T.C.
İSTANBUL
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/724
KARAR NO: 2022/861
DAVA: İstirdat
DAVA TARİHİ: 09/11/2021
KARAR TARİHİ: 24/11/2022
Mahkememizde görülmekte olan istirdat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ...'ın 15/03/2021 günü saat 14:00 sıralarında ... plakalı aracıyla ... adresinde aracını park ederek ürün almak için iş hanına girdiği sırada, araçta bulunan mont ve montun içinde bulunan, müvekkilinin lehtarı olduğu 4 adet çekin çalındığını, müvekkili gerçekleşen hırsızlık olayı ile ilgili şikayetçi olduğunu ve işbu şikayet sonucu ... Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından ...Soruşturma başlatıldığını, müvekkilinin maruz kaldığı hırsızlık olayı sonucunda 4 adet çekinin çalındığını, bunlardan ikisinin hırsızlık olayından önce bankaya ibraz edildiği ve akıbetinin bilinebilir durumda olduğu, akıbeti bilinmeyen 2 adet çek için ... 9. Asliye Ticaret Mahkemesi nezdinde çek iptali ve ödeme yasağı talebi ile dava açıldığı, hırsızlık olayının ... Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından ... numaralı soruşturma dosyası nezdinde soruşturulduğu, bu sırada davalının çeki bankaya ibraz ederek tahsil gayretine giriştiği, ... Bankası tarafından çeklerin ibraz edildiğine dair verilen bilgi üzerine ... 9. Asliye Ticaret Mahkemesi 26/10/2021 tarihli duruşmada, ..., ... şubesi 31/08/2021 tarihli 5.600,00 TL bedelli, ... tarafından düzenlenen ... seri numaralı çek sebebiyle istirdat davası açılması için tarafları iki haftalık süre verildiğini, dava konusu çekin davalının elinde bulunması, müvekkilinin rızası dışında davalı tarafından ya da önceki cirantalar tarafından iktisap edilmesi ve davalının bilgilerine çeki bankaya ibraz ederek tahsil gayretine girişilmesi sonucunda ulaşılması sebebiyle işbu istirdat davasının açıldığını, davalının kötü niyetle iktisap ettiği, Vakıfbank bankası tarafından düzenlenen 31/08/2021 tarihli, 5.600,00 TL bedelli çekin istirdadı ile müvekkiline iadesinin sağlanması, mümkün değil ise çek bedelinin müvekkiline ödenmesi çekin iadesinin mümkün olmaması halinde çek bedelinin avans faiz bedeli ile birlikte müvekkiline iadesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili ile dava dışı faktoring müşterisi arasında imzalanan Genel Faktoring Sözleşmesi kapsamında 1 adet çek müvekkiline ciro yoluyla tevdi edildiğini, çek bedelinin ödenmemesi üzerine ... 31. İcra Müdürlüğü... E. Sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davacı tarafından çekin çalındığı iddia edilerek çekin aslının iadesi talepli huzurdaki dava ikame edilmişse de icra dosyası, dosya borçlularından ... tarafından ödenmiş olduğunu dosya infaz edildiğini, çek aslı icra müdürlüğünün kasasında olduğunu, davacının çek aslının iadesi talebi ile açtığı eldeki dava haksız ve hukuka aykırı olduğunun reddinin gerektiğini, müvekkili şirket tarafından usulüne uygun şekilde faktoring işlemi yapılmış olduğunu müvekkilinin iyiniyetli meşru hamil olduğunu, müvekkili faktoring şirketi alacağı tevsik eden belgelere binaen faktoring işlemi yaptığnıı ve dava konusu çeki usulüne uygun olarak ciro yolu ile tevdi aldığını, dava konusu çek üzerinde müvekkilinin cirosu bulunduğunu, müvekkili çekin yetkili hamil olduğunu, fazlaya dair hakların saklı kalmak kaydıyla, haksız ve kötüniyetli davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER: Dosyada tarafların bildirdiği belgeler, ... 9. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. Sayılı dosyası uyap suretleri, ... CBS'nın ... Soruşturma sayılı dosyası uyap suretleri,... Bankası T.A.O Genel Müdürlüğü'nün 21/12/2021 tarihli yazı cevabı, ... 31. İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyası uyap suretleri, ... A.Ş Genel Müdürlüğü'nün 30/03/2022 tarihli yazı cevabı, delil olarak değerlendirilmiştir.
GEREKÇE:Dava, TTK’nın 792. maddesi uyarınca açılan çek istirdadı istemine ilişkindir.
... 31. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası üzerinde yapılan incelemede takip alacaklısı ... A.Ş. tarafından takip borçluları ..., ... Ltd. Şti., ... Ticaret Ltd. Şti. ile ... aleyhine, toplam 6.184,51 TL üzerinden kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile takip başlatıldığı anlaşılmıştır.
