T.C.
İSTANBUL
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/421 Esas
KARAR NO: 2023/585
DAVA: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ: 12/06/2022
KARAR TARİHİ: 13/09/2023
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ -İSTEM/
Davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle; Müvekkili şirketinin 3996 Sayılı Bazı Yatırım ve Hizmetlerin yap-işlet-devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanun hükümlerine göre ...’nin işletmecisi olduğunu, İşletme hakkı müvekkil şirketinde bulunan köprü ve otoyollardan geçişler 6001 Sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanunun 30/5 maddesi kapsamında ücretlendirilmekte ve aynı düzenleme kapsamında ücret ödemeksizin yapılan geçişlerde; 15 günlük sürede geçiş ücretinin ödemesini yapmayan araç maliklerine, geçiş ücretinin dört katı tutarında ceza uygulaması yapıldığını, müvekkili şirketi tarafından işletilen köprü ve otoyoldan davalının ..., ..., ..., ..., ... ve ... plaka sayılı araçları ile gerçekleştirilen ihlalli geçişler nedeniyle doğan ve yasal süresi içerisinde ödenmeyen geçiş tutarı ve yasadan kaynaklı para cezasının tahsili amacıyla ... 24. İcra Müdürlüğü ... Esas Sayılı dosyasından başlatılan icra takibinden gönderilen ödeme emrinin davalıya tebliğ edildiğini, borçlunun vekili aracılığı ile borcu olmadığı gerekçesi ile müvekkil şirketine borcu olmadığını öne sürmek suretiyle borcun tamamına ve yetkiye itiraz ettiğini ve takibi durdurduğunu beyan ederek yapılacak yargılama neticesinde davalının ... 24. İcra Müdürlüğü...Esas sayılı dosyasına yaptığı itirazının iptali ile alacağın yasal faizi ve diğer tüm ferileri ile birlikte tahsili için takibin devamına ve borçlu aleyhine yüzde yirmiden az olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesine ve yargılama giderlerinin davalı üzerinde bırakılmasına ve lehlerine vekâlet ücretine hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
SAVUNMA/
Davalı taraftan herhangi bir cevap dilekçesi sunulmamıştır. Davalı tarafın 6100 S. HMK m. 128 kapsamında süresinde cevap vermemenin sonucu olarak iddia olunan vakıaları tamamen inkar etmiş sayılmıştır.
KANITLAR VE GEREKÇE/
Dava; davacı sorumluluğundaki otoyollardan geçiş ihlali nedeniyle talep edilen bedeller nedeniyle başlatılan ilamsız icra takibine vaki itirazın İİK m. 67/1. fıkrası uyarınca iptali istemine ilişkindir.
Dava konusu uyuşmazlığın; davacı şirket tarafından işletilen köprü ve otoyollardan davalıya ait aracın ihlalli geçişi nedeniyle doğduğu ve yasal sürede ödenmediği iddia edilen alacağın tahsili amacıyla başlatılan icra dosyasına davalının itirazının yerinde olup olmadığı, icra takibine konu alacağın varlığı, miktarı, icra inkar tazminatı koşullarının oluşup oluşmadığına ilişkin olduğu tespit edilmiştir.
Davacı vekili dava dilekçesinde; İtirazın iptali davasına konu icra dosyasına ve içeriğine, davalıya ait aracın ihlalli geçişine ait kamera, fotoğraf kayıtlarına ve sair teknik cihaz ve sistem üzerinde davalının ihlalli geçiş iddiasına itirazı halinde gerekirse bilirkişi incelemesine, ihlalli geçiş bildirim suretlerine, Emsal Mahkeme Kararlarına, 6001 s. Kanun ve diğer ilgili mevzuat, içtihat kararları vs. delillere delil olarak dayanmıştır.
... 24. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyası celbedilerek dosya kapsamına kazandırılmıştır. İcra dosyasının tetkikinde; davacı şirketin davalı şirket aleyhinde alacağının tahsili amacı ile 19.040,00-TL üzerinden icra takibi yaptığı, ödeme emrinin davalı şirkete tebliğ edildiği, davalı şirket vekilinin itirazı üzerine takibin durduğu anlaşılmıştır.
