T.C.
İSTANBUL
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/35 Esas
KARAR NO: 2022/836
DAVA: Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 10/02/2021
KARAR TARİHİ: 17/11/2022
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ -İSTEM/
Davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle; müvekkili hakkında davalı tarafça ... 4.İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyası ile icra takibinin başlatıldığını ve müvekkiline hukuk dışı borç yüklendiğini ve cebri icra yolu ile ödemek zorunda bırakıldığını, şöyle ki; müvekkilinin anne ve babasının 2018 yılında ... ameliyat olduğunu, yapılan bu ameliyatların masrafını karşılamak için kendi kullandığı arabasını satmak zorunda kaldığını, arkadaşına vekalet verip arabasını sattıran müvekkilinin, arkadaşının araç satım tutarını kendisine vermeyip dolandırdığını, ... 7.Asliye Ceza Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası ile yargılamanın devam ettiğini, müvekkilinin ameliyat masrafları için paraya ihtiyaç duyduğundan işbu davanın davalısından-müteveffa ...- 11.750.00-TL borç para aldığını, bu borca karşılık müteveffa ...'ın, alacağını garanti altına almak için müvekkili aleyhine senetler düzenlediğini, müvekkilinin, 21/06/2018 tarihinde, davalıdan-müteveffa ...- aldığı borç parayı ödemeye gittiğini ve borcunu davalıya-müteveffa ...- ödediğini, bunun üzerine davalının-müteveffa ...-, müvekkilin arkadaşı ...'nin de şahit gösterilip imzalatıldığı beyaz bir A4 kağıdına ''borcun bedeli olan 11.750,00-TL'yi ...r'dan teslim aldım'' yazıp, kendi isminin altına kendi imzasını da atarak müvekkiline verdiğini, müvekkilinin, senetlerin kendisine verilmesi için davalıyı-müteveffa ...- her aradığında "senetler bugün gelecek, yarın gelecek, 3 gün sonra gelecek” gibi ardı arkası kesilmeyen çeşitli bahanelerle karşılaştığını, bedelini ödediği senetlerin kötüniyetli olarak kendisine teslim edilmediğini, müvekkilinin işbu senetlerin kendisine teslim edilmemesi üzerine davalı -müteveffa ...- hakkında araştırma yaptığını ve bu kişinin senet karşılığında insanlara borç para verdiğini öğrendiğini, 30/05/2018 tarihinde, yukarıda bahse konu müvekkiline teslim edilmeyen senetlerin, bedelleri ödenmemiş gibi gösterilerek müvekkili aleyhine ... 4.İcra dairesince "Kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu” ile takip başlatıldığını ve bu takibin kesinleştiğini, davalının-müteveffa ...- takibin kesinleşmesine müteakip kötü niyetli olarak ve müvekkilini ödemeye mecbur bırakmak maksadıyla maaşına haciz koydurduğunu, konulan bu haczin müvekkilinin tüm işlerini olumsuz etkilediğini ve bedelini ödediği borcu cebri icra tehdidi altında tekrar ödemek zorunda kaldığını, bu nedenlerle davalının-müteveffa ...- bedelini teslim aldığı senetleri ödenmemiş gibi göstererek icra takibinde bulunduğunu, bu durumun müvekkilinin mağduriyetine yol açtığını, bu nedenlerden dolayı müvekkilinin borcu olmayan bir parayı ödemesi sebebiyle işbu davayı açmak zorunluluğunun hasıl olduğunu beyanla davanın kabulü ile müvekkilinin borçlu olmadığı halde ödemek zorunda kaldığı 10.461,70-TL'nin ödeme tarihi olan 21/06/2018 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte istirdadına, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA/
Davalılar vekili cevap dilekçesinde ve özetle; Usule ilişkin, davaya konu edilen ... 4.İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasındaki takibin...kambiyo senetlerine özgü ilamsız icra yolu ile takibe ilişkin olduğunu, niteliği itibariyle TTK'da düzenlenen hususlarla alakalı davaların mutlak ticari iş sayılmakta olduğunu, mutlak ticari iş bakımından da görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, dava dilekçesinde davacının iddiası olan kambiyo senedine dayalı takip nedeniyle ödendiği iddia edilen meblağın istirdadı davasında da görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, dolayısıyla Mahkeme, davaya konu olan olay bakımından görevsiz olup davanın usulden reddine karar verilmesini, davacı yanın; kambiyo senetlerinden kaynaklanan istirdat davası bakımından arabuluculuğa başvurmaksızın davasını ikame ettiğini, dolayısıyla mutlak ticari işlerde özel dava şartı olan arabuluculuğa başvurulmamış olması sebebiyle davanın usulden reddini, davacı yanın iddialarını kabul etmemekle birlikte; davacının müteveffa ...'a borçlu olduğunu beyan ettiği meblağı 21.06.2018 tarihinde ödediğini beyan ettiğini, istirdat davaları bakımından davanın açılması için kanunda düzenlenmiş olan 1 yıllık hak düşürücü süre bulunduğunu, davacı yanın istirdat davasını; borcun tamamının ya da bir kısmının ödendiği tarihten itibaren 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açılmamış olması sebebiyle davanın usulden reddine karar verilmesini, davacının dilekçe ekinde sunduğu evrakta ödediğini iddia ettiği meblağı ... 4.İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasındaki borcuna karşılık ya da bu takibe dayanak olan 20.01.2018 düzenleme tarihli, 20.04.2018 vade tarihli, 6.160,00 TL bedelli ve 20.01.2018 düzenleme tarihli, 20.02.2018 vade tarihli, 2.400,00 TL bedelli senetlere karşılık ödeme yaptığını da belirtmediğini, ödemenin hangi icra dosyasına ve hangi senede dair yapıldığına dair açıklamayı içermesi gerektiğini, bu sebeple de davanın usulden reddi gerektiğini, Esasa ilişkin, davacının dava dilekçesinin ekinde sunduğu ve müteveffa ...'a 11.750,00-TL'yi ödediğini iddia ettiği ve müteveffanın imzasının bu evrakta olduğunu iddia ettiğini lakin ... vefat etmiş olup söz konusu evraktaki imzanın da müteveffaya ait olup olmadığı hususunun vefat etmiş olması sebebiyle değerlendirilemediğini, kambiyo senetlerinde mücerretlik ilkesinin geçerli olduğunu, bu doğrultuda davaya konu edilen ... 4.İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı dosyasında takibe dayanak olan senetlerin, bağımsız borç ikrarını içeren senetler olup illetten mücerret olduğunu, bu nedenle kural olarak ispat yükünün senetlerin mükerrer ödendiğini iddia eden tarafta olduğunu, ancak davacının dosyaya sunduğu EK-1 nolu evrakın bu iddiayı ispata elverişli olmadığını, zira davacının dilekçe ekinde sunduğu evrakta ödediğini iddia ettiği meblağı ... 4.İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasındaki borcuna karşılık ya da bu takibe dayanak olan 20/01/2018 düzenleme tarihli, 20/04/2018 vade tarihli, 6.160,00-TL bedelli ve 20/01/2018 düzenleme tarihli, 20/02/2018 vade tarihli, 2.400,00-TL bedelli senetlere karşılık ödeme yaptığını da belirtmediğini, davacının senede karşı kesin delille iddiasını ispat etme yükünü yerine getiremediğini, davacının iddia ettiği vakıaların varlığını senede karşı senetle ispat kuralı çerçevesinde kesin delille ispat yükü altında olduğunu, davacının söz konusu iddialarını da tanıkla ispatlamasına karşı muvafakatlerinin olmadığını beyanla dava konusu bakımından işbu Mahkemenin görevsiz olması sebebiyle davanın usulden reddine, mutlak ticari iş niteliğindeki dava bakımından zorunlu arabuluculuğa başvurulmamış olması sebebiyle davanın usulden reddine, davacının istirdat davasını 1 yıllık hak düşürücü süre içinde açmamış olması sebebiyle davanın usulden reddine, icra tehdidi altında yapılmış olan herhangi bir ödeme bulunmadığından davanın usulden reddine, davacının haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın esastan reddine, yargılama gideri ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
KANITLAR VE GEREKÇE/
Dava, İİK'nun 72/7 fıkrası kapsamında açılan istirdat davasıdır.
Taraflarca gösterilen deliller toplanmış, ... 7.Asliye Ceza Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası UYAP üzerinden dosyamız arasına alınmış, ... 4.İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası celp edilmiş, müteveffa ...'ın veraset ilamı dosyamız arasına alınmış ve davalıların nüfus kayıt örnekleri UYAP üzerinden çıkartılarak dosyamız arasına alınmıştır.
... 4.İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyası kapsamından davalı/alacaklı müteveffa ...'ın takibe konu 20/01/2018 düzenleme tarihli, 20/04/2018 vade tarihli, 6.160,00-TL bedelli ve 20/01/2018 düzenleme tarihli, 20/02/2018 vade tarihli, 2.400,00-TL bedelli senetlere dayalı olarak toplam 8.678,38-TL alacağın ödetilmesi istemiyle davacı/borçlu hakkında kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile icra takibinde bulunulduğu tespit olunmuştur.
... 1.Asliye Hukuk Mahkemesinin 16/11/2021 tarih, ...Esas ve ...Karar sayılı ilamı ile; ''Davaya bakma görevi İstanbul Ticaret Mahkemesine ait olmakla, HMK'nın 114/1-c ve 115.maddeleri uyarınca görevsizlik nedeniyle davanın usulden reddine, İstanbul Ticaret Mahkemesinin söz konusu dava bakımından görevli oluşunun tespitine...'' karar verilerek dosyanın Mahkememize tevzii edildiği ve Mahkememizin 2022/35 Esas sayılı sırasına kaydedildiği tespit edilmiştir.
... 7.Asliye Ceza Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasının UYAP üzerinden dosyamız arasına alındığı ve incelenmesinde; müştekinin ..., sanığın ..., sanığın üzerine atılı suçun ''Güveni Kötüye Kullanma'', suç tarihinin 13/11/2017 olduğu ve Mahkemenin 25/10/2021 tarihli ilamı ile ''Sanık hakkında "Güveni kötüyle kullanma" suçundan TCK 155/1 maddesi uyarınca cezalandırılması istemiyle mahkememize kamu davası açılmış ise de; sanığın 06/04/2021 tarihinde vefat ettiği anlaşıldığından hakkında açılan kamu davasının 5237 sayılı TCK.nın 64/1 ve 5271 sayılı CMK.nın 223/8 maddesi uyarınca düşürülmesine,..'' karar verildiği ve verilen kararın istinaf edilmeden 03/11/2021 tarihinde kesinleştiği tespit edilmiştir.
Mahkememizin 17/11/2022 tarihli duruşmasında ''Davalılar ..., ... ve ... yönünden dosyanın tefriki ile ayrı bir esasa kaydedilmesine,'' karar verildiği ve tefrik edilen dosyanın Mahkememizin 2022/855 Esas sayılı sırasına kaydedildiği tespit edilmiştir.
2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu md.72/f.7: ''Takibe itiraz etmemiş veya itirazının kaldırılmış olması yüzünden borçlu olmadığı bir parayı tamamen ödemek mecburiyetinde kalan şahıs, ödediği tarihten itibaren bir sene içinde, umumi hükümler dairesinde mahkemeye başvurarak paranın geri alınmasını isteyebilir.'' şeklindedir.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu md.319: ''İddianın genişletilmesi veya değiştirilmesi yasağı dava açılmasıyla; savunmanın genişletilmesi veya değiştirilmesi yasağı cevap dilekçesinin mahkemeye verilmesiyle başlar.'' şeklindedir.
İddia, savunma, dosya içeriği deliller ve yukarıda yer alan yasal düzenlemelere göre; eldeki davada davacı taraf, kendi anne ve babasının 2018 yılında ameliyat olduğu, kendisinin ameliyat masrafları için paraya ihtiyaç duyduğundan işbu davanın davalısından-müteveffa ...- 11.750.00-TL borç para aldığı, bu borca karşılık müteveffa ...'ın, alacağını garanti altına almak için kendisi aleyhine senetler düzenlediği, kendisinin, 21/06/2018 tarihinde, davalıdan-müteveffa ...- aldığı borç parayı ödemeye gittiği ve borcunu davalıya-müteveffa ...- ödediği, bunun üzerine davalının-müteveffa ...-, kendisinin arkadaşı ...'nin de şahit gösterilip imzalatıldığı beyaz bir A4 kağıdına ''borcun bedeli olan 11.750,00-TL'yi Özgür Temlzdoğrar'dan teslim aldım'' yazıp, kendi isminin altına kendi imzasını da atarak davalıya verdiği, bedelini ödediği senetlerin kötüniyetli olarak kendisine teslim edilmediği, 30/05/2018 tarihinde, yukarıda bahse konu kendisine teslim edilmeyen senetlerin, bedelleri ödenmemiş gibi gösterilerek kendisi aleyhine ... 4.İcra dairesince ... Esas sayılı dosyası üzerinden "Kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu” ile takip başlatıldığı ve bu takibin kesinleştiği, bedelini ödediği borcu cebri icra tehdidi altında tekrar ödemek zorunda kaldığı, kendisinin borçlu olmadığı halde ödemek zorunda kaldığı 10.461,70-TL'nin ödeme tarihi olan 21/06/2018 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte istirdadını talep ettiği, davalının ise, davanın görevsiz mahkemede açıldığını, arabuluculuk dava şartına başvurulmadan davanın açıldığını, davanın 1 yıllık hak düşürücü süreden sonra açıldığını, kambiyo senetlerinde mücerretlik ilkesinin geçerli olduğunu, bu doğrultuda davaya konu edilen ... 4.İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında takibe dayanak olan senetlerin, bağımsız borç ikrarını içeren senetler olup illetten mücerret olduğunu, bu nedenle kural olarak ispat yükünün senetlerin mükerrer ödendiğini iddia eden tarafta olduğunu, ancak davacının dosyaya sunduğu EK-1 nolu evrakın bu iddiayı ispata elverişli olmadığını, zira davacının dilekçe ekinde sunduğu evrakta ödediğini iddia ettiği meblağı ... 4.İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasındaki borcuna karşılık ya da bu takibe dayanak olan 20/01/2018 düzenleme tarihli, 20/04/2018 vade tarihli, 6.160,00-TL bedelli ve 20/01/2018 düzenleme tarihli, 20/02/2018 vade tarihli, 2.400,00-TL bedelli senetlere karşılık ödeme yaptığını da belirtmediğini, davacının senede karşı kesin delille iddiasını ispat etme yükünü yerine getiremediğini ileri sürdüğü anlaşılmaktadır. Burada çözümlenmesi gereken husus, davanın açıldığı tarih itibariyle hangi Mahkemenin görevli olduğu ve eldeki davanın görev hususu da değerlendirilerek hangi yargılama usulüne tabi olduğu hususudur. Yukarıda da belirtildiği üzere; eldeki davada görevli Mahkeme detayları ... 1.Asliye Hukuk Mahkemesinin 16/11/2021 tarih, ... Esas ve... Karar sayılı ilamında yer almakla birlikte -davaya konu takibin kambiyo evrakına dayalı olması-Mutlak ticari dava- Asliye Ticaret Mahkemesidir. Zira verilen görevsizlik kararına karşı da davacı tarafça istinaf kanun yoluna başvurulmamıştır. Bununla birlikte davanın açıldığı tarih olan 10/02/2021 tarihi itibariyle şayet dava görevli Mahkeme olan Asliye Ticaret Mahkemesi'nde açılsa idi, miktar itibariyle -dava değeri 10.461,70-TL- basit yargılama usulüne tabi olacağı, basit yargılama usulüne tabi olan davada da iddianın genişletilmesi ve değiştirilmesi yasağının HMK md.319 gereğince davanın açılmasıyla başlayacağı, davacının dava dilekçesinin konu ve istem sonucu kısmında açıkça ''müvekkilinin borçlu olmadığı halde ödemek zorunda kaldığı 10.461,70-TL'nin ödeme tarihi olan 21/06/2018 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte taraflarına istirdadına(geri ödenmesine)'' karar verilmesini talep ettiği, dolayısıyla davacının dava dilekçesinde de belirttiği ve işbu dilekçenin içeriğinden de anlaşılacağı üzere eldeki davanın İİK md.72/f.7 kapsamında açılan istirdat davası olduğu, işbu davanın 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açılması gerektiği, davacının cebri icra tehdidi altında 21/06/2018 tarihinde alacaklı vekiline ödeme yaptığı, eldeki davanın ise 1 yıllık hak düşürücü süreden sonra 10/02/2021 tarihinde açıldığı anlaşıldığından Mahkememizce davanın hak düşürücü süre nedeniyle reddine karar verilmiştir. Davacı taraf her ne kadar 23/04/2021 tarihli cevaba cevap dilekçesinde takibe konu icra dosyası incelendiğinde müvekkilinin maaş haczi kanalıyla borcun tamamının 2020 yılının 12.ayında ödendiğinin görüleceğini, 1 yıllık hak düşürücü sürenin 2020 yılının 12.ayında başladığını, istidat davası açılmasına engel bir durum oluşmadığını belirtmişse de, yukarıda belirtildiği üzere davanın açıldığı tarih olan 10/02/2021 tarihi itibariyle şayet dava görevli Mahkeme olan Asliye Ticaret Mahkemesi'nde açılsa idi, miktar itibariyle -dava değeri 10.461,70-TL- basit yargılama usulüne tabi olacağından davada da iddianın genişletilmesi yasağının HMK md.319 gereğince davanın açılmasıyla başlayacağı dolayısıyla davacının cevaba cevap dilekçesi ile iddiasını genişletip değiştiremeyeceğinden bu beyanına Mahkememizce itibar edilmemiştir.
Tüm bu nedenlerle Mahkememizce aşağıda yazılı bulunan hüküm tesis olunmuştur.
Yukarıda açıklanan nedenlerle;
H Ü K Ü M /
1-Davanın hak düşürücü süre nedeniyle reddine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesap olunan 80,70-TL maktu karar ve ilam harcının peşin alınan 178,66-TL harçtan mahsubu ile artan 97,96-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-İstanbul Arabuluculuk Bürosu tarafından ileride haksız çıkacak taraftan alınmak üzere suçüstü ödeneğinden karşılanan 1.360,00-TL arabuluculuk tarife bedelinin davacıdan alınarak hazineye irad kaydına,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 9.200,00-TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
5-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
6-Davalı ... tarafından yapılan 63,00-TL yargılama giderinin davacıdan alınarak adı geçen davalıya verilmesine,
7-Davalı ... tarafından yapılan yargılama gideri ve yatırılan delil avansı bulunmadığından bu hususta hüküm kurulmasına yer olmadığına,
8-HMK'nın 333.maddesi gereğince davacı tarafça yatırılan gider avansından arta kalan kısmın talep halinde ve hüküm kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair, taraf vekillerinin huzurunda, kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde mahkememize verilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemeleri'nde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı.17/11/2022
Katip ...
¸
Hakim ...
¸