T.C.
İSTANBUL
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/129 Esas
KARAR NO: 2023/825
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 24/02/2023
KARAR TARİHİ: 30/11/2023
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ -İSTEM/
Davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle; müvekkili şirket ile davalı şirket arasında bir ticari iş ilişkisinin mevcut olduğunu, müvekkili şirketin, taraflar arasındaki ticari iş ilişkisinin bütün yükümlülüklerini eksiksiz bir şekilde yerine getirdiğini, taraflar arasında mevcut ticari iş ilişkisi kapsamında, müvekkili şirket tarafından ... numaralı, 20.09.2022 tarihli ve 70.800,00-TL bedelli bir fatura düzenlendiğini ve söz konusu faturanın davalıya iletildiğini ancak davalı yanın, söz konusu fatura bedelini müvekkili şirkete ödemediğini, işbu fatura bedeli tahsil edilemeyince taraflarınca müvekkili şirket adına ... 21.İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyasıyla davalı/borçlu aleyhine fatura alacağına dayalı ilamsız icra takibi başlatıldığını, ancak davalı yanın takip konusu alacak ve ferilerine itiraz ettiğini ve ilgili icra takibinin itiraz nedeniyle durdurulduğunu, bu doğrultuda taraflarınca 26.01.2023 tarihinde, işbu itirazın iptali davası öncesinde dava şartı zorunlu arabuluculuğa başvuru yapıldığını ve ilgili arabuluculuk sürecinin tarafların anlaşamaması ile sona erdiğini, davalı/borçlunun söz konusu icra takibine vaki haksız ve kötü niyetli itirazının iptali için taraflarınca işbu davayı açma zorunluluğunun hasıl olduğunu beyanla fazlaya ilişkin her türlü dava, hak ve sair talepleri saklı kalmak kaydıyla davanın kabulüne, davalı/borçlunun ... 21.İcra Dairesi'nin... E. sayılı dosyasındaki itirazının iptali ile takibin devamına, davalının haksız ve kötü niyetli itirazı nedeniyle takip konusu alacağın %20’sinden az olmamak üzere icra-inkâr tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA/
Davalı vekili cevap dilekçesinde ve özetle; dava dilekçesinin HMK md.194 gereğince açıklanması gerektiğini, davacı tarafın hiçbir şekilde iddia ettiği cari ilişkinin kaynağını (Hizmet Sözleşmesinden kaynaklı, Fuar Katılım Sözleşmesinden kaynaklı, Ticari Satım Sözleşmesinden kaynaklı vs.) dilekçesinde geçirmediğini ve yalnızca cari ilişkiden bahsettiğini, faturanın karşılığı olan hizmetin davacı tarafından verilmediğini, davacı tarafça alacağa ilişkin faturaların usule, hukuka ve gerçeğe aykırı olarak ticari ilişkiden bağımsız kesildiğini, hiçbir şekilde faturayı kabul ettikleri anlamına gelmemekle birlikte bir an için faturanın varlığı kabul edilse dahi faturanın tek başına alacağın ispatı için yeterli olmadığını, fatura içeriğinde iddia edilen hizmetin verildiğinin davacı yanca yazılı ve somut delillerle ispat edilmesi gerektiğini, davacı tarafından alınan hizmetin karşılığında ödemeler yapılmış olup gerekli ve ihtiyacı karşılar hizmetin verilmemesi nedeniyle hizmet ilişkisinin sona erdirildiğini beyanla haksız, kötüniyetli ve hukuki mesnetten yoksun huzurdaki davanın reddine, asıl alacağın %20'sinden az olmamak kaydıyla kötüniyet tazminatına hükmedilmesine, tüm yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
KANITLAR /
Taraflarca gösterilen deliller toplanmış, taraf şirketlerin İTO kayıtları dosyamız arasına alınmış, ... 21.İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası UYAP üzerinden dosyamız arasına alınmış, davacı şirketin BS, davalı şirketin BA formları celbedilmiş, tarafların ticari defter ve belgeleri ile dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptılarak bilirkişi raporu alınmıştır.
Mahkememizin 08/06/2023 tarihli duruşmasının (4) numaralı ara kararı ile; "Davacının iddiası, davalının savunması ve tüm dosya kapsamına göre, ön inceleme duruşmasında tespit edilen uyuşmazlıkların halli için tarafların 2022 ve 2023 yılları Ticari Defter ve belgeleri ile dosya üzerinde Mahkememizce re'sen seçilecek olan SMMM bilirkişi vasıtası ile bilirkişi incelemesi yaptırılmasına..." dair karar verilmiş ve işbu doğrultuda SMMM bilirkişisi Murat Kutanoğlu tarafından tanzim edilen 14/08/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle;
-Davacı tarafça ibraz edilen yasal defterlerin (HMK md. 222) sahipleri lehine delil niteliklerinin bulunduğu,
Davacı ve davalı tarafa ait yasal defter kayıtlarına göre 09.01.2023 takip tarihi itibari ile davacı asıl alacağının 70.800,00 TL'si olduğu,
-Davalının, davacı taraf ile kurduğu ticari ilişki kapsamında tanzim edilen ve takibe konu edilen e-arşiv fatura ile ilgili tarafların Ba Bs mutabakatının (5.000,00-TL Limitini aşanlar ve takibe konu edilenler) olduğu, Davalının icra takibine yaptığı itirazda takibe dayanak olan cari hesap ekstrası içeriği e-arşiv faturaların içeriği mal ve/veya hizmetleri almadığına dair dava dilekçesinde itirazının bulunduğu ancak bu itirazını destekleyici mahiyette herhangi bir vesaik sunmadığı gibi takip konusu faturanın davalı defterlerinde kayıtlı olduğu, işbu faturaya yasal süresi içerisinde de herhangi bir itirazın bulunmadığı dikkate alındığında davalının takip dayanağı hesap ekstralarında yer alan fatura içeriği mal ve/veya hizmetleri aldığına dair kabulü olarak değerlendirilmesini gerektiği, tarafların sahibi lehine delil niteliği bulunan yasal defterlerinde takibe konu alacağın aynen kayıtlı olduğu dikkate alındığında 09.01.2023 takip tarihi itibari ile Davalı taraftan 70.800,00 TL'si asıl alacaklı olduğunun ispatlandığı,
Davalı tarafın TBK md.117 uyarınca rapor içeriğinde ayrıntısı verildiği üzere 09.01.2023 Takip tarihi itibari ile mütemerrit olduğu nazara alındığında takip tarihi öncesinde işlemiş faiz tahakkukunun mümkün olmadığı,
09.01.2023 tarihli 70.800,00-TL'lik takip miktarı ile karşılaştırıldığında fazla talebin olmadığı,
Bu itibarla takibin 70.800,00-TL'si üzerinden devamı ile davalının mütemerrit olduğu nazara alınmak suretiyle 09.01.2023 takip tarihinden itibaren talep doğrultusunda davacı asıl alacağı 70.800,00-TL'sine davacı talebi doğrultusunda 3095 Sy.K.nun 4489 Sy.K.nun ile değişik 2.Maddesi gereğince T.C Merkez Bankası tarafından dönemde Kısa Vadeli Avans Kredilerine uygulanan faiz oranları (01.01.2022-31.12.2022 arası 15,75; 01.01.2023 sonrası %10,75) üzerinden basit usulde(3095 Sy.K.m3)temerrüt faizi tahakkukunun uygun olacağı görüş ve kanaati bildirilmiştir.
Bilirkişi raporu teknik açıdan yeterli, denetime açık ve bilimsel verilere dayalı görülerek Mahkememizce hükme esas alınmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE /
Dava, alacağın tahsili amacı ile başlatılan ilâmsız icra takibine vâki itirazın İİK'nun 67.maddesi uyarınca iptali ve icra inkâr tazminatının tahsili davasıdır.
... 21.İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyanın dosyamız arasına alındığı ve takip dosyası kapsamından; davacı tarafın davalı hakkında toplam 70.800,00-TL alacağın ödetilmesi istemiyle ve ilamsız takip yoluyla icra takibinde bulunulduğu, davalının yasal süresi içinde vaki itirazı sonucu, icra takibinin İİK'nun 62.maddesi uyarınca durduğu saptanmıştır. İcra takibine vaki itirazın davacı tarafa tebliği durumu ve dava tarihine nazaran, bu itirazın iptali davasının İİK.nun 67.maddesi hükmünde öngörülen ve hak düşürücü nitelikteki bir yıllık süresi içinde açıldığı tespit olunmuştur.
HMK'nun 320/2.maddesi uyarınca taraflar arasındaki uyuşmazlık konularının; davacının, davaya konu ve icra takibine dayanak olan 20/09/2022 fatura tarihli, ... fatura numaralı ve 70.800,00-TL bedelli fatura nedeniyle davalıdan alacaklı olup olmadığı, alacaklı ise alacağının varlığı ve miktarı, temerrüt, işlemiş faiz ve icra-inkar tazminatı talep koşullarının oluşup oluşmadığı ile davalının icra takibine vaki itirazının haklı olup olmadığı noktalarında toplandığı tespit edilmiştir.
Özel hukuka ilişkin bir uyuşmazlıkta, hâkim kural olarak, doğduğu iddia edilen bir hukuksal sonucun, gerçekten doğup doğmadığını belirleyebilmek için o hukuksal sonucu öngören hukuk kuralındaki olumlu veya olumsuz koşulların (öğe olayların), somut olarak ortaya çıkıp çıkmadıklarını kendiliğinden araştıramaz. O hukuksal sonucun doğduğunu iddia eden tarafın, gerçekleşmesi gereken koşulların, somut olarak gerçekleştiğini ispat etmesi gerekir. Genel ispat kuralı gereğince, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür (MK m.6). Bu bakımdan bir olguya bağlanan hukuksal sonuçtan kendi lehine haklar çıkaran taraf, o olguyu ispat yükü altındadır (HMK m.190/1). Somut olayda ispat yükünün, çekişmeli olgulardan kendi lehine haklar çıkaran davacı taraf üzerinde olduğu kabul edilmiştir.
Taraflar arasında TTK'nın 89.maddesinde tanımlandığı şekilde yazılı bir cari hesap sözleşmesi yapılmamıştır. Taraflar arasında yazılı bir cari hesap sözleşmesi bulunmadığından aradaki ilişkinin açık hesap ilişkisi olarak değerlendirilmesi gerekmektedir. Bu nedenle de davacı taraf bu açık hesap ilişkisi nedeniyle alacağı talep edebilir. Nitekim Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 25/04/2018 tarihli, 2017/19-903 esa, 2018/974 karar, 28/03/2018 tarihli 2017/19-1634 esas, 2018/633 karar, Yargıtay 19.Hukuk Dairesi'nin 30/10/2018 tarihli 2016/20574 esas, 2018/5306 karar, 18/04/2016 tarihli 2015/15462 esas, 2016/6686 karar sayılı ilamları da bu yöndedir.
Takibe konu cari hesap ekstresinin kaynağı ise fatura alacağıdır. Fatura akdin kurulumuna değil, ifasına ilişkin belge olduğundan faturaya dayalı alacak talebinde bulunmak için öncelikle sözleşmesel ilişkinin kanıtlanması gerekir. Bu nedenle bu alacağın ispatı kural olarak davacıya aittir.
Tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde; Mahkememizce ticari defter ve kayıtlar üzerinde yapılan inceleme neticesinde aldırılan ve itibar edilen bilirkişi raporuna göre usulüne uygun tutulmuş taraf ticari defterleri itibariyle davacı, davalı taraftan takip tarihi itibariyle 70.800,00-TL alacaklıdır. Zira incelenen taraf şirketlerin ticari defterlerinden de anlaşılacağı üzere taraflar arasında ticari ilişki bulunduğu, davalı şirketin tarafına düzenlenen faturanın davalı tarafa iletilmiş olduğu, davalı tarafın ilgili faturayı sistemde kabul etmiş olduğu, davalı şirketin tarafına düzenlenen faturaya 8 gün içerisinde itiraz etmediği, tarafına düzenlenen faturayı kabul ederek 2022 yılı ticari defterlerinde kayıt altına alındığı tespit edilmiştir. Yukarıdaki açıklamalar ışığında; davaya konu ve takibe dayanak olan faturanın davalı tarafa iletilmiş olması, davalı tarafın ilgili faturayı sistemde kabul etmiş olması başka bir deyişle iade edilmemiş olması, davalı şirketin tarafına düzenlenen faturaya 8 günlük yasal süre içerisinde itiraz etmemesi, tarafına düzenlenen faturayı kabul ederek 2022 yılı ticari defterlerinde kayıt altına alması, yine işbu faturanın davacı şirketin BS formunda, davalı şirketin ise BA formunda yer alması ile Mahkememizce ticari defter ve kayıtlar üzerinde yapılan inceleme neticesinde aldırılan ve itibar edilen bilirkişi raporuna göre HMK'nun 222/3.Maddesi de dikkate alınarak davacının üzerinde bulunan ispat yükünü yerine getirdiği ve alacağın(70.800,00-TL) ispat edildiği anlaşılmıştır. Davalının bu durumda, bu bedele ilişkin varsa ödeme hususunu ispat etmesi gerekir. Davalının bu alacak yönünden ödeme hususunu ispat edemediği tespit edilmiştir.
Davacı taraf dava dilekçesinde icra inkar tazminatı talebinde bulunmuştur.İİK'nın 67/1.maddesine göre "Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın "yüzde yirmisinden" aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir." Buna göre davacı lehine icra inkar tazminatına hükmetmek için davalının haksız olması, itirazın iptaline karar verilen alacağın likit olması ve davacının talebi gerekir. Davanın kabulüne karar verilen alacak miktarının kayıtlara dayalı likit yani belirlenebilir bir alacak miktarı olduğu kanaati ile, İİK'nın 67/2.maddesi gereğince itirazın iptaline karar verilen 70.800,00-TL alacağın takdiren %20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine dair karar vermek gerekmiştir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle;
H Ü K Ü M /
1-Davanın KABULÜNE, davalı tarafından ... 21.İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı takibine yapılan itirazın iptali ile takibin, takipteki diğer koşullarla birlikte devamına,
2-Davalının hükmolunan 70.800,00-TL'nin %20'si oranında (14.160,00-TL) icra inkar tazminatı ile sorumlu tutulmasına, bu tutarın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesap olunan 4.836,34-TL nispi karar ve ilam harcından başlangıçta peşin alınan 855,09-TL harcın mahsubu ile bakiye 3.981,25-TL karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 17.900,00-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 2.750,00-TL bilirkişi ücreti, 179,90-TL başvuru harcı, 855,09-TL peşin harç, ve 80,00-TL posta masrafları olmak üzere toplam 3.864,99-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-... Arabuluculuk Bürosu tarafından ileride haksız çıkacak taraftan alınmak üzere suçüstü ödeneğinden karşılanan 1.320,00-TL arabuluculuk tarife bedelinin davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
7-Davalı tarafından yapılan bir yargılama gideri ve yatırılan delil avansı bulunmadığından bu hususta hüküm kurulmasına yer olmadığına,
8-HMK 333.maddesi gereğince davacı tarafça yatırılan gider avanslarından geriye kalan kısmının hüküm kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair, taraf vekillerinin huzurunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 30/11/2023
Katip
¸
Hakim
¸