T.C.
İSTANBUL
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/678 Esas
KARAR NO: 2023/813
DAVA: Banka Teminat Mektubundan Kaynaklanan Davalar (Finans İhtisas) (İtirazın İptali)
DAVA TARİHİ: 20/09/2022
KARAR TARİHİ: 21/11/2023
Mahkememizde görülmekte olan Banka Teminat Mektubundan Kaynaklanan Davalar (Finans İhtisas) (İtirazın İptali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ -İSTEM/
Davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle ;Müvekkilinin ... A.Ş. Piyasasında faaliyet gösteren bir aracı kurum olup davalı ... müvekkilim olan şirketin ... hesap numaralı müşterisi olduğu. davalı ile şirket arasında davalının yaptığı işleri kapsayan sermaye piyasası işlem sözleşmeleri ve yine mevzuatın öngördüğü her türlü bilgilendirme formları imzalanmış olduğu, davalının işlemlerine ilişkin tüm sözleşmeler elektronik ortamda imzalanmış olduğu, elektronik imzalara ilişkin log kayıtları dilekçe ekinde sunulduğu, davalının 21/12/2021 tarihinde ... AŞ tarafından ... Piyasası'nda işlem gören USD/TL,EUR/TL, RUB/TL ve CNH/TL döviz vadeli işlem sözleşmeleri ile GRAM/TL altın vadeli işlem sözleşmelerinde uygulanan %10 oranındaki alt fiyat limiti oranlarının %80'e çıkarılması nedeniyle davalının portföyü riskli duruma gelmiş olduğu ve yatırım danışmanı tarafından aranarak teminatı tamamlaması istenmiş olup davalı tarafından teminat tamamlanmadığı, davalının ... gerçekleştirdiği işlemler nedeniyle 22/12/2021 tarihi itibarıyla ...AŞ'ye olan 2.340.742,65 TL borcu doğmuştur ve bu tutar Müvekkil şirket tarafından ödendiği, bu borçtan dolayı 11/01/2022 tarihinde tarihinde ... 30. İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyası üzerinden ilamsız icra takibi başlatılmış olup, davalının itirazı nedeniyle durdurulduğu,davalının para borcunu ifa edeceği adres Beşiktaş/İstanbul olduğu ve bundan dolayı yetkili mahkeme ... adliyesi olduğu,müvekkil şirketin MTK(Merkezi Karşı Taraf Yönetmeliği) üyesi olduğu. müşteri hesaplarındaki teminat açıklarının tamamlanmasından ilgili MTK üyesinin sorumlu olduğu. davalı tarafından...AŞ'ye ödenmesi gerekirken ödenmeyen teminat açıklarının tamamlanmasından Müvekkil Şirketin sorumlu olduğu, taraflar arasındaki 'Türev Araçların Alım Satımına Aracılık Özel Şartlar'ın 10.7 maddesinin yatırımcı işbu sözleşmesi gereğince yatırımcının nakit teminat hesabının eskiye düşmesi halinde teminat yükümlülüğünün nakit teminat yatırılması suretiyle ifa edilmesi gerektiği, yatırımcı, teminat yükümlülüğünü istenen şekilde ve sürede tamamlamaması durumunda hiçbir ihbar veya bildirime gerek olmaksızın temerrüde düşmüş sayılacağını, söz konusu yükümlülüklerin süresi içerisinde yerine getirilmemesi nedeniyle temerrüde düşen yatırımcıya İş Yatırım tarafından belirlenen ve komisyon ve masraf tarifesinde yer alan kredi faizinin 3 katı oranında temerrüt faizi uygulanacağını, davalının hesabında bulunan tutarlar mahsup edildikten sonra, taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine göre uygulanan temerrüt faizi ile birlikte 11/01/2022 tarihi itibarıyla davalının Müvekkil şirkete borcunun 2.402.288,47 TL olduğunu tüm bu nedenlerle sermaye Piyasası Mevzuatı ve taraflar arasındaki Sermaye Piyasası Faaliyeti Sözleşmesi uyarınca, Müvekkil şirket tarafından davalının ... AŞ'ye borcu ödendiğinden, fer'ileriyle birlikte ödenen tutarın tahsiline ilişkin ... 30.İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyasından başlatılan icra takibine karşı davalı borçlunun haksız itirazının iptaline, icra takibinin toplam alacak tutarı olan 2.402.288,47 TL üzerinden devamına, davalının takip konusu alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra-inkar tazminatına mahkum edilmesine, icra giderleri Sayın Mahkemeniz yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA/
Davalı vekili cevap dilekçesinde ve özetle; davacının talep ve iddialarının haksız ve hukuksuz olduğunu, davaya konu işlemler yapılırken davalı müşteri temsilcisi tarafından yanlış yönlendirildiğinden, meydana gelen zararın davacıya ait olduğunu, bu hususun tespiti adına davacı ile davalı arasında 22/12/2021 tarihli telefon görüşmelerinin celbini talep ettiklerini, davacının anlattığı işlemler süresince davalının müşteri temsilcisi tarafından yanlış yönlendirildiğini, bu yanlış yönlendirme sonrası davaya konu zararın oluştuğunu, mezkur zararın müşteri temsilcisinin yanlış yönlendirmesinden kaynaklı olup olmadığı hususunun araştırılması gereğinin yargıtay kararlarıyla da sabit olduğunu, Yargıtay kararından anlaşılacağı üzere Davalının müşteri temsilcisi ile yaptığı görüşme kayıtlarının celbi sonrası alınacak bilirkişi raporu ile yanlış yönlendirme hususunun açığa kavuşacağını, davalının yaptığı işlemin kaldıraçlı işlem olduğunu, kaldıraçlı işlemlerde de kişinin ancak teminat bedeli kadar sorumlu tutulabileceğini, bu hususun Yargıtay kararlarıyla da sabit olduğunu, bu karardan açıkça anlaşılacağı üzere meydana gelen zararın davalının teminat tutarının çok üzerinde olduğunu, dolayısıyla davalının bu zarardan sorumlu tutulmasının da mümkün olmadığını, davacının gönderdiği ihtarname tebliği usulsüz olduğundan, temerrüd tarihinin takip tarihi olduğunu ve faizin bu tarihten itibaren işlemeye başlayacağının kabulünün gerektiğini, diğer yandan faiz oranlarının fahiş olduğunu, davacının faiz tablosunda yer alan temerrüt faiz oranlarının çok yüksek olduğunu, sözleşme serbestliğinin her durumda geçerli olmadığının ve fahiş faiz oranlarına yeri geldiğinde müdahale edilebileceğinin yargıtay kararlarıyla sabit olduğunu, davaya konu işlemlerin müşteri temsilcisinin yanlış yönlendirmesi nedeniyle meydana geldiğini, yine davalının teminat tutarının üstünde oluşan zarardan davalının sorumlu tutulamayacağının açık olduğundan, davacının talep ettiği takipte kesinleşen miktara, faize ve ferilerine ilişkin taleplerinin reddine ve kötü niyet tazminatına karar verilmesi gerektiğini belirterek haksız ve kötüniyetli davacı iddia ve taleplerden müteşekkil davanın usul ve esas yönlerinden reddine, davacı aleyhine %20 den aşağı olmamak üzere haksız ve kötüniyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesi talep edilmektedir
KANITLAR VE GEREKÇE/
Dava; İ.İ.K.nun 67. maddesi hükmüne dayalı olarak açılmış olup, yapılan ilamsız icra takibine karşı davalının vaki itirazının iptali ve icra inkar tazminatı ile sorumlu tutulması istemine ilişkindir.
... 30. İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı takip dosyası kapsamından; davacı tarafın davalı hakkında toplam 2.402.288,47-TL alacağın eklentileri ile birlikte ödetilmesi istemiyle ve ilamsız takip yoluyla icra takibinde bulunulduğu ve fakat davalı tarafından yasal süresi içinde vaki itirazı sonucu, icra takibinin İ.İ.K.nun 62. maddesi uyarınca durduğu saptanmıştır. İcra takibine vaki itirazın davacı tarafa tebliği durumu ve dava tarihine nazaran da, bu itirazın iptali davasının İİK.nun 67. maddesi hükmünde öngörülen ve hak düşürücü nitelikteki bir yıllık süresi içinde açıldığı da tespit olunmuştur.
Taraflarca gösterilen deliller toplanmış, ... 30. İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı takip dosyasının bir örneği Uyap üzerinden celp edilerek dosya arasına alınmış, dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak bilirkişi raporu alınmıştır.
..., ..., Risk Uzmanı ... tarafından düzenlenen 25/10/2023 havale tarihli bilirkişi raporu dosya kapsamına ibraz edilmiş olup özetle ;Davacının ...’a ödediği ve Davalının hesabındaki teminat eksiğinden kaynaklanan borcun varlığının, işlemin Davacının iddia ettiği KALDIRAÇLI ALIM SATIM (KAS) işlemi olmadığını gösterdiği, davacı aracı kurumun ...’a karşı müşterilerinin borçlarını ödeme yükümlülüklerinin olduğu, davalının işlem yaptığı piyasanın kuralları gereği Davalının ödemediği teminat eksiği borcunu Davacı aracı kurumun ...’a her halde ödemek zorunda olması sebebiyle, piyasanın düzenli işleyişinin bozulmaması için getirilmiş düzen kurallarına uymamayı haklı kılacak bir durumun bulunmadığı, dosya kapsamına ibraz edilen deliller ve ses kayıtları ile Davalının Davacı yetkilileri tarafından yanlış yönlendirildiğine dair bir bulguya rastlanmadığı, Davalının işlemleri kendisinin elektronik ortamda verdiği emirler ile yaptığı, Borsa kararları sebebiyle bir işlem engeli çıktığında Davacı temsilcisine durumu izah ettiği ve yardım istediğinin görüldüğü, Davalının iradesine müdahale oluşturacak şekilde bir Davacı taraf beyan, işlem veya eylemine dair bir emareye rastlanmadığı, davacının Davalının müşteri numarası ile ilişkilendirmek suretiyle 22.12.2021 tarihinde 2.340.741,28 TL ve 1,37 TL olmak üzere toplam 2.340.742,65 TL’yi “...” açıklaması ile Davacı lehine ...’a yatırdığı, davalının hesabındaki 17.491,76 TL Davalı varlığı mahsup edildikten sonra ve hesaba yürütülen temerrüt faizleri ile birlikte Davalının negatif hesap bakiyesinin 2.331.371,97 TL olarak tespit edildiğinin bildirildiği görülmüştür.
Taraf iddia ve savunmaları ibraz edilen deliller, bilirkişi rapor ve Tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde;
Davalı ...A.Ş. nezdinde şirketin ... hesap numaralı müşterisi olduğu, davalının tüketici kimliği ile yatırım yapma amacından öte kâr elde etme amacının temel oluşturduğu bu kapsamda Mahkememizin görevli olduğu anlaşılmıştır.
Davalının ... A.Ş. (...) bünyesindeki ... Piyasasında (...) gerçekleştirdiği işlemlerde, 21.12.2021 tarihinde Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından düzenlenen Kur Korumalı Mevduat (KKM) olarak bilinen uygulamanın başlaması sebebiyle işlem gören USD/TL,EUR/TL, RUB/TL ve CNH/TL döviz vadeli işlem sözleşmeleri ile GRAM/TL altın vadeli işlem sözleşmelerinde uygulanan %10 oranındaki alt fiyat limiti oranlarının %80'e çıkarılması nedeniyle davalının portföyünün riskli duruma gelmiş olduğu, yabancı para kurlarındaki ani düşüş ve bunun sonucunda altın ve diğer kıymetli madenlerin vadeli işlem ve sözleşme fiyatlarının düşmesinden kaynaklı olarak Davalının Davacı nezdindeki hesabında bulunan yabancı para cinsinden vadeli sözleşmelerin fiyatları düştüğünden Davalının hesabındaki teminat değeri düşmüş ve teminat tamamlama çağrısı sonucunda tamamlanması gereken teminat eksiği Davalı tarafından tamamlanmadığı için Davalı hesabına ... nezdinde doğan teminat tamamlama yükümlülüğünün Davacı tarafından 2.340.742,65 TL tutarındaki doğan borcun ...’a yatırılması sebebiyle, davacı şirket tarafından ödenen bu borcun rücuen tazminine yönelik olarak 11/01/2022 tarihinde tarihinde ... 30. İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyası üzerinden ilamsız icra takibi başlatıldığı davalının haksız itirazın iptaline karar verilmesini , davalı ise yaptığı işlemin kaldıraçlı işlem olduğunu, kaldıraçlı işlemlerde de kişinin ancak teminat bedeli kadar sorumlu tutulabileceğini, dolayısıyla bu zarardan sorumlu tutulmasının da mümkün olmadığını, faiz oranlarının fahiş olduğunu, davacının faiz tablosunda yer alan temerrüt faiz oranlarının çok yüksek olduğunu davalının teminat tutarının üstünde oluşan zarardan davalının sorumlu tutulamayacağının açık olduğundan davacının talep ettiği takipte kesinleşen miktara, faize ve ferilerine ilişkin taleplerinin reddine karar verilmesine talep etmiştir.
Taraflar arasında19.02.2019 tarihli Sermaye Piyasası Faaliyetleri Çerçeve Sözleşmeleri Sözleşme Öncesi Bilgilendirme Formu, 19.02.2019 tarihli Sermaye Piyasası Faaliyetleri Çerçeve Sözleşmeleri, 19.02.2019 tarihli Sermaye Piyasası Faaliyetleri Çerçeve Sözleşmeleri Genel Hüküm ve Şartları, 19.02.2019 tarihli Türev Araçların Alım Satımına Aracılık Faaliyeti Özel Şartlar , ve 27.03.2019 tarihli ... A.Ş. ... Kapama Seviyesi Formu elektronik ortamda imzalandığı ve bunlara dair LOG kayıtlarının dosya kapsamına sunulduğu, davacının ...’a ödediği ve Davalının hesabındaki teminat eksiğinden kaynaklanan borcun varlığının, işlemin Davacının iddia ettiği Kaldıraçlı Alım Satım (KAS) işlemi olmayıp, Davacı nezdindeki Davalıya ait hesap ekstresinden yapılan işlemlerin KAS işlemleri değil, ...’ta gerçekleştirilen vadeli işlemler olduğu dosya kapsamından anlaşılmıştır.
İbraz edilen ve hükme esas alınan bilirkişi raporu ile ,...’te gerçekleştirilen ... işlemlerinin tamamında işlemin iki ucundaki nihaî alıcı ve nihaî satıcının birbirlerini tanımayan, bilmeyen, işlem öncesi görüşme ve pazarlık yapmayan kişiler olduğu, bu işlemlerde aracı kurumların ...’a karşı müşterilerinin borçlarını ödeme yükümlülüklerinin olduğu, aksi halde bu ödeme yükümlülüklerinin her bir aracı kurumun ... nezdindeki teminatlarından karşılanacağı, ...’ın bu yetkiye sahip olmasının açıklamasının ise ...’ın ...’ta gerçekleşen her işlemde satıcıya karşı alıcı taraf ve alıcıya karşı satıcı taraf olarak hareket eden Merkezi Karşı Taraf pozisyonu üstlenmek zorunda olması olduğu, böylece ...’ın bir ... sözleşmesinde yükümlülüğünü yerine getirmeyen tarafın borcunu karşı tarafa ifa etmek zorunda olduğu, bu risklere karşı olarak ...’ın her bir aracı kuruma işlem hacmine göre belirlenen bir teminat miktarını sürekli olarak nezdinde bulundurma zorunluluğu getirdiği, bu yükümlülüğü yerine getirmeyen aracı kurumların yeni ... pozisyonu açmasını engellediği, ,Davalının işlem yaptığı piyasanın kuralları gereği Davalının ödemediği teminat eksiği borcunu Davacı aracı kurumun ...’a her halde ödemek zorunda olması sebebiyle, piyasanın düzenli işleyişinin bozulmaması için getirilmiş düzen kurallarına uymamayı haklı kılacak bir durumun bulunmadığı, davacı tarafa ait 19.02.2019 tarihine ait LOG kayıtlarına göre ... A.Ş. ... Kapama Seviyesi Formu’nun Davalı müşteri tarafından 27.03.2019 tarihinde onaylanmış olduğu, ... A.Ş. ... Kapama Seviyesi Formu’nun davanın konusunu oluşturan davalı müşterinin hesabında oluşan teminat açığını davacı aracı kuruma getirmemesi halinde ya da zararın büyük boyuta (sürdürme teminatının müşterinin hesabındaki teminata oranının herhangi bir nedenle % 250 seviyesine veya üzerine çıkması durumunda) Davacının Davalıya ait pozisyonları kapatmasına yetki tanıyan sözleşme hükümlerini içerdiği bildirilmiştir.
Dosyaya Davacı tarafından sunulan toplam 98 sayfadan oluşan “Türev Piyasalar Hesap Ekstresi” üzerinde bilirkişi heyeti tarafından yapılan incelemeler ile ; Davalının 13.12.2021 günü ... kodlu (... hissesi dayanak olmak üzere 31 Aralık 2021 vadeli Future (vadeli işlem) sözleşmesi satın alarak (uzun pozisyon) işlemlere başladığı, aynı gün ... kodlu ... 30 Endeksine dayalı vadeli işlem sözleşmesi satarak (kısa poziyon) işlemlere devam ettiği, sonraki işlemlerin çok sayıda birbirini takip eden işlem olarak, ...kodlu ... Bankası hissesi dayanak varlık olan 31.12.2021 vadeli Future sözleşmesi satışı (kısa pozisyon) ve alışı (uzun pozisyon) işlemlerinden oluştuğu, daha sonraki işlemlerin ..., ... hisselerine dayalı çok sayıda Future sözleşmesi işleminden oluştuğu, Davalının hesabında ... kodlu USD/TRY kuruna dayalı 31.01.2022 vadeli Future sözleşmesinin ilk kez 16.12.2021 tarihinde satın (uzun pozisyon) alındığı, 31.12.2021 vadeli ve 21.01.2022 vadeli, her biri farklı sözleşme büyüklüklerinde olmak üzere çok sayıda USD/TRY kuruna dayalı Future sözleşmesinin alındığı ve satıldığı hususlarının tespit edildiği, 20.12.2021 tarihinde Davalının hesabındaki pozisyonların USD/TRY kuruna ve ... 30 Endeksine dayalı ... sözleşmeleri olduğu,Dosyada çözümü yer alan ses kayıtlarından davalının davacı yetkilileri tarafından yanlış yönlendirildiğine dair bir bulguya rastlanmadığı, Davalının işlemleri kendisinin elektronik ortamda verdiği emirler ile yaptığının, Borsa kararları sebebiyle bir işlem engeli çıktığında Davacı temsilcisine durumu izah ettiği ve yardım istediğinin görüldüğü, Davalının iradesine müdahale oluşturacak şekilde bir Davacı taraf beyan, işlem veya eylemine dair bir emareye rastlanmadığı, davacının davalının müşteri numarası ile ilişkilendirmek suretiyle 22.12.2021 tarihinde 2.340.741,28 TL ve 1,37 TL olmak üzere toplam 2.340.742,65 TL’yi “IYM DE-65190 TRV_CO_NK_TEM_YAT” açıklaması ile Davacı lehine ...’a yatırdığı, davalının hesabındaki 17.491,76 TL Davalı varlığı mahsup edildikten sonra ve hesaba yürütülen temerrüt faizleri ile birlikte davalının negatif hesap bakiyesinin 2.331.371,97 TL olduğu anlaşılmıştır.
Anılan durum karşısında davanın 2.331.371,97 TL üzerinden kabulü gerektiği ayrıca Davalının likit ve muaccel alacağa itirazı ile takibin durmasına sebebiyet vermesi nedeni ile toplam alacağın % 20 si üzerinden hesaplanan 466.274,40 TL icra inkar tazminatının davacı lehine hükmedilmesi gerektiği kanaatine varılmış, reddedilen kısım yönünden davacı aleyhine kötüniyet tazminat koşullarının da oluşmadığı anlaşılmakla davalı yararına tazminata hükmedilmeyerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M /Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile İstanbul 30 İcra Müdürlüğünün ... E sayılı dosyası ile başlatılan takibe yönelik itirazın KISMEN İPTALİ ile; takibin 2.331.371,97 TL asıl alacak üzerinden devamına, fazla istemin REDDİNE, asıl alacağa takip tarihinden itibaren taraflar arasındaki Sermaye Piyasası Faaliyet Çerçeve Sözleşmesi m.27-4 uyarınca değişen oranlarda akdi temerrüt faizi uygulanmasına,
2-Davalının likit ve muaccel alacağa itirazı ile takibin durmasına sebebiyet vermesi nedeni ile toplam alacağın % 20 si üzerinden hesaplanan 466.274,40 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesap olunan 159.256,02-TL nispi karar ve ilam harcından 29.013,65-TL peşin alınan harcın mahsubuna, bakiye 130.242,37-TL nispi karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafça yatırılan 29.013,65-TL peşin harcın davalıdan tahsiline,
5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 254.568,60-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 17.900,00-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7-Davacı tarafından yapılan ve aşağıda dökümü gösterilen toplam 12.482,70-TL yargılama giderinin davadaki kabul ve red oranına göre % 98'inin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Davalı tarafından dosya üzerinde yapılan yargılama gideri bulunmadığından ve yatırılan gider avansı olmadığından bu konuda hüküm kurulmasına yer olmadığına,
9-HMK 333.maddesi gereğince davacı tarafından yatırılan gider avansından bakiye avansın hüküm kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
10-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.560,00-TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) 1.528,80-TL'sinin davalıdan, bakiye 31,20-TL'sinin ise davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, buna ilişkin harç tahsil müzekkeresi yazılmasına,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf nezdinde temyizi kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 21/11/2023
Başkan ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Katip ...
¸e-imzalıdır
HARÇ BEYANI /
159.256,02-TL KARAR HARCI
29.013,65-TL PEŞİN HARÇ /
130.242,37-TL KALAN HARÇ
DAVACI GİDERİ /
80,70-TL BVH.
12.000,00-TL BİLİRKİŞİ ÜCRETİ
402,00-TL POSTA MAS. /
12.482,70-TL TOPLAM