T.C.
İSTANBUL
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2022/783 Esas
KARAR NO :2025/324
DAVA:Kayıt Kabul
DAVA TARİHİ:23/06/2016
KARAR TARİHİ:15/05/2025
Mahkememizde görülmekte olan Kayıt Kabul davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı şirketten müvekkili şirketten 45.470,78 TL alacağı bulunduğunu, davacının 29.02.2008 tarihli cari hesap ekstresine dayanarak bahsi geçen şirketten borcun itirazı üzerine müvekkilli olduğu şirket tarafından açılan itirazın iptali davasında da bu alacağın varlığının sabitlenmiş olduğunu beyan ederek haklı davalarının kabulünü, .... İflas Müdürülüğü'nün ... İflas numaralı dosyası hakkında 03.06.2016 tarihinde verilmiş olan kararın iptal edilmesini, müvekkilleri şirketin müflis şirketten 45.470,78 TL bedelli alacağının tamamının sıra cetveline yasal faizi ile birlikte iflas masasına kaydedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP :Davalının HMK'nın 128. maddesi hükmü gereğince davayı inkar ettiği varsayılmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE : Dava, kayıt kabul talebine ilişkindir.
Mahkememizin ... 16/01/2019 tarihli ilamı ile davanın kabulüne karar verilmiş, davalı iflas idaresi vekili kararı istinaf etmiş, karar İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45. Hukuk Dairesi'nin 2020/873 esas 2022/1121 karar 12/10/2022 tarihli ilamıyla ".... 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 33. maddesinde yer alan "Hâkim, Türk hukukunu resen uygular." ilkesi uyarınca maddi olayları açıklamak taraflara, ileri sürülen olayları hukuken nitelemek ve uygulanacak kanun hükümlerini tespit etmek ve uygulamak hakime ait bir görevdir. Hukuksal nitelendirmenin yapılabilmesi için bir yandan dava dilekçesinde öne sürülen maddi olgular tespit edilmeli, bir yandan da davacının talebi ve davayı açmaktaki amacı doğru bir şekilde değerlendirilmelidir. Bu noktada 6100 sayılı HMK'nın 26. maddesinde düzenlenen taleple bağlılık kuralına da kısaca değinmek gerekmektedir. Maddeye göre, hakim tarafların talepleri ile bağlıdır. Kanunlarda gösterilen sınırlı sayıdaki istisnalar bir kenara bırakılacak olursa talepten fazlasına veya talepten başka bir şeye karar veremez. Fakat hakimin duruma göre talep sonucundan daha azına karar vermesinin önünde engel yoktur. Taleple bağlılık ilkesi özü itibariyle hakimin, tarafların talebiyle bağlı olduğunu ifade eder. İlkenin taşıdığı ilk anlam; tarafın talep etmediği husus hakkında mahkemenin karar veremeyeceğidir. Buna göre tarafın neyi talep edip etmediği ve hakimin ne hakkında karar verip veremeyeceği dava dilekçesine bakılarak tespit edilir. Bu tespitin konusunu, istenilen hukuki sonuç oluşturur. Bu itibarla hakimin karar verme sınırı dava dilekçesi ile belirlenmiş olur. Taleple bağlılık ilkesinin taşıdığı ikinci anlam ise tarafın talebinden fazlasına mahkemece karar verilememesidir. Taleple bağlı olma, yargılama sonucunda davacının talep ettiği haktan daha azına sahip olduğunun belirlenmesi durumunda uygulanmaz (HMK m. 26). Talepten azına karar verme "çoğun içinde az da vardır" esasına dayanmaktadır. Bu kural ise davacının talep sonucu ile aynı nitelikte olan daha azına karar vermeyi ifade etmektedir. Nitekim dava açıldığında davacının talebi maddi hukukta karşılığa sahip olduğu oranda mahkemeden hukuki koruma sağlanmasıdır (Hukuk Genel Kurulunun 30/05/2018 tarihli ve 2017/23-2539 E. 2018/1149 K. sayılı kararı). Davacının talebinin iflas masasınca kısmen kabul edildiği anlaşılmakla dava konusu ise reddedilen 26.629,57 TL'lik kısma yönelik olup, mahkemece talep aşılarak 43.004,50 TL yönünden kayıt kabule hükmedilmesi de hatalıdır.
Açıklanan nedenlerle, mahkemece konusuna uzman bir bilirkişiden davacının iflas tarihi olan 14/04/2014 tarihi itibariyle alacaklı olduğu miktara ilişkin yukarıda yapılan açıklamalar da dikkate alınarak rapor düzenlenmesinin istenilmesi ve oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerektiğinden, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1.a.6 maddesi uyarınca kaldırılmasına, Dairemizin kararına uygun şekilde yargılama yapıldıktan sonra yeniden karar verilmek üzere dosyanın mahkemesine iadesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." bahisle kaldırılmıştır.
Mahkememizce istinaf kararı doğrultusunda dosyanın bir icra iflas mevzuatından kaynaklı nitelikli hesaplamalar uzmanı bilirkişiye tevdi ile hazırlanan 09/02/2023 tarihli bilirkişi raporunda; Dosyadaki mübrez belgeler icra dosyaları ve ibraz edilen davacı ticari defter ve kayıtları ile müflis şirketin kayıtlarının tetkikinde , Müflis şirketin ... ATM. almış bulunduğu tedbir kararı aynı mahkemenin .... Sayılı kararı ile iflasına karar verilmiş Tasfiye işlemleri ... İflas Müdürlüğünün ... E sayılı dosyasında yürütüldüğünü, davacının cari hesaptan kaynaklanan alacağı olup asıl alacak miktarları ile ilgili olarak takibe esas alacak miktarları... İcra Müd. ... ve ... İcra Müd. ... E. dosyalarından yapıldığı, ... İcra Müd. Takibe esas alacak miktarları içerisinde ... İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyasındaki takibe esas alacak miktarı 15.841.00 TL aynı şekilde yer aldığını, ... ATM .... sayılı ilamında asıl dosya ve birleşen dosya da takip dosyaları ile ilgili gerekli kararın verildiği, davacının kesinleşmiş alacağının (İİK.206/4 md uyarınca ) diğer ticari alacaklardan kaynaklandığı, davacının temerrüt ihtarı bulunmaması nedeni ile davacının kesinleşmiş alacağı olan ... İcra Müd. ... E dosyasından 15.941.21 TL+... icra müd. ... E. 2.900,00 TL-18.8641.21 TL için alacak miktarların takip tarihlerinden 14.04.2014 iflas tarihine kadar yasal faiz oranlarından 10.233.30 TL faiz olmak üzere 29.074.51 TL talep edebileceği iş bu miktarın kayıt kabulünün yapılması gerektiği bildirilmiştir.
Dava dosyasının rapor veren bilirkişiye tevdii ile, .... İcra Dairesi'nin ... esas sayılı dosyasında yapılan 14/04/2014 tarihli kapak hesabındaki kalemlerden iflas idaresince icra takibindeki tahsil harcı vekalet ücreti kaynaklanması nedeniyle reddine karar verilen ve dava konusu edilen 26.629,57 TL yönünden istinaf kararındaki tespitler uyarınca bu kalemler yönünden davacı tarafın 14/04/2014 tarihi itibariyle alacaklı olduğu miktarın ne kadar olduğu konusunda hesaplama yapılması hususlarında hazırlanan 12/04/2023 tarihli ek raporda; Davacının kesinleşmiş alacağının (İİK.206/4 md uyarınca ) diğer ticari alacaklardan kaynaklandığı, ... ... Müd. ... E. Dosyasından 15.941.21 TL + ....İcra Müd. ... E. 2.900.00 TL= 18.841.21 TL için alacak miktarların takip tarihlerinden 14.04.2014 iflas tarihine kadar değişen avans faiz oranlarından 20.414.72 TL faiz olmak üzere 39.255.93 TL talep edebileceği bildirilmiştir.
HMK'nun 273/1. maddesi gereği mahkememizce toplanan deliller ve tüm dosya kapsamı incelenmek suretiyle; davacının iflas tarihi itibariyle alacaklı olduğu miktarının istinaf kararındaki açıklamalar uyarınca hesaplanması hususlarında hazırlanan 22/12/2023 tarihli bilirkişi raporunda; .... Asliye Ticaret Mahkemesinin 09.01.2009 tarih ... sayılı asıl dava yönünden davacının davasının kısmen kabulüne ... ... Müdürlüğünün ... E sayılı dosyasında davacının davalıdan 15.941,21 TL asıl alacaklı olduğunun tespiti ile bu miktara vaki itirazın iptaline ve bu miktar için takip tarihinden itibaren değişen oranlardaki avans faiz oranlarından uygulanmasına takibin diğer kayıt ve şartlarla devamına, Birleşen .... Asliye Ticaret Mahkemesi ... E sayılı dosyasında davacının davasının kabulüne, .... İcra Müdür lüğü ... E sayılı dosyasında davacının davalıdan 2.900,00 TL alacaklı olduğunun tespiti ile miktara vaki itirazın iptaline bu miktara takipten itibaren değişen oranlardaki faiz oranlarından faiz uygulanmak suretiyle takibin diğer kayıt ve şartlarla aynen devamına karar verilmiş olduğunu, davacı yanın asıl alacak miktarı ile ilgili herhangi bir ihtarının bulunmadığı, faturalardaki faiz şartına itibar edilemeyeceğinden takip tarihlerinden 14.04.2014 iflas tarihine kadar davacının yasal faiz oranlarından talep edebileceğini belirterek; davacının 05.03.2008 ve 26.08.2008 takip tarihlerinde 14.04.2014 iflas tarihine kadar asıl alacak miktarı olan 15.941,21 TL+2.900,00-TL=18.841,21 TL üzerinden TCMB belirlenen değişen oranlardaki yasal faiz oranı, değişen oranlarda ticari avans faizi oranı ve sabit % 9 yasal faiz ile alternatifli olarak hesaplandığı, 15.941,20 TL için 05/03/2008-14/04/2014 arası, 2.900,00 TL için 26/08/2008-14/04/2014 arası hesaplama yapıldığı, tüm hesaplamaların basit faiz oranı formülü ile vapıldığı, 1. Alternatefe göre hesaplanması gerektiğine kadar verilmesi durumunda; 15.941,20 TL" nin 43.056,48 TL'ye 2.900,00 TL' nin 7.054,79 TL'ye ulaşacağı, 2. Alternatife göre hesaplanması gerektiğine kadar verilmesi durumunda; 15.941,20 TL nin 40.574,81 TL'ye, 2.900,00 TL “nin 6.690,80 TL'ye ulaşacağı, 3. Alternatife göre reeskont (yasal) %9 sabit faizi ile hesaplanması gerektiğine karar verilmesi durumunda; Toplam 18.841,20 TL'nin 28.480,10 TL ye ulaşacağı bildirilmiştir.
