konu alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere belirlenecek icra inkâr tazminatının davalıdan tahsili ile müvekkil şirkete ödenmesine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına, peşin olarak ödenen yargılama giderleri ve harçlarla tespit edilecek avukatlık vekâlet ücretinin davalı borçludan tahsili ile müvekkiline verilmesine, karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı şirket tarafından başlatılan icra takibinde geçiş ihlali yaptığı belirtilen ..., ..., ... ve ... plakalı araçların dorse cinsi araçlar olduklarını, söz konusu araçların motorlu taşıt niteliğine haiz olmayıp HGS/OGS uygulamasına tabi olmadıklarını, müvekkil firmasına ait ..., ..., ... ve ... dorse plakalarına HGS ücretlendirilmesini yapılamayacağını, geçiş ücretlerinin dorselerin bağlı bulundukları çekici plakalarına ait HGS kartlarında çekilmesi sebebiyle müvekkil firmanın davacı tarafa dorse plakalarına uygulanan geçiş ücretleri ve para cezalarına ilişkin herhangi bir borcu olmaması sebebiyle davacı tarafın müvekkil firması aleyhine başlattığı icra takibinin iptal edilmesi gerektiğini, bu nedenlerle haksız davanın reddi ile; müvekkili şirketi aleyhinde başlatılan ... 37. İcra Müdürlüğü ... E sayılı icra takibinin iptaline, davacının haksız kazanç elde etmek amacıyla kötü niyetli olarak takip başlatması sebebiyle davacı aleyhine takip tutarının %20'sinde aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER: Dosyada tarafların bildirdiği belgeler, ticaret sicil kayıtları, trafik tescil kayıtları, Karayolları 1. Bölge Müdürlüğü'nün ... tarihli yazı cevabı, Karayolları Genel Müdürlüğü 1. Bölge Müdürlüğü'nün ... tarihli yazı cevabı, geçişe ilişkin görüntüler ve bilirkişi raporu delil olarak değerlendirilmiştir.
Mahkememiz 20/10/2022 tarihli celse 1 nolu ara kararı gereğince, dosyanın bilirkişiye tevdine karar verilmiş ve bilirkişi Makbule Gültekin tarafından hazırlanan 06/01/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Karayollarına ait tüm otoyollarda ve 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollarda 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun ve yönetmeliklerde belirtilen şekilde geçiş ücreti ve cezasının tahsil edildiği, 6001 sayılı kanunda geçiş yapan araçlara geçiş sırasında mesaj veya uyarı verme gibi bir mecburiyetin bulunmadığı, Ücretli otoyolları kullanan sürücü veya firmaların geçiş sırasında geçiş ücretini ödeyecek
mevcut yöntemlerden birini kullanmaları gerekmektedir. Davaya konu otoyol işletmecisinin sorumlu olduğu yol güzergahında OGS/HGS sistemleri, geçiş sırasında nakit ödeme veya geçişlerini takip eden 15 gün içinde ödeme gibi alternatiflerin mevcut olduğu, geçiş sırasında OGS/HGS etiketiniz yok veya yeterli bakiyesi mevcut değil ise bariyerlerin genellikle açılmadığı, bariyerleri geçebilmeniz için ya nakit ödeme yöntemi ya da görevli personelin size vereceği ve 15 gün içinde belirtilen bankalara ödeme yapmanız ya da OGS/HGS bakiyenizi yeterli hale getirmeniz gerektiği bilgisinden sonra bariyerlerin görevli tarafından açıldığı bir sistem kullanıldığı, bu sebeple bu aşamaları geçmeden gişelerden geçilemeyeceği, davacı tarafından, dava dosyasına sunulmuş olan ihlâlli geçiş listesi ile dava dosyasına sunulmuş olan ihlâlli geçiş fotoğraflarını bire bir kıyaslanarak 6 adet geçişe ait tüm fotoğraflarının dava dosyasına sunulduğunun tespit edildiği, davaya konu ..., ..., ... ve ... plaka sayılı araçların ücret ödenmeksizin geçiş yapıldığının iddia edildiği 27/07/2019 - 29/05/2020 tarihleri arasında davalı ... San. A.Ş. adına kayıtlı olduğu,.., ..., ...ve ... plaka sayılı araç için bildirilen 6 adet geçişin tamamının “ihlâlli geçiş” olduğu, davacı tarafından dava dosyasında ihlâlli geçiş yaptığı bildirilen ..., ..., ...ve ... plaka sayılı araçların dorse oldukları, Dorse araçları için OGS/HGS ürünü alınmayıp bu araçların geçiş ücretleri (araç sınıfı olarak çekici+dorse birlikte değerlendirilerek) çekici plakasından tahsil edildiği, Dorseler için ayrıca bir OGS/HGS ürünü alınmayacak, bankalar/PTT tarafından dorselerin plakalarına ayrı sanal hesaplar oluşturarak Dorse plakalarının kaydının yapılması gerektiği, bu sanal hesapların Dorseli geçişlerde sistemin çekiciye ait OGS/HGS cihazını algılayamadığı durumlarda Dorsenin cezalı ücrete maruz kalmaması için gerekli olduğu, çekicilere bağlı olarak çalışan tüm dorse plakalarının sistemde kayıtlı olması ve sanal hesap açılmasının zorunlu olduğu,..., ..., ... ve ... plaka sayılı araca ait 6 adetlik “ihlâlli” geçiş için: 127,75 TL geçiş ücreti + 7,04 TL İşlemiş Faiz + 1,27 TL İşlemiş Faiz KDV’si olmak üzere Genel Toplamın: 136,05 TL olduğu, görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
GEREKÇE: Dava, davacı sorumluluğundaki otoyollardan geçiş ihlali nedeniyle talep edilen bedeller nedeniyle başlatılan ilamsız icra takibine vaki itirazın İİK m. 67/1. fıkrası uyarınca iptali istemine ilişkindir.
... 37. İcra Dairesi'nin ...esas sayılı takip dosyası celp edilmiş, dosya üzerinde yapılan incelemede; takip alacaklısının ...A.Ş, takip borçlusunun ise ... Sanayi Anonim Şirketi olduğu, alacaklı tarafından borçlu aleyhine toplam 127,75 TL üzerinden takibe geçildiği, takip borçlusuna çıkarılan davetiyenin 03/11/2020 tarihinde tebliğ edildiği, takip borçlusunun 04/11/2020 tarihinde borca ve takibe itiraz ettiği, itiraz dilekçesinin takip alacaklısına tebliğ edilmemesi de dikkate alınarak iş bu itirazın iptali davasının İİK'nun 67/1. maddesi uyarınca 1 yıllık yasal hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık davacının icra takibindeki borcun sebebi davacı sorumluluğundaki otoyollardan geçiş ihlali nedeniyle talep edilen bedeller nedeniyle davalıdan alacaklı olup olmadığı, icra takibine itirazın iptalinin gerekip gerekmediği ve tarafların İİK'nun 67/2. Maddesi uyarınca tazminat talep edip edemeyecekleri hususlarına ilişkindir.
Özel hukuka ilişkin bir uyuşmazlıkta, hâkim kural olarak, doğduğu iddia edilen bir hukuksal sonucun, gerçekten doğup doğmadığını belirleyebilmek için o hukuksal sonucu öngören hukuk kuralındaki olumlu veya olumsuz koşulların (öğe olayların), somut olarak ortaya çıkıp çıkmadıklarını kendiliğinden araştıramaz. O hukuksal sonucun doğduğunu iddia eden tarafın, gerçekleşmesi gereken koşulların, somut olarak gerçekleştiğini ispat etmesi gerekir. Genel ispat kuralı gereğince, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür (TMK m. 6/1). Bu bakımdan bir olguya bağlanan hukuksal sonuçtan kendi lehine haklar çıkaran taraf, o olguyu ispat yükü altındadır (HMK m. 190/1). Somut olayda ispat yükünün, çekişmeli olgulardan kendi lehine haklar çıkaran davacı taraf üzerinde olduğu kabul edilmiştir.
4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde davacı şirkete işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ihlali yapılması halinde giriş çıkış yaptığı mesafeye göre belirlenecek geçiş ücreti ile birlikte 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un 30/5. Maddesi uyarınca bu ücretin dört katı tutarında ceza tutarını davacı taraf talep edebilir.
Dosyada mevcut trafik tescil kayıtları ile davacıya ait olduğu tespit edilen ..., ..., ..., ... plakalı araçların 27/07/2019-29/05/2020 tarihleri arasında geçiş ücretini ödemeden toplam 6 defa geçiş yaptıkları dosyada mevcut görüntüler ve bilirkişi raporu ile tespit edilmiştir. Bu ihlalli geçiş yapan araçlar dorsedir. Dosya kapsamına sunulan ihllalli geçiş yaptığı sabit olan bu dorselerin bağlı olduğu çekicilerin dosyada mevcut görüntüler ile anlaşıldığı üzere plakaları bulunmamaktadır. Bu nedenle de plakası olmayan çekici cinsi araçlardan tahsilat yapamayan daavcı şirketin dava konusu geçişlere ilişkin dorse plakalarına işlem yapması hukuka uygundur. Davalı vekili da bu dorselerin bağlı olduğu çekicilerin plakasını bildirememiş, mükerrer tahsilat ve HGS etiketi bulunduğu dair savunması yönünden herhangi bir delil sunamamıştır. Bu nedenlede bu savunmalara itibar edilmemiştir. Bu şekilde TMK m. 6/1. ve HMK m. 190/1. uyarınca davacı taraf üzerinde bulunan ispat yükünü yerine getirmiştir. Mahkememizce temin edilen kayıtlar da dikkate alınarak ulaştırma uzmanı bilirkişiden alınan teknik hususlardaki hesaplamaları içerir bilirkişi raporuna denetime açık, objektif, hüküm kurmaya elverişli ve dosya kapsamına uygun olması nedeniyle itibar edilmiştir.
Bu nedenler ile davanın kabulü ile, ... 37. İcra Dairesi'nin ... esas sayılı takip dosyasına davalının itirazının 127,75 TL asıl alacak üzerinden iptaline, takibin takip talebindeki koşullarla devamına dair karar verilmiştir.
Davacı taraf dava dilekçesinde icra inkar tazminatı talebinde bulunmuştur. İİK'nın 67/1. maddesine göre "Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın "yüzde yirmisinden" aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir." Buna göre davacı lehine icra inkar tazminatına hükmetmek için davalının haksız olması, itirazın iptaline karar verilen alacağın likit olması ve davacının talebi gerekir. Davanın kabulüne karar verilen alacak miktarının tarife ile belirlenen geçiş ücreti ve ceza tutarı gibi kalemlere dayalı likit yani belirlenebilir bir alacak miktarı olduğu kanaati ile, İİK'nın 67/2. maddesi gereğince itirazın iptaline karar verilen 127,75 TL alacağın takdiren %20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir. Davanın kabul edilmiş olması nedeniyle yasal koşulları oluşmadığından davalı tarafın kötü niyet tazminatı talebinin reddine dair karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda izah olunduğu üzere;
1-Davanın kabulü ile, ... 37. İcra Dairesi'nin ... esas sayılı takip dosyasına davalının itirazının 127,75 TL asıl alacak üzerinden iptaline, takibin takip talebindeki koşullarla devamına,
2-İİK'nın 67/2. Maddesi gereği itirazın iptaline karar verilen 127,75 TL'nin takdiren %20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Davalının kötü niyet tazminatı talebinin reddine,
4-492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince alınması gereken maktu 179,90 TL karar harcının, 59,30 TL'nin peşin harçtan mahsubu ile Hazine'ye gelir kaydına, eksik kalan 120,60 TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
5-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, buna ilişkin harç tahsil müzekkeresi yazılmasına,
6-Davacı tarafından yapılan 59,30 TL başvurma harcı, 59,30 TL peşin nispi harç, 1.000,00 TL bilirkişi ücreti ile tebligat gideri 90,95 TL olmak üzere toplam 1.209,55 TL yargılama giderlerinin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,
7-Davalı tarafından yatırılan delil avansı ve yapılan yargılama gideri olmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
8-HMK'nun 333/1. maddesi gereğince varsa artan gider/delil avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleşmesinden sonra yatıran ilgili tarafa iadesine,
9-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T.'ye göre belirlenen 127,75 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,
Dair, davacı vekili ve davalı vekilinin yüzlerine karşı, dava miktarı itibariyle HMK'nın 341/2. Maddesi uyarınca kesin olarak verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 26/01/2023
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır