T.C.
İSTANBUL
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2021/807 Esas
KARAR NO : 2025/73
DAVA : Tazminat (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 08/12/2021
KARAR TARİHİ : 04/02/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ -İSTEM /
Davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle; müvekkili şirket ile davalı arasında ilk olarak 10.08.2020 tarihli Franchise Sözleşmesinin akdedildiğini, daha sonra taraflar arasında 25.03.2021 tarihinde tekrar Franchise Sözleşmesi akdedildiğini, 10.08.2020 tarihli Franchise Sözleşmesinin davacının sözleşme ihlalleri nedeniyle ... 59.Noterliği’nin ... tarih ve ... yev. numaralı ihtarnamesi keşide edilerek feshedildiğini, akabinde tarafların mutabakata vardığını ve tekrardan yeni bir Franchise Sözleşmesi akdettiklerinin, en son imzalana ve taraflar arasında geçerli bir bağlayıcı olan Franchise Sözleşmesinin 25.03.2021 tarihli Franchise Sözleşmesi olduğunu, bilindiği üzere Franchise Sözleşmesinin kanunda düzenlenmediğini, bu nedenle, doktrinde ve uygulamada Franchise Sözleşmesine ilişkin farklı tanımların mevcut olduğunu, müvekkili şirketin Franchise Sözleşmesinin yürürlüğü sürecinde sözleşmeden kaynaklanan her türlü yükümlülüğünü usulüne uygun şekilde ifa ettiğini, buna karşın davalı yanın Franchise Sözleşmesinden kaynaklanan birçok yükümlülüğünü müvekkili şirketin iyi niyetli tüm uyarılarına rağmen birçok kez ihlal ettiğini, davalının süreklilik arz eden ihlalleri nedeniyle ... 59.Noterliği’nin ...tarih ve ... yev. numaralı ihtarnamesi Franchise Sözleşmesinin haklı nedenlerle feshedildiğini ve sözleşmenin ilgili hükümleri uyarınca cezai şart ödenmesi talebinde bulunulduğunu, akabinde yeniden varılan mutabakat sonrasında sözleşme ihlallerinin yine yapılması nedeniyle müvekkili şirketin ... 43.Noterliği’nin... tarihli ve ... yev. numaralı ihtarnamesi ile Franchise Sözleşmesini haklı nedenle feshederek sözleşmenin ilgili maddesi gereğince cezai şart ödenmesi talebinde bulunduğunu, sözleşmenin feshinden sonra davalının aynı adreste öncelikle tabelayı indirdikten sonra sözleşme feshedilmiş olmasına rağmen müvekkili şirketin araç ve gereçlerini ve markasını kullanarak satışlarına devam ettiğini, akabinde “..." markası altında ve vergi kaydı olarak da yine ... Ltd. Şti. vergi kaydı ile dönerci dükkanı işletmeye başladığını ve yerinde yapılan incelemelerde hem görsellerle hem de video kayıtları ile tespitler yapıldığını, sözleşme feshi sonrasında davalının sözleşme koşullarına aykırı davranmak suretiyle haksız rekabet yaratacak şekilde faaliyetine devam etmiş olması nedeniyle bu konuda da davalının cezai şart ödemesi gerektiğini, davalının Franchise Sözleşmesinin yürürlüğü süresince anılan sözleşmeye uygun olarak müvekkili şirket tarafından talep edilen cezai şart meblağlarını ödemediği gibi fesih ihtarnamesinden talep edilen cezai şart meblağını da ödemediğini, bunun üzerine arabuluculuk sürecine başvurulduğunu, ancak sonuç alınamadığını belirterek; teminatsız olarak tedbir kararı verilerek davalının menkul ve gayrimenkul mallarına tedbir konulmasına, müvekkili şirketin müspet zararının tazmini için şimdilik 1.000,00-TL tutarında tazminatın en yüksek faizi ile birlikte ödenmesine, 500.000,00-TL tutarında cezai şartın en yüksek faizi ile birlikte ödenmesine, yargılama giderlerinin de karşı tarafa bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı vekilinin 26/11/2024 tarihli ıslah dilekçesinde ve özetle; iki Tacir arasında akdedilmiş bulunan Franchise Sözleşmesine göre 123.159,59-TL miktar üzerinden müvekkilinin müspet zarar alacağına hükmedilmesine karar verilmesini, fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla dava açılışında talep edilen 1.000-TL müspet zarar talebinın ıslah ederek müspet zarar talebinin 123.159,59- TL olduğunu beyan etmiştir.
SAVUNMA /
Davalıya yasaya uygun olarak tebligat yapılmış olmasına karşın, davayı takip etmediği gibi, yazılı bildirimde de bulunmadığından, H.M.K nun 128. maddesi hükmü gereğince davayı inkar ettiği varsayılmıştır.
KANITLAR VE GEREKÇE /
Dava; taraflar arasındaki franchise sözleşmesinin haklı olarak feshedildiği iddiası ile, tazminat ve cezai şart alacağı istemine ilişkindir.
HMK'nun 137 maddesi uyarınca taraflar arasındaki uyuşmazlık konularının; davacının davalıdan taraflar arasındaki sözleşmenin haklı nedenle feshedildiği ve davalının rekabet yasağına aykırı davrandığı iddialarına dayalı olarak tazminat ve cezai şart alacağının varlığı ve miktarına ilişkin olduğu tespit edilmiştir.
Taraflarca gösterilen delilen toplanmış, tanık beyanlarına başvurulmuş, dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak bilirkişi raporu alınmıştır. Bilirkişi ...ve ...tarafından düzenlenen 17/07/2023 tarihli bilirkişi raporu ve 18/12/2023 tarihli bilirkişi ek raporu, Bilirkişiler ... , ... tarafından düzenlenen 21/10/2024 tarihli bilirkişi raporu dosya kapsamına ibraz edilmiştir.
Tanık ...11/04/2023 tarihli celsedeki yeminli ve imzalı beyanında;"Ben davacı şirkette saha görevlisi olarak çalışmaktayım, davalı ve davacı şirket arasında frenchise ilişkisi olup davalı şirket davacının frenchise verdiği ... şubesi olup bize bahse konu şubenin kapalı olup hizmet vermediği bilgisi gelmesi üzerine 02/02/2021 - 08/02/2021 tarihlerinde denetim ekibi olarak ilgili şubeye gidip bizzat bu şubenin hizmet vermeyip kapalı olduğunu tespit ettik, her bir gün için ayrı ayrı tutanaklar düzenledik ve video çektik, tutanakları düzenleyerek bizzat imzaladık, tanığa- dosya içinde sunulan ... ... Şubesi başlıklı TUTANAKTIR yazılan 02/02/2021 - 08/02/2021 tarihleri arasında tutulmuş olan tutanaklar tek tek gösterilerek tutanak altındaki imzaların kendisine ait olup olmadığı soruldu, doğrudur, bana göstermiş olduğunuz tutanak altındaki imzalan bana aittir" demiştir.
Tanık ... 11/04/2023 tarihli celsedeki yeminli ve imzalı beyanında; "Ben davacı şirkette 2020 yılından beri denetçi olarak çalışmaktayım, ben rutin frenchise şubemiz olan davalı şirkette rutin denetimi yapmak üzere ... ye gittiğimde şubenin kapalı olması sebebiyle herhangi bir denetleme yapamadım, bunun üzerinde saha ekibindeki arkadaşlarım ile beraber şubat ayında giderek diğer denetim arkadaşları ile birlikte tutanak tutup video çektik ve bu kapsamda davalının ...adında işlettiği şubeyi kapatmış olduğunu tespit ettik, tanıka dosya içinde asılları ... ...Şubesi başlıklı TUTANAKTIR yazılan 02/02/2021 - 05/02/2021 tarihleri arasında ve 02/06/2021 - 03/06/2021 - 04/06/2021 tarihlerinde tutulmuş olan tutanaklar tek tek gösterilerek tutanak altındaki imzaların kendisine ait olup olmadığı soruldu, doğrudur, bana göstermiş olduğunuz tutanak altındaki imzalan bana aittir" demiştir.
Tanık ... 11/04/2023 tarihli celsedeki yeminli ve imzalı beyanında; "Ben davacı şirkette ... genel saha koordinatörü olarak 2015 yılından beri çalışmaktayım, davalı şirketin ortakları arasında sorun olması sebebiyle frenchise ilişkisini yürütemediler ve çalışma şekilleri de frenchise standartlarına uygun değildi, düzenli şubeleri denetleme görevini üstlenen saha görevlileri mevcut olup davalı şubeye dair denetleme görevlilerince şubenin kapalı olduğunun bildirilmesi üzerine denetleme ekibimizce tutanak tutulup videolar çekildi. Tanığa 04/06/2021 tarihlerinde tutulmuş olan tutanak gösterilerek tutanak altındaki imzaların kendisine ait olup olmadığı soruldu, doğrudur, bana göstermiş olduğunuz tutanak altındaki imzalan bana aittir", demiştir.
Tanık ... 11/04/2023 tarihli celsedeki yeminli ve imzalı beyanında; "Ben 2019 yılından beri davacı şirkette frenchise sorumlusu olarak çalışmaktayım, ... ismi ile hizmet vermekte olup davalıya ait şubenin hiç açılmadığı ve dönerin takılmadığı yönünde şirket merkezinde bulunan kamera gözlem odasında yapmış olduğumuz tespit üzerine saha elemanları ile birlikte bizzat yerinde denetim ve tespit yaptık, kamera ile bu durumu görüntüledik, davalının ilgili şubeyi tutanak tarihlerinde hiç açmadığı hususunu tespit ettik, tanığa 02/02/2021 - 08/02/2021 tarihleri arası ve 04/11/2020 - 05/11/2020 ve 25/11/2020 tarihlerinde tutulmuş olan tutanak gösterilerek tutanak altındaki imzaların kendisine ait olup olmadığı soruldu, doğrudur, bana göstermiş olduğunuz tutanak altındaki imzalan bana aittir, 2020 yılındaki tutanaklar kamera gözlem odasındaki tespitlerimiz sonrasında tutulan tutanaklardır", demiştir.
Taraf iddia ve savunmaları ibraz edilen deliller, bilirkişi rapor ve ek raporu ile Tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde;
Taraflar arasında davaya konu 25.03.2021 tarihinde tekrar Franchise Sözleşmesi akdedildiği ,davalının Franchise Sözleşmesinden kaynaklanan yükümlülüklerini birçok kez ihlal ettiği iddiasıyla davacı tarafça davalı aleyhine keşide edilen ... 43.Noterliği’nin ... tarihli ve ... yev. numaralı ihtarnamesi ile Franchise Sözleşmesinin haklı nedenlerle feshedilerek sözleşmenin ilgili hükümleri uyarınca cezai şart ödenmesi talebinde bulunulduğu, sözleşmenin feshinden sonra davalının aynı adreste dönerci dükkanı işletmeye başladığını bu hususun yerinde yapılan incelemelerde hem görsellerle hem de video kayıtları ile tespit olunduğunu beyan ile davacı; davalının sözleşmede yer alan yükümlülüklerini ihlal ettiğini, bu sebeple sözleşmenin haklı sebeple feshedildiğini, fesihten sonra davalının haksız rekabet hükümlerine aykırı davrandığını, açıklanan sebeplerle cezai şartın ve sözleşmenin feshi nedeniyle uğranılan zararın tazminat olarak ödenmesini talep etmiştir.
Dosya kapsamına ibraz edilen deliller, tanık beyanları , ibraz edilen görüntü kayıtları ile; davalının sözleşmede öngörülen çalışma gün ve saatlerine riayet etmediği ve bu hususun sözleşmede davacı bakımından haklı sebeple fesih hali olarak düzenlendiği bu kapsamda davacının sözleşmeyi haklı sebeple feshettiği anlaşılmıştır.
Franchise sözleşmesinde açıkça kararlaştırılmadıkça franchise alanın sözleşme sonrası rekabet etmeme yükümlülüğü bulunmamaktadır. Sözleşme süresince geçerli olan rekabet etmeme yükümlülüğü, franchise alanın sadakat ve menfaatleri koruma yükümlülüğünün birer görünümüdür. Ancak franchise alanın sadakat yükümlülüğünün sözleşmenin sona ermesinden sonra (dürüstlük kuralının gerektirdiği durumlar hariç) devam edeceğinin kabul edilmesi mümkün değildir. Ancak sözleşmenin sona ermesinden sonra franchise alanın, sisteme ilişkin bilgi ve tecrübelerini, rekabet piyasasında bizzat kullanmasını ya da başkalarına aktarmasına engel olunabilmesi, yani sözleşme sonrasında da rekabet etmeme yükümlülüğünün devam edebilmesi için bir rekabet yasağı anlaşmasının yapılması gerekir. Sözleşme sonrası rekabet yasağının kabul edilmesi halinde sözleşme hükümlerinin ahlaka, kamu düzenine aykırı olan ya da franchise alanın ekonomik varlığının temellerini tehlikeye düşüren, ekonomik özgürlüğünü ortadan kaldıran ya da büyük ölçüde sınırlandıran rekabet yasağı anlaşması geçersiz olur .
TTK m. 123’e göre rekabet yasağı anlaşması; her iki tarafa borç yükleyen, acentenin rekabetini müvekkili lehine konu ve zaman itibarıyla sınırlayan, yazılı olarak yapılan ve tarafların asli ifa yükümlülüklerinin acentelik sözleşmesinin sona ermesi ile doğduğu sözleşme şeklinde olup acentelik sözleşmesinde rekabet yasağının sınırlandırılmasıyla korunmak istenen menfaatler franchise sözleşmesi bakımından da geçerlidir. Bu sebeple franchise sözleşmesinde yapılan rekabet yasağı anlaşmasının da TTK m. 123’ün kıyasen uygulanmasıyla zaman, yer ve konu bakımından sınırlı olması ve franchise alanın ekonomik geleceğinin tehlikeye düşmesine neden olacak boyutlarda olmaması gerekmektedir .
Sözleşmenin Rekabet Yasağı ile ilgili 24.maddesinde… :İş bu sözleşmenin yürürlüğü süresince ve işbu sözleşmenin sona erdiği tarihi takip eden 2 (iki) yıl boyunca mağazanın bulunduğu il sınırları içinde sözleşmeye konu işle aynı veya benzeri bir işle iştigal edemez/faaliyet gösteremez, yeni bir işletme açamaz, başka bir marka altında bayi olarak çalışamaz, personel olarak çalışamaz, diğer kişi ve kuruluşlarla ortaklık, mümessillik, kiracılık, vekillik, yöneticilik, acente ve komisyonculuk vb. ilişkilere giremez. Franchise alan ve hissedarları hiçbir şart ve koşulda ve hiçbir nam ve isim altında Francise veren ile rekabet ortamı yaratacak bir duruma sebebiyet vermeyecektir." şeklinde düzenleme mevuttur.
Taraflar arasındaki sözleşmenin Başlangıç tarihinin 25.03.2021 tarihi olup ,taraflar arasındaki sözleşmenin süresi franchise sözleşmesinin 28.maddesine göre 20 yıl olmakla sözleşme bitiş tarihinin 25.03.2041 tarihi olduğu, davalının ... ünvanı ile faaliyetine devam edeceği kararlaştırılmış olup, oysaki davacı tarafça sözleşmenin 21.06.2021 tarihi itibari ile fesih edildiği, sözleşmenin 88 gün ayakta kaldığı anlaşılmıştır.
Taraflar arasındaki rekabet yasağı sözleşmenin yazılı olarak akdedildiği, sözleşme ile zaman, konu ve yer bakımından sınırlamalar getirildiği buna göre sözleşmenin yürürlüğü süresince ve sözleşmenin sona erdiği tarihi takip eden 2 yıl boyunca franchise alan davalının, mağazanın bulunduğu il sınırları içinde sözleşmeye konu işle aynı veya benzeri bir işle iştigal edemeyecek olmasına rağmen davalının, sözleşmenin davacı tarafından haklı nedenle feshedilmesi ve bu fesih beyanının kendisine ulaşmasından hemen sonra ve 2 yıllık süre içerisinde, franchise verilen aynı adreste ... ünvanı altında yeni bir faaliyetini sürdürdüğü ve franchise konusu iş ile iştigal ettiği ve davalının sözleşmenin 24. maddesinde yer alan rekabet yasağı hükümlerine aykırı davrandığı , sözleşmenin davacı tarafından haklı nedenle fesih edilmesi nedeni ile davacının davalıdan rekabet yasağına aykırılıktan kaynaklı cezai şart ve müspet zararının tazminini talep edebileceği kanaatine varılmıştır.
Franchise Sözleşmesi'nin 25. Maddesi;"... Franchise Alan’ın mesai saatlerine uymaması halinde, Franchise Veren işbu sözleşmeyi haklı nedenle tek taraflı feshedebilir ve haklı nedenle feshe bağlanan cezai şartın ödenmesini talep edebilir.
Franchise Sözleşmesi 29. Maddesi "Sözleşmenin Franchise Veren tarafından feshedilmesi" başlığında yer alan "...Franchise Veren, işbu sözleşmeyi haklı nedenle feshettiğinde, Franchise Alan derhal nakden ve defaten 1.200.000 TL (bir milyon iki yüz bin Türk Lirası) tutarında cezai şart (tek taraflı feshe bağlanan cezai şart) ödemeyi gayrikabili rücu kabul, beyan ve taahhüt eder. .." hükmü yer aldığı, sözleşmenin davalı tarafça mesai saatlerine riayet edilmemesi nedeni ile davacıya haklı nedenle tek taraflı feshedebilir ve haklı nedenle feshe bağlanan 1.200.000 TL cezai şartın ödenmesini talep edebileceği anlaşılmıştır.
Taraflar arasındaki sözleşmenin 24.maddesi olan Rekabet Yasağı ve 25.maddesi olan Mesai Saatleri maddesine karşılık cezai şart talep ettiği talep ettiği ,taraflar arasındaki sözleşmede bu iki ihlalin her biri için sözleşmede ayrı ayrı 1.200.000 TL cezai şart kararlaştırıldığı görülmüş, davalının sözleşmede öngörülen çalışma gün ve saatlerine riayet etmediği ve bu hususun sözleşmede davacı bakımından haklı sebeple fesih hali olarak düzenlendiği bu nedenle davacının sözleşmeyi haklı sebeple feshettiği, Davalının, sözleşmenin davacı tarafından haklı nedenle feshedilmesi ve bu fesih beyanının kendisine ulaşmasından hemen sonra, 2 yıllık süre içerisinde, aynı adreste, aynı iş ile iştigal ettiği, dolayısıyla rekabet yasağı hükümlerine aykırı davrandığı bu kapsamda davacının 24 ve 25 madde kapsamında cezai şart alacağına hak kazandığı anlaşılmıştır.
Davacı tarafça ibraz edilen dilekçe ile Davalı Franchise Alan, Franchise Sözleşmesinnin hem 24. Madde hem de 25.madde yükümlülüğünü ihlalettiği , Franchise Sözleşmesinde anılan ihlallerden her biri ayrı ayrı 500.000 TL üzerinde cezai şart yaptırımına bağlandığı Davacı Şirket tarafından Davalı Franchise Alanın mahvına neden olmamak için tüm ihlaller için toplamda 500.000 TL cezai şart talebinde bulunulduğunu bu kapsamda Franchise Verendavacının işbu sözleşmeyi haklı nedenle feshetmesi nedeni ile davalının sözleşmenin 25. Maddesi ve 29. Madde xi fıkrasını ihlal etmiş olması nedeniyle, 29.madde hükmü gereğince 1.200.000-TL tutarında cezai şartı ödemekle yükümlü olmakla beraber fazlaya dair haklarımız saklı tutularak şimdilik 300.000-TL talep edildiği, davalının, sözleşmenin feshinden sonra Franchise Sözleşmesi'nin 24. Maddesinde yer alan Rekabet etmeme yasağını da ihlal etmesi nedeni ile davalı sözleşmenin bu hükmünü ihlal etmiş olması nedeniyle ve madde hükmü gereğince 1.200.000-TL tutarında cezai şartı ödemekle yükümlü olmakla beraber 200.000-TL talep ettiklerini , dava dilekçesi ile 1000 TL olarak talep ettikleri müspet zarar taleplerinin de 123.159,59- TL ye çıkardıklarını beyan etmiştir.
Franchise veren davacının sözleşmeyi haklı nedenle feshettiği dosya kapsamından anlaşılmış olup, davalının sözleşmenin 24 ve 25. Maddesi ihlal etmiş olması nedeniyle, 25 ve 29.madde hükmü gereğince her birisi için 1.200.000-TL tutarında cezai şartı ödemekle yükümlü ise de; İbraz edilen mali bilirkişi raporu ile Davacı taraf kanuni defterlerinde, Davalı “...Şirketi” firmasını Muhasebe kayıtlarında 120.01.084 nolu müşteri hesap kodunda kayda aldığı ve hesabın en son hareket gördüğü 04.02.2021 tarih itibari ile 9.016,22 TL, Davalı taraftan alacaklı olduğu dava dosyasında yer alan taraflar arasındaki cari hesaba göre 30.5.2021 tarih itibari ile Davalı taraf 201.786,84 TL alacaklı olduğu, davalının Mali İdareye verdiği 2021 yılı Kurumlar Vergisi Beyannamesine göre Öz Sermayesi (-) 129.487,33 TL ve 2023 yılı Kurumlar Vergisi Beyannamesine göre Öz sermayesinin (-) 236.872,35 (Negatif) TL olduğu, davalının Mali İdareye verdiği 2022-2023 yılları Kurumlar Vergisi Beyannamesine göre “Gayri Faal” olduğu, Şirketin ticari hayatta fiilen İFLAS halinde olduğu, davacı tarafından talep edilen tutarın davalının gayrı faal olması ile Gelir idaresinden gelen belgeler doğrultusunda davalının Ekonomik Mahvına sebebiyet vereceği bu nedenle Davacının sözleşmenini 24 ve 25. Maddesi kapsamında 1.200.000.-er TL Sözleşmeden kaynaklı Cezai Şart Alacağı olabileceği davacı tarafça 500.000 TL talep edildiği nazara alınarak takdiren indirim yapılmak suretiyle davacının Mesai saatlerine riayetsizliğe dayalı (sözleşmenin 25. Maddesi) cezai şart alacağının kabulü ile ancak davalınını ticari mahfına sebebiyet verdiği, sözleşmenin toplam 88 gün ayakta kaldığı ve pandemi dönemine denk geldiği hususu da nazara alınarak hususu da nazara alınarak takdiren tenkisi ile 12.000,00 TL cezai şart alacağına ve rekabet yasağına aykırılıktan kaynaklı ( sözleşmenin 24. Maddesi) cezai şart alacağının kabulü ile ancak davalınını ticari mahfına sebebiyet verdiği sözleşmenin toplam 88 gün ayakta kaldığı ve pandemi dönemine denk geldiği hususu da nazara alınarak takdiren tenkisi ile 12.000,00 TL cezai şart alacağına hükmedilmiştir.
Somut uyuşmazlıkta, davacı taraf sözleşme gereğince davalının edimlerini yerine getirmediğinden haklı sebeple feshedildiğini ileri sürerek müspet zararının tazminini talep etmekte olup taraflar arasında ilişkinin 88 gün canlı kalıp davacı tarafça sözleşmesel edimlerin davalı tarafça erine getirilmediğinden bahisle haklı olarak fesih edilen sözleşme nedeni ile 20 yıllık sözleşmenin geriye kalan kısmı için davacının davalıdan talep ettiği kar mahrumiyetine ilişkin tazminat istemidir.
Davacı taraf sözleşme gereği açık kalması gereken iş yerinin 3 günden fazla kapalı olması nedeniyle haklı fesih şartının oluştuğunu beyan etmiş ve sözleşmeyi feshettiğini beyan ederek fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak tazminat davası açmıştır.
İbraz edilen 2. Bilirkişi raporundaki sektörörel değerlendirme ile belirtildiği üzere Covid-19 Pandemisi 2020 mart ayında başlamış olup, taraflar arasındaki Sözleşme 25.03.2021 tarihli olup 20 yıl sürelidir. Davacı taraf iş yerinin 3 günden fazla kapalı kaldığını gerekçe göstererek 21.06.2021 tarihinde gönderdiği ihtarname ile sözleşmeyi feshetmiştir.
Covid-19 salgını 2020 yılının ilk aylarında Türkiye'de başlamış olup sözleşmenin imzalandığı 25.03.2021 tarihinde davalının öngöremeyeceği bir mücbir sebep olarak kabul etmek mümkün değildir. Dolayısıyla Türk Borçlar Kanununun 138. maddesindeki ve 136. maddesindeki şartları davalı lehine kabul etmek mümkün değildir. Sözleşmenin 25.03.2021 tarihinde kurulduğu ve pandeminin artık bu tarihte öngörülebilir olduğu, bu tarih itibarıyla mücbir sebep olarak kabul edilmemesi gerektiği kanaati mahkememizde oluşmuş, bu nedenle sektörel değerlendirmeye itibar edilmemiş yine sözleşmeye konulan kapalı olmama şartının yeme-içme gibi yerlerin paket servis yapabilecekleri şeklindeki izni karşısında ihlal edildiği, dolayısıyla davacının yaptığı fesih işleminin haklı fesih olduğu açıktır.
Davacı tarafça talep olunan kâr mahrumiyetinin hüküm ifade edeceğine güvenilen sözleşme yüzünden aynı şartlarla ya da daha uygun koşullarda diğer bir sözleşme yapma olanağının kaçırılmasından kaynaklanan kâr mahrumiyeti olabileceği bu kapsamda sözleşmenin henüz başında olunuşu da nazara alınarak Bilirkişi raporda, müspet zarar talebiyle ilgili olarak Rekabet kurulu kararına göre 29.668-TL , Franchise Sözleşmesine göre 123.159,59-TL , Yargıtayın kararlarında 6 aylık süreyle kar mahrumiyetine göre de 3.123, 85-TL, davacı şirketin müspet zarar alacağının olduğunu belirlemiş olup.Yargıtay kararlarında 6 ay (183 gün) lık sürelerde kar mahrumiyeti hesaplanması esas alındığından 3.123,85 TL olarak hesap edilmiş olmakla toplam 88 gün ayakta kalan sözleşme nedeni ile davacının 3.123,85 TL kar mahrumiyeti alacağı olduğu anlaşılmakla bu miktar üzerinden kabulü gerektiği kanaatine varılmış bu kapsamda ibraz edilen 2. Bilirkişi raporundaki ayrık sektörel görüşe itibar edilmeyerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M /Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın Kısmen Kabulü ile,
2-Mesai saatlerine riayetsizliğe dayalı (sözleşmenin 25. Maddesi) cezai şart alacağının kabulü ile ancak davalınını ticari mahfına sebebiyet verdiği hususuda nazara alınarak takdiren tenkisi ile 12.000,00 TL alacağın dava tarihinden itibaren işleyen Avans faizi ile birlikte davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
3-Rekabet yasağından kaynaklı (24. Md.) cezai şart isteminin kabulü ile ancak davalınını ticari mahfına sebebiyet verdiği hususu da nazara alınarak takdiren tenkisi ile 12.000,00 TL alacağın dava tarihinden itibaren işleyen Avans faizi ile birlikte davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
4-Müspet zarar isteminin kısmen kabulü ile 1.000 TL'nin dava tarihi olan 08.12.2021 bakiye 2.123,85 TL, ıslah tarihi olan 26.11.2024 tarihinden itibaren işleyen avans faizi ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,
5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesap olunan 34.223,31-TL nispi karar ve ilam harcından10.659,83-TL peşin alınan harcın mahsubuna, bakiye 23.563,48-TL nispi karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
6-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 79.150,00-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davacı tarafından yapılan ilk gider, bilirkişi ücreti ve posta masrafı olmak üzere toplam 46.376,13-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Davalı tarafından dosya üzerinde yapılan yargılama gideri bulunmadığından ve yatırılan gider avansı olmadığından bu konuda hüküm kurulmasına yer olmadığına,
9-HMK 333.maddesi gereğince davacı tarafından yatırılan gider avansından bakiye avansın hüküm kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
10-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00 -TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, buna ilişkin harç tahsil müzekkeresi yazılmasına,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalının yokluğunda, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf nezdinde temyizi kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 04/02/2025
Başkan
¸e-imzalıdır
Üye
¸e-imzalıdır
Üye
¸e-imzalıdır
Katip
¸e-imzalıdır