T.C.
İSTANBUL
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2022/298 Esas
KARAR NO : 2025/45
DAVA : 6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktöring Ve Finansman Şirketleri Kanunundan Kaynaklanan (Alacak)
DAVA TARİHİ : 22/04/2022
KARAR TARİHİ : 23/01/2025
Mahkememizde görülmekte olan 6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktöring Ve Finansman Şirketleri Kanunundan Kaynaklanan (Alacak) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ -İSTEM /
Davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle; taraflar arasında 21.02.2018 tarihinde, ... sözleşme numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesi imzalandığını, işbu sözleşmeye istinaden 1 adet 2005 model, ... Marka, ... seri no.lu, ... Motor seri nolu, ... Şasi seri nolu, .. tipinde, ... plakalı Mobil Vinç ve Aksamlarının kiralandığını, müvekkili şirketin ödeme zorluğuna düşmesi nedeniyle sözleşmeye konu makinenin davalı şirkete iade edildiğini ve iade edilen makinanın davalı şirket tarafından üçüncü kişiye satıldığını, sözleşmenin 46.maddesi uyarınca satış bedelinin müvekkili şirketin borçlarına mahsup edilerek kalan miktarın müvekkili şirkete ödenmesi gerektiğini, her ne kadar taraflarınca ... 24.Noterliğinin... tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile satış bedeli farkının talep edildiğini, davalı şirket tarafından gönderilen cevabi ihtarnamede müvekkili şirketin muaccel borçlarının bulunduğunun bildirildiğini iddia ettiğini ve taraflarına ödeme yapılmadığından işbu davayı ikame etme zorunluluklarının hasıl olduğunu beyanla bilirkişi marifetiyle tespit edilecek miktar üzerinden dava değerini arttırma hakları saklı kalmak kaydıyla belirsiz alacak davası olarak kabulü ile 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu ve finansal kiralama sözleşmesinin açık hükmü uyarınca finansal kiralama sözleşmesine konu makinenin üçüncü kişiye satışı sebebiyle satış bedeli farkının dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte taraflarına verilmesine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA /
Davalı vekili cevap dilekçesinde ve özetle; taraflar arasında akdedilen Finansal Kiralama Sözleşmesi usul ve yasaya uygun olarak feshedilmiş ve ... 13.Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası ile malın iadesine karar verildiğini, ... 13.Asliye Tİcaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasının 22/11/2021 tarihli ara kararı ile müvekkili şirkete tasarruf yetkisi verildiğini, sözleşmeye konusu malın release bedeli 6361 sayılı yasanın 33.maddesi gereğince muhatabın finansal kiralama borçlarının tümünün karşılanmasına yetmemiş, release bedelinin mahsubundan sonra kiracının halen müvekkili şirkete borç bakiyesi bulunduğunu, davacının, müvekkili şirkete olan borç bakiyesini bizzat bilmesine ve satış(release) bedeli ile mahsubu halinde kalan borç bakiyesi yasal mevzuata uygun ve denetimler çerçevesinde faaliyet gösteren müvekkil şirketin cari kayıtları ile sabit olmasına rağmen borçlu bulunan davacının huzurdaki davayı ikame ettiğini beyanla haksız ve hukuki dayanaktan yoksun açılan davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
KANITLAR /
Taraflarca gösterilen deliller toplanmış, taraf şirketlerin ... kayıtları çıkartılarak dosyamız arasına alınmış, ... 13.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas ve ... 3.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... D. İş dosyaları UYAP üzerinden celp edilerek dosyamız arasına alınmış, davalı tarafın ticari defter ve belgeleri ile dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak bilirkişi raporları alınmıştır.
Mahkememizin 26/01/2023 tarihli duruşmasının (4) numaralı ara kararı ile; ''...davacının iddiası, davalının savunması, mahkememizce toplanan deliller ve tüm dosya kapsamı incelenmek suretiyle; finansal kiralama sözleşmesi kapsamında hangi makine, ekipman ve eşyaların belirlenerek değerleri ve davalı tarafça satılıp satılmadıkları, kiraya verilip verilmedikleri, satılmış veya kiraya verilmiş ise bedelleri, finansal kiralama sözleşmesi kapsamında davalı tarafça ödeme yapılıp yapılmadığı, yapılmış ise tarih ve miktarları ile ön inceleme duruşmasında tespit edilen uyuşmazlıkların halli için denetime açık olarak tespiti hususlarında..." rapor tanzimine dair karar verilmiş ve işbu doğrultuda Makine Mühendisi ... ve Banka ve Muhasebe-Finans Uzmanı ... tarafından tanzim edilen 19/06/2023 tarihli bilirkişi heyet raporunda özetle;
-Davalı ...Ş ile davacı .... Ltd. Şti. arasında; Finansal Kurumlar Birliği nezdinde... tarih, ... tescil numarası ile tescilli ... tarihli ... sözleşme numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesi akdedilmiş olduğu, sözleşmenin ödeme planı değişikliğine yönelik ... tarih, ...tescil numarası ile Tadil Sözleşmesi imzalanmış olduğu,
-Kiralamanın konusunu; “1 adet 2005 model ... marka ... seri nolu ... motor seri no.lu ... şasi seri nolu... tipinde ... plakalı Mobil Vinç” oluşturduğu,
-Davacı kiracıdan iade alınan malın release sözleşmesine konu edildiği, davalı şirket ile dava dışı ...Tic. A.Ş. arasında ... nezdinde ... tarih ... tescil numarası ile tescilli ... tarihli .. sözleşme numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesinin akdedilmiş olduğu, sözleşmeye konu mal bedelinin 175.000,00- EUR = 2.607.500,00-TL olarak belirlenmiş olduğu,
-Davalı ... Şirketinin ticari defterlerinde davacı kiracı şirketin; ... no.lu Sözleşmeden:
10.12.2020 ihtarname tarihi itibariyle davacı kiracı şirketin temerrüt faizi hariç 140.625,52 TL kira borcu bulunduğu, ihtarnamede verilen kanuni süre içerisinde kiracı şirket tarafından 11.12.2020 tarihinde 25.000,00 TL kısmi ödeme yapılmış olduğu, kanuni süre sonu itibarıyla halen 233.531,96 TL borçlu durumda olduğu,
... no.lu Sözleşmeden;
22.03.2021 ihtarname tarihi itibariyle davacı kiracı şirketin temerrüt faizi hariç 12.561,02 EUR kira borcu ve 706,82 'TL masraf borcu bulunduğu, ihtarnamede verilen kanuni süre içerisinde kiracı şirket tarafından herhangi bir ödeme yapılmamış olduğu, kanuni süre sonu itibarıyla halen 31.629,02 EUR ve 706,82 TL borçlu durumda olduğu,
Sözleşme konusu mal için yapılan release sözleşmesi anapara tutarının, 31.01.2022 tarihinde Davacı şirketin finansal kira borçlarına istinaden toplam (728.971,03 TL + 1.878.528,97 TL=) 2.607.500,00 TL tutarında mahsup işlemi yapılmış olduğu,
Dava tarihi olan 22.04.2022 tarihi itibarıyla davacı kiracı şirketin temerrüt faizi hariç; ... no.lu sözleşmeden 153,08 EUR Sigorta borcu, ... nolu sözleşmeden 2.432,65 TL Masraf borcu, ... no.lu sözleşmeden 886,98 TL Sigorta borcu bulunduğu,
-Dava konusu ... marka,...tipi, 2005 model mobil vinç rayiç değerinin 400.000,00 Euro mertebesinde olduğu görüş ve kanaati bildirilmiştir.
Mahkememizin 16/11/2023 tarihli duruşmasının (1) numaralı ara kararı ile; "Taraf vekillerinin beyan ve itirazlarının değerlendirilmesi ve beyan ve itirazlarını karşılayacak mahiyette ek rapor tanzimi için dosyanın önceki bilirkişi heyetine tevdiine" dair karar verilmiş ve işbu doğrultuda Makine Mühendisi ... ve Banka ve Muhasebe-Finans Uzmanı ... tarafından tanzim edilen 05/03/2024 tarihli bilirkişi heyeti ek raporunda özetle;
-Dosyaya sunulan belgeler ve tekrarlanan araştırma sonuçlarına göre, kök raporda ... marka, ... tipi, 2005 model mobil vincin onarım gerektirmeyen muadillerinin rayiç değerinin 400.000,00 Euro olduğu şeklinde varılan kanaatin değişmediği, ancak kök rapor sonrası dosyaya sunulan belgeler kapsamında, dava konusu mobil vincin 31.376,22 Euro onarım gerektirdiği göz önüne alınarak, dava konusu ... marka, ... tipi, 2005 model mobil vincin rayiç değerinin 368.500,00 Euro mertebesinde olduğu görüş ve kanaati bildirilmiştir.
Mahkememizin 25/04/2024 tarihli duruşmasının (1) numaralı ara kararı ile; "...davalı tarafın sunduğu mütala da nazara alınarak dosyanın önceki bilirkişi heyetine tevdii edilerek;
-Bilirkişi ek raporunda belirtilen 368.500,00-EURO bedelin davalıya tasarruf yetkisi verilmesine ilişkin karardan sonra kurulan FKS tarihi itibariyle mi olduğu başka bir deyişle hangi tarih itibariyle davaya konu malın değerinin 368.500,00-EURO olduğu,
-Şayet davalıya tasarruf yetkisi verilmesine ilişkin karardan sonra kurulan FKS tarihi itibariyle davaya konu malın değeri 368.500,00-EURO ise ön inceleme duruşmasında da tespit edilen uyuşmazlık hallerinden biri olan taraflar arasında akdedilen Finansal Kiralama Sözleşmesinin 46.maddesi ile 6361 sayılı Kanunun 33. Maddesi kapsamında davacının davalıdan alacaklı olup olmadığı, alacaklı ise alacağının varlığı ve miktarı hususunda değerlendirme yapılması,
Hususlarında ek rapor tanziminin istenilmesine" dair karar verilmiş ve işbu doğrultuda Makine Mühendisi ... ve Banka ve Muhasebe-Finans Uzmanı ... tarafından tanzim edilen 10/08/2024 tarihli bilirkişi heyeti ikinci ek raporunda özetle;
-...Davaya konu malın değeri olarak belirtilen 368.500,00-EUR bedelin 14.06.2023 tarihi itibarıyle belirlendiği, dava konusu iş makinasının satış dönemindeki sektör araştırması için herhangi bir veri tabanı bulunamadığı, davacı tarafından da iş makinasının satış bedeline dayanak olarak herhangi bir belge/ilan görüntüsü sunulmadığı,
-...Tüm piyasa parametreleri incelenerek, dava konusu malın güncel rayiç değeri 14.06.2023 tarihli satış ilanları dikkate alınarak 368.500,00-EUR olarak belirtilmiş olup, dolayısıyla satış tarihindeki rayiç fiyat ile güncel rayiç fiyat arasında fark olması normal ve hayatın akışına uygun olduğu,
-Davalı şirket vekili tarafından 25.04.2024 tarihli dilekçe ekinde dosyaya sunulan, 22.04.2024 tarihli Teknik Değerlendirme Raporu'nun sonuç kısmında; “Yapılan inceleme ve değerlendirmeler neticesinde, satın alma aşamasından satış aşamasına kadar SPK lisanslı firmalardan ekspertiz raporları aldırıldığı, ekspertiz çalışmalarında mobil vinçin imalatçısı/bakımcısı Liebherr firması teknik personellerinin değerleme çalışmalarına iştirak ettiği ve mobil vinç için toplam 31.807,27-Euro masraf yapılması gereken 2005 model ... marka ...tipi mobil vinçin adil piyasa değerinin 175.000,00-Euro civarında ve acil piyasa değerinin 140.000,00- Euro civarında kabul edilmesinin isabetli ve uygun olduğu” kanaati bildirildiği,
-19.06.2023 tarihli Kök Raporlarında; Davacı şirketin finansal kira borçlarına istinaden toplam (728.971,03 TL + 1.878.528,97 TL=) 2.607.500,00 TL tutarında mahsup işlemi yapılmış olduğu,
Huzurdaki dava tarihi olan 22.04.2022 tarihi itibarıyla davacı kiracı şirketin temerrüt faizi hariç davalı şirkete; ... no.lu sözleşmeden 153,08 EUR Sigorta borcu, ... no.lu sözleşmeden 2.432,65 TL Masraf borcu, ... nolu sözleşmeden 886,98 TL Sigorta borcu bulunduğu tespit edildiği görüş ve kanaati bildirilmiştir.
Bilirkişi raporları dosya kapsamına uygun, bilimsel verilere dayalı, teknik anlamda yeterli ve denetime elverişli bulunduğundan Mahkememizce hükme esas alınmıştır.
Mahkememizin 31/10/2024 tarihli duruşmasının (2) numaralı ara kararı ile; ''Davacı vekiline ıslah yapması için kendisine HMK md.181 gereğince 1 haftalık kesin süre verilmesine, 1 haftalık kesin süre içerisinde ıslah yapılmaması durumunda ıslah hiç yapılmamış gibi davaya eski şekli ile devam edileceğinin kendisine ihtarına (ihtar edildi)'' karar verildiği, bununla birlikte davacı vekilinin 07/11/2024 tarihli dilekçesi üzerine Mahkememizce 08/11/2024 tarihli ara kararın kurulduğu, işbu ara kararın (1) numaralı ara kararı ile; ''Davacı vekilinin; 31/10/2024 tarihli duruşmanın (2) numaralı ara kararından rücu etmesini, dava konusu vincin satış tarihindeki rayiç bedelinin tespitinin yapılması için dosyanın ek rapor için bilirkişi heyetine tevdii Mahkeme aksi kanaatte ise yeni bir bilirkişi heyetine tevdii edilmesi taleplerinin; tüm dosya kapsamı, 31/10/2024 tarihli duruşmanın (1) numaralı ara kararı ile dosyanın tekemmül ettiği kanaatinde olunması nedenleriyle davacı vekilinin taleplerinin ayrı ayrı reddine'' karar verildiği, aynı tarihli ara kararın (2) numaralı ara kararı ile; ''Davacı vekiline ıslah yapması için kendisine HMK md.181 gereğince 1 haftalık kesin süre verilmesine, 1 haftalık kesin süre içerisinde ıslah yapılmaması durumunda ıslah hiç yapılmamış gibi davaya eski şekli ile devam edileceğinin kendisine işbu zaptın tebliği ile birlikte ihtarına'' karar verildiği ve fakat davacı vekilinin ıslah dilekçesini dosyaya sunmadığı anlaşılmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, alacak istemine ilişkindir.
HMK'nın 320.maddesi uyarınca taraflar arasındaki uyuşmazlık konularının; taraflar arasında akdedilen ... tarih, ... sözleşme numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesi ve Finansal Kiralama Tadil Sözleşmesi uyarınca davacıya teslim edilen 1 adet 2005 Model, ... Marka, ... seri numaralı, ... Motor Seri numaralı, ... Şasi seri numaralı,... Tipinde, ...Plakalı Mobil Vinç ve Aksamlarının daha sonra davacı tarafından davalı şirkete teslimi ve davalı şirket tarafından teslim alınan emtiaların daha sonradan satıma veya kiralanmaya konu olması nedeniyle taraflar arasında akdedilen Finansal Kiralama Sözleşmesinin 46.maddesi ile 6361 sayılı Kanunun 33. Maddesi kapsamında davacının davalıdan alacaklı olup olmadığı, alacaklı ise alacağının varlığı ve miktarı noktalarında toplandığı tespit edilmiştir.
6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu md.33/f.1: ''Sözleşmenin kiralayan tarafından feshi ile 30 uncu maddenin ikinci fıkrası uyarınca kiracı tarafından feshi hallerinde, kiracı malı iade ile yükümlüdür. İade edilen malın üçüncü kişilere satılması halinde sözleşmede aksi bir değer kararlaştırılmadıkça satış bedelinin, vadesi gelmemiş finansal kiralama bedelleri ile varsa kiralayanın bunu aşan zararı toplamından düşük olması durumunda aradaki fark kiracı tarafından kiralayana ödenir. Sözleşmede aksi bir değer kararlaştırılmadıkça iade edilen malın satış bedelinin, vadesi gelmemiş finansal kiralama bedelleri ile varsa kiralayanın bunu aşan zararı toplamından yüksek olması durumunda aradaki fark kiralayan tarafından kiracıya ödenir. İade alınan malın üçüncü kişilere finansal kiralama yöntemiyle kiralanması halinde de aynı esaslar uygulanır.'' şeklindedir.
Medeni Yasa'nın 6. maddesine göre "Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür." Medeni Yasa'nın bu hükmü 6100 sayılı Hukuk Yargılama Yasası'nın 190. maddesi 1. fıkrasında bir başka biçimde yinelenmiş olup; " İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir" denilmiştir. Bu bağlamda kural olarak davanın taraflarından her biri iddiasını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür.
İddia, savunma, yukarıdaki yasal düzenlemeler, dosya içeriği deliller ve alınan bilirkişi raporlarına göre; taraflar arasında finansal kiralama sözleşmeleri akdedildiği, işbu sözleşmelerin daha sonradan davacının ödemelerini yapmaması sebebiyle davalı tarafından feshedilerek finansal kiralama sözleşmelerine konu malın davalıya geçtiği, davalının işbu malı daha sonra dava dışı 3.kişiye sattığı hususunda ihtilaf bulunmamaktadır. Taraflar arasındaki ihtilaf, yukarıda detaylı olarak belirtilmiştir. Mahkememizce teknik anlamda yeterli, dosya kapsamına uygun ve denetime elverişli görülerek hükme esas alınan bilirkişi raporlarında da belirtildiği üzere Finansal Kiralama Sözleşmesine Konu İş Makinasının 05.01.2022 tarihinde 175.000,00-EURO üzerinden Finansal Kiralama Sözleşmesine konu yapılarak, davacı borcuna mahsup edildikten sonra davacının, dava tarihi olan 22.04.2022 tarihi itibarıyla davacı kiracı şirketin temerrüt faizi hariç davalı şirkete; ... no.lu sözleşmeden 153,08 EUR Sigorta borcu, ... no.lu sözleşmeden 2.432,65 TL Masraf borcu, ... nolu sözleşmeden 886,98 TL Sigorta borcu bulunduğu kanaatine Mahkememizce de varılmıştır. Davacı taraf her ne kadar, dava konusu vincin satış tarihindeki rayiç bedelinin daha yüksek olduğunu iddia etmişse de, işbu iddiasını deliller ile destekleyemediği, keza Mahkememizce teknik anlamda yeterli ve denetime elverişli görülerek hükme esas alınan bilirkişi heyet raporlarında da dava konusu finansal kiralama sözleşmesine konu malın 05/01/2022 tarihinde de 175.000,00-EURO'nun rayice uygun olmadığının tespit edilmediği başka bir deyişle ispatlayamadığı kanaatine Mahkememizce varıldığından bu yöndeki iddiasına itibar edilmemiştir. Yukarıdaki açıklamalar, 6361 sayılı Kanunun 33/f.1, MK md.6 ve bilirkişi raporları nazara alınarak eldeki davada ispat külfetinin davacı taraf üzerinde olduğu ve davacının da iddialarını ispatlayamadığı kanaatine varıldığından Mahkememizce davanın reddine karar verilmiştir.
Tüm bu nedenlerle Mahkememizce aşağıda yazılı bulunan hüküm tesis olunmuştur.
Yukarıda açıklanan nedenlerle;
H Ü K Ü M /
1-Davanın REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesap olunan 615,40-TL maktu karar ve ilam harcının peşin alınan 80,70-TL'nin mahsubu ile bakiye 534,70-TL karar ve ilam harcının davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-... Arabuluculuk Bürosu tarafından ileride haksız çıkacak taraftan alınmak üzere suçüstü ödeneğinden karşılanan 1.560,00-TL arabuluculuk tarife bedelinin davacıdan alınarak hazineye irad kaydına,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 1.000,00-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
6-Davalı tarafından yapılan 80,00-TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7-HMK.nun 333.maddesi gereğince taraflarca yatırılan delil avanslarından geriye kalan miktarın hüküm kesinleştiğinde ve talep halinde ilgili taraflara iadesine,
Dair, taraf vekillerinin huzurunda, miktar itibariyle KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 23/01/2025
Katip ...
¸
Hakim ...
¸