T.C.
İSTANBUL
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/276
KARAR NO: 2023/42
DAVA: Menfi Tespit
DAVA TARİHİ: 25/12/2015
KARAR TARİHİ: 19/01/2023
Mahkememizde görülmekte olan menfi tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalılardan ...adına ... ile davacı ...Şti.'nin SGK'lı çalışanı ... arasında ... Başkanlığı ...Müdürlüğü tarafından davacıya ihale edilen elektrik işi için 08/01/2016 tarihinde bir sözleşme imzalandığını, sözleşmenin 10. Maddesi gereği tüm faturaların müteahhlit firma olan davacı şirkete kesileceği ve karşılık olarak 10.000,00 TL değerinde 20/01/2015 tarihinde davalılardan ... şirketine çek keşide edildiğini, sözleşmenin imzalanması sonrasında geçen sürede davalı ... şirketinin işe başlamayacağını, çalışan ...'in davacı şirkete bildirmesi üzerine sözleşmenin iptali ve çeklerin iadesi hususunda 23/10/2015 tarihli sözleşme ile taraflar arasında anlaşma sağlandığını, yapılan sözleşmenin feshedilmiş olması nedeni ile doğmuş herhangi bir borcun doğmadığını, dolayısıyla ... ve ... şirketleri emrine keşide edilen çeklerin hukuki dayanağının ortadan kaltığını, çeklerin ödenmesi halinde ödenen tutarın tekrar davalılardan tahsil edilebileceğinin mümkün olmadığını beyan ederek çeklerin vadesinde bankaya sunulması halinde ödenmemesini ve çekler için davacı adına icra takibi yürütülmesinin engellenmesi yönünde teminat karşılığında ihtiyati tedbir kararı verilmesini, davacı şirketin davalılara karşı borçlu olmadığının tespiti ile söz konusu çeklerin geri verilmesini yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı ... A.Ş. vekili cevap dilekçesinde ve özetle; tedbir kararının kaldırılmasından bahisle davalının işbu davada üçüncü şahıs olduğunu ve dava konusu çeklerin üçüncü şahsın borcuna karşılık ciro yolu ile geçtiğini, davacı taraf ile diğer davalı arasında da sözleşmesel ve ticari ilişki olmadığını, davalının davacı ile bir ticari ilişkisinin bulunamadığını, dava konusu edilen çeklerin diğer davalının davalıya olan borcu nedeni ile davalıya teslim edildiğini, davacının menfi tespit davası açmasının mümkün olmadığını, dava konusu çeklerin dava dışı ...'in borcuna karşılık olarak diğer davalıya teslim edildiğini, davacının taraf olmadığını, sözleşme hükümlerine dayanarak hak iddia etmesinin mümkün olmadığını, sözleşme hükümleri ile çeklerin malzemelerin şantiyeye getirildiğinde verileceğinin hüküm altına alındığını, beyan ederek tedbir kararının kaldırılmasını ve davanın reddini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı yana yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalılar ... ve ...'ye usulüne uygun olarak dava dilekçesi ve duruşma günü tebliğ edilmiş, davalı taraflarca davaya herhangi bir cevap vermemiş ve mahkememizce yapılan açık duruşmalara da katılmamışlardır. Davalı tarafların HMK'nın 128/1. maddesi gereği dava dilekçesinde ileri sürülen vakıaların tamamını inkar etmiş sayılacakları tespit edilmiştir.
DELİLLER: Dosyada taraflarca bildirilen belgeler, ... A.Ş'nin 08/01/2016 tarihli yazı cevabı, ... A.Ş'nin 01/03/2016 tarihli yazı cevabı, ... A.Ş'nin 17/06/2016 tarihli yazı cevabı, ... Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü'nün 01/06/2017 tarihli yazı cevabı, ...bank A.Ş'nin 07/02/2019 tarihli yazı cevabı, ...bank A.Ş'nin 25/07/2022 tarihli yazı cevabı, faturalar bilirkişi raporu delil olarak değerlendirilmiştir.
Mahkememiz 29/03/2017 tarihli celse 4 nolu ara kararı gereğince, dosyanını bilirkişiye tevdi edilmesine karar verildiği ve Bilirkişi ... tarafından tarafların ticari defter ve kayıtları ile dosya kapsamının teknik değerlendirilmesi sonucu 28/06/2017 havale tarihli bilirkişi raporunda ve özetle; esas itibariyle çeklerin bilerek alındığını ve davacı zararına neden olunması konusunda kötü niyet veya ağır kusur anlamında ispat yükümlülüğünün davacı ... Ltd. Şti.'de olduğunun gözetildiğini, dava dışı ciranta ve çek hamillerinin düzgün bir ciro silsilesi ile dava konusu çekleri iktisap ettiklerinin anlaşıldığını ve dava konusu çeklerden kaynaklı tüm hakları kullanabileceklerini, diğer bir deyişle davacının somut olayda çek hamili 3. Kişilere karşı kambiyo taahhüdünün bulunduğu esas alınarak çekler üzerindeki takyidatın kaldırılmasının gerektiğini ve bu nedenle davacının davalılardan dava konusu çeklerin iadesine ilişkin talepte bulanamayacağı yönünde teknik değerlendirme yapıldığı görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
GEREKÇE: Dava, kıymetli evrak nedeniyle İİK'nın 72/1. Fıkrası uyarınca borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.
Mahkememizden verilen 30/01/2019 tarih ve 2015/1236 esas 2019/112 karar sayılı kararı İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesi'nin 15/02/2022 tarih 2019/806 esas 2022/316 karar sayılı ilamıyla kararın kaldırılmasına dair karar verilmiş ve dosya iş bu esas sırasına kaydı yapılarak yargılamaya devam edilmiştir.
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesi'nin 15/02/2022 tarih 2019/806 esas 2022/316 karar sayılı ilamında açıkça yer aldığı üzere:"...Davaya konu çeklerin keşidecisinin davacı, lehdarının davalılar ... A.Ş. ve ... Ltd. Şti. olduğu, hamilin çekleri ciro yoluyla iktisap eden dava dışı 3. kişiler olduğu, dayanak tarihsiz "İş sözleşmesi" başlıklı sözleşmenin ... adına ... ile dava dışı ... arasında imzalandığı, sözleşmenin konusunun ... Olgunlaştırma Enstitüsü’nün elektrik işinin davalı ... tarafından yapılması olduğu, ... imzalı yazıya göre davaya konu çeklerin ilgili lehdarlarına teslim edilmek üzere ...'e teslim edildiği, yine dosya içine sunulan ve altında ... ve ... imzaları bulunan 23/10/2015 tarihli "iş sözleşmesi iptali" başlıklı belgede taraflar arasında imzalanan iş sözleşmesinin feshedildiği dosyaya sunulan belge ve çeklerden anlaşılmaktadır.
Mahkemece davacı tarafından ispatlanamadığından davanın reddine karar verilmiş, davalılardan ... A.Ş. hariç diğer davalılar davaya cevap vermeyerek davayı inkar etmiştir. Buna göre ispat külfeti davacıda olup, davacı sözleşme ilişkisini ve davaya konu çekleri sözleşme nedeniyle keşide edip verdiğini, sözleşmenin feshedildiğini, çeklerin bedelsiz kaldığını ispat etmek durumundadır."
Mahkememizce istinaf kararı yarınca yargılama yapılması zorunludur. Bu nedenle de davalı ...'ye isticvap davetiyesi tebliğ edilmiş 30/06/2022 tarihli celseye şirket yetkilisi katılmamıştır. Bu durumda davaya konu davacı tarafça sunulan tarihsiz iş sözleşmesi başlıklı sözleşme altında ... kaşesi ile atılı bulunan imzanın şirket yetkilisine ait olduğu kabul edilmiştir. 23/10/2015 tarihli iş sözleşmesinin iptali başlıklı belge ile sözleşmenin feshedildiği anlaşılmakla sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre tasfiye yapılması gerektiği istinaf kararı uyarınca tespit edilmiştir. Bu nedenlerle de davacının davalılar ... ve Ticaret Ltd. Şti. ile ... hakkındaki davasının kabulü ile, davaya konu ... Şubesine ait keşidecisi ... olan, ... çek nolu 10/01/2016 tarihli 10.000,00 TL bedelli ve ... çek nolu 20/01/2016 tarihli 10.000,00 TL bedelli çekler nedeniyle davacının davalılar ... ve Ticaret Ltd. Şti. ile ...'e borçlu olmadığının tespitine, 20.000,00 TL'nin davalılar ... ve Ticaret Ltd. Şti. ile ...'den alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş, davacının çeklerin iadesi ve iptaline yönelik talebinin ise çeklerin ciro yoluyla dava dışı 3. Kişilere geçmiş olması nedeniyle reddine karar verilmiştir.
Davacının davalı ... ve Ticaret A.Ş. hakkındaki davası yönünden ise tarihsiz iş sözleşmesi başlıklı sözleşme ve 23/10/2015 tarihli iş sözleşmesinin iptali başlıklı belgede davalı ... ve Ticaret A.Ş.'nin imzasının bulunmaması, davacının bu davalının diğer davalılar ... ve Ticaret Ltd. Şti. ile ... ile birlikte hareket ettiği ve beraber eser sözleşmesi imzaladığınına yönelik herhangi bir delil sunamamış olması ayrıca dosyaya sunulan ... numaralı 1.062,00 TL bedelli, 207167 numaralı 6.858,54 TL bedelli ve ... numaralı 12.122,44 TL bedelli üç ayrı irsaliye faturalar itibariyle ...A.Ş. ile ... ve Ticaret Ltd. Şti. Arasında satım sözleşmesi ilişkisinin bulunduğu kanaati ile davacının bedelsizlik defisini TTK'nın 687/1. maddesi uyarınca iyiniyetli üçüncü kişi konumudaki davalı ... ve Ticaret A.Ş.'ye ileri süremeyeceği kanaatine varılmakla sübut bulmayan davalı ... ve Ticaret A.Ş. hakkındaki davanın reddine dair karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda izah olunduğu üzere;
1-Davacının davalılar ... ve Ticaret Ltd. Şti. ile ... hakkındaki davasının kabulü ile, davaya konu .. Şubesine ait keşidecisi ... olan, ... çek nolu 10/01/2016 tarihli 10.000,00 TL bedelli ve ... çek nolu 20/01/2016 tarihli 10.000,00 TL bedelli çekler nedeniyle davacının davalılar ... ve Ticaret Ltd. Şti. ile ...'e borçlu olmadığının tespitine, 20.000,00 TL'nin davalılar ... ve Ticaret Ltd. Şti. ile ...'den alınarak davacıya verilmesine, davacının çeklerin iadesi ve iptaline yönelik talebinin reddine,
2-Davacının davalı ... ve Ticaret A.Ş. hakkındaki davasının reddine,
3-492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince alınması gereken 1.366,20 TL nispi karar ve ilam harcınından, davacı taraftan peşin olarak alınan 341,55 TL harcın mahsubu ile hazineye gelir kaydına, bakiye 1.024,55 TL karar ve ilam harcının davalılar ... ve Ticaret Ltd. Şti. ve ...'den alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan 341,55TL peşin/nispi harç, 27,70 TL başvurma harcı, 600,00 TL bilirkişi raporları ücreti, 578,65 TL posta ve tebligat masrafları olmak üzere toplam 1.547,90 TL yargılama giderinin davalılar ... ve Ticaret Ltd. Şti. ve ...'den alınarak davacı tarafa verilmesine,
5-Davalı ... ve Ticaret A.Ş. tarafından yapılan posta ve tebligat gideri 6,50 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalı ... ve Ticaret A.Ş.'ye verilmesine,
6-Davalılar ... ve Ticaret Ltd. Şti. ve ... tarafından yapılan yargılama gideri ve yatırılan delil avansı bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
7-HMK'nun 333/1. maddesi gereğince varsa artan delil avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleşmesinden sonra yatıran ilgili tarafa iadesine,
7-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T. uyarınca belirlenen 9.200,00 TL vekalet ücretinin davalılar ... ve Ticaret Ltd. Şti. ile ...'den alınarak davacıya verilmesine,
8-Davalı ... ve Ticaret A.Ş. kendisini vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T. uyarınca belirlenen 9.200,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ... ve Ticaret A.Ş.'ye verilmesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafların yokluklarında, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMK'nın 341/2. fıkrası uyarınca 2 haftalık yasal süre içinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 19/01/2023
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır