T.C.
İSTANBUL
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/217 Esas
KARAR NO: 2023/254
DAVA: Menfi Tespit
DAVA TARİHİ: 10/07/2020
KARAR TARİHİ: 05/04/2023
Banak Asliye Hukuk Mahkemesinin 2020/185 esas sayılı dosyasının tefrikiyle 2021/265 esas sayılı dosyası nın 16/07/2021 tarihli Mahkememizde görülmekte olan 6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktöring Ve Finansman Şirketleri Kanunundan Kaynaklanan (Menfi Tespit) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ /
TALEP: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı vekili dava dilekçesinde özetle müvekkilinin ... İlçesinde inşaat malzemesi ile uğraştığını, davalı ...Tic. Aş ile yaklaşık bir yıl önce ticari alışverişe başladığını, sözlü anlaşma gereği de ... Tic. Aş'nin boya göndermeyi, müvekkilinin de malzeme karşılık tutarı kadar çek ve senet göndermeyi taahhüt ettiğini, indirimli fiyattan boya alımı için alışverişin başında herhangi bir mal ve hizmet almadan davalı ... Tic. A.Ş.ne 431.000,00 TL. düzenlemiş olduğu çek ve senetleri verdiğini, davalı ...Tic. A.Ş. müvekkilime 165.000,00 TL. lık malzeme gönderdiğini, müvekkiline bir kısım çek ve senetler karşılığı malzeme gönderilmediğini, müvekkilinin bir kısım çek ve senetleri ödemek zorunda kaldığını, müvekkilimin keşidecisi olduğu, ....A.Ş. ... Bankası ... 31.05.2020 15.000,00-TL, ...Tic.A.Ş. ... Bankası Banaz ... 30.09.2020 15.000,00-TL, ...Tic.A.Ş. ... Bankası ... 30.10.2020 15.000,00-TL, ...Tic.A.Ş. ... A.Ş. ... 30.12.2020 15.000,00-TL'lik çeklerin davalı ... Tic. A.Ş.ne verildiğini, bu çekler karşılığı malzeme gönderilmemiş olup, 4 adet çekin bedelsiz kaldığını, davalı ...Tic. A.Ş.ne ulaşılamamakta olup, kendisine bu şekilde çek ve senet veren bir çok firma çeklerini de kırdırarak kaçtığını, belirtilen çeklerin davalı ...Tic. A.Ş. tarafından diğer davalı ...ş. ne verilerek devir edilmiş olduğununun öğrendiklerini,... A.Ş. Tarafından çekler karşılığı müvekkiline mal teslim edilmediğini, çeklerin bedelsiz olduğunu bilmekte olup açıkça kötü niyetli olduğunu, çeklerin karşılığı herhangi bir fatura veya belge olmadığını, çeklerin alınırken alacağın kaynağının araştırılmadığını, fatura/mal teslim belgelerinin ibrazının istenilmediğini, faturası olmayan bir alacak için çekler alınarak kötü niyetli davranıldığını, müvekkilinin çeklen nedeniyle herhangi bir borcu bulunmadığını belirterek, müvekkilinin keşidecisi olduğu, lehtarın ... Tic. A.ş. olduğu, muhatabın ... Banakası A.Ş. ... Şubesi olan ... No.lu 31.05.2020 ibraz tarihli 15.000,00 TL, ... No.lu 30.09.200 ibraz tarihli 15.000,00 TL, ... no.lu 30.10.020 ibraz tarihli 15.000,00 TL. ve Lehtarın ... Tic. A.ş. olduğu, muhatap bankanın ... A.ş. ... Şubesi olan ... no.lu 30.12.2020 ibraz tarihli 15.000,00 TL., bedelli çekler sebebiyle müvekkilinin davalılara borçlu olduğunun tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
SAVUNMA: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı iddiasındaki faktoring işlemlerinin hiçbir faturaya dayanmadığı iddiasının aksine, yapılan tüm işlemlerin faturaya dayalı olduğunu, sunduğumuz faktöring belgelerinden bunun açıkça anlaşılacağını, davacı bu çeklerin avans çeki olduğunu iddia etmişse de bu iddianın bağlayıcılığının olmadığını, diğer davalı ...’nın davacıya 165.000,00 TL. lık mal teslimi ve dolayısı ile kestiği faturanın sözkonusu olduğunu, çeklerin bu faturalardan kaynaklı borçların ödeme aracı olarak verilmediğini ve dolayısı ile avans olarak verildiğinin yazılı, objektif ve kesin delillerle ispatla yükümlü olduğunu, davaya konu çeklerin alınmasını gerektiren faktöring işleminin 6361 s. Yasaya uygun şekilde yapıldığını, 6361 sayılı yasa md. 9/2. Gereğince, devralınan çeklerin ciro zincirinin kontrol edildiğini, çeklerin alınmasını gerektiren alacağı doğuran faturaların tevsik edildiğini, çek bedellerinin, alacağı doğuran faturalardaki tutarlardaki tutarlarla uyumlu olup olmadığının kontrol edildiğini, faktoring işleminin usul ve yasaya uygun olduğunu belirterek, yetki itirazlarını kabulü ile; hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine, yargılama sırasında davacının kötü niyetinin subut bulması halinde dava değerinin %20’sinden aşağı olmamak üzere tazminata hükmedilmesi, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
KANITLAR VE GEREKÇE/
Dava, davacının davaya konu çekler sebebiyle davalıya borçlu olup olmadığının tespiti istemine ilişkindir.
Uyuşmazlığın, davaya konu çekler sebebiyle davalıya borçlu olup olmadığının tespiti noktasında toplandığı anlaşılmıştır.
Davacı vekili dava dilekçesinde; ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ...D.iş sayılı dosyasına, taraflara ait ticari defter ve kayıtlarına, banka kayıtlarına, ... Bankası Aş ... Şubesi ve ... Aş ... Şubesi kayıtlarına, tanığa ve yasal her türlü delil olarak dayanmıştır.
Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkil şirkete ait kayıtlara, Faktoring Sözleşmeleri ve Eklerine, davacı kayıtlarına, vergi dairesi kayıtlarına banka kayıtlarına, bilirkişi incelemesine, tanık beyanlarına, keşif, yemin ve her türlü delil olarak dayanmıştır.
... 28. İcra Dairesi’nin ... Esas sayılı takip dosyası celbedilerek dosya kapsamına kazandırılmıştır.
... Asliye Hukuk Mahkemesi'ne müzekkere yazılarak ... esas sayılı dosyasının bir örneği celbedilerek dosya kapsamına kazandırılmıştır.
... Vergi Dairesi'ne müzekkere yazılarak davacıya ait ... yıllarına ait BA-BS formları celbedilerek dosya kapsamına kazandırılmıştır.
Menemen Vergi Dairesi'ne müzekkere yazılarak dava dışı ... Aş'nin 2019-2020 yıllarına ait BA-BS formları celbedilerek dosya kapsamına kazandırılmıştır.
14.12.2022 tarihli bilirkişi raporunda, dava konusu çekler üzerinde yapılan incelemede çeklerin kambiyo yasalarına uygun biçim ve şekil şartlarında düzenlenmiş olduğu ve tarafların beyan ve itirazlarında da çeklerin şekil şartlarına yönelik bir itirazlarına rastlanılmadığı, davalı ...ş. ile yine ... Tic. A.Ş. arasında 07.05.2019 tarihinde imzalamış ve Factoring Sözleşmesi ile birlikte çalışmaya başlanılmış olduğunun cari hesap hareketlerinden görüldüğü, davalı ...nin sözleşme ile birlikte ... A.Ş.ne ait 0.9.2019 tarihli ara mizan, İmza sirküleri, Geçici vergi beyannamesi, faaliyet belgesi gibi şirketin faaliyette olduğunu, yetkililerinin kimler olduğunu, mali durumunu gösterir belgeler almış olduğu, ... Tic. A.Ş. de davaya konu çekleri keşidecisi davacı ... firmasından teslim almış ise de bu çeklere dayalı olarak açık faturalar düzenlemiş ise de konu faturaların davalı yana teslimini ve /veya herhangi bir mal / hizmet satışını irsaliye veya başkaca yazılı bir belge ile ispatlayamadığı yönünde görüş bildirildiği anlaşılmıştır.
Tüm dosya kapsamı, toplanan deliller birlikte değerlendirildiğinde; dava; İİK.nun 72. maddesi hükmüne dayalı olarak açılmış olup, davacının davalıya icra takibine dayanak alınan çeklerden dolayı borcunun bulunmadığının tespitine karar verilmesi istemine ilişkindir. İİK.nun 72/1. maddesinde; borçlu icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığının ispatı için menfi tespit davası açabilir düzenlemesi yer almaktadır. Davacı, davaya konu edilen 4 adet çekin keşidecisi olduğunu, verilen çekler karşılığı malların dava dışı lehdar tarafından kendilerine teslim edilmediğini beyanla menfi tespit isteminde bulunmuş; davalı ise çekin faktoring hukukuna uygun olarak ciro yoluyla temlik alındığını, iyiniyetli hamil olduğunu savunmuştur.
Dava konusu çeklerde davacının keşidecisi olduğu, lehtar ve 1.cirantasının dava dışı ... A.ş. olduğu, muhatabın ... Banakası A.Ş. ... Şubesi olan ... No.lu 31.05.2020 ibraz tarihli 15.000,00 TL, ... No.lu 30.09.200 ibraz tarihli 15.000,00 TL, ... no.lu 30.10.020 ibraz tarihli 15.000,00 TL. ve lehtarın ... Tic. A.ş. olduğu, yine muhatap bankanın ... A.ş. ... Şubesi olan ... no.lu 30.12.2020 ibraz tarihli 15.000,00 TL., bedelli 4 adet çek olduğu görülmektedir. Mahkememizce aldırılan 14.12.2022 tarihli bilirkişi raporunda, dava konusu çekler üzerinde yapılan incelemede çeklerin kambiyo yasalarına uygun biçim ve şekil şartlarında düzenlenmiş olduğu ve tarafların beyan ve itirazlarında da çeklerin şekil şartlarına yönelik bir itirazlarına rastlanılmadığı, davalı ...Ş. ile yine ...Tic. A.Ş. arasında 07.05.2019 tarihinde imzalamış ve Factoring Sözleşmesi ile birlikte çalışmaya başlanılmış olduğunun cari hesap hareketlerinden görüldüğü, ... Tic. A.Ş. nin davaya konu çekleri keşidecisi davacı ... firmasından teslim almış ise de bu çeklere dayalı olarak açık faturalar düzenlemiş ise de konu faturaların davalı yana teslimini ve /veya herhangi bir mal / hizmet satışını irsaliye veya başkaca yazılı bir belge ile ispatlayamadığı yönünde görüş bildirildiği anlaşılmıştır.
... Asliye Hukuk Mahkemesi ...E-...K sayılı ilamı incelendiğinde; davacının ..., davalısının ...Tic. A.Ş. olduğu, dava konusu çeklerin yer aldığı çekler yönünden davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verildiği, kararın istinaf edilmeksizin 15.04.2022 tarihinde kesinleştiği görülmüştür.
Somut uyuşmazlıkta; davacının keşidecisi olduğu dava konusu çeklerin ticari ilişki kapsamında dava dışı lehtar ... Tic. A.Ş.'na verdiği, ancak lehtarın çeklerin karşılığı mal teslimini yapmadığı, bu hususun ... Asliye Hukuk Mahkemesi ... E- ... K sayılı kesinleşen ilamı ile sabit olduğu, lehtarın davaya konu çekleri faktoring ilişkisi kapsamında dosyamızın davalısı faktoring şirketine ciro ve temlik ettiği, faktoring sözleşmesi alacağın temliki hükümlerini de içeren karma nitelikli bir sözleşme olduğu ve çek keşidecisi olan davacı ile lehtar arasındaki defilerin faktoring şirketine karşı da ileri sürülebileceği, çek karşılığı malların davacıya teslim edilmemesi karşısında çeklerin bedelsizliği durumunun ... Asliye Hukuk Mahkemesi ... E- ... K sayılı kesinleşen ilamı ile sabit olması karşısında davacının davaya konu çekler nedeniyle davalıya borçlu olmadığı sonuç ve kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM/ Gerekçesi yukarıda izah olunduğu üzere;
1-Davanın KABULÜ ile; Davacının ... Bankası A.Ş. ... Şubesine ait 31/05/2020 tarihli ... seri numaralı 15.000,00 TL bedelli çek, ... Bankası A.Ş. ... Şubesine ait 30/09/2020 tarihli 2012219 seri numaralı 15.000,00 TL bedelli çek, ... Bankası A.Ş. ... Şubesine ait 30/10/2020 tarihli ... seri numaralı 15.000,00 TL bedelli çek, ...bank ... Şubesine ait 30/12/2020 tarihli ... seri numaralı 15.000,00 TL bedelli çekler sebebiyle davalıya BORÇLU OLMADIĞININ TESBİTİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesap olunan 4.098,60-TL nispi karar ve ilam harcından, davacı taraftan peşin yatırılan 59,30-TL harcın mahsubu ile hazineye gelir kaydına, bakiye 3.980,00-TL karar harcının davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan ve (2) numaralı maddede mahsup edilen 59,30-TL harcın, davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T.'deki esaslara göre belirlenen 9.600,00-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 59,30-TL başvurma harcı, 1.250,00-TL bilirkişi masrafı ve 188,00-TL posta giderleri ve diğer giderler olmak üzere toplam 1.497,30-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Hukuk Muhakemeleri Yasasının 333.maddesi gereğince davacı tarafından yatırılan toplam .-TL gider avansından artan avans olması halinde, hüküm kesinleştiğinde ve talep edildiğinde davacıya iadesine,
Dair taraf vekillerinin huzurunda, kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde mahkememize verilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemeleri'nde istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi.05/04/2023
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı
*Bu belge 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu kapsamında elektronik imza ile imzalanmıştır.*