İstanbul BAM 45. Hukuk Dairesinin 2020/873 Esas, 2022/1121 Karar sayılı bozma ilamı sonrası hesap bilirkişisi ... tarafından dosyaya sunulan bilirkişi raporlarının dava konusu alacak kalemlerini kapsamadığı, bozma ilamında belirtilen şekliyle hesaplama yapılmadığı ve raporların mevcut haliyle dava konusu uyuşmazlığı çözmeye elverişli olmadığı, ayrıca tekrar ek rapor aldırılması halinde dosyanın sürüncemede kalabileceği anlaşılmakla, HMK’nın 266/1. maddesi gereği dosyanın bir İcra ve İflas Hukuku alanında nitelikli hesaplama uzmanı bilirkişiye tevdi ile hazırlanan 08/04/2025 tarihli bilirkişi raporunda; İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45. Hukuk Dairesi 2020/873 esas 2022/1121 karar 12.10.2022 tarihli kararın hesaplama şekli gerekçesi ile bağlılık ilkesi gözetilerek, 15.941,21 TL. takip çıktısı ticari anapara alacağı esas alınarak, 05.03.2008 Takipten önce ihtarname olmadığından temerrüt takip tarihinden 14.04.2014 iflas tarihine kadar anaparaya 3095 s. Faiz K. 2. Md. göre avans faizi hesaplanarak, 11.669,80 TL. (14,00 TL. başvurma * 1.920,02 TL. icra vekalet ücreti (BAM kararı gerekçesi, İİK. 138/3.) + 9.735,78 TL. itiraz edilmemiş icra masrafı) toplamı kapak hesabına ilave edilerek, icra dosyasında tahsilat olmadığından, tahsil harcı nazara alınmayarak, davacının 14.04.2014 Tarihi İtibarı İle Davalı Müflis İflas Masasını Kaydedilip Sıra Cetveline Tabi Edilebilir Alacağın (İİK. md. 195); 45.524 13 TL 14.04.2014 iflas tarihinde alacak toplamı, 18.841,21 TL İflas idaresinin kabul ederek sıra cetveli 4.sırasına aldığı itirazsız alacak olduğu, 26.682,92 TL. İflas İdaresinin red kararının kaldırılarak, 14.04.2014 tarihi itibarı ile iflas masasına kayıt kabulü, sıra cetvelinin 4. Sırasındaki yerine eklenerek sıra cetvelinin düzeltilmesi gerektiği bildirilmiştir.
Dava dilekçesi, tarafların bildirdiği belgeler, Mahkememizin ... 16/01/2019 tarihli ilamı, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45. Hukuk Dairesi'nin 2020/873 esas 2022/1121 karar 12/10/2022 tarihli ilamı, taraflarca sunulan belgeler, ticaret sicil kayıtları ve bilirkişi raporları, dosya kapsamına alınan müzekkere cevapları, taraf vekillerinin duruşmadaki beyanları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davanın, İİK 235. maddesi gereğince açılmış olan sıra cetveline itiraz (kayıt kabul) davası olduğu tespit edilmiştir.
Dosyada mübrez belgelerden; İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45. Hukuk Dairesi 2020/873 esas 2022/1121 karar 12.10.2022 tarihli kararın hesaplama şekli gerekçesi ile bağlılık ilkesi gözetilerek, 15.941,21 TL takip çıktısı ticari anapara alacağı esas alınarak, takipten önce ihtarname olmadığından temerrüt takip tarihinden iflas tarihine kadar anaparaya 3095 sayılı Yasa'nın 2. maddesine göre avans faizi hesaplanarak, 11.669,80 TL (14,00 TL. başvurma, 1.920,02 TL icra vekalet ücreti (BAM kararı gerekçesi, İİK. 138/3.) + 9.735,78 TL. itiraz edilmemiş icra masrafı) toplamı kapak hesabına ilave edilerek, icra dosyasında tahsilat olmadığından, tahsil harcı nazara alınmayarak, davacının 14.04.2014 tarihi itibarı ile davalı müflisin iflas masasına kaydedilip sıra cetveline tabi edilebilir alacağın (İİK. md. 195); 45.524,13 TL olduğu, 14.04.2014 iflas tarihinde alacak toplamı olan 18.841,21 TL'nin iflas idaresince kabul edilerek sıra cetvelinin 4.sırasına alındığı ve itirazsız alacak olduğu, 26.682,92 TL yönünden iflas idaresinin red kararının kaldırılması gerektiği, ancak İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45. Hukuk Dairesi 2020/873 Esas 2022/1121 Karar sayılı ilamında da belirtildiği üzere davacı tarafça 26.629,57 TL alacak talebinde bulunulduğu için taleple bağlı kalarak 26.629,57 TL alacağın 14.04.2014 tarihi itibarı ile iflas masasına kayıt kabulü ile sıra cetvelinin 4. Sırasındaki yerine eklenerek sıra cetvelinin düzeltilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır. Mahkememizce aldırılan 08/04/2025 tarihli bilirkişi raporunun denetime açık, yeterli, objektif ve hüküm kurmaya elverişli olması gerekçeleriyle anılan bilirkişi raporuna itibar edilmiştir. Bilirkişi raporuna taraf vekillerinin teknik nitelikte olmayan itirazlarının dosya kapsamı ile örtüşmemesi de dikkate alınarak taraf vekillerinin dosya kapsamındaki itirazlarına itibar edilmemiştir. TMK'nın 6. maddesinin "Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür." hükmünü havi olduğu ve yine HMK'nın 190. maddesinin "İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir. Kanuni bir karineye dayanan taraf, sadece karinenin temelini oluşturan vakıaya ilişkin ispat yükü altındadır. Kanunda öngörülen istisnalar dışında, karşı taraf, kanuni karinenin aksini ispat edebilir." hükmünü havi olduğu, TMK'nın 6. Maddesi ile HMK'nın 190. Maddesi uyarınca huzurdaki davada ispat yükünün davacı taraf üzerinde bulunduğu, davacı tarafın üzerinde bulunan ispat yükünü yerine getirdiği ve alacak iddiasını sübuta etkili delillerle ispat ettiği kanaatine varılmıştır. Tüm bu nedenlerle 08/04/2025 tarihli bilirkişi raporu doğrultusunda; davanın taleple bağlılık ilkesi mucibince kabulü ile; .... İflas Müdürlüğü’nce ... İflas numaralı dosyası hakkında verilen 03.06.2016 tarihli kararın iptal edilmesine, .... İflas Müdürlüğü’nün ... İflas numaralı dosyası kapsamında iflas idaresi tarafından daha önce kabul edilen 18.841,21 TL alacağa ek olarak 26.629,57 TL davacı alacağının .... İflas Müdürlüğü’nün ... İflas numaralı dosyasına tasfiye işlemleri sürdürülen müflis ... San. Ve Tic. AŞ.'nin masasına sıra cetvelinin 4. sırasındaki yerine eklenmek suretiyle kayıt ve kabulüne, karar verilerek aşağıdaki gibi hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda izah olunduğu üzere;
1-Davanın taleple bağlılık ilkesi mucibince KABULÜ ile; .... İflas Müdürlüğü’nce ... İflas numaralı dosyası hakkında verilen 03.06.2016 tarihli kararın iptal edilmesine, .... İflas Müdürlüğü’nün ... İflas numaralı dosyası kapsamında iflas idaresi tarafından daha önce kabul edilen 18.841,21 TL alacağa ek olarak 26.629,57 TL davacı alacağının .... İflas Müdürlüğü’nün ... İflas numaralı dosyasına tasfiye işlemleri sürdürülen müflis ... San. Ve Tic. AŞ.'nin masasına sıra cetvelinin 4. sırasındaki yerine eklenmek suretiyle KAYIT VE KABULÜNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince alınması gereken 1.819,06-TL nispi karar ve ilam harcından peşin olarak alınan 29,20-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 1.789,86-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan 29,20-TL peşin harç, 29,20-TL başvurma harcı, 4.000,00-TL bilirkişi ücreti, 1.124,85-TL posta giderleri olmak üzere toplam 5.183,25-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden kabul edilen miktar üzerinden, karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T.'deki esaslara göre belirlenen 26.629,57-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Artan gider/delil avansından artan avans olması halinde, hüküm kesinleştiğinde ve talep edildiğinde yatırana iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.15/05/2025
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır
*Bu belge 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu kapsamında elektronik imza ile imzalanmıştır.*