T.C.
İSTANBUL
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2022/289 Esas
KARAR NO : 2025/174
DAVA : Tazminat
DAVA TARİHİ : 20/04/2022
KARAR TARİHİ : 13/03/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ...'nın borsada işlem yapan bir yatırımcı olduğunu, ...Anonim Şirketi'nin eşit dağılım metodu ile halka arz edildiği, halka arz işleminin ardından 15.04.2021 tarihinde ... isimli davalının elinde olmayan lotları satmak için sisteme satış emri girdiğini, bu emir doğrultusunda aracı kurum olan ... tarafından açığa satış işlemine izin verilmemesi gerekirken ...’nın satış emri doğrultusunda açığa satış işleminin gerçekleştiğini, yüklü miktarda yapılan açığa satış işlemi sonrasında hissenin tavan bozduğu ve yatırımcıların panik halinde satış yapmaya başladığını, kısa sürede çok sayıda satış işlemi gerçekleştiği için hem güven ortamının zedelendiği hem de davacının diğer yatırımcılar gibi zarara uğradığını, davalıların birlikte hareket etmek suretiyle kusurlu olarak gerçekleştirmiş oldukları haksız fiilleri sebebiyle Davacı ... tarafından hesaplanan zararın yaklaşık olarak 26.256,92 TL olduğunu, açığa satış işleminin yapıldığı güne ilişkin olarak davacının yapmış olduğu işlemlerin dava dilekçesi ekinde sundukları excel dosyasında detaylı olarak açıklandığını, buna göre, açığa satışın yapıldığı 15/04/2021 tarihinde, tavandan açığa satış yapılıp, ilk devre kesilmesinin gerçekleştiğini, bu sırada davacının açığa satış yapıldığını bilmemekle birlikte sağlıksız düşüş olarak durumu değerlendirip hisseye emir girdiğini, yine aynı gün, açığa satış yapıldığından habersiz, hisse tabana yaklaştığı için, maliyet düşürme mantığıyla hareket edip davacının alımlara devam ettiğini, ancak hissenin 15.04.2021 tarihinde tabana oturmak suretiyle, hiçbir geri dönüş ve satış imkanı da vermediğini, hissenin daha sonra taban taban gittiğini, olay günü açığa satış işleminin akabinde, hemen açıklama yapılması gerekirken bu açıklama dahi yapılmayıp davacının yatırımcı olarak yanıltıldığını, açıklamaların geç yapılmasının kelebek etkisi ile pek çok yatırımcının aynı anda hisseye satış emri göndermesine sebep olduğu, ...'in, aracı kurumlar nezdinde geçerli olan tüm bu altyapıya ve sistemsel sorumluluğa sahip olduğu, böyle bir hata olduğunda anında bildirimi yapması, yatırımcıları paniğe ve güvensizliğe sevk etmemesi gerektiği, akşam yapılan açıklamalarda, “sistemsel bir hatamız oldu” deyip bu işlemleri normal, sıradan bir olaymış gibi, kamuoyu nezdine sunmalarının, kabul edilemez bir yaklaşım biçimi olduğu, manipülasyon olduğunu, davacının 16/04/2021 tarihinde yapılan açıklamalar sonrasında SPK'nın işlemleri durdurma ihtimalinin olmasından ya da Şirketin & Aracı kurumun duruma müdahale etmesini beklediğinden, payların bir kısmını sattığını, ancak sonra zaten hissenin taban olduğunu, Davacının bir broker ya da anlık borsa takibi yapan biri olmadığını, kaldı ki "anında satsaydı, fırsat kollasaydı" gibi yapılan yorumların, borsa yatırımcısı olarak davacı için kabul edilebilir olmadığını, hissenin Cuma günü tabana oturmasıyla birlikte, Davacının zaten satmak istese de hisseleri satma imkanı bulunmadığından 19/04/2021 tarihinde ilk fırsatta hisseyi sattığını, davacının hisseyi sattıktan sonra, hisse fiyatının 10'lu seviyelere kadar indiğini, işbu haksız ve hukuka aykırı eylemler sebebiyle Sermaye Piyasası Kurulu'na taraflarınca 01/07/2021 tarihinde şikayette bulunulduğunu, Sermaye Piyasası Kurulu'nun şikayetlerini değerlendirerek ... tarihinde... sayılı Bülten'de kararını yayımladığını, kararda görüleceği üzere, "15.04.2021 tarihinde, ... tarafından Aracı Kurum aracılığıyla ... A.Ş. Pay piyasasında gerçekleştirilen usulsüz açığa satış işlemleri" sebebiyle "III-39.1 sayılı “Yatırım Kuruluşlarının Kuruluş ve Faaliyet Esasları Hakkında Tebliğ”in 24 üncü maddesi, Seri: V, No: 65 sayılı “Sermaye Piyasası Araçlarının Kredili Alım, Açığa Satış Ve Ödünç Alma ve Verme İşlemleri Hakkında Tebliğ”in 24 üncü ve 28 inci maddeleri ve Kurul Karar Organı’nın ... tarih ve ... sayılı Kararı." düzenlemelerine aykırılık teşkil ettiği için ... Anonim Şirketi'ne 5.765.701,85 TL idari para cezası verildiğini, Sermaye Piyasası Kurulu'nun sermaye piyasasının güven, açıklık ve kararlılık içinde çalışmasını ve tasarruf sahiplerinin yani yatırımcıların hak ve yararlarının korunmasını sağlamak amacıyla hareket ettiğini, yine aynı şekilde güven ortamının oluşturulmasının önemine binaen Sermaye Piyasası Kanununda da birtakım suçların düzenlendiği ve yatırımcıların korunmasının amaçlandığını, bu kapsamda düzenlenen suçlardan bir tanesinin de Sermaye Piyasası Kanunu 107/1. maddesinde yer alan İşlem Bazlı Piyasa Dolandırıcılığı suçu olduğunu,...Anonim Şirketi'nin yeni halka arz edilen bir şirket olduğu için hisselerinin açığa satış şeklinde satılmasının yasal mevzuata göre mümkün olmadığını, Davalı ... tarafından piyasayı bozacak şekilde elinde mevcut olmayan çok sayıda lotun satış emrinin verilmesi ve ardından davalı ... Aracı Kurumu’nun açığa satış yasağını dikkate almaksızın bu satışlara izin vermesinin Bülten kararında açıkça yazıldığı üzere mevzuata aykırı olduğunu, açıklandığı üzere ... ve ... aracı kurumunun, sermaye piyasası araçlarının fiyatlarına, arz ve taleplerine ilişkin olarak yanlış veya yanıltıcı izlenim uyandırmak amacıyla satım yaptığı ve emir verdikleri, bu kapsamda kanuni düzenlemelere aykırı işlem yapan davalıların kasıtlı ve kusurlu bir şekilde davacının zararının doğumuna sebebiyet verdikleri, dosyada bulunan diğer davalının kimlik bilgilerinin taraflarınca elde edilememiş olduğunu, diğer davalı ...' ya ait kimlik ve adres bilgilerinin, davalı ... LTD.ŞTİ. Firması tarafından bilindiğini belirterek davalılar tarafından haksız olarak yapılan eylemler sonucunda oluşan zararın haksız fiilin gerçekleştiği tarihten itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan alınarak müvekkile verilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP :Davalı ... Ltd. Şti vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın tamamıyla haksız ve yasal dayanaktan yoksun olduğunu, davacı tarafından zarar miktarının belirlenebilir durumda olduğunu, zarar miktarının dilekçede yaklaşık 26.256,92 TL olarak ileri sürüldüğünü ancak davayı 1.000,00 TL üzerinden açtığından, huzurdaki davada öncelikle eksik harcın ikmal edilmesi gerektiğini, davacının Davaya Konu Yaptığı Müşteri ...’nın 15.04.2021 tarihinde gerçekleştirdiği işlemin Davacının iddiası gibi SPK 107/1 maddesinde sayılan piyasa dolandırıcılığına ilişkin bir fiil olmayıp kasıt içermeyen, müşterinin sehven tekrarlı tuşa basmaktan kaynaklı fazla satış emri göndermiş olmasına dayalı bir işlem olduğunu, Sermaye Piyasası Kurulu'nun da davalı aracı kurum ya da müşteriye piyasa dolandırıcılığı ya da fiyatı bozan ya da etkileyen bir fiilden dolayı işlem tesis etmediğini, teknik olarak işlemi bir açığa satış işlemi olarak nitelediğini, buna ilişkin verilen haksız para cezasının iptali istemiyle ... 3. İdare Mahkemesinin ... E No’lu dosyasında dava açıldığını, 15.04.2021 tarihinde davalı şirket müşterisinin, aynı zamanda dosya davalısı ...’nın 14.04.2021 tarihinde 23,962 lot ... payı mevcut iken 15.04.2021 sabah 09:40’da yazmış olduğu alışlarla gerçekleşen 94,033 lotla birlikte portföyünde bulunan toplam 117,995 lot ... pay senedini kendi MKK sicil numarası ile kayıtlı müşteri e-broker sistemi üzerinden saat 10:00’da 20.30 TL limit fiyatla satışa yolladığı, ancak satış emrinin açılış işlemlerinin yoğunluğunda bir aksiliğe uğramaması için satış tuşuna birkaç saniye sıklıkta tekraren basması sonucu müşterinin ... hisse senedi satış emrinin maddi hatalı olarak 117.995 lot x 7 kez gerçekleştiğini, müşterinin tekrarlı emir iletiminden dolayı fazla sattığını fark ettiği 600,038 lotu bu sefer alış emri olarak sisteme 20.34 TL olarak geri girmesi sonucu emrini eşleşme seansında tavan fiyat olan 21.24 TL’ye iyileştirdiğini, ancak 20.30 TL fiyat kademesinin altındaki fiyatlardan işlemlerin başka yatırımcılar tarafından gerçekleştirilmesi üzerine pay senedinde borsanın ‘devre kesici’ sisteminin devreye girdiği, seansın sonlandırıldığını, müşterinin hatalı işleminin iptali için ...’ya başvurulduğu ancak iptal talebi borsa tarafından ilgili mevzuata uygun bulunmadığından kabul edilmediğini, SPK tarafından yapılan incelemede davalı Şirketin ‘iç kontrol’ eksikliğinin bulunmadığını, davacı yanın, davalı şirket müşterisi olmadığı, şirkette açılmış bir hesabının bulunmadığını ve davaya konu edilen davacı işlemlerinin davalı şirket hesaplarından gerçekleştirilmediğini, davacının bu işlemleri hangi tarihler arasında hangi aracı kurumdan gerçekleştirdiğine, 15.04.2021 tarihli sabah seansında (devre kesici ile sonlanan) işlem yapıp yapmadığına, yaptıysa lot adedi ve değeri ile ... işlemleri ile eşleşen bir işlemi bulunup bulunmadığına, eşleşen bir işlemi varsa ne kadar zarara uğradığına ilişkin bir bilgi vermediğini, davacının bu yöne ilişkin bir iddiası yani ...işlemleri ile ‘eşleşen’ bir işlemi bulunmadığından doğan bir zararının bulunmadığı sonucuna varıldığını, davacının, aldığı ... pay senetlerini16.04.2021 ve 19.04.2021 tarihlerinde kendi yatırım kararına bağlı olarak sattığını belirttiğine göre, davacının ... pay senetlerini karlı veya zararlı bedellerle alıp satmasının ...işlemleri ile eşleşen işlemlerden olmaması nedeniyle davaya konu ettiği ve kendi yatırım kararlarından kaynaklanan zarar sonucu doğuran borsa işlemlerinin ... işlemleri ile illiyet bağı bulunmadığından, yasal şartları oluşmayan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle, davacının iddia ettiği zarar ile müvekkili tarafından 15.04.2021 tarihinde gerçekleştirilen satım ve alım işlemleri bakımından müvekkiline kusur atfedilmesinin mümkün olmadığını, müvekkili tarafından 15.04.2021 tarihinde gerçekleştirilen satım ve alım işlemlerinin, müvekkilinin iradesi dışında aracı kurum tarafından şeffaf bilgilendirme yapılmamasından kaynaklı meydana geldiğini, makul gerekçeler dikkate alındığında davalının hiçbir şekilde piyasa bozucu herhangi bir eylemde bulunmadığının açıkça anlaşılacağını, zira alım ve satım işleminin tamamen aracı kurumun uygulamasından ve sistemsel hataya bağlı olarak uyarı dönüşü olmamasından kaynaklandığını, dolayısıyla hiçbir kastı olmadığı halde ve sonrasında şeffaf bir şekilde yapılan hatayı düzeltme gayreti içerisinde olduğu ve çok kısa bir süre içerisinde de düzeltilmesini sağladığı dikkate alındığında müvekkilinin ... şirketinin payına ilişkin arz ve talebi ile fiyatı hususunda yanıltıcı işlem yapmak suretiyle piyasa bozucu faaliyette bulunduğu iddiasının asla sübut bulmadığını, bir başka ifade ile, aracı kurumun ve sistemsel hatadan kaynaklı meydana gelen işlemin sorumluluğunun, iş ve işlemleri talimatlar doğrultusunda yerine getiren müvekkiline yükletilmesinin hakkaniyete ve ilgili mevzuata aykırılık teşkil ettiğini, davalının 02.04.2021 tarihinde 10800 no’lu hesabında bulunan 10.646.372,52-TL değerindeki 287.119 lot ... hissesini saat 10:00:26’da satmak istediğini ancak satış emrini göndermiş olmasına rağmen emrin gitmediğini, aynı emrin bir sorundan kaynaklanabileceği düşüncesiyle tekrar gönderdiğini, fakat yeniden emrinin iletilmemesi sorunu ile karşılaştığı, kontrol sisteminin yapılmak istenen söz konusu işleme izin vermediğini, bunun üzerine aracı kurum olan ... A.Ş.’den (...) yetkili birisi ile görüşme sağladığı ve tek işlem limitinin 10.000.000,00 TL olduğunu öğrendiği satış emri tutarının ise 10.646.372,52-TL olmasından dolayı sistem tarafından emrin reddedildiğinin davalıya şirket yetkilisi tarafından bildirildiğini, akabinde davalının işlemi gerçekleştirebilmek amacıyla ... Hisse İşlemleri Genel Müdürlüğü’ne tek işlem limitini arttırmak amacıyla 02.04.2021 yazılı talepte bulunduğunu, sunmuş olunan talepte sistemden tekrar red bildirimi almamak adına sadece tek işlem emir limitinin 10.000.000,00-TL’den 20.000.000,00-TL’ye çıkartılmasının, satış limitlerinin de buna göre düzenlenmesinin istenildiğini, bu arada davalı virmanlı satış şeklinde işlem gerçekleştirmeyi tercih etmediğinden bu yönde de herhangi bir talepte bulunmadığını, ancak aracı kurum olan ...tarafından tek işlem limitinin müvekkilinin talebi şeklinde artırılması işlemi ile birlikte sehven olduğu düşünülen virmanlı satış limiti tanımlanmasının gerçekleştirildiğini, ancak yapılan talep dışı bu hatalı işlem ile ilgili olarak ..tarafından davalıya virmanlı satış limiti tanıdığına ilişkin herhangi bir bildirim yapılmadığını, müvekkilinin tek emir limitinin 10.000.000,00-TL’den 20.000.000,00-TL’ye çıkarılmasından önce, satış emri gönderirken emrin gönderiminde sistemde hızlı hareket edebilmek adına işleme çoklu basmakta ve sistemden hata uyarısı alana kadar işlemlerini gerçekleştirmekte olduğunu, müvekkilinin portföyünde yer almayan payları satmaya çalıştığında ise, bu defa sistem tarafından “portföyünüzdeki miktar yeterli değildir!” şeklinde uyarı almakta olduğunu, daha önceki tarihlerde hisse satış emri iletmeye çalıştığı ancak portföydeki miktarın yetersiz olması nedeniyle işlem hatası aldığı sistem yanıtlarının ekte sunulduğunu, 15.04.2021 tarihinde ise müvekkilinin seans açılışından 20 saniye sonra ...nezdinde bulunan ... nolu hesabındaki 117.995 lot ... paylarını tavan kademesinden satmak amacıyla e-broker üzerinden emir yolladığı, bu emrin normal satış penceresinden iletilen emir olduğu, bu emri yolladığı esnada seans açılışındaki yoğunluktan kaynaklı verilerin sağlıklı gelmediği ve tavan kademesinin erimeye başladığı, yolladığı satış emrinin geri dönüş mesajı gelmemesi üzerine müvekkili emrin iletilmediğini düşündüğünü, sistemde bulunan stok miktarından fazlasını satmasına izin vermeyeceği düşüncesiyle tekrar satış emri yolladığını, fakat “tek emir limitinin” yükseltilmesi sırasında herhangi bir talebi bulunmadan ve bilgisi dışında virmanlı satış limitinin açılmasından ve bu yetkilendirmeden haberi olmadığından dolayı aynı emrin 6 kez borsaya ulaştığını, durumu fark eder etmez derhal hiçbir kar amacı gütmeksizin fazla satmış olduğu 600.038 lotu almak için, tavan fiyat olan 21,24 TL’ye alış emri girdiği, böylece işlemin gerçekleştiği ve pozisyonun kapandığını, bu nedenle de fazladan satmış olduğu 600.038 lotun virmanlı satış değil, sistemsel sorun nedeniyle müvekkilinin iradesi dışında gerçekleşmiş hatalı bir işlem olduğunu, aynı gün içerisinde ...’e yazılı olarak hatalı işlem bildiriminde bulunduğunu, bu tür istenmeyen hataların olmaması için hiçbir talebi olmamasına rağmen kendisine haberi olmadan tanımlanan Virmanlı Satış limitinin kapatılmasını talep ettiğini, E-broker sistemi üzerinden 117.995 adet ... payını satmak amacıyla gönderilen emrin normal satış penceresi üzerinden iletildiği, satış emri dışında virmanlı satış tuşu gibi farklı bir seçenek işaretlemediğini, normal satım emri ilettiği, ekte sunduğumuz belgeden de görüleceği üzere virmanlı satış seçeneğinin de bulunmadığını, müvekkilinin fazladan satmış olduğu 600.038 adet ... payını almak için bu miktarda alım emri ilettiğini, işlemlerin gerçekleştiği ve pozisyonun da kapandığı, 600.038 adetlik fazladan satışın hatalı olarak gerçekleştiği ve müvekkilinin virmanlı satış yapma iradesi ile hareket etmediği, virmanlı satış yetkisi olmadığını düşündüğü için ilettiği 117.995 adetlik satış emrinin borsaya gitmediğini ve sistemsel kontrol olduğunu düşünerek aynı emri birkaç kere ilettiği ve dolayısıyla satış işleminin tamamen sistemsel sorunlardan kaynaklı gerçekleştiğini, Piyasa Bozucu Eylemler Tebliği'nin ''Emir veya işlemlere ilişkin piyasa bozucu eylemler'' başlıklı 5/1 maddesi hükmünden de anlaşılacağı üzere, makul bir gerekçe ile açıklanması mümkün olmayan satışlar ve fiyat düşürücü/yükseltici fillerin piyasa bozucu faaliyet kapsamına alındığını, müvekkilinin yaşadığı olayda ise müvekkilinin hiçbir kusuru olmaksızın aracı kurumun şeffaf bilgilendirme yapmaksızın ve gerekli dönüşü sağlamaksızın aberi olmadan açığa satış kutusunu aktif hale getirmek suretiyle satışa neden olunduğu dikkate alındığında, makul ve açıklandığı şekliyle makul ve hukuki gerekçenin söz konusu olduğu, bilahare yukarıda detaylıca anlatıldığı üzere işbu davada müvekkiline husumet yöneltilmesinin haksız ve mesnetsiz olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE : Dava, hisse senedi satışı işleminden kaynaklanan tazminat talebine ilişkindir.
Dosyada tarafların bildirdiği belgeler, ... 9. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin...esas sayılı dosyası, ... 3. İdare Mahkemesi'nin... esas sayılı dosyası, hisse senedi alış-satış işlem kayıtları hesap hareketleri ve bilirkişi raporları delil olarak değerlendirilmiştir.
HMK'nın 266/1. maddesi gereği dosyanın bankacılık ve finans uzmanı bir bilirkişiye tevdi ile mahkememizce toplanan deliller ve tüm dosya kapsamı incelenmek suretiyle; davacının davalı ... A.Ş.'nin müşterisi olan diğer davalı ...'nın dava dışı ...A.Ş.'nin hisse senedinin satışı işleminden dolayı zarar görüp görmediği, davacının zararı bulunup bulunmadığı, var ise miktarının ne olduğu, davacının zararıyla davalı ...'nın eylemi arasında illiyet bağı bulunup bulunmadığı hususlarında hazırlanan 15/02/2024 tarihli bilirkişi raporunda, davalı ...'nın işlemlerinin Sermaye Piyasası Kurulu (SPK)'nun düzenlemelerine aykırılık sebebiyle Sermaye Piyasası Kanunu çerçevesinde yaptırıma tabi olduğu, piyasada açığa satış olsun ya da olmasın, yüklü bir miktarda yapılacak satışın fiyat düşürücü etkisinin mutlaka olacağı, bu etkinin büyüklüğünün piyasadaki alıcılar ve satıcıların tercihlerine göre, satışı yapılan pay miktarının büyüklüğüne de bağlı olarak değişebileceği, davacının ... payını ...'da satın aldığı ve Borsa'da sattığı ve bu işlemler sonucunda davacının 26.256,92 TL zarar ettiği, huzurdaki dosya bakımından, davalı ...'nın satışının usulüne uygun işlem girişi yapmadan, usulsüz olarak gerçekleştirilen açığa satış yerine, kendi elinde ve sahip olduğu payların satışı şeklinde olmuş olması halinde de 707.970 lot pay satışının ... piyasasının satışın yapıldığı 15.04.2021 tarihindeki durumuna göre fiyat düşürücü etkisinin olmayacağını söylemenin, piyasa işleyiş kuralları bakımından, mümkün olmadığı, davacı tarafın açığa satış yapıldıktan sonra kelebek etkisinden de bahsederek diğer yatırımcıların kararlarının geç açıklamadan olumsuz etkilendiğini ve satış dalgasının geldiğini iddia ettiği, davacı tarafın bu iddialarını test edecek ve teyit edecek bir veriye dosyada ulaşılamadığı bildirilmiştir.
Dosyanın kök raporu hazırlayan bilirkişiye tevdii ile taraf vekillerinin itirazları değerlendirilerek alacak talebi yönünden sonuç bedelin tek bir tabloda bir araya getirilmek ev itirazları karşılar nitelikte gerekçelendirmek ile 06/06/2024 tarihli celsenin (1) numaralı arar karar gereği dosyaya kazandırılan evrakı tetkik etmek suretiyle hazırlanan 10.02.2025 tarihli bilirkişi ek raporunda; Kök Raporda yapılan tespitleri ve değerlendirmeleri değiştirmeyi gerektirecek yeni bilgi veya belge dosyaya girmediğinden Kök Rapordaki sonuçları değiştirmeyi gerektirecek yeni delilin ortaya çıkmadığı bildirilmiştir.
Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, tarafların bildirdiği belgeler, ... 9. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyası, ... 3. İdare Mahkemesi'nin... esas sayılı dosyası, hisse senedi alış-satış işlem kayıtları hesap hareketleri 15/02/2024 tarihli bilirkişi raporu, 10/02/2025 tarihli ek bilirkişi raporu, dosya kapsamına alınan müzekkere cevapları, taraf vekillerinin duruşmadaki beyanları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacı vekilince sunulan dava dilekçesinde; davacı ...'nın borsada işlem yapan bir yatırımcı olduğu, ...Taşımacılık Anonim Şirketi'nin eşit dağılım metodu ile halka arz edildiği, halka arz işleminin ardından 15.04.2021 tarihinde ... isimli davalının elinde olmayan lotları satmak için sisteme satış emri girdiği, bu emir doğrultusunda aracı kurum olan ... tarafından açığa satış işlemine izin verilmemesi gerekirken ...’nın satış emri doğrultusunda açığa satış işleminin gerçekleştiği, yüklü miktarda yapılan açığa satış işlemi sonrasında hissenin tavan bozduğu ve yatırımcıların panik halinde satış yapmaya başladığı, kısa sürede çok sayıda satış işlemi gerçekleştiği için hem güven ortamının zedelendiği hem de davacının diğer yatırımcılar gibi zarara uğradığı, davalıların birlikte hareket etmek suretiyle kusurlu olarak gerçekleştirmiş oldukları haksız fiilleri sebebiyle davacı ...'nın 26.256,92 TL zarara uğradığı, açığa satışın yapıldığı 15/04/2021 tarihinde, tavandan açığa satış yapılıp, ilk devre kesilmesinin gerçekleştiği, bu sırada davacının açığa satış yapıldığını bilmemekle birlikte sağlıksız düşüş olarak durumu değerlendirip hisseye emir girdiği, yine aynı gün, açığa satış yapıldığından habersiz, hisse tabana yaklaştığı için, maliyet düşürme mantığıyla hareket edip davacının alımlara devam ettiği, ancak hissenin 15.04.2021 tarihinde tabana oturmak suretiyle, hiçbir geri dönüş ve satış imkanı da vermediği, olay günü açığa satış işleminin akabinde, hemen açıklama yapılması gerekirken bu açıklama dahi yapılmayıp davacının yatırımcı olarak yanıltıldığı, açıklamaların geç yapılmasının kelebek etkisi ile pek çok yatırımcının aynı anda hisseye satış emri göndermesine sebep olduğu,... Değerler'in, aracı kurumlar nezdinde geçerli olan tüm bu altyapıya ve sistemsel sorumluluğa sahip olduğu, böyle bir hata olduğunda anında bildirimi yapması, yatırımcıları paniğe ve güvensizliğe sevk etmemesi gerektiği ve davacının uğradığı zararlardan sorumlu olduğu vakıalarına dayanıldığı, davalı ... A.Ş vekilince sunulan cevap dilekçesinde ise; davacının davaya konu yaptığı müşteri ...’nın 15.04.2021 tarihinde gerçekleştirdiği işlemin davacının iddiası gibi SPK 107/1 maddesinde sayılan piyasa dolandırıcılığına ilişkin bir fiil olmayıp kasıt içermeyen, müşterinin sehven tekrarlı tuşa basmaktan kaynaklı fazla satış emri göndermiş olmasına dayalı bir işlem olduğu, Sermaye Piyasası Kurulu'nun da davalı aracı kurum ya da müşteriye piyasa dolandırıcılığı ya da fiyatı bozan ya da etkileyen bir fiilden dolayı işlem tesis edilmediği, teknik olarak işlemi bir açığa satış işlemi olarak nitelendiği, buna ilişkin verilen haksız para cezasının iptali istemiyle ... 3. İdare Mahkemesinin ...E No’lu dosyasında dava açıldığı, 15.04.2021 tarihinde davalı şirket müşterisinin, aynı zamanda dosya davalısı ...’nın 14.04.2021 tarihinde 23,962 lot ... payı mevcut iken 15.04.2021 sabah 09:40’da yazmış olduğu alışlarla gerçekleşen 94,033 lotla birlikte portföyünde bulunan toplam 117,995 lot ... pay senedini kendi MKK sicil numarası ile kayıtlı müşteri e-broker sistemi üzerinden saat 10:00’da 20.30 TL limit fiyatla satışa yolladığı, ancak satış emrinin açılış işlemlerinin yoğunluğunda bir aksiliğe uğramaması için satış tuşuna birkaç saniye sıklıkta tekraren basması sonucu müşterinin ... hisse senedi satış emrinin maddi hatalı olarak 117.995 lot x 7 kez gerçekleştiği, müşterinin tekrarlı emir iletiminden dolayı fazla sattığını fark ettiği 600,038 lotu bu sefer alış emri olarak sisteme 20.34 TL olarak geri girmesi sonucu emrini eşleşme seansında tavan fiyat olan 21.24 TL’ye iyileştirdiği, ancak 20.30 TL fiyat kademesinin altındaki fiyatlardan işlemlerin başka yatırımcılar tarafından gerçekleştirilmesi üzerine pay senedinde borsanın ‘devre kesici’ sisteminin devreye girdiği, seansın sonlandırıldığı, müşterinin hatalı işleminin iptali için ...’ya başvurulduğu ancak iptal talebi borsa tarafından ilgili mevzuata uygun bulunmadığından kabul edilmediği, SPK tarafından yapılan incelemede davalı Şirketin ‘iç kontrol’ eksikliğinin bulunmadığı, davacı yanın, davalı şirket müşterisi olmadığı, şirkette açılmış bir hesabının bulunmadığı ve davaya konu edilen davacı işlemlerinin davalı şirket hesaplarından gerçekleştirilmediği, davacının bu işlemleri hangi tarihler arasında hangi aracı kurumdan gerçekleştirdiğine, 15.04.2021 tarihli sabah seansında işlem yapıp yapmadığına, yaptıysa lot adedi ve değeri ile ... işlemleri ile eşleşen bir işlemi bulunup bulunmadığına, eşleşen bir işlemi varsa ne kadar zarara uğradığına ilişkin bir bilgi vermediği, davacının, aldığı ... pay senetlerini16.04.2021 ve 19.04.2021 tarihlerinde kendi yatırım kararına bağlı olarak sattığını belirttiğine göre, davacının ... pay senetlerini karlı veya zararlı bedellerle alıp satmasının ... işlemleri ile eşleşen işlemlerden olmaması nedeniyle davaya konu ettiği ve kendi yatırım kararlarından kaynaklanan zarar sonucu doğuran borsa işlemlerinin ... işlemleri ile illiyet bağı bulunmadığı vakıalarına isnat edildiği, davalı ... vekilince sunulan cevap dilekçesinde ise; davacının iddia ettiği zarar ile müvekkili tarafından 15.04.2021 tarihinde gerçekleştirilen satım ve alım işlemleri bakımından müvekkiline kusur atfedilmesinin mümkün olmadığı, müvekkili tarafından 15.04.2021 tarihinde gerçekleştirilen satım ve alım işlemlerinin, müvekkilinin iradesi dışında aracı kurum tarafından şeffaf bilgilendirme yapılmamasından kaynaklı meydana geldiği, makul gerekçeler dikkate alındığında davalının hiçbir şekilde piyasa bozucu herhangi bir eylemde bulunmadığının açıkça anlaşılacağı, zira alım ve satım işleminin tamamen aracı kurumun uygulamasından ve sistemsel hataya bağlı olarak uyarı dönüşü olmamasından kaynaklandığı, dolayısıyla hiçbir kastı olmadığı halde ve sonrasında şeffaf bir şekilde yapılan hatayı düzeltme gayreti içerisinde olduğu ve çok kısa bir süre içerisinde de düzeltilmesini sağladığı dikkate alındığında müvekkilinin ... şirketinin payına ilişkin arz ve talebi ile fiyatı hususunda yanıltıcı işlem yapmak suretiyle piyasa bozucu faaliyette bulunduğu iddiasının asla sübut bulmadığı, davalının 02.04.2021 tarihinde 10800 no’lu hesabında bulunan 10.646.372,52-TL değerindeki 287.119 lot ... hissesini saat 10:00:26’da satmak istediğini ancak satış emrini göndermiş olmasına rağmen emrin gitmediğini, aynı emrin bir sorundan kaynaklanabileceği düşüncesiyle tekrar gönderdiğini, fakat yeniden emrinin iletilmemesi sorunu ile karşılaştığı, kontrol sisteminin yapılmak istenen söz konusu işleme izin vermediğini, bunun üzerine aracı kurum olan ... A.Ş.’den (...) yetkili birisi ile görüşme sağladığı ve tek işlem limitinin 10.000.000,00 TL olduğunu öğrendiği satış emri tutarının ise 10.646.372,52-TL olmasından dolayı sistem tarafından emrin reddedildiğinin davalıya şirket yetkilisi tarafından bildirildiği, akabinde davalının işlemi gerçekleştirebilmek amacıyla ... Hisse İşlemleri Genel Müdürlüğü’ne tek işlem limitini arttırmak amacıyla 02.04.2021 yazılı talepte bulunulduğu, sunmuş olunan talepte sistemden tekrar red bildirimi almamak adına sadece tek işlem emir limitinin 10.000.000,00-TL’den 20.000.000,00-TL’ye çıkartılmasının, satış limitlerinin de buna göre düzenlenmesinin istenildiği, bu arada davalı virmanlı satış şeklinde işlem gerçekleştirmeyi tercih etmediğinden bu yönde de herhangi bir talepte bulunulmadığı, ancak aracı kurum olan ...tarafından tek işlem limitinin müvekkilinin talebi şeklinde artırılması işlemi ile birlikte sehven olduğu düşünülen virmanlı satış limiti tanımlanmasının gerçekleştirildiği, ancak yapılan talep dışı bu hatalı işlem ile ilgili olarak ...tarafından davalıya virmanlı satış limiti tanıdığına ilişkin herhangi bir bildirim yapılmadığı, müvekkilinin tek emir limitinin 10.000.000,00-TL’den 20.000.000,00-TL’ye çıkarılmasından önce, satış emri gönderirken emrin gönderiminde sistemde hızlı hareket edebilmek adına işleme çoklu basmakta ve sistemden hata uyarısı alana kadar işlemlerini gerçekleştirmekte olduğu, müvekkilinin portföyünde yer almayan payları satmaya çalıştığında ise, bu defa sistem tarafından “portföyünüzdeki miktar yeterli değildir!” şeklinde uyarı almakta olduğu, daha önceki tarihlerde hisse satış emri iletmeye çalıştığı ancak portföydeki miktarın yetersiz olması nedeniyle işlem hatası aldığı, 15.04.2021 tarihinde ise müvekkilinin seans açılışından 20 saniye sonra...nezdinde bulunan 10800 nolu hesabındaki 117.995 lot ... paylarını tavan kademesinden satmak amacıyla e-broker üzerinden emir yolladığı, bu emrin normal satış penceresinden iletilen emir olduğu, bu emri yolladığı esnada seans açılışındaki yoğunluktan kaynaklı verilerin sağlıklı gelmediği ve tavan kademesinin erimeye başladığı, yolladığı satış emrinin geri dönüş mesajı gelmemesi üzerine müvekkili emrin iletilmediğini düşündüğü, sistemde bulunan stok miktarından fazlasını satmasına izin vermeyeceği düşüncesiyle tekrar satış emri yollanıldığı, fakat “tek emir limitinin” yükseltilmesi sırasında herhangi bir talebi bulunmadan ve bilgisi dışında virmanlı satış limitinin açılmasından ve bu yetkilendirmeden haberi olmadığından dolayı aynı emrin 6 kez borsaya ulaştığı, durumu fark eder etmez derhal hiçbir kar amacı gütmeksizin fazla satmış olduğu 600.038 lotu almak için, tavan fiyat olan 21,24 TL’ye alış emri girdiği, böylece işlemin gerçekleştiği ve pozisyonun kapandığı, bu nedenle de fazladan satmış olduğu 600.038 lotun virmanlı satış değil, sistemsel sorun nedeniyle müvekkilinin iradesi dışında gerçekleşmiş hatalı bir işlem olduğu ve müvekkilinin bu işlemler sebebiyle kusurunun veya kastının bulunmadığı vakıalarına isnat edildiği, taraflar arasındaki temel uyuşmazlık noktalarının davalı ... tarafından 15/04/2021 tarihinde gerçekleştirilen açığa satış işlemleri sebebiyle davacının ve diğer yatırımcıların kelebek etkisi sebebiyle zarar görüp görmediği, zarar oluşmuş ise miktarı ve oluşan zarardan davalı ... ile aracı kurum olan diğer davalı ...A.Ş'nin sorumluluğu bulunup bulunmadığı, sorumlu bulunuyorlar ise sorumlu oldukları miktar hususlarından kaynaklandığı anlaşılmaktadır.
Dosyada mübrez belgelerden; davalı ...'nın işlemlerinin Sermaye Piyasası Kurulu (SPK)'nun düzenlemelerine aykırılık sebebiyle Sermaye Piyasası Kanunu çerçevesinde yaptırıma tabi olduğu, piyasada açığa satış olsun ya da olmasın, yüklü bir miktarda yapılacak satışın fiyat düşürücü etkisinin mutlak surette olacağı, bu etkinin büyüklüğünün piyasadaki alıcılar ve satıcıların tercihlerine göre, satışı yapılan pay miktarının büyüklüğüne de bağlı olarak değişebileceği, davacının ... payını ...'da satın aldığı ve Borsa'da sattığı ve bu işlemler sonucunda davacının 26.256,92 TL zarar ettiği, huzurdaki dosya bakımından, davalı ...'nın satışının usulüne uygun işlem girişi yapmadan, usulsüz olarak gerçekleştirilen açığa satış yerine, kendi elinde ve sahip olduğu payların satışı şeklinde olmuş olması halinde de 707.970 lot pay satışının ... piyasasının satışın yapıldığı 15.04.2021 tarihindeki durumuna göre fiyat düşürücü etkisinin olmayacağını söylemenin, piyasa işleyiş kuralları bakımından, mümkün olmadığı, davacı tarafın açığa satış yapıldıktan sonra kelebek etkisinden de bahsederek diğer yatırımcıların kararlarının geç açıklamadan olumsuz etkilendiğini ve satış dalgasının geldiğini iddia ettiği, davacı tarafın bu iddialarını test edecek ve teyit edecek bir veriye dosyada ulaşılamadığı, davacının cari hesabındaki kar veya zararlı işlemlerinden dolayı davalı ... A.Ş ile davalı ...'nın kusur ve sorumluluğunun bulunmadığı, dava konusu işlemlerin gerçekleşmesinde ve oluşan zararda davalıların doğrudan bir bağlantısının başka bir anlatımla oluşan zarar ile davalı eylemleri arasında illiyet bağının bulunmadığı, kanaatine varılmıştır. Mahkememizce aldırılan 15/02/2024 tarihli bilirkişi raporu ile 10/02/2025 tarihli ek bilirkişi raporlarının denetime açık, yeterli, objektif ve hüküm kurmaya elverişli olmaları gerekçeleriyle anılan bilirkişi raporlarına itibar edilmiştir. 10/02/2025 tarihli ek bilirkişi raporuna davacı vekilinin teknik nitelikte olmayan itirazlarının dosya kapsamı ile örtüşmemesi de dikkate alınarak davacı vekilinin dosya kapsamındaki itirazlarına itibar edilmemiştir. TMK'nın 6. maddesinin "Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür." hükmünü havi olduğu ve yine HMK'nın 190. maddesinin "İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir. Kanuni bir karineye dayanan taraf, sadece karinenin temelini oluşturan vakıaya ilişkin ispat yükü altındadır. Kanunda öngörülen istisnalar dışında, karşı taraf, kanuni karinenin aksini ispat edebilir." hükmünü havi olduğu, TMK'nın 6. Maddesi ile HMK'nın 190. Maddesi uyarınca huzurdaki davada ispat yükünün davacı taraf üzerinde bulunduğu, davacı tarafın zararın ve alacağın varlığına dair üzerinde bulunan ispat yükünü yerine getiremediği, davacının davalıların davacı zararına birlikte hareket ettiği ve zararın oluşumunda doğrudan bağlantıları ile illiyet bağının bulunduğu hususlarını ispat edemediği kanaatine varılmakla; dosyaları kapsamında toplanan tüm deliller dikkate alınarak, davacı tarafça ileri sürülen vakıaların sübuta etkili delillerle ispat edilemediği değerlendirilerek davanın reddine, karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki gibi hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda izah olunduğu üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince alınması gereken 615,40-TL maktu karar ve ilam harcının davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Davalılar kendisini vekille temsil ettirdiğinden reddedilen miktar üzerinden, karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T.'deki esaslara göre belirlenen 1.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalılara verilmesine,
5-İstanbul Arabuluculuk Bürosu tarafından ileride haksız çıkacak taraftan alınmak üzere suçüstü ödeneğinden karşılanan 1.360,00-TL arabuluculuk tarife bedelinin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
6-Artan gider/delil avansından artan avans olması halinde, hüküm kesinleştiğinde ve talep edildiğinde yatırana iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, yüzlerine karşı, HMK'nın 341/2. maddesi uyarınca miktar itibariyle(davacının uğradığı iddia edilen toplam zararın miktarı 26.256,92 TL olup 40.000,00 TL'yi aşmadığından) KESİN olmak üzere karar verildi.13/03/2025
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır
*Bu belge 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu kapsamında elektronik imza ile imzalanmıştır.*