... 9. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyası üzerinde yapılan incelemede davacı ... tarafından 05/04/2021 tarihinde iş bu davaya konu olan ...bank ... Şubesi'ne ait keşidecisi ... olan ... numaralı 31/08/2021 tarihli 5.600,00 TL bedelli çekin de aralarında bulunduğu birtakım çekler hakkında zayi nedeniyle iptali istemi ile açılan davada 15/02/2022 tarihinde davanın konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına dair karar verildiği görülmüştür.
... CBS'nin ... soruşturma sayılı dosyası üzerinde yapılan incelemede ... tarafından 17/03/2021 tarihinde suç duyurusunda bulunulduğu ve soruşturma dosyasının derdest olduğu görüldü.
Davacı, davaya konu çekin lehdar tarafından kendilerine teslim edilmesinden sonra iş yerinde yaşanan hırsızlık olayı neticesinde çalındığını, davalı ile aralarında bir ticari ilişki olmadığını iddia etmiş, davalı ise iyi niyetli meşru hamil olduğunu ileri sürmüştür. İş bu davaya konu olan...bank ... Şubesi'ne ait keşidecisi...olan ... numaralı 31/08/2021 tarihli 5.600,00 TL bedelli çek incelendiğinde, ciro silsilesinde davacının ilk ciranta ve lehdar olduğu davalının ise cirosunun arka sayfada 4. sırada yer aldığı çekin ciro zincirinde şeklen bir kopukluk bulunmadığı anlaşılmıştır.
09/06/2022 tarihli celsede ... 31. İcra Dairesi'nin ... esas sayılı icra takip dosyasında dava konusu istirdatı talep edilen çek aslının takip borçlusu ...vekiline verilmiş olması nedeniyle davacı vekiline HMK'nın 125. Maddesi gereğince seçimlik haklardan hangisi seçtiğin bildirmesi için 1 aylık kesin süre verilmesine dair karar verilmiş, davacı vekili 22/06/2022 tarihli dilekçesi ile HMK'nın 125/1-b. Maddesi uyarınca davasını davalı ...A.Ş.'ye karşı tazminat davası olarak devam ettiğini bildirmiştir.
6102 sayılı TTK’nın 792. maddesine göre, "Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790'ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.'' Zayi olan çekin istirdadı talebiyle açılan işbu davada ispat yükü davacıda olup, davacının senedi elinde bulunduran şahsın kötüniyetli ve iktisabında ağır kusurlu olduğunu ispat etmesi gerekir. Bu kapsamda, ... CBS'nın ... soruşturma sayılı dosyası dosyalarında davalı şirket yetkililerinin bu aşamada şüpheli olarak yer almadıkları ve davalıya yöneltilmiş bir suç isnadının bulunmadığı davacının suç duyurusunda da davalı şirketin yer almadığı anlaşılmakla soruşturma dosyalarının akıbetinin dosyaya bir katkı sağlamayacağı kanaati ile bekletici mesele yapılmamıştır.
Davcı ile davalı arasında doğrudan bir ticari ilişki bulunmadığının tarafların kabulünde olması, davacının imzasına itiraz etmemiş olması ve iş bu dava yönünden davacının ispatlanması gereken hususun davalının kötüniyetli iktisabı olması ile kambiyo senetlerinin ticari defter ve kayıtlarının işlenmesinin zorunlu olmaması da dikkate alınarak tarafların ticari defter ve kayıtları üzerinde usul ekonomisi ilkesi de gözetilerek bilirkişi incelemesi yoluna gidilmemiştir. Dava dilekçesinde davalının iyiniyetli hamil olmadığı bildirilmiş ise de, davalı faktoring şirketi dava konusu çek mevzuat uyarınca tevsik edici belge ile usulüne uygun olarak almıştır. Dosya kapsamı itibariyle davalı iyiniyetli hamil olup davacı taraf davalının çeki kötü niyetle iktisap ettiği veya iktisabında ağır kusurlu olduğunu kanıtlayamadığından sübut bulmayan davanın reddine dair karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda izah olunduğu üzere;
1-Davanın reddine,
2-492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince alınması gereken 80,70 TL maktu karar ve ilam harcının peşin alınan 95,64 TL harçtan mahsubu ile hazineye gelir kaydına, bakiye 14,94 TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı tarafa iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kararın mahiyeti gereği üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri olmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
5-HMK'nun 333/1. maddesi gereğince varsa artan gider/delil avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleşmesinden sonra yatıran ilgili tarafa iadesine,
6-Davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T.'ye göre belirlenen 5.600,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı tarafa verilmesine,
Dair, davacı vekili ve davalı vekilinin yüzlerine karşı, davalı tarafın yokluğunda, dava miktarı itibatiyle HMK'nın 341/2. Maddesi uyarınca kesin olarak verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 24/11/2022
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır