T.C.
İSTANBUL
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/755
KARAR NO: 2023/191
DAVA: Tazminat
DAVA TARİHİ: 22/05/2018
KARAR TARİHİ: 16/03/2023
Mahkememizde görülmekte olan tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkiline ait ... plakalı aracın davalılardan ...'a ait, ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın kusuru ile kazaya karıştığını, 02.04.2017 tarihinde ... plakalı aracın sürücüsü ...'ın trafikte seyir halindeki müvekkiline ait araca arkadan hızla çarpması sureti ile davaya konu kazanın meydana geldiğini, çarpmanın kuvveti ile müvekkiline ait aracın otoyolda spin atarak durabildiğini, sonradan kazaya üçüncü bir aracın daha dahil olduğunu, müvekkillerine ait aracın ... model yılında hiç hasar kaydı olmayan oranım görmemiş ve orijinalliği bozulmamış iken bu kaza sonrasında onarım nedeni ile orijinalliği bozulduğunu, Tramer Sistemine de 30.888,86 TL tutarında hasar kaydının işlendiğini, müvekkiline ait aracın hasar tutarı sigorta şirketince karşılanmış ise de maddi zarar aracın hasarının onarım tutarı ile sınırlı olmadığını, müvekkillerine ait aracın bu kaza sonrası değeri düştüğünü, müvekkilinin ekonomik zarara uğradığını, davalı ... Sigorta A.Ş.'nin diğer davalı aracın maliki ...'ın 11.08.2016 başlangıç tarihli, ... poliçe numaralı trafik sigortacısı olduğunu, Davalı Sigorta A.Ş.'nin diğer davalı araç maliki ...'ın 11.08.2016 başlangıç tarihli, ... poliçe numaralı İhtiyari Mali Mesuliyet teminatı içeren Kasko poliçesinin sigortacısı olduğunu beyan ederek tahkikat sonucunda müvekkilinin aracında oluşan değer kaybı zararının tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda arttırılmak üzere asgari 100,00 TL değer kaybının davalılardan müteselsilen temerrüt tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte tahsiline ve yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının davasını 100,00 TL üzerinden belirsiz alacak davası olarak açtığını, belirsiz alacak davasının gerek doktirinde gereksek Yargıtay tarafından belirtildiği üzere istisnai bir dava türü olduğunu, başvuran aracında müvekkili şirketinin sigortalısı olan araç ile kazası sonucu meydana gelen değer kaybı zararının talep edildiğini, davanın açıldığı anda dava konusu kılınan alacak tutarının tam tam ve kesin olarak belirlenmesinin davıdan beklenmeyecek bir nitelik taşıyıp taşımadığının tayininde davacınnı somut olayın koşulları ve özellikleri gözetilerek doğruluk ve güven kuralı çerçevesinde dürüst makul ve orta derecde zeka sahibi bir insanın göstermesi gereken tüm dikkat ve özeni göstermesine rağmen alacak tutarını tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mükün olup olmadığı hususunun esas alınması gerektiğini, davacının talebinin hasar tarihi ile ihbar tarihi arasında mülkiyet değişikliği olması sebebiyle genel şartlar gereği reddedildiğini, 02.04.2017 tarihinde meydana gelen trafik kazasında müvekkili şirket kusur oranın tespit edildikten sonra ancak bu oranda olmak kaydı ile sorumlu olduğunu, kaza neticesinde dvacının aracında olduğunu iddia ettiği değer kaybı bedelinin ilgili yasal mevzuatımızda cari olan ilkeler ışığnıda belirlenmiş olmasının gerektiğini, davacı yan lehine hükmolunacak tazminat bedeline kaza tarihinde itibaren faiz işletilmesini talep ettiğini beyan ederek taraflar arasındaki borç ilişkisinin sona ermiş olduğundan davanın külliyen reddini, bilirkişi marifetiyle zararın tespit edilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin başvurucuya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davacı sigortalı Mehmet Topkaya arasında ... plakalı araç için 11/08/2016 - 11/08/2017 tarihleri arasını teminat altına alındığını ...poliçe no'lu ... Kasko Sigorta Poliçesi akdedildiğini, davacı taraf hasar sebebiyle iddia ettiği araçta meydana gelen değer kaybını ispatlaması gerektiğini, kusur oranına ilişkin dosyanın Adli Tıp Trafik İhtisas Dairesi'ne gönderilmesini, müvekkili şirket bir tacir olarak genel kanunların ve poliçe genel ve özel şartlarının kendisine yüklendiği tüm yükümlülüklerini tam olarak yerine getirdiğini bu nedenle temerrüdünden bahsedilemeyeceğini, dava taraf 02/04/2017 tarihinde gerçekleşen kaza nedeniyle... plakalı aracın hasara uğradığını ve bu hasar sebebiyle araçta değer kaybı olduğunu iddia ettiğini bunun ispatının gerektiğini, bu nedenlerle haksız davanın esastan reddine, avukatlık ücretine ve yargılama giderlerine davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalılar ... ve ...'a usulüne uygun olarak dava dilekçesi ve duruşma günü tebliğ edilmiş, davalı taraflarca davaya herhangi bir cevap vermemiş ve mahkememizce yapılan açık duruşmalara da katılmamışlardır. İş bu davalı tarafların HMK'nın 128/1. maddesi gereği dava dilekçesinde ileri sürülen vakıaların tamamını inkar etmiş sayılacakları tespit edilmiştir.
DELİLLER:Dosyada taraflarca bildirilen belgeler, nüfus kayıt örneği, Sigorta Bilgi Gözetim Merkezi Müdürlüğü'nün 11/06/2018 tarihli yazı cevabı ve ekinde Poliçe ve hasar bilgisi, kaza tespit tutanağı, eksper rapor bilgisi, ... İl Emniyet Müdürlüğü'nün ...tarihli yazı cevabı, ... İl Emniyet Müdürlüğü'nün 12/06/2018 tarihli yazı cevabı ve ekinde ...plakalı araca ait trafik kayıtları, ... İlçe Emniyet Müdürlüğü'nün 13/06/2018 tarihli yazı cevabı ve ekinde ... plakalı araca ait trafik kayıtları, ... A.Ş 'nin 22/04/2019 havale tarihli yazı cevabı ve ekinde poliçe ve hasar dosyası, ... Sigorta A.Ş'nin 27/04/2022 tarihli yazı cevabı, bilirkişi kök ve ek raporları delil olarak değerlendirilmiştir.
Mahkememiz 03/03/2022 tarihli celse 3 nolu ara kararı gereğince, HMK’nun 266/1. maddesi gereği bilirkişi incelemesi yaptırılmasına, bilirkişinin HMK’nun 267/1. maddesi gereği resen seçilecek bir trafik kazaları konusunda uzman makine mühendisi olarak belirlenmesine, HMK’nun 273/1. maddesi gereği mahkememizce toplanan deliller ve tüm dosya kapsamı incelenmek suretiyle; 02/04/2017 tarihli trafik kazasında tarafların ihlal ettikleri kurallarda belirtilmek suretiyle kusur durumunun tespiti, 02/04/2017 tarihli trafik kazası nedeniyle ...plakalı araçta değer kaybı oluşup oluşmadığının Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesi'nin içtihatlarına göre, kazalı aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı (aracın km'si, metal komponentlerin yoğunluğu, korozyon dozajı ve önceye ait hasarlar nedeni ile orjinalliğin yitirilip yitirilmediği),aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı), tramer kayıtlarına göre araçta meydana gelen hasarlar irdelenerek, emsal satışlar da araştırılmak suretiyle, aracın olay tarihindeki 2. el rayiç değeri ile kazadan sonra onarılmış haldeki 2. el rayiç değeri arasındaki farka göre hesaplanması hususlarında rapor aldırılmasına karar verildiği ve bilirkişi İTÜ Makine Fakültesi Otomotiv Em. Öğr. Üyesi ... tarafından hazırlanan 14/06/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle; davalı sigorta şirketi tarafından ZMMS poliçeli aracın sürücüsü davalı ... olayda %100 (yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu, davacı ...'ın olayda kusursuz olduğu, davacı aracındaki değer kaybı 9.351,94 TL olduğu, davalı tarafa ait araç davalı sigorta şirketi ... Sigorta A.Ş tarafından 11/08/2016 tarihli ZMMS poliçesi ile sigortalı olup poliçe limiti araç başına 31.000,00 TL olduğundan davalı sigorta şirketi tarafından hasar onarım bedeli ödendiğinden ayrıca teminat kalmadığını, araç davalı ... Sigorta A.Ş tarafından kasko sigortalı ve İMMSP ile sigorta olduğundan ZMMS poliçesi limiti üzerinde olan 9.351,94 TL değer kaybı zararından davalı ... A.Ş'nin sorumlu olduğu görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Mahkememiz 13/10/2022 tarihli celse 1 nolu ara kararı gereğince, HMK’nun 273/1. maddesi gereği mahkememizce toplanan deliller ve tüm dosya kapsamı incelenmek suretiyle; değer kaybı hususundaki hesaplamanın zmss genel şartlara göre değil 03/03/2022 tarihli ön inceleme duruşması (3) numaralı ara kararda bildirilen kriterler dikkate alınarak yeniden hesaplanması ile davacı vekili ve davalı ... A.Ş. vekilinin itiraz dilekçeleri incelenip değerlendirilmesi hususlarında bilirkişiden ek rapor tanziminin istenilmesine karar verildiği ve bilirkişi İTÜ Makine Fakültesi Otomotiv Em. Öğr. Üyesi ... tarafından hazırlanan 27/11/2022 tarihli ek bilirkişi raporunda özetle; davalı sigorta şirketi tarafından ZMMS poliçeli aracın sürücüsü davalı ... olayda %100 (yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu, davacı ...'ın olayda kusursuz olduğu, davacı aracındaki değer kaybı hesaplama formülüne göre 14.103,94 TL olduğu, Yargıtay kararları doğrultusunda aracın oranım sonrası değerinin tespiti ile değer kaybının 20.000 TL olduğunun bulunduğu, davalı tarafa ait araç davalı sigorta şirketi ... Sigorta A.Ş tarafından 11/08/2016 tarihli ZMMS poliçesi ile sigortalı olup poliçe limiti araç başına 31.000 TL olduğundan davalı sigorta şirketi tarafından hasar onarım bedeli olarak 30.888,86 TL ödendiğinden davalı ... Sigorta A.Ş'nin ZMMS poliçesi kapsamında kalan teminat tutarı 111,14 TL olduğu, araç davalı ... A.Ş tarafından kasko sigortalı ve İMMSP ile sigortalı olduğundan ZMMS poliçesi limiti üzerine olan 19.888,86 TL değer kaybı zararından davalı ...A.Ş.'nin sorumlu olduğu görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
GEREKÇE: Dava, haksız fiil kaynaklı 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 54. maddesi gereğince maddi tazminat istemine ilişkindir.
Mahkememizin 17/01/2019 tarih, 2018/486 Esas ve 2019/53 Karar sayılı kararının İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi'nin 06/10/2021 tarih, 2019/2121 Esas ve 2021/1593 Karar sayılı ilamı ile kaldırılmasına karar verildiği ve dosyanın mahkememizin iş bu esas sırasına kaydının yapılarak yargılamaya devam olunmuştur.
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi'nin 06/10/2021 tarih, 2019/2121 Esas ve 2021/1593 Karar sayılı ilamı uyarınca Türkiye Noterler Birliği'nin 14/01/2022 tarihli yazı cevabı temin edikmiş ve trafik kaza tarihinde ... plakalı aracın 02/04/2017 tarihinde davacı ... adına kayıtlı olduğu görülmüş ve bu nedenle de davacının davada aktif husumetinin bulunduğu kanaatine varılmıştır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık 02/04/2017 tarihli trafik kazasındaki kusur durumu ile kazada yer alan ...plakalı araçta değer kaybı oluşup oluşmadığı, oluşmuş ise miktarı ve davalılardan talep edilip edilemeyeceğine ilişkindir.
02/04/2017 tarihinde davalı ...'ın sevk ve idaresi altındaki ... plakalı aracı ile ... ayrımı kuzey mevkine geldiği sırada aracının ön kısmı ile davacı ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı araca arkadan çarptığı anlaşılmıştır.
02/04/2017 tarihli davaya konu trafik kazasında dava dışı ...'ın arkadan çarpma fiilini gerçekleştirdiği ve KTK'nun 52/1-c. maddesi uyarınca gerekli takip mesafesini bırakmadığı ve KTK'nın 84/1-d. maddesi uyarınca asli kusurlu olduğu bu şekilde dikkatsizlik ve tedbirsizliğiyle kazanın oluşumunda %100 oranında kusurlu olduğu anlaşılmıştır. Davacının ise herhangi bir kural ihlali bulunmadığından trafik kazasının oluşumunda kusurunun bulunmadığı kanaatine varılmıştır. Mahkememizce yapılan yargılama esnasında aldırılan bilirkişinin kusur tespitini içeren kök raporuna objektif, gerekçeli, yeterli, denetime açık ve hüküm kurmaya elverişli olması ile kaza tespit tutanağı ile uyumlu olması da dikkate alınarak dikkate alınarak itibar edilmiştir.
Teknik husustaki araç değer kaybı miktarının da Anayasa Mahkemesinin 17.07.2020 tarihinde 2019/40 E-202/40 K. sayılı bir kısım kanun maddelerine ilişkin iptal kararı da dikkate alınarak Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın ek - 1'de düzenlenen değer kaybı hesaplanmasına ilişkin formüle göre değil Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin yerleşik içtihatlarında, değer kaybının, araçların modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek araçların kaza öncesi hasarsız ikinci el piyasa rayiç değeri ile kaza meydana geldikten ve tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değerleri arasındaki farka göre belirlenen ve hüküm kurmaya elverişli teknik husustaki 27/11/2022 tarihli bilirkişi ek raporu ile de tespit edildiği üzere davacıya ait araçta dava konusu trafik kazası nedeniyle 20.000,00 TL miktarında değer kaybı oluşmuştur. Yukarıda belirtildiği üzere değer kaybı hesaplamasına ilişkin genel şartlar ekinde yer alan formül uygulanamayacağından davalı ... Sigorta A.Ş. vekilinin teknik nitelikte olmayan bilirkişi ek raporuna karşı itirazlarına ise itibar edilmemiştir.
Trafik kaza tarihinde ... plakalı aracın davalı ... sevk ve idaresi altında olması nedeniyle bu davalının sürücü, diğer davalı ... adına kayıtlı olması nedeniyle KTK'nın 85. Maddesi uyarınca işleten, diğer davalı ... Sigorta A.Ş.'nin zmss poliçesi nedeniyle teminat limiti oranında ve teminat limitinin aşılması nedeniyle yine bu aracın imss poliçesini düzenleyen ... Sigorta A.Ş.'nin de müştereken ve müteselsilen sorumluluklarının bulunduğu kanaatine varılmıştır.
Davacı vekili 12/01/2022 tarihli talep arttırım dilekçesini sunmuş ve talebini arttırdığı miktara ilişkin harcını ikmal etmiş olup, dilekçeden birer suret davalı taraflara ayrı ayrı tebliğ edilmiştir.
Davacı vekili dava dilekçesinde avans faizi talep etmiş ise de, Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 2015/2404 E. 2017/9996 K. Sayılı içtihatı ve aynı mahiyetteki yerleşik Yargıtay uygulamaları gereğince avans faize hükmedilmek için aracın ticari nitelikte olması gerekmekte olup dava konusu trafik kazasında yer alan ... plakalı aracın hususi nitelikte olduğu dosyada mevcut Küçükçekmece İlçe Emniyet Müdürlüğü'nün 13/06/2018 tarihli cevabi yazısı ile de sabit olduğundan yasal faize hükmedilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır. Davalı sigorta şirketleri yönünden 2918 Sayılı Kanunun 99. maddesindeki başvurunun iletildiği tarihten itibaren 8 iş günü geçmekle temerrüt oluştuğu dava öncesi bu şirketlere başvuru da bulunmadığı anlaşıldığından sigorta şirketleri yönüden dava tarihinden itibaren faiz işletilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.
Bu nedenlerle davanın kabulü ile, 20.000,00 TL (davalı ... Sigorta A.Ş.'nin 111,14 TL, davalı .... A.Ş.'nin ise 19.888,86 TL ile sınırlı sorumlu olmaları kaydıyla) değer kaybı zararına ilişkin maddi tazminatın davalılar ... ve ...'dan kaza tarihi olan 02/04/2017, diğer davalılar ... Sigorta A.Ş. ve ... Sigorta A.Ş. yönünden ise dava tarihi olan 22/05/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ..., ..., ... Sigorta A.Ş. ve ... Sigorta A.Ş.'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine dair karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda izah olunduğu üzere;
1-Davanın kabulü ile, 20.000,00 TL (davalı ... Sigorta A.Ş.'nin 111,14 TL, davalı ... Sigorta A.Ş.'nin ise 19.888,86 TL ile sınırlı sorumlu olmaları kaydıyla) değer kaybı zararına ilişkin maddi tazminatın davalılar ... ve ...'dan kaza tarihi olan 02/04/2017, diğer davalılar ... Sigorta A.Ş. ve ... Sigorta A.Ş. yönünden ise dava tarihi olan 22/05/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ..., Handan Yaraşır, ... Sigorta A.Ş. ve ... Sigorta A.Ş.'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
2-492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince alınması gereken 1.366,20 TL nispi karar ve ilam harcınından, davacı taraftan alınan (35,90 TL + 340,00 TL) toplam 375,90 TL harcın mahsubu ile hazineye gelir kaydına, bakiye 990,30 TL karar ve ilam harcının davalılardan (davalı ... Sigorta A.Ş 5,54 TL'sinden, davalı ... Sigorta A.Ş 984,75 TL'sinden, diğer davalılar 990,30 TL'nin tamamından sorumlu olmak üzere) alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan 35,90 TL peşin harç, 35,90 TL başvuru harcı, 1.750,00 TL bilirkişi ücreti, 784,00 TL posta ve tebligat masrafları olmak üzere toplam 2.534,00 TL yargılama giderinin davalılardan (davalı ... Sigorta A.Ş 14,20 TL'sinden, davalı ... Sigorta A.Ş 2.519,80 TL'sinden, diğer davalılar 2.534,00 TL'nin tamamından sorumlu olmak üzere) alınarak davacıya verilmesine,
4-Davalılar tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
5-HMK'nun 333/1. maddesi gereğince varsa artan delil avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleşmesinden sonra yatıran ilgili tarafa iadesine,
6-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. uyarınca belirlenen 9.200,00 TL vekalet ücretinin davalılardan (davalı ... Sigorta A.Ş.'nin 111,14 TL ile sınırlı sorumlu olmaları kaydıyla) alınarak davacıya verilmesine,
Dair, tarafların yokluklarında gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMK'nın 341/1. maddesi uyarınca 2 haftalık yasal süre içinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 16/03/2023
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır