T.C.
İSTANBUL
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/679 Esas
KARAR NO: 2023/198
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 19/10/2021
KARAR TARİHİ: 16/03/2023
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ -İSTEM/
Davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle: müvekkili şirket tarafından, davalı/borçludan olan alacağının tahsili amacıyla ... 24.İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibinin başlatıldığını, başlatılan icra takibine dair ödeme emrinin davalıya 07/09/2021 tarihinde tebliğ edildiğini, davalının işbu takibe 09/09/2021 tarihinde itiraz ettiğini ve takibin İcra Müdürlüğü tarafından durdurulduğunu, borçlunun itirazının haksız ve dayanaksız olduğunu, şöyle ki; müvekkili firma ile borçlu firma arasında çeşitli ölçülerde inşaat demiri alım/satımı şeklinde ticari ilişkinin bulunduğunu, müvekkili firma tarafından satışı yapılan yedek parçalara ait fatura bedelinin borçlu tarafından ödenmediğini, süreci uzatmak amacıyla takibe itiraz edildiğini beyanla davalının haksız ve mesnetsiz şekilde yapmış olduğu itirazın iptaline, asıl alacak ve tüm fer'ileri yönünden takibin devamına, borçlu aleyhine takip konusu alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA/
Davalıya yasaya uygun olarak tebligat yapılmış olmasına karşın, davayı takip etmediği gibi yazılı bildirimde de bulunmadığından, HMK'nın 128.maddesi hükmü gereğince davayı inkar ettiği varsayılmıştır.
KANITLAR /
Taraflarca gösterilen deliller toplanmış, davalı şirketin İTO kaydı dosyamız arasına alınmış, davacı şirketin ticaret sicil kaydı celbedilmiş, ... 24.İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası UYAP üzerinden dosyamız arasına alınmış, tarafların ticari defter ve belgeleri ile dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptılarak bilirkişi raporu alınmıştır.
Mahkememizin 07/04/2022 tarihli duruşmasının (3) numaralı ara kararı ile; "... Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılarak; Davacının iddiası, davalının savunması ve tüm dosya kapsamına göre, ön inceleme duruşmasında tespit edilen uyuşmazlıkların halli için davacının 2020 ve 2021 yılları Ticari Defter ve belgeleri ile dosya üzerinde talimat mahkemesince re'sen seçilecek SMMM bilirkişi marifetiyle inceleme yapılmasına" dair karar verilmiş ve işbu doğrultuda SMMM Uzmanı Bilirkişisi .. tarafından tanzim edilen 21/09/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle;
-Davacı taraf .... Ltd. Şti'nin 2020-2021 yıllarına ait yasal defterleri olan Yevmiye, Defteri kebir defterlerinin 6102 sayılı TTK'nun 64/3 maddesine ve V.U.K 220-221-222 Maddelerine göre açılış ve kapanış tasdiklerinin zamanında yapılmış olduğu
-Davacı taraf .. Şti.'nin 2020-2021 yıllarına ait yasal defter bilgilerine göre davacı taraf ... Ltd. Şti'nin davalı ... Şti'den icra takip tarihi itibariyle 7.853,08-TL alacaklı olduğu görüş ve kanaati bildirilmiştir.
Mahkememizin 04/11/2022 tarihli ara kararın (2) numaralı ara kararı ile; ''14/01/2021 tarihli Mutabakat mektubunun bir sureti eklenerek davalı tarafa isticvap davetiyesi celbine, davetiyeye "Ekli bakiye mutabakat mektubu sureti ile ilgili isticvap edileceksiniz. Belirtilen duruşma gün ve saatinde şirket yetkilinizin duruşmada hazır olması gerekmektedir. Mazeret bildirilmeksizin duruşmada hazır olunmaması halinde ekli bakiye mutabakat mektubu altındaki imzanın şirketiniz yetkilisine ait olduğunu ve bakiye mutabakat mektubunun içeriğini kabul etmiş sayılacağının hususu HMK'nun 171/1 fıkraları uyarınca ihtar olunur" şerhinin eklenilmesine, '' dair karar verildiği, davalı tarafa çıkartılan meşruhatlı isticvap davetiyesinin davalı tarafa 07/12/2022 tarihinde usulüne uygun tebliğ edildiği anlaşılmıştır.
Mahkememizin 04/11/2022 tarihli ara kararın (3) numaralı ara kararı ile; "Davacının iddiası, davalının savunması ve tüm dosya kapsamına göre, ön inceleme duruşmasında tespit edilen uyuşmazlıkların halli için davalının 2020 ve 2021 yılları Ticari Defter ve belgeleri ile dosya üzerinde re'sen seçilecek SMMM bilirkişi marifetiyle inceleme yapılmasına" dair karar verilmiş ve işbu doğrultuda SMMM Uzmanı Bilirkişisi... tarafından tanzim edilen 21/12/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle;
- Davacı tarafın talimat raporu ile incelenmiş olan yasal defterlerine karşın davalı tarafça defterin ibraz edilmediği, davacı yasal defterlerin (HMK md.222) uyarınca davacı lehine delil niteliğinin bulunduğu,
- Sayın Mahkemenin davalı vekiline defterlerin ibrazı konusunda ihtar verdiği verilen süreye karşın davalının defterlerini ibraz etmediği, davalının defter ve belge ibraz etmemesine ilişkin değerlendirme ve takdirin Sayın Mahkemeye ait olduğu ancak davacının usülüne uygun ve alacağın kaynağını oluşturan kayıtları içeren (talimat mahkemesinde sunulan) ticari defterleri lehine kati delil teşkil edebileceği,
- Dosya içeriğindeki mutabakat mektubundan görüleceği üzere taraflar arasında ticari ilişkinin olduğu, 06.09.2021 takip tarihi itibari ile 7.853,05-TL'lik davacı alacağı konusunda tam mutabakatın bulunduğu,
- Davacı tarafça takibe konu hizmetlerin verildiği ayrıca takibe konu edilen mal ve hizmet teslim bedellerine ait fatura ilişkin olarak tarafların mutabık olduğu, tarafça malın ayıplı olduğu veya kalan bakiyenin ödendiğine dair herhangi bir vesaik sunmadığı nazara alındığında davacı tarafın 06/09/2021 takip tarihi itibari ile davalı taraftan 7.853,05-TL'si asıl alacaklı olduğunun ispatlandığı,
▪ Davalı tarafın TBK md. 117 uyarınca rapor içeriğinde ayrıntısı verildiği üzere 06/09/2021 takip tarihi itibari ile mütemerrit olduğu nazara alındığında takip tarihi öncesinde işlemiş faiz tahakkukunun mümkün olmadığı,
06/09/2021 tarihli 8.802,08 TL’lik takip miktarı ile karşılaştırıldığında 949,08-TL’lik fazla talebin olduğu, fazlalığın işlemiş faizden kaynaklandığı, Hesaplanan davacı asıl alacağına 7.853,05-TL takip tarihinden itibaren 3095 Sy.K.nun 4489 Sy.K.nun ile değişik 2.Maddesi gereğince T.C Merkez Bankası tarafından dönemde Kısa Vadeli Avans Kredilerine uygulanan faiz oranları 01/01/2021-31/12/2021 arası %16,75; 01.01.2022 sonrası; %15,75 üzerinden basit usulde (3095 Sy.K.m3) temerrüt faizi tahakkukunun uygun olacağı görüş ve kanaati bildirilmiştir.
Bilirkişi raporları teknik açıdan yeterli, denetime açık ve bilimsel verilere dayalı görülerek Mahkememizce hükme esas alınmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE /
Dava, alacağın tahsili amacı ile başlatılan ilâmsız icra takibine vâki itirazın İİK'nun 67.Maddesi uyarınca iptali ve icra inkâr tazminatının tahsili davasıdır.
... 24.İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyanın dosyamız arasına alındığı ve takip dosyası kapsamından; davacı tarafın davalı hakkında toplam 8.802,08-TL alacağın eklentileri ile birlikte ödetilmesi istemiyle ve ilamsız takip yoluyla icra takibinde bulunulduğu, davalının yasal süresi içinde vaki itirazı sonucu, icra takibinin İİK'nun 62.maddesi uyarınca durduğu saptanmıştır. İcra takibine vaki itirazın davacı tarafa tebliği durumu ve dava tarihine nazaran, bu itirazın iptali davasının İİK.nun 67.maddesi hükmünde öngörülen ve hak düşürücü nitelikteki bir yıllık süresi içinde açıldığı tespit olunmuştur.
HMK'nun 320 maddesi uyarınca taraflar arasındaki uyuşmazlık konularının; davacının, davaya konu ve takibe dayanak fatura nedeniyle davalıdan alacağının varlığı ve miktarı, işlemiş faiz, temerrüt, icra-inkar tazminatı talep koşullarının oluşup oluşmadığı ile davalının takibe itirazın haklı olup olmadığı noktalarında toplandığı tespit edilmiştir.
Özel hukuka ilişkin bir uyuşmazlıkta, hâkim kural olarak, doğduğu iddia edilen bir hukuksal sonucun, gerçekten doğup doğmadığını belirleyebilmek için o hukuksal sonucu öngören hukuk kuralındaki olumlu veya olumsuz koşulların (öğe olayların), somut olarak ortaya çıkıp çıkmadıklarını kendiliğinden araştıramaz. O hukuksal sonucun doğduğunu iddia eden tarafın, gerçekleşmesi gereken koşulların, somut olarak gerçekleştiğini ispat etmesi gerekir. Genel ispat kuralı gereğince, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür (MK m.6). Bu bakımdan bir olguya bağlanan hukuksal sonuçtan kendi lehine haklar çıkaran taraf, o olguyu ispat yükü altındadır (HMK m.190/1). Somut olayda ispat yükünün, çekişmeli olgulardan kendi lehine haklar çıkaran davacı taraf üzerinde olduğu kabul edilmiştir.
Taraflar arasında TTK'nın 89.maddesinde tanımlandığı şekilde yazılı bir cari hesap sözleşmesi yapılmamıştır. Taraflar arasında yazılı bir cari hesap sözleşmesi bulunmadığından aradaki ilişkinin açık hesap ilişkisi olarak değerlendirilmesi gerekmektedir. Bu nedenle de davacı taraf bu açık hesap ilişkisi nedeniyle alacağı talep edebilir. Nitekim Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 25/04/2018 tarihli, 2017/19-903 esa, 2018/974 karar, 28/03/2018 tarihli 2017/19-1634 esas, 2018/633 karar, Yargıtay 19.Hukuk Dairesi'nin 30/10/2018 tarihli 2016/20574 esas, 2018/5306 karar, 18/04/2016 tarihli 2015/15462 esas, 2016/6686 karar sayılı ilamları da bu yöndedir.
Takibe konu cari hesap ekstresinin kaynağı ise fatura alacağıdır. Fatura akdin kurulumuna değil, ifasına ilişkin belge olduğundan faturaya dayalı alacak talebinde bulunmak için öncelikle sözleşmesel ilişkinin kanıtlanması gerekir. Bu nedenle bu alacağın ispatı kural olarak davacıya aittir.
Tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde; Mahkememizce ticari defter ve kayıtlar üzerinde yapılan inceleme neticesinde aldırılan ve itibar edilen bilirkişi raporlarına göre usulüne uygun tutulmuş davacı taraf, ticari defterleri itibariyle davalıdan takibe dayanak ve davaya konu fatura nedeniyle 7.853,05-TL alacaklıdır. 7251 sayılı kanun ile değişik 6100 sayılı HMK'nun 222/3. Maddesi uyarınca davalı tarafa ticari defter ve kayıtlarını mahkememize sunması aksi taktirde usulüne uygun tutulmuş davacı taraf defterlerine itibar edileceğine dair meşruhatlı davetiye tebliğ edilmiş olmasına rağmen davalı taraf ticari defter ve kayıtlarını mahkememize sunmamıştır. Bununla birlikte incelenen davacı şirketin ticari defterlerinden de anlaşılacağı üzere takibe dayanak ve davaya konu faturanın -13/03/2020 tarih, ... numaralı ve 7.853,05-TL bedelli- davalı tarafa iletilmiş olduğu, davalı tarafın ilgili faturayı sistemde kabul etmiş olduğu, yine faturaya konu ürünlerin taşıma şirketiyle gönderilmiş olduğu ve taşıma irsaliyesinin dosyaya sunulduğu, davalı tarafından kendisine teslim edilmiş fatura ve fatura içeriği hizmetler için yasal süreler içerisinde itirazda bulunulduğunu ispatlayıcı mahiyette herhangi bir vesaikin dosyada yer almadığı, yine faturanın iade edildiğine ilişkin bir vesaikin de dosyada yer almadığı tespit edilmiştir. Ayrıca yukarıda ayrıntılı olarak yer verildiği üzere davalı tarafa çıkartılan meşruhatlı isticvap davetiyesinin usulüne uygun tebliğ edildiği, işbu mutabakat mektubunda da davalı tarafın 31/12/2020 tarihi itibariyle davacı tarafa 7.853,05-TL borçlu olduğu ibaresi yer almaktadır. Bu hususlar ile HMK'nun 222/3. Maddesi de dikkate alınarak davacının üzerinde bulunan ispat yükünü yerine getirdiği ve alacağın ispat edildiği anlaşılmıştır. Mahkememizce davalının takipten önce temerrüte düşürülmediği, bu nedenle icra takip talebinde takip öncesi faiz talebinin yersiz olduğu, temerrüdün icra takip tarihi olan 04/03/2021 tarihinde oluştuğu kanaatine varılmıştır. Davalının bu durumda, bu bedele ilişkin varsa ödeme hususunu ispat etmesi gerekir. Davalının bu alacak yönünden ödeme savunması da bulunmamaktadır.
Davacı taraf dava dilekçesinde icra inkar tazminatı talebinde bulunmuştur. İİK'nın 67/1. maddesine göre "Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın "yüzde yirmisinden" aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir." Buna göre davacı lehine icra inkar tazminatına hükmetmek için davalının haksız olması, itirazın iptaline karar verilen alacağın likit olması ve davacının talebi gerekir. Davanın kabulüne karar verilen alacak miktarının kayıtlara dayalı likit yani belirlenebilir bir alacak miktarı olduğu kanaati ile, İİK'nın 67/2.maddesi gereğince itirazın iptaline karar verilen takip tarihi itibariyle karşılığı olan 7.853,05-TL alacağın takdiren %20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine dair karar vermek gerekmiştir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle;
HÜ K Ü M /
1-Davanın KISMEN KABULÜ İLE, davalının ... 24.İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takibine yaptığı itirazın 7.853,05-TL asıl alacak yönünden İPTALİNE, takibin 7.853,05-TL asıl alacağa takip tarihinden itibaren yıllık değişen oranlarda avans faiz yürütülmek suretiyle ve takip talebindeki diğer koşullarla devamına, fazlaya ilişkin istemin ise reddine,
2-Hükmolunan 7.853,05-TL'nin %20'si oranında (1.570,61-TL) icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesap olunan 536,44-TL karar ve ilam harcından başlangıçta peşin alınan 150,61-TL harcın mahsubu ile bakiye 385,83-TL karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
4-Kabul edilen miktar üzerinden; Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesap olunan 7.853,05-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Red edilen miktar üzerinden; Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesap olunan 949,03-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-... Arabuluculuk Bürosu tarafından ileride haksız çıkacak taraftan alınmak üzere suçüstü ödeneğinden karşılanan 1.320,00-TL arabuluculuk tarife bedelinin kabul ve red oranına 1.174,80-TL'nin davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
7-... Arabuluculuk Bürosu tarafından ileride haksız çıkacak taraftan alınmak üzere suçüstü ödeneğinden karşılanan 1.320,00-TL arabuluculuk tarife bedelinin kabul ve red oranına 145,20-TL'nin davacıdan alınarak hazineye irad kaydına,
8-Davacı tarafından yapılan 59,30-TL başvuru harcı, 150,61-TL peşin harç, 3.350,00-TL bilirkişi ücreti ve 220,60-TL posta masrafları olmak üzere toplam 3.780,51-TL yargılama giderinin davadaki kabul ve red oranına (%89) göre 3.364,65-TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
9-Davalı tarafça yatırılan delil avansı ve yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta hüküm kurulmasına yer olmadığına,
10-HMK 333.maddesi gereğince davacı tarafından yatırılan gider avansından geriye kalan kısmının hüküm kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair, davacı vekilinin huzurunda, davalının yokluğunda, miktar itibariyle KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.16/03/2023
Katip
¸
Hakim
¸