27/12/2022 tarihli bilirkişi raporunda "Karayollarına ait tüm otoyollarda ve 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollarda 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun ve yönetmeliklerde belirtilen şekilde geçiş ücreti ve cezasının tahsil edildiği, 6001 sayılı kanunda geçiş yapan araçlara geçiş sırasında mesaj veya uyarı verme gibi bir mecburiyetin bulunmadığı, ücretli otoyolları kullanan sürücü veya firmaların geçiş sırasında geçiş ücretini ödeyecek mevcut yöntemlerden birini kullanmaları gerektiğini, davaya konu otoyol işletmecisinin sorumlu olduğu yol güzergahında OGS/HGS sistemleri, geçiş sırasında nakit
ödeme veya geçişlerini takip eden 15 gün içinde ödeme gibi alternatiflerin mevcut olduğu, geçiş sırasında OGS/HGS etiketiniz yok veya yeterli bakiyesi mevcut değil ise bariyerlerin genellikle açılmadığı, bariyerleri geçebilmeniz için ya nakit ödeme yöntemi ya da görevli personelin size vereceği ve 15 gün içinde belirtilen bankalara ödeme yapmanız ya da OGS/HGS bakiyenizi yeterli hale getirmeniz gerektiği bilgisinden sonra bariyerlerin görevli tarafından açıldığı bir sistem kullanıldığı, bu sebeple bu aşamaları geçmeden gişelerden geçilemeyeceği, davacı tarafından, dava dosyasına sunulmuş olan ihlâlli geçiş listesi ile dava dosyasına sunulmuş olan ihlâlli geçiş resimleri bire bir kıyaslanarak 178 adet geçişe ait fotoğrafların dava dosyasına sunulduğu, 25 adet geçişe ait fotoğrafların dava dosyasına sunulmadığının tespit edildiği, ihlalli geçiş görüntüleri dava dosyasına sunulmayan 25 adet geçişin ihlalli geçiş sayılıp sayılmayacağının taktirinin Mahkememize ait olduğu, davaya konu ..., ..., ..., ..., ... ve ... plaka sayılı araçların ücret ödenmeksizin geçiş yapıldığının iddia edildiği 30.08.2021 ile 23.12.2021 tarihleri arasında davalı ... adına kayıtlı olduğu, dosya kapsamına sunulan Karayolları 1. Bölge Müdürlüğünden alınan OGS bilgileri ile, davaya konu geçişlerin ihlalli olup olmadığını tespit etmek mümkün olamadığı, ilgili geçişlerin ihlalli olup olmadığını tespit edebilmek için OGS hesaplarının bakiye ve hesap hareket detaylarına ihtiyaç duyulduğu, davaya konu ..., ..., ..., ... ve ... plaka sayılı araçların OGS üyelikleri olduğu bilgisinin Karayolları 1. Bölge Müdürlüğü tarafından dava dosyasına sunulduğu, OGS üyeliklerine ait “bakiye ve ücretlendirilen geçiş bilgilerinin yer aldığı banka hesap hareketlerinin” OGS cihazının bağlı bulunduğu banka tarafından tutulduğu, OGS üyelik bilgilerinin ilgili bankalardan celp edilmesi konusunun Mahkememizin taktirinde olduğu" bildirilmiştir.
Mahkememizin seçenekli bilirkişi raporu hazırlanmasına ilişkin ara kararı doğrultusunda hazırlanan 03.07.2023 tarihli ek bilirkişi raporunda "Davacı tarafından, dava dosyasına sunulmuş olan ihlâlli geçiş listesi ile dava dosyasına sunulmuş olan ihlâlli geçiş görüntüsünü kıyaslanarak 202 adet geçişe ait geçiş görüntülerinin dava dosyasına sunulduğunun tespit edildiğini, ..., ..., ..., ... ve ... plaka sayılı araçlar için bildirilen 160 adet geçişin tamamının “ihlâlli geçiş” olduğu kanaatine varıldığını, ... plaka sayılı araç için bildirilen 42 adet geçişin tamamının “Bakiye uygun. İlgili geçiş için tahsilat yapılmamış” olduğu kanaatine varıldığı, geçiş anında ...plaka sayılı araca ... numaralı HGS bakiyesi uygun olmasına rağmen; ilgili geçişlerin tahsil edilmeme sebebinin davacı otoyol işletmecisinin sisteminden mi veya HGS ürün kullanıcısının bankasından mı kaynaklandığının tespit
edilmesi dosya kapsamına sunulan belge/bilgi ve delillerle mümkün olamadığını, bu nedenle; bu geçişlerin ihlali geçiş sayılıp sayılamayacağının Mahkememizin takdirinde olduğunu, davacı tarafın davalı taraftan talep edebileceği tutar aşağıdaki iki şekilde hesaplanıp taktirinin Mahkememizde olduğu; 42 adet “Bakiye uygun. İlgili için tahsilat yapılmamış” diye tanımlanan geçişleri, Mahkememizin İhlâlli geçiş olmadığını takdir etmesi halinde; 42 adet geçişin normal geçiş
ücretleri ve diğer araçlara ait 160 adet “ihlâlli geçişlerin” toplamı: 679,50 + 15.642,50: 16.322,00 TL olarak hesaplandığı, 42 adet “Bakiye uygun. İlgili geçiş için tahsilat yapılmamış” diye tanımlanan geçişlerin, Mahkememiz tarafından ihlalli geçiş olarak takdir edilmesi halinde; toplam 202 adetlik geçişin tamamı ihlalli geçiş olarak kabul edilip; 3.397,50 + 15.642,50 = 19,040,00 TL olarak hesaplandığı" bildirilmiştir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın ihlalli geçişler olduğu iddia edilen geçişlerin ceza tutarı ile birlikte talebine yönelik başlatılan takibe ilişkin olduğu anlaşılmaktadır. Geçiş görüntüleri davacı tarafından dosyaya sunulmuş toplam 202 adet ücreti tahsil edilemeyen geçiş olduğu anlaşılmıştır. Bu geçişlerden 42 tanesinde "bakiye uygun. İlgili geçiş için tahsilat yapılmamış" uyarısı verilmiştir. Kalan 160 adet geçişin ise "ihlalli geçiş" olduğu anlaşılmaktadır. Davacı vekilinin 17.07. 2023 tarihli beyan dilekçesinde ihlalli geçişe konu araçların HGS hesaplarında yeterli bakiye bulunmaması halinde HGS hesaplarının Kara Liste'ye alındığı, kara listedeki araçlara bakiye yüklemesi yapılması halinde öncelikli olarak Karayolları Genel Müdürlüğü işletmesinde olan otoyol ve köprülere istinaden bakiye borç düşümü yapıldığı bakiye uygun olmasına rağmen çekim yapılamamasının nedeninin davalıya ait aracın kara listede yer almasından mütevellit KGM'ye bağlı otoyol ücretleri tahsil edilemediğinden davacı şirketin alacağının da bakiye yeterli olmasına rağmen tahsil edilemediğini beyan etmiştir.
Davalının 160 adet ihlalli geçişinin bulunduğu sabittir. 6001. Sayılı kanunun 30. maddesinin 5. Fıkrasında "4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin dört katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir." denilerek ihlalli geçişlerin ne şekilde tahsil edileceği belirtilmiştir. Buna göre 160 adet ihlalli geçişin bu maddeye göre hesaplanarak takibe konu yapılmasında bir beis bulunmamaktadır.
Öte yandan 42 adet ihlalli geçişin ise "Bakiye uygun. İlgili için tahsilat yapılmamış." uyarısı içeren geçişler olduğu anlaşılmaktadır. Bakiye olmasına rağmen geçiş ücretinin davalıdan değil sistemsel yahut düzenlemeden kaynaklı nedenlerle tahsil edilememesi sonucunda davalının geçişlerinin ihlalli geçiş olarak kabul edilmesi ve ceza tutarı tahsil edilmesi hukuka ve yasaya uygun bulunmamıştır. Bu nedenle ilgili geçişlerin sadece geçiş ücretinin hesaplandığı ek rapordaki seçimlik hesaplamaya itibar edilerek takibe itirazın kabul edilen kısım yönünden iptaline aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
Davacı taraf dava dilekçesinde icra inkar tazminatı talebinde bulunmuştur. İİK'nın 67/1. maddesine göre "Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın "yüzde yirmisinden" aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir." Buna göre davacı lehine icra inkar tazminatına hükmetmek için davalının haksız olması, itirazın iptaline karar verilen alacağın likit olması ve davacının talebi gerekir. Davanın kabulüne karar verilen alacak miktarının tarife ile belirlenen geçiş ücreti ve ceza tutarı gibi kalemlere dayalı likit yani belirlenebilir bir alacak miktarı olduğu kanaati ile, İİK'nın 67/2. Maddesi gereği itirazın iptaline karar verilen 615,00 TL'nin takdiren %20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.
HÜKÜM/ Gerekçesi yukarıda izah olunduğu üzere;
1-Davanın kısmen kabulüne, ... 24. İcra müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasına yapılan itirazın 16.322,00-TL asıl alacak yönünden iptaline ve takibin devamına, kalan kısım yönünden davanın reddine,
2-Davalı aleyhine asıl alacağın % 20'si oranında icra inkar tazminatı hükmedilmesine,
3-492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince alınması gereken 1.114,96 TL karar ve ilam harcının, davacı tarafça peşin olarak yatırılan 229,96 TL harçtan mahsubu ile hazineye gelir kaydına, bakiye 885,00 TL karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
4-(3) numaralı maddede mahsup edilen 229,96 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) 1131,56 TL'sinin davalıdan, bakiye 188,44 TL'sinin ise davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına, buna ilişkin harç tahsil müzekkeresi yazılmasına,
6-Davacı tarafından yapılan bilirkişi ücreti 1000,00 TL, tebligat gideri, 80,70 TL başvurma harcı, posta masrafı 181,75 TL olmak üzere toplam 1.082,23 TL yargılama giderinin davanın kabul ve red durumu nazara alınarak 1.082,23 TL'sinin davalıdan alınarak davacı tarafa ödenmesine, bakiye kısmının davacı üzerinde bırakılmasına,
7-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
8-HMK'nun 333/1. maddesi gereğince varsa artan gider/delil avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleşmesinden sonra yatıran ilgili tarafa iadesine,
9-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. uyarınca belirlenen 9.200,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Dair davacı vekilinin huzurunda, davalı tarafın yokluğunda miktar itibarı ile KESİN olmak üzere karar verildi. Açıklandı. 13/09/2023
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır