T.C.
İSTANBUL
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/109 Esas
KARAR NO: 2024/349
DAVA: Bankanın Taraf Olduğu Banka Teminat (Garanti) Sözleşmesinden Kaynaklanan Davalar (İtirazın İptali)
DAVA TARİHİ: 25/05/2022
KARAR TARİHİ: 04/06/2024
Mahkememizde görülmekte olan Bankanın Taraf Olduğu Banka Teminat (Garanti) Sözleşmesinden Kaynaklanan Davalar (İtirazın İptali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ -İSTEM/
Davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle; Davalının, müvekkilinin ... Şubesine ... bankasına ait ... tarih,...seri numaralı, 153.923,29-Euro bedelli yurt dışı çekini 11/10/2019 tarihinde ibraz ettiğini, 31/10/2019 tarihinde müvekkilinin yurt dışı çek işlemelerini gerçekleştirerek ... muhabir bankasına gönderdiğini, 26/11/2019'da muhabir bankadan, çekin ödemesinin davalıya yapılabileceğine ilişkin swift mesajı geldiğini, çek bedelinin davalıya iletilmek üzere müvekkili banka hesaplarına gönderildiğini, güvenlik önlemleri sebebiyle 09/12/2019 tarihine kadar çek bedeli tutarının davalıya ödenmeden bekletildiğini, 09/12/2019 tarihinde çek bedelinin davalının hesabına gönderildiğini, 19/12/2019 tarihinde muhabir bankanın, müvekkili bankaya dolandırıcılık, tahrifat nedeniyle bu çekin ödemesinin geri çekilmesi gerektiği, ödemenin davalıya yapılmaması konusunda swift mesajı gönderdiğini, 19/12/2019 tarihinde muhabir bankanın, davalıya ödenen çek bedelini, dolandırıcılık şüphesiyle müvekkili bankadan iade aldığını, müvekkili banka hesaplarının eksiye düşürüldüğünü, dolandırıcılık, tahrifat olduğu iddia edilen çekin, yasal işlemler için muhatap banka tarafından muhafaza edilmek üzere el konularak müvekkili bankaya iade edilmediğini, davalının ibraz ettiği ve dolandırıcılık, tahrifat olduğu iddia edilen çek sebebiyle müvekkili banka tarafından davalıya ödenen 153.923,29 EURO çek bedeli ve müvekkili banka tarafından katlanılan 55,00 EURO çek masrafının tahsili amacıyla 20/10/2021 tarihinde ... 3. İcra Müdürlüğü’nün ...E. sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, 03/12/2021 tarihinde davalı tarafından borca ve yetkiye itiraz edildiğini, 09/02/2021 tarihinde itirazın iptali talebiyle ... Arabuluculuk Bürosu'na başvurulduğunu, ... sayılı arabuluculuk dosya numarası ile 22/03/2022 tarihinde arabuluculuk sürecinin anlaşmama şeklinde neticelendiğini beyanla davalının ... 3. İcra Müdürlüğü’nün ...Esas sayılı dosyasına vaki itirazının iptali ile takibin devamına ve davalı borçlu aleyhine %20’den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesi ile yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA/
Davalı vekili cevap dilekçesinde ve özetle; Müvekkilinin Fransa’da çalışmakta ve ikamet etmekte olduğunu, çekin muhatabı ... Bank ve keşidecisinin ise ...isimli bir firma olduğunu, işbu çek keşideye yapılan iş karşılığında alındığını, benzeri çeklerin daha önce Türkiye’den tahsil edildiğini, davacı bankanın iddiasına göre 2 ay 9 gün sonra çek bedeli müvekkil hesabına gönderildiğini, çek bedelinin 09.12.2019 da hesaba geçmesine müteakip 15.12.2019 tarihinde... mesajının kabul edilemeyeceğini, davacı her kadar tahrifat nedeniyle çekin iade edildiğini iddia etse de temel gerekçenin kabul edilebilir olmadığını, çek tevdi bordrosundaki hükme göre çek bedeli ile muhabir masrafının müvekkilden talep edilmesi zorunluluğuna iştirak edilmediğini, çek keşidecisinin muhatap bankaya bir başvurusu veya bir suç duyusu varsa bunların ortaya konulması gerektiğini, davacının sebepsiz zenginleşme bakımından çek bedelinin müvekkilde iade istenilmesi nedeniyle zarara uğrayacak olan asıl müvekkili olduğunu belirtilerek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
KANITLAR VE GEREKÇE/
Dava; İ.İ.K.nun 67. maddesi hükmüne dayalı olarak açılmış olup, yapılan ilamsız icra takibine karşı davalının vaki itirazının iptali ve icra inkar tazminatı ile sorumlu tutulması istemine ilişkindir.
... 3.İcra Müdürlüğü'nün ... E sayılı takip dosyası kapsamından; davacı tarafın davalı hakkında toplam 171.218,63-EURO alacağın eklentileri ile birlikte ödetilmesi istemiyle ve ilamsız takip yoluyla icra takibinde bulunulduğu ve fakat davalı tarafından yasal süresi içinde vaki itirazı sonucu, icra takibinin İ.İ.K.nun 62. maddesi uyarınca durduğu saptanmıştır. İcra takibine vaki itirazın davacı tarafa tebliği durumu ve dava tarihine nazaran da, bu itirazın iptali davasının İİK.nun 67. maddesi hükmünde öngörülen ve hak düşürücü nitelikteki bir yıllık süresi içinde açıldığı da tespit olunmuştur.
Taraflarca gösterilen deliller toplanmış, ... 3.İcra Müdürlüğü'nün ... E sayılı dosyasının bir örneği celp edilerek dosya arasına alınmış, dosya üzerinde inceleme yapılarak bilirkişi raporu alınmıştır.
Taraf iddia ve savunmaları dosya kapsamına ibraz edilen deliller, dosya kapsamına ibraz edilen ve hükme esas alınan Bilirkişi ... tarafından düzenlenen 20/02/2024 tarihli bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde ; Taraflar arasında 11.10.2019 tarihinde düzenlenen Yurtdışı Keşideli Yabancı Banka Çek Tevdii bordrosu muhteviyatında; ... Bank muhataplı, 30.09.2019 keşide tarihli .. seri no.lu ... keşideli, ... lehtarlı 153.923,29 EUR tutarındaki çekin yetkili hamil ... tarafından ciro edilerek, davacı bankaya teslim edildiği anlaşılmıştır.
Davacı banka ile dava dışı ...arasında 28.08.2018 tarihinde 03.09.2018 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere Çek Tahsilat Sözleşmes ile ...’da yerleşik ...ile muhabirlik s ilişkisi kurulduğu, dava konusu ... Bank muhataplı, 30.09.2019 keşide tarihli ... seri no.lu ...keşideli, ... lehtarlı 153.923,29 EUR tutarındaki çek bedelinin tahsil edilmek kaydıyla muhabir ...’a (...) gönderilmiş olduğunu, muhabir ...’ın 26.11.2019 tarihli ödeme ... mesajı içeriğine göre; “ tahsil edilen tutar açıklamalı “ 153.923,29 EUR tutarındaki çek bedelinin tahsil edilmiş olduğunun davacı bankaya bildirilmiş olduğu anlaşılmıştır.
Davacı bankanın, yurtdışı muhabir bankanın (... Bank) olası geri isteme vesaire gibi olumsuz taleplerini nazara alarak çek bedelini 09.12.2019 tarihine kadar ihtiyaten geçici bir bloke hesapta tutmuş olduğu anlaşıldığı, davacı bankanın yaklaşık olarak 13 gün süreyle ihtiyaten-tedbiren geçici olarak hesapta tuttuğu çek bedeli 153.923,29 EUR’dan muhabir masrafı 75,00 EUR düşülmek suretiyle kalan NET 153.848,29 EUR’yu 09.12.2019 tarihinde davalının ... no.lu hesabına aktarmıştır /virmanlamış olduğu yani alacak kaydettiği, davalının 09.12.2019 günü, yani paranın hesabına yatırıldığı aynı gün 3 kalem halinde (150.000,00 EUR; 3.000,00 EUR ve 848,29 EUR olarak) çek bedelinin tamamını hesaptan çekmiş olduğunu, böylece hesap bakiyesinin sıfırlandığı anlaşılmıştır.
Muhabir ...’ın 19.12.2019 tarih ve 499 no.lu İade Swift mesajı içeriğine göre; “ 153.923,29 EUR tutarındaki çekin, çekte sahtecilik veya tahrifat nedeniyle ödenmemiş olduğu konusunda bilgilendirildik….bugün defterlerimizdeki hesabınızı borçlandırıyoruz. Orijinal çeki teslim aldığımızda size referansı ile geri göndereceğiz “ açıklaması ile davacı bankanın muhabir nezdindeki hesabının borçlandırılmış olduğu, yani davacı bankanın yurtdışı muhabir banka hesabının borçlandırıldığı, dolayısıyla anılan çek bedeli davalı hesabında para bulunmadığı için, doğrudan banka kaynağına dönüşmüş olduğu, başka bir deyişle muhabir bankanın daha önce tahsil ettiği çek bedelinin, muhabir bankaca davacı hesabından geri alınarak, davacı bankanın borçlandırılmış olduğu, işte bu nedenle çek bedeli banka kaynağına dönüşmüş olduğu tespit edilmiştir.
Davalının tahsile verdiği yurtdışı banka çeki esasen 26.11.2019 tarihli swift ödeme mesajına göre tahsil edilip davalının hesabına geçtiği, davacı bankanın bu alacak kaydını yurtdışı muhabir bankanın swift mesajı doğrultusunda gerçekleştirdiği bahse konu yurtdışı muhabir bankanın 19.12.2019 tarihli swift mesajı ile bu kez çekte sahtecilik-tahrifat var gerekçesiyle çek bedelini davacı bankanın yurtdışı muhabir hesabı borçlandırılmak suretiyle geri çekmiş olduğu, bu durum ilk bakışta yurtiçi dahili mevzuatımız tahtında yersiz gibi addedilmek mümkün olduğunu, uluslararası bir tahsilat işleminde yurtiçi mevzuattan ziyade yurtdışı mevzuat ve teamüllerin asıl belirleyici unsurlar olduğu, çekin muhatabı banka (... Bank) ile (yani üzerine çek keşide edilen banka) muhabir ...’ın işe/hizmete bakış eylemlerini dahili mevzuatla denetlemenin mümkün olmadığını, davacı bankanın sözleşme ile sadece çek bedelinin tahsilini üstlenmiş olmakla, bu hizmeti de zaten gereği gibi ifa etmiş olduğunun anlaşıldığını, hemen çek tahsilini takip eden 13 gün sonra sözkonusu çek bedelinin kendi muhabir hesaplarına borç kaydedilmesinde davacı bankanın bir dahlinin bulunmadığının kuşkusuz olduğunu, esasen davacı banka bir çek tahsili hizmetini sunarken kendi kusuru dışında zarara uğramış olduğu, çek tevdi bordrosunun başta 4. 11. ve 12. M. nazara alındığında, özellikle yurtdışı muhabirlik ilişkilerinde bu tür çelişkili uygulamaların zaman zaman zuhur ettiği benzeri ticari hayat tecrübeleriyle sabit olduğu esasen normal koşullarda bu tür çek tahsilatlarında en az paranın 30 gün süreyle blokede tutulması ihtiyaten kabul edilebilecek bir teamül olduğu erken ödemelerde hesap sahibinden bir taahhütname alınması her daim bir güvence olarak ortaya çıktığı, somut olayda görüldüğü kadarıyla böyle bir taahhütnamenin alınmamış olduğunun anlaşıldığı, davacı bankanın zarara uğramış olduğu ve davacı bankanın bir tahsilat hizmeti sunarken kendi kusuru dışında tamamen yurtdışı muhabir ilişkileri kapsamında somut bir zarara maruz kaldığından TBK’nun 77 m. uyarınca sebepsiz zenginleşme kuralları çerçevesinde davacı bankanın maruz kaldığı çek kaynaklı zararını davalıdan talep edebileceği bu kapsamda husumet itirazının yerinde olmadığı anlaşılmış ... 3. İcra Müdürlüğünün ... E sayılı dosyası ile başlatılan takibe yönelik itirazın kısmen iptali ile 153.923,29 Euro asıl alacak, 55.00 Euro masraf, 11.681,29 Euro işlemiş faiz ve 4,27 Euro işlemiş faiz olmak üzere toplam 165.663,85 Euro üzerinden devamına, 153.978,29 Euro asıl alacağa takip tarihinden itibaren 3095 sayılı yasa 4a madde uyarınca faiz işletilmesine ,davalının likit ve muaccel alacağa itirazı ile takibin durmasına sebebiyet verdiği anlaşılmakla hükmolunan alacağın takip tarihi itibarıyla TL karşılığı olan 1.828.001,19-TL nin %20 oranında 365.600,20-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınıp davacıya verilmesine karar vermek gerektiği anlaşılmakla aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M /Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Husumet itirazının REDDİNE,
2-Davanın KISMEN KABULÜ ile; ... 3. İcra Müdürlüğünün ...E sayılı dosyası ile başlatılan takibe yönelik itirazın KISMEN İPTALİ ile 153.923,29 Euro asıl alacak, 55.00 Euro masraf, 11.681,29 Euro işlemiş faiz ve 4,27 Euro işlemiş faiz olmak üzere toplam 165.663,85 Euro üzerinden devamına, fazla istemin REDDİNE, 153.978,29 Euro asıl alacağa takip tarihinden itibaren 3095 sayılı yasa 4a madde uyarınca faiz işletilmesine,
3-Toplam alacağın takip tarihi itibarıyla TL karşılığı olan 1.828.001,19-TL nin %20 oranında 365.600,20-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesap olunan 124.870,77-TL nispi karar ve ilam harcından 41.236,84-TL peşin alınan harcın mahsubuna, bakiye 83.633,93-TL nispi karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
5-Davacı tarafça yatırılan 41.236,84-TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 218.240,10-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 154.417,44-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
8-Davacı tarafından yapılan ve aşağıda dökümü gösterilen toplam 16.304,70-TL yargılama giderinin davadaki kabul ve red oranına göre % 62'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
9-Davalı tarafından dosya üzerinde yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda hüküm kurulmasına yer olmadığına,
10-HMK 333.maddesi gereğince davacı tarafından yatırılan gider avansından bakiye avansın hüküm kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
11-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.560,00 TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) 967,20-TL'sinin davalıdan, bakiye 592,80-TL'sinin ise davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, buna ilişkin harç tahsil müzekkeresi yazılmasına,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf nezdinde temyizi kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 04/06/2024
Başkan
¸e-imzalıdır
Üye
¸e-imzalıdır
Üye
¸e-imzalıdır
Katip
¸e-imzalıdır
HARÇ BEYANI /
124.870,77-TL KARAR HARCI
41.236,84-TL PEŞİN HARÇ /
83.633,93-TL KALAN HARÇ
DAVACI GİDERİ /
80,70-TL BVH
16.000,00-TL BİLİRKİŞİ ÜCRETİ
224,00-TL POSTA MAS. /
16.304,70-TL TOPLAM