T.C.
İSTANBUL
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/775
KARAR NO: 2022/820
DAVA: Menfi Tespit
DAVA TARİHİ: 24/11/2020
KARAR TARİHİ: 15/11/2022
Mahkememizde görülmekte olan menfi tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı şirket tarafından dava dışı ... A.Ş. aleyhine 08/10/2016 keşide tarihli ve 170.000 TL tutarlı çek ile 15/10/2016 keşide tarihli ve 164.000 TL tutarlı çek bedellerinin tahsili talebi ile ... 9. Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra takibini başlatıldığını, icra dosyasına konu borca istinaden müvekkili şirkete birinci haciz ihbarnamesinin gönderildiğini, taraflarınca işbu haciz ihbarnamesine itiraz edildiğini, ardından gönderilen usul ve yasaya aykırı ikinci haciz ihbarnamesinin ... 24. İcra HM'nin ... Esas 2020/1350 Karar sayılı ilamı ile iptaline karar verildiğini, ancak bu karara rağmen İcra Müdürlüğü tarafından hukuka aykırı olarak müvekkili şirkete üçüncü haciz ihbarnamesinin gönderildiğini, icra dosyasına konu borca istinaden dava dışı ... AŞ'nin müvekkil şirket nezdindeki hak ve alacaklarının borca yeteri kadarına haciz konulmasına karar verildiğini, bu hususa ilişkin birinci haciz ihbarnamesi'nin 17/09/2020 tarihinde müvekkil şirkete tebliğ edildiğini belirterek müvekkili şirketin dava dışı ... A.Ş.'ne ve dolayısıyla davalı şirkete borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; 23/11/2020 tarihinde 89/3 haciz ihbarnamesi 24. İcra Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas, ... Karar sayılı ilamı ile iptal edilmiş olduğunu, menfi tespit davasının açılış tarihinin 24/11/2020 olduğunu, sadece bu sebeple dahi açılmış olunan dava, dava şartı eksikliği nedeniyle usulden reddedilmesi gerektiğini, haksız yere açılan dava sebebiyle lehlerine tazminata hükmedilmesi, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davacı yana tahmil edilmesi gerektiğini, menfi tespit davasının açılması için gereken şartların oluşmadığını, davacının işbu davada hukuki yararı bulunmadığını, icra memurunun sorumluluğunda olan işlemlerin dolayısıyla müvekkilin sorumluluğuna gidilemeyeceğini, huzurda açılan davanın şartları oluşmaması sebebiyle ve açılmasında davacının hukuki yararının olmaması nedeniyle usulden reddine, aksi halde hukuka aykırı ikame edilen davanın esastan reddini, haksız yere açılan dava sebebiyle %20'den haksız az olmamak üzere davacı aleyhine kötüniyet tazminatına hükmedilmesini, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER: Dosyada tarafların bildirdiği belgeler, ... 9. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası, ... 24. İcra Hukuk Mahkemesi'nin ..., ... ve ... Esas sayılı dosyaları delil olarak değerlendirilmiştir.
GEREKÇE:Dava, İİK’nun 89/3. maddesine istinaden gönderilen haciz ihbarnamesi nedeniyle ihbarnameye muhatap olan üçüncü kişi tarafından açılan menfi tespit davasıdır.
Mahkememizin 31/03/2022 tarih, 2021/76 esas 2022/235 karar sayılı kararının İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi'nin 29/09/2022 tarih 2022/1044 esas 2022/1290 karar sayılı ilamı ile kaldırılmasına karar verildiği ve dosyanın mahkememizin iş bu esas sırasına kaydının yapıldığı anlaşılmıştır.
Mahkememizce istinaf kararı doğrultusunda yargılama yaparak hüküm tesis etmek hukuki zorunluluk olmakla istinaf kararında açıkça belirtildiği üzere, somut davada davacı, davalı şirketin dava dışı şirket aleyhine alacağının tahsili için icra takibi başlattığını, davacıya İİK'nın 89. maddesi uyarınca haciz ihbarnamesi gönderildiğini, davacının herhangi bir borcu bulunmadığını belirterek borçlu olmadığının tespitini talep etmiş, buna göre uyuşmazlığın ticari dava niteliğinde olmadığı anlaşıldığından, uyuşmazlığın Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp, sonuçlandırılması gerekmektedir. Taraf şirketlerin ticaret şirketi tacir olması tek başına iş bu davayı ticari kılmamaktadır.
Tüm bu hususlar dikkate alındığında davada genel nitelikteki Asliye Hukuk Mahkemesi görevlidir.
HMK'nun 1. Maddesine göre, göreve ilişkin kurallar kamu düzeninden olup, aynı yasanın 114/1-c bendi uyarınca dava şartı olan bu husus, HMK'nun 115/1. maddesi gereğince mahkemece davanın her aşamasında kendiliğinden araştırılır. Yargıtay HGK'nun 2013/4-2247 esas 2013/1667 karar sayılı içtihadı ile HMK'nın 30. mddesindeki usul ekonomisi ilkesi de dikkate alınarak göreve ilişkin dava şartının tensiben değerlendirilmesi ve usulden red kararı verilmesi mümkün ve gereklidir.
Tüm bu nedenlerle HMK'nun 115/2. maddesi uyarınca aynı kanunun 114/1-(c). maddesinde belirtilen dava şartı noksanlığı nedeniyle davanın usulden reddi ile görev hususunda bağlayıcı nitelikteki istinaf kararı dikkate alınarak dava dosyasının ilk görevsizlik kararını veren İstanbul 15. Asliye Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesine dair karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda izah olunduğu üzere;
1-Davanın, HMK'nun 115/2. maddesi uyarınca aynı kanunun 114/1-(c) maddesinde belirtilen dava şartı noksanlığı nedeniyle usulden REDDİNE, mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE,
2-HMK'nun 20. maddesi gereğince taraflardan birinin, görevsizlik kararı süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmiş ise kararın kesinleştiği tarihten, kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize başvurarak dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesini talep etmeleri gerektiğinin, aksi taktirde mahkememizce davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğinin ihtaratına,
3-HMK'nun 20. maddesi uyarınca kararın kesinleşmesini müteakip yasal iki haftalık sürede talepte bulunulduğunda dosyanın görevli İstanbul 15. Asliye Hukuk Mahkemesi'ne tevzi edilmek üzere İstanbul Hukuk Mahkemeleri Tevzi Müdürlüğü’ne gönderilmesine,
4-Mahkememizce verilen görevsizlik kararının kesinleşmesinden sonra dava yetkili ve görevli mahkemede devam edilmemesi ve talep halinde yargılama giderlerinin değerlendirilerek HMK'nun 331/2. maddesi gereğince bir karar verileceğinin ihtaratına,
Dair, taraf vekillerinin yokluklarında, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMK'nın 341/1. maddesi uyarınca 2 haftalık yasal süre içinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere dosya üzerinden yapılan inceleme sonucu karar verildi. 14/11/2022
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır