T.C.
İSTANBUL
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2023/16 Esas
KARAR NO :2024/776
DAVA:Menfi Tespit (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:06/01/2023
KARAR TARİHİ:09/12/2024
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ -İSTEM /
Davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle; müvekkilinin, davalının önerisiyle ... mahallesindeki arsa ile istasyonu maliklerinden kiraladığını, işbu istasyonun iki yıldır atıl durumda olduğunu ve işbu istasyonu faaliyete geçirebilmek için 200.000,00-TL civarında bir masraf yaptığını, 5 yıl süreyle kullanma hakkını elde ettiği bu taşınmaz üzerinde Kadoil markalı akaryakıt ile LPG ürünlerini son tüketiciye satabilmek için sözleşme imzaladığını, müvekkilinin kredi geri ödemesini yapmaya devam ederken başka bir deyişle henüz bitirmemişken davalı firmanın 01/04/2016 tarihli faturayı tebliğ ederek asgari alım taahhüdünü yerine getiremediğinden bahisle 45.000,00-TL cezayı talep ettiğini, davalının, müvekkilinin cezayı ödememesi halinde 250.000,00-TL bedelli banka teminat mektubunu tazmin edeceğini, saha yönetimi aracılığı ile bildirdiği için ödemek zorunda kaldığını, müvekkilinin 2017 yılında aylık 20,4m3'e kadar yükselttiği satışı 2018 yılında elinde olmayan sebeplerle aylık 6,2m3'lere kadar düştüğünü, satışın daha da azalmasına mani olmak için müvekkilinin yolu yapan firmayı zararına satış yapmak zorunda kaldığını, müvekkilinin tüm bu hususları davalı firmaya yazılı olarak bildirdiğini fakat davalının problemi algıladığına dair sözlü/fiili olmaması nedeniyle ... 2.Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile bu husus tespit ettirdiğini, bu nedenlerle davacı açısından teminat mektubunun haksız olarak tazmin edilmesi tehlikesinin doğduğunu, mektubunu ve dolayısıyla, iktisadi faaliyet hürriyetini korumak mecburiyetiyle müvekkilinin İstanbul 10. ve 11.Asliye Ticaret Mahkemesi'ne başvurarak teminat mektubunun haksız olarak tazmin edilmesini engelleyecek şekilde tedbir kararı verilmesini talep ettiğini, Mahkemece müvekkilinin hukuken korunmaya değer haklarının bulunduğu kanaatine varıldığı için %100 teminat karşılığında tedbir kararı verildiğini, davalının 20/06/2019 tarihinde mektubun tazmin edilmesini talep ettiğini, bankaca bu talebin, tedbir karar bulunduğu gerekçesiyle reddedildiğini, bu tedbir kararı akabinde müvekkilinin ... emri gereği menfi tespit istekli davanın açıldığını, ....Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından, davacı ve davalı ticari kayıtları ile kayıt dayanağı belgeler üzerinde yaptırılan incelemeler neticesinde, bilirkişilerce 31/12/2019 tarihi itibariyle yani dava ve sözleşmelerin sona erdiği tarihler itibariyle davacının, davalıya borçlu olmadığı başka bir deyişle davalının da, davacıdan alacaklı olmadığının rapor edildiğini, bu durumda mektubun, davalının elinde tutulmasının haklı sebebinin kalmadığını, ilk dava nedeniyle, bu davada derdestlik itirazında bulunulamayacağının Yargıtay 3.Hukuk Dairesi ile Hukuk Genel ve Büyük Genel Kurulun talimatı olduğunu beyanla tarafları ile sebebi aynı iken konusu farklı olan bu davaya yapılması muhtemel derdestlik/kesin hüküm itirazının ret edilmesine, 6100/389 vd. Şartlarının oluştuğuna ve tedbir kararının %100 teminat karşılığı verildiğine dair delillerin bulunduğu 11.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. Sayılı dosyasının celbiyle, mektubun tazmin edilmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesine, davacının/davalıya her iki sözleşmenin sona erme tarihi itibariyle cari hesapta borcunun bulunmadığının tespit edilmesine ve bu tespitten sonra davacı tarafça, davalıya verilen teminat mektubunun, davalı elinde bulunmasının haklı nedeni kalmadığı için ... A.Ş'ne ait, 30.04.2014 tarih ile... numaralı teminat mektubunun iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA /
Davalı vekili cevap dilekçesinde ve özetle; müvekkili şirket ile davacı arasında ''.../...'' adresinde bulunan akaryakıt istasyonu ile ilgili olarak tarafların özgür iradesiyle 27.05.2014 tarihinde 5 yıl süreli akaryakıt bayilik sözleşmesi, otogaz bayilik sözleşmesi ve aynı tarihte bayilik protokolünün imzalandığını, işbu sözleşme ve protokolle davacıya bayilik ve işletmecilik hakkı tanındığını ve 200.000,00-TL işletme desteği ve uygun ticari koşulların sağlandığını, bayilik sözleşmesinin eki olarak taraflar arasında imzalanan ariyet sözleşmesi hükümleri doğrultusunda müvekkili şirket tarafından davacıya sözleşme süresince akaryakıt istasyonunda bedelsiz olarak kullanılmak ve sözleşmenin sona ermesiyle iade edilmek üzere kurumsal kimlik ekipmanları, tank ve pompa otomasyonu, 10 m3 LPG tankı, çift tabancalı LPG dispenseri, kademeli pompa, LPG panosu ve LPG tesisatının verildiğini, davacının, protokolün 3.1.2 maddesi uyarınca sözleşme süresi boyunca her yıl asgari 600 m3 beyaz ürünü ve 100 ton LPG'yi müvekkili şirketten satın almayı, eksik satın aldığı her beyaz ürün için beher m3 başına ve eksik satın aldığı LPG için beher ton başına 70 USD cezai şartı ödemeyi beyan, kabul ve taahhüt ettiğini, yine protokolün 3.1.4.maddesinde davacının bayilik sözleşmesi, protokol, ariyet sözleşmesi, taahhütler ve diğer ek anlaşmalarla doğmuş ya da doğacak borçlarına teminat oluşturmak üzere muteber bir bankanın 250.000,00-TL meblağlı, süresiz, koşulsuz ve ilk talepte ödeme esasına dayanan müvekkili şirketin belirleyeceği metne uygun teminat mektubunu protokolün imza tarihinde müvekkili şirkete vereceğinin taraflarca kararlaştırıldığını ve davacı tarafından da işbu dava konusu yapılan teminat mektubunun müvekkili şirkete verildiğini, işbu protokole ek olarak imzalanmış 04/04/2016 tarihli ek protokolde, protokolün 3.1.2.maddesinin değiştirildiğini ve davacının sözleşme başlangıç tarihinden 04/04/2016 tarihine kadar olan eksik satın alma taahhüdünden kaynaklanan cezai şart borcunun 45.000,00-TL'nin çok üzerinde olmasına rağmen müvekkili şirket tarafından indirim yapılarak 45.000,00-TL olarak kabul edildiğini ve müvekkilinin sözleşmenin kalan süresi için satış taahhüdünden kaynaklanan cezai şart alacaklarının da saklı tutulduğunu, bu ek protokolde taraflarca ayrıca alım taahhüdünün de miktarının yeniden kararlaştırıldığını, taraflar arasındaki sözleşme devam ederken davacı tarafından önce ... 2.Asliye Hukuk Mahkemesinin ... D.iş sayılı dosyasıyla delil tespiti davasının ikame edildiğini, davacının yine sözleşme devam ederken ....Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... e. sayılı dosyası ile; ''... A.Ş. ... Şubesine ait, 30/04/2018 tarihli, ... sayılı, 250.000,00-TL bedelli teminat mektubunun nakde çevrilmemesi ve ödeme yapılmaması yönünde tedbir kararı verilmesini, davalının müvekkil şirkete borçlu olmadığının tespitini ve teminat mektubunun iade edilmesi'' talepli davayı ikame ettiğini, ....Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasında Mahkemenin 04/01/2019 tarihli ara kararı ile; dava konusu yapılan teminat mektubunun tazmin edilmemesine yönelik tedbir kararı konulmuş olup; işbu tedbirin hali hazırda devam ettiğini, yine ....Asliye Ticaret mahkemesi tarafından yapılan yargılama neticesinde ''taraflar arasında imzalanan bayilik sözleşmesinin dava açıldığı tarihte derdest olduğu, tarafların borçluluk durumlarının sözleşmenin tasfiyesinden sonra belli olacağından davanın usulden reddine'' karar verildiğini, yerel mahkeme kararı aleyhine davacı tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, dosyanın halen derdest olduğunu, davacı tarafından ....Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasıyla açılmış hali hazırda istinaf başvurusu yapılmış derdest bir menfi tespit davası mevcut olduğundan huzurdaki davanın derdestlik sebebiyle usulden reddi gerektiğini, davacının işbu davayı açmakta hukuki yararı bulunmadığından davanın usulden reddine karar verilmesini, davaya konu edilen banka teminat mektubunun davacının geniş anlamda ticari ilişkilerin teminatı olarak verildiğini, huzurda görülmekte olan davada tedbir talebi hukuki dayanaktan yoksun olup tedbir talebinin reddine karar verilmesini, basiretli tacir gibi davranma yükümlülüğü olan davacının müvekkili tarafından dayatma, baskı altında tutma yoluyla sözleşme ve eklerini imzalattığı iddiasının kabul edilemez olduğunu beyanla müvekkili şirketin her türlü talep ve dava hakları saklı olmak üzere davacının dava şartı bulunmayan davasının öncelikle usulden reddine karar verilmesini, mahkeme aksi kanaate ise yapılacak yargılama neticesinde davacının haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davasının reddine, davacının haksız ve dayanaksız tedbir talebinin reddine, yargılama giderleri ile avukatlık vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
KANITLAR VE GEREKÇE /
Dava, menfi tespit davasıdır.
Davacı vekili 09/12/2024 tarihli dilekçesi ile; davalı tarafça yapılan sulh teklifi üzerine nizanın ortadan kalktığını, tarafların sulh olduğunu, bu nedenle yargılanacak hukuki problemin ortadan kalktığını beyanla davadan feragat ettiklerini feragat iradesi değerlendirilerek hüküm kurulmasını talep etmiştir.
Davalı vekili 09/12/2024 tarihli dilekçesi ile; taraflar arasındaki sulh uyarınca tarafların birbirlerinden herhangi bir vekalet ücreti ve yargılama gideri talep etmeyeceğinden müvekkili şirketin herhangi bir vekalet ücreti talebi ve yargılama gideri talebinin bulunmadığını belirtmiştir.
Davadan feragat HMK'nın 307.maddesi hükmü gereğince uyuşmazlığı ve dolayısıyla davayı sona erdiren, davalı tarafın kabulünü gerektirmeyen ve kesin mahkeme hükmünün hukuksal sonuçlarını doğuran bir taraf işlemidir. HMK'nın 309.maddesi hükmüne uygun olarak davacının davadan feragatının mahkemece saptanması halinde feragat sebebiyle davanın reddine karar verilmesi gerekir. Feragat bildirimi de HMK'nın 309.maddesi hükmüne uygun olarak mahkemece tespit olunmuştur. Davacı vekilinin vekaletnamesinde davadan feragat yetkisinin bulunduğu da tespit olunmuştur. Bu yasal nedenlerle Mahkememizce davanın feragat sebebiyle reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
Yukarıda açıklanan nedenlerle;
H Ü K Ü M /
1-Feragat nedeniyle davanın REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesap olunan 427,60-TL maktu karar ve ilam harcının davacıdan tahsiline, peşin alınan 4.269,38-TL'den mahsubu ile kalan 3.841,78-TL'nin hüküm kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Talep edilmediğinden vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
4-Tarafların yaptığı yargılama giderlerinin kendi üzerlerinde bırakılmasına,
5-HMK'nın 333.maddesi gereğince davacı tarafından yatırılan gider avansından bakiye avansın hüküm kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair, gerekçeli kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde mahkememize verilecek dilekçe ile, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'nde istinaf kanun yolu açık olmak üzere dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde karar verildi. 09/12/2024
Katip ...
¸
Hakim ...
¸