T.C.
İSTANBUL
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/741
KARAR NO: 2023/286
DAVA: Menfi Tespit
DAVA TARİHİ: 31/10/2022
KARAR TARİHİ: 13/04/2023
Mahkememizde görülmekte olan menfi tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili aleyhine davalı şahıs tarafından ... 3. İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, yapılan takip açıkça usule aykırı olduğu gibi davalı tarafından başlatılan söz konusu icra takibine konu alacakların kesinlikle hiç bir hukuki dayanağı olmadığını, müvekkilinin ... Ltd. Şti'den 8mm 210*280 tekyüz boyalı ... plaka ve 7mm 210*366HAM Sunta 1000 plakal toplam 450.000,00 TL değerindeki mal satışı konusunda 15/04/2022 tarihinde sözleşme yaptığını, ve 5 adet akbank çeki teslim ettiğini, takip konusu çek de, çekler arasında yer aldığını, müvekkilin iyi niyetinden faydalanarak sadece paranın ne zaman ödeneceği kararlaştırıldığını, malın ne zaman teslim edileceği sözleşmede kararlaştırılmadığını, davalı tarafça anlaşma konusu mallar müvekkili şirket teslim edilmediğini, bunun üzerine müvekkili şirket adına ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esasa sayılı dosyasıyla bedelsizlikten menfi tespit davacı açıldığını, çekler üzerine %15 teminat karşılığında mahkemece ödeme yasağı konulduğunu, kötü niyetli olan ve alım satım sözleşmesinden kaynaklanan yükümlülüklerine yerine getirmeden haksız olarak çekin bedelini tahsil etmek isteyen ... Ltd. Şti takip konusu çeki ... Mahkemesinin ödeme yasağının delemek amacıyla ... Anonim Şirketi'ne ciro yoluyla devredildiğini, bahsi geçen alacağın faktoring işlemiyle devri hükümsüz olduğunu, bu devir vasıtasıyla yapılan takibin de iptali gerektiğini, bu nedenlerle teminatsız olarak yahut teminat mukabilinde tedbiren ... 3. İcra Müdürlüğü'nün ...E. Sayılı icra dosyasıyla müvekkili şirket aleyhine başlatılan icra takibinin dava sonuna kadar durdurulmasını, davalarının kabulü ile ... 3. İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı icra takibinin iptaline, alacağın yüzde yirmisinden az olmamak üzere kötüniyet tazminatına mahkum edilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının iş bu davayı istirdat davası olarak ikame etmesi gerekirken menfi tespit davası olarak ikame etmesi hatalı olduğunu, takip borcu davacı tarafından 28/10/2022 tarihinde ödendiğini icra takip dosyası infazen kapatıldığını, huzurdaki davada arabuluculuk kurumuna başvuru dava şartı olduğunu, davanın şartı yokluğundan reddinin gerektiğini, müvekkilinin dava konusu çeki müşterisi ... Tic. Ltd. Şti ile aralarında akdedilmiş olan faktoring sözleşmesine binaen devir aldığını, buna ilişkin faktoring sözleşmesi ve ekleri dilekçenin ekinde olduğunu, çekin müvekkiline devir ve ciro edilmesini sağlayan faturaya bağlı alacak temliki işlemi 6361 sayılı kanunda belirtilen esaslara ve BDDK'nın belirlediği kriterlere uygun olarak eksiksiz yerine getirildiğini, davacının çeklerin bile bile işleme alındığını iddiası gerçeği yansıtmadığını, davacı taraf müvekkili şirkete var olmayan sorumluluklar yükleyerek ispat külfetinden kurtulmaya çalıştığını, müvekkili şirketin dava konusu çekin meşru, haklı ve iyiniyetli hamili olduğunu, bu nedenlerle huzurdaki davanın istirdat davası olduğunun tespitini, usul ve yasaya aykırı davanın reddine, davacı aleyhine %20'den aşağı olmamak kaydı ile kötüniyet tazminatına hükmedilmesini yargılama giderleri ile ücreti vekaletin de karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER: Dosyada taraflarca bildirilen belgeler, ... 3. İcra Dairesi'nin ... esas sayılı dosyası, faktoring sözleşmesi, Mahkememizin 2022/410 D.İş sayılı dosyası, ... İcra Dairesi'nin ...talimat sayılı dosyası, ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyası delil olarak değerlendirilmiştir.
GEREKÇE: Dava, icra takibi sonrası kıymetli evrak nedeniyle İİK'nın 72/1. maddesi uyarınca borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.
... 3. İcra Dairesi'nin ... esas sayılı dosyası üzerinde yapılan incelemede, takip alacaklısının ...A.Ş., takip borçlularının ise ... Ltd. Şti. İle ... Ltd. Şti. olduğu, kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile 19/10/2022 tarihinde başlatılan icra takibinde, toplam alacak tutarının 87.861,39 TL olduğu ve takip dayanağının ... tarihli ... seri nolu 80.000,00 TL bedelli çek olduğu, ödeme emrinin tebliğ edilemediği, ... İcra Dairesi'nin ... talimat sayılı dosyasında haciz işlemi yapıldığı, iş bu dava davacısı şirket yetkilisinin 113.100,00 TL miktarında ödemeyi 28/10/2022 tarihinde yaptığı ve 09/11/2022 tarihinde dosyanın infazen kapatılmasına dair karar verildiği görüldü.
Dava şartlarından birisi de dava açılmasında davacının hukuki yararının bulunmasıdır. Dava hakkı hukuki yararla sınırlıdır. Tespit davasında hukuki yarar da, başka şekilde hukuki korunmanın sağlanamaması halinde vardır.Bir hakkın veya hukuki ilişkinin varlığı veya yokluğu, tespit davası açılabilmesi için tek başına yeterli değildir. Davacının tespit davası ile istediği hukuki koruma diğer dava çeşitlerinden biri ile sağlanabiliyorsa, o zaman davacının dava açmada hukuki yararı yoktur.
Davacı vekili dava dilekçesinde ... 3. İcra Dairesi'nin ... esas sayılı dosyası nedeniyle borçlu olmadığının tespitini ve bu icra takibinin iptalini talep etmiştir. Yukarıda incelenen icra dosyası içeriğine göre davacı bu icra dosyasına 28/10/2022 tarihinde ödeme yapmış ve dosya infazen kaptılmıştır.. Dava ise yapılan ödemeden sonra 31/10/2022 tarihinde açılmıştır.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 22/01/2016 tarihli 2014/19-674 esas, 2016/76 karar sayılı ilamında da belirtildiği üzere borçlu borcunu ödedikten sonra, artık menfi tespit davası açamaz. Bu halde borçlunun sırf borçlu olmadığının tespitinde hukuki bir yararı yoktur. Bundan sonra ödediği paranın geri alınması için bir dava açması gerekmektedir. TBK'nın 77. Maddesinde düzenlenen sebepsiz zenginleşme hükümleri uyarınca dava açılması gerekmektedir. Hukuki yararın dava şartı olması ve mahkemece her aşamada gözönüne alınması gerekmesi nendeniyle HMK'nın 114/1-(h). ve 115/2. maddeleri uyarınca hukuki yarar yokluğuna ilişkin dava şartı yokluğundan davacının davasının usulden reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda izah olunduğu üzere;
1-Davanın HMK'nın 114/1-(h). ve 115/2. maddeleri uyarınca hukuki yarar nedeniyle dava şartı noksanlığından usulden REDDİNE,
2-492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince alınması gereken 179,90 TL maktu karar ve ilam harcından peşin alınan 1.500,46 TL harcın mahsubu ile artan 1.320,56 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kararın mahiyeti gereği üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri olmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
5-HMK'nun 333/1. maddesi gereğince varsa artan gider/delil avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleşmesinden sonra yatıran ilgili tarafa iadesine,
6-Davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T.'ye göre belirlenen 9.200,00 TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı tarafa verilmesine,
Dair, davacı vekili ve davalı vekilinin yüzlerine karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMK'nın 341/1. maddesi uyarınca 2 haftalık yasal süre içinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 13/04/2023
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır