T.C.
İSTANBUL
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2022/900 Esas
KARAR NO : 2025/410
DAVA : İstirdat
DAVA TARİHİ : 28/12/2022
KARAR TARİHİ : 19/06/2025
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı tarafça, 31.10.2017 düzenlenme tarihli, 04.10.2019 vade tarihli 1.065.000,00 TL bedelli bono alacağının tahsili için ... 34. İcra Müdürlüğü .... Esas Numaralı dosyası ile takip başlatıldığını, davalı tarafın takip talebinde talep ettiği alacağın, ...Şti. ile davalı banka arasında akdedilen Genel Kredi Sözleşmesi'ne teminat için sonradan doldurulmuş olan kısmı boş olarak verildiğini, Genel kredi sözleşmesi ile birlikte sözleşme tarihinde asli unsurları düzenleme tarihi ve vadesi boş olarak munzam senet bankaya kredi sözleşmesinin eki olarak bir kambiyo senedi olduğu fark edilmeksizin verildiğini, ... 6. Noterliği'nin ... tarih, ... yevmiye numaralı hesap kat ihtarnamesi ile 147,231,71 TL asıl alacak, 20.439,20 işlemiş faiz ve 456,23 TL'lık BSMV'den oluşan toplan 168.126,43 TL'nin 24 saat içinde ödenmesinin ihtar edildiğini ve daha tebligatlar Müvekkillere ulaşmadan icra takibi açılarak müvekkillerin boş imzaladığı senet borçlularla banka arasındaki sözleşmelere aykırı olarak gerçek alacağın çok üzerinde bir rakam ve üzerine yeniden faiz işletimek üzere 9019,50 avans faizi istemi ile alacağının tahsili için ... 34. İcra Müdürlüğü ... Esas numaralı dosyasında Kambiyo senetlerine özgü takip yolu ile icra takibi başlatıldığını, Davalı tarafça, 31.10.2017 düzenlenme tarihli, 04.10.2019 vade tarihli 1.065.000,00 TL bedelli bono alacağının tahsili için ... 34. İcra Müdürlüğü ... Esas Numaralı dosyası ile takip başlatıldığını, davalı tarafın takip talebinde talep ettiği alacağın, ...Şti. ile davalı banka arasında akdedilen Genel Kredi Sözleşmesi'ne teminat için sonradan doldurulmuş olan kısmı boş olarak verildiğini, Genel kredi sözleşmesi ile birlikte sözleşme tarihinde asli unsurları düzenleme tarihi ve vadesi boş olarak munzam senet bankaya kredi sözleşmesinin eki olarak bir kambiyo senedi olduğu fark edilmeksizin verildiğini, ... 6. Noterliği'nin ...tarih, ... yevmiye numaralı hesap kat ihtarnamesi ile 147,231,71 TL asıl alacak, 20.439,20 işlemiş faiz ve 456,23 TL'lık BSMV'den oluşan toplan 168.126,43 TL'nin 24 saat içinde ödenmesinin ihtar edildiğini ve daha tebligatlar Müvekkillere ulaşmadan icra takibi açılarak müvekkillerin boş imzaladığı senet borçlularla banka arasındaki sözleşmelere aykırı olarak gerçek alacağın çok üzerinde bir rakam ve üzerine yeniden faiz işletimek üzere 9019,50 avans faizi istemi ile alacağının tahsili için ... 34. İcra Müdürlüğü ... Esas numaralı dosyasında Kambiyo senetlerine özgü takip yolu ile icra takibi başlatıldığını, - Davalı lehine verilen ipoteklerin, ....Şti. ile davalı banka arasında akdedilen Genel Kredi Sözleşmesi için verildiğini, davalı tarafça ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla 13.11.2019 tarihinde ... 10.İcra Müdürlüğü'nün ...Esas Numaralı dosyası ile takip başlatıldığını ve söz konusu ipoteklerin paraya çevrilerek dosyanın kapatıldığını, belirterek sonuç olarak; müvekkillerin borçlu olmadığı halde cebr-i icra yolu ödemek zorunda kaldığı, şimdilik 500.000,00 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte istirdatına, müvekkiller aleyhine başlatılan icra takiplerinin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP :Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Dava dışı borçlu ...'ın müvekkil bankaya olan borçlarının ödenmesi amacıyla vermiş olduğu 31.10.2017 tanzim ve 04.10.2019 vade tarihli 1.065.000,00 TL tutarlı ve ...'nin müvekkil bankaya olan borçlarının ödenmesi amacıyla vermiş olduğu 27.02.2018 tanzim ve 23.09.2019 vade tarihli 220.000,00 TL tutarlı bonoların vadesinde ödenmediğini, davacı borçlular..., ... ve ...'ın bu bonolara avalist olarak imza attıklarını, bunun üzerine, müvekkil bankanın borçlulardan olan alacağını tahsil amacıyla; Dava dışı borçlu mütevvefa ...'ın borcu için .. 14. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... D.İş sayılı dosyası üzerinden ihtiyati hacze başvurulduğunu, adı geçen mahkeme tarafından ihtiyati haciz talebinin kabul edildiğini ve ihtiyati haciz kararına dayanılarak ... 34. İcra Müdürlüğü'nün... E. sayılı dosyası üzerinden davacılar aleyhine icra takibine başlandığını, davacı borçlu ...'nin borcu için .. 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin... D.iş dosyası üzerinden ihtiyati hacze başvurulduğunu, adı geçen mahkeme tarafından ihtiyati haciz talebinin kabul edildiğini ve ihtiyati haciz kararına dayanılarak, ... 34. İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyası üzerinden davacılar aleyhine icra takibine başlanıldığını, ayrıca müvekkil bankanın borçlu ...'tan asaleten ve kefaleten doğmuş ve doğacak alacaklarının teminatı olarak davalı ...adına kayıtlı; ... İli, ... İlçesi, ... Köyü, 232 ada, 17 parsel, 2655,22 m2 arsa üzerinde... arsa paylı, 8. Kat 119 no.lu meskenin tamamı, 9. Kat 133 no.lu meskenin tamamı ve 11. Kat 161 no.lu meskenin tamamı üzerine, ...zce Tapu Sicil Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... yevmiye no.lu 1. Derece 750.000,00 TL bedelli ve davalı ...adına kayıtlı ... İli, ... İlçesi, ... Mah. 521 ada, 23 parsel sayılı, 233,81 m2 taşınmaz üzerinde, 10/100 arsa paylı 1. Kat 6 nolu dairenin tamamı üzerine, ... Tapu Sicil Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... yevmiye no.lu 1. Derece 600.000,00TL bedelli ipotek belgesi ve resmi senedi ile banka lehine ipotek tesis edildiğini, kredi borcunun ödenmemesi sebebiyle kredi hesabının kat edildiğini ve müvekkil bankanın alacağının tahsili maksadıyla, tahsilde tekerrür etmemek kaydı ile ... 10. İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyası ile gayrimenkuller üzerindeki ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile ilamlı takibe girişildiğini, ... 10. İcra Müdürlüğü'nün... E. Saylı dosyasından gönderilen talimat ile ... adına kayıtlı ... İli, ... İlçesi, ... Mah. 521 ada, 23 parsel sayılı, 233,81 m2 taşınmaz üzerinde, 10/100 arsa paylı 1. Kat 6 no.lu dairenin tamamı ... 10. İcra Müdürlüğü... Tal. Sayılı dosyasından yapılan açık artıma sonucunda 15.02.2021 tarihinde 337.000,00 TL bedelle 3. Kişiye ihale olduğunu, ihale bedelinin, ceza evi ve tahsil harcı düşüldükten sonra 22.03.2021 tarihinde 284.372,42 TL olarak icra müdürlüğünce müvekkil bankaya ödendiğini, ... adına kayıtlı ... ili ... ilçesi, ... Mahallesi 232 ada 17 parsel sayılı, 2.655,22 m2 yüzölçümlü 1 adet 15 katlı betonarme apartman olan ana taşınmazdaki ...arsa paylı 11. Kat 161 nolu, 9. kat 133 no.lu, 8. kat 119 no.lu mesken nitelikli bağımsız bölüm ise esas icra müdürlüğünün talimatı ile ... İcra Müdürlüğü'nün ...Tal. sayılı dosyasından 01.12.2020 tarihinde yapılan ihalede toplam 360.000,00 TL bedelle alacağa mahsuben müvekkili tarafından satın alındığını va ihalalarin 14.12.2020 tarihinde kesinleştiğini, takibe konu senetlerin üzerinde teminat senedi olduğuna ilişkin bir ibare bulunmadığı gibi davacılar ile müvekkil banka arasında akdedilen Genel Kredi Sözleşmelerinde de senetlerin teminat senedi olduğuna dair bir hüküm bulunmadığını, bu sebeple takibe konu senetlerin teminat senedi olmadığını, ödeme amacı ile tanzim edilmiş kambiyo senedi vasfını haiz bonolar olduğunu belirterek, ... 10. İcra Müdürlüğü'nün ... E. dosyası yönünden davanın hak düşürücü süre içerisinde açılmamış olduğundan reddine, diğer dosyalar yönünden ise yukarıda açıklanan nedenlerle haksız ve hukuka aykırı davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE : Dava, istirdat istemine ilişkindir.
Dosyada tarafların bildirdiği belgeler, Genel Kredi Sözleşmeleri, ... 34. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas Numaralı dosyası, ... 34. İcra Müdürlüğü'nün ...Esas Numaralı dosyası, ... 10. İcra Müdürlüğü'nün ... E. Dosyası, .... 14. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... D.İş sayılı dosyası, tapu kaydı ve bilirkişi kök ve ek raporu delil olarak değerlendirilmiştir.
HMK'nın 266/1. maddesi gereği dosyanın bir bankacılık ve finans konusunda uzman bilirkişi, bir İcra ve İflas Hukuku alanında uzman bilirkişi tevdi ile mahkememizce toplanan deliller ve tüm dosya kapsamı incelenmek suretiyle; davacıların cebri icra tehdidi altında haksız olarak ... 34. İcra Müdürlüğü ... Esas, ... 34. İcra Müdürlüğü ... Esas ve ... 10. İcra Müdürlüğü ...Esas sayılı icra takip dosyalarına ödemek zorunda kaldıkları bedel bulunup bulunmadığı, bulunuyor ise sonuç bedelin hüküm kurmaya elverişli şekilde tespiti ile bu bedelin davalıdan istirdatının talep edilip edilemeyeceğinin aktif husumet ve hak düşürücü süre itirazları gözetilerek değerlendirilmesi hususlarında denetime elverişli şekilde hesaplanması hususlarında hazırlanan 20/06/2024 tarihli bilirkişi raporunda; Davalı banka ile davacı ... Ltd.Şti. Arasında imzalanan 09.02.2018 tarihli 3.000.000,00 tutarlı Genel Kredi Sözleşmesine istinaden, adı geçen şirkete ... ve ... nolu kredilerin kullandırıldığı, davalı banka ile dava dışı ... — ... arasında imzalanan 21.07.2016 tarihli 1.000.000,00 TL ve 30.10.2017 tarihli 3.000.000,00 TL tutarlı Genel Kredi Sözleşmesine istinaden, adı geçen şahıs firmasına ... ve ... no-lu kredilerin kullandırıldığı, davalı banka tarafından, ... 10. İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyasından ipotekli taşınmaz satışlarından, ... 34. İcra Müdürlüğü'nün ...E. sayılı ve ... 34. İcra Müdürlüğü'nün...E. sayılı Kambiyo Senetlerine Özgü İcra takiplerinden toplam 2.437.295,41 TL tahsilat yapıldığı, Davalı banka tarafından yapılan tahsilatlar, ait oldukları firmanın borcundan TBK 100. maddesi uyarınca düşüldüğünde; davacı asıl borçlu ...Tic. Ltd.Şti.'nin davalı bankaya, dava tarihi itibariyle 8.661,27 TL Asıl Alacak ve 14.871,82 TL İşlemiş Faiz +BSMV olmak üzere, toplam 103.533,09 TL tutarında borçlu bulunduğu, dava dışı asıl borçlu ... - ... firmasının davalı bankaya, dava tarihi itbariyle 109.943,43 TL Asıl Alacak ve 17.142,93 TL İşlemiş Faiz+ BSMV olmak üzere, toplam 127.086,36 TL tutarında borçlu bulunduğu, diğer davacılar ..., ... ve ...'ın davalı banka ile davacı .... Ltd.Şti arasında imzalanan Genel Kredi Sözleşmesinde ayrı ayrı 3.000.000,00 TL tutarında geçerli kefaletleri bulunduğundan, davacı asıl borçlu bakımından dava tarihi itibariyle hesaplanan toplam 103.533,09 TL borçtan, adı geçen davacı kefillerin sorumlu tutulabilecekleri, davalı banka ile dava dışı ...-... arasında imzalanan 2 adet Genel Kredi Sözleşmesinde ayrı ayrı 4.000.000,00 TL tutarında geçerli kefaletleri bulunduğundan, dava dışı asıl borçlu bakımından dava tarihi itibariyle hesaplanan toplam 127.086,36 TL borçtan, adı geçen davacı kefillerin sorumlu tutulabilecekleri bildirilmiştir.
Davacılar vekilinin itirazları değerlendirilerek alacak talebi yönünden sonuç bedelin tek bir tabloda bir araya getirilmek ve itirazları karşılar nitelikte hazırlanan 18.04.2025 tarihli ek raporda; davacı kefiller ...., ... ve ...'ın dava tarihi itibariyle, davacı... Tic. Ltd. Şti'ne kullandırılan kredilerden dolayı 103.533,09-TL, dava dışı ...-...'e kullandırılan kredilerden dolayı ise 127.086,36 TL tutarında, olmak üzere toplam 230.619,25 TL tutarında borçlu bulunduklarının hesaplandığı, davacı tarafın beyan ve itirazları konusunda kök raporunda belirtilen görüşlerinin özünde bir değişiklik bulunmadığı bildirilmiştir.
TMK'nın 6. maddesine göre "Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür." HMK'nın 190. maddesi gereğince de, "İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir. Kanuni bir karineye dayanan taraf, sadece karinenin temelini oluşturan vakıaya ilişkin ispat yükü altındadır. Kanunda öngörülen istisnalar dışında, karşı taraf, kanuni karinenin aksini ispat edebilir."
Menfi tespit ve istirdat davalarında ispat yükü, kural olarak davalı tarafa (alacaklıya) düşer; fakat davacıya (borçluya) düştüğü hâller de vardır; davacı (borçlu), davalının (alacaklının) varlığını iddia ettiği hukukî ilişkiyi (meselâ borcu) sadece inkâr etmekle yetinmekte ise, yani bu hukukî ilişkinin (borcun) hiç doğmadığını ileri sürmekte ise ispat yükü davalıya düşer. Çünkü hukukî ilişkinin (borcun) varlığını iddia eden davalı olduğu için, ispat yükü davalı alacaklıya düşer (6100 sayılı HMK m. 190; 4721 sayılı TMK m. 6). Fakat, alacaklının dayandığı senedin karşılıksız olduğunu ispat yükü, davacıya (borçluya) düşer. Bunun gibi, davacı (borçlu), davalının (alacaklının) iddia ettiği alacağın ödeme, ibra ve takas gibi bir nedenle son bulduğunu ileri sürerse, bu iddiayı ispat yükü de davacı borçluya düşer (Kuru, El Kitabı, s. 370 ilâ 372). 6100 sayılı HMK'nın 209. maddesi uyarınca; adi bir senetteki yazı veya imza inkâr edildiğinde, bu konuda bir karar verilinceye kadar, o senet herhangi bir işleme esas alınamaz. Öte yandan, sözleşmedeki imzanın borçluya ait olduğunu ispat külfeti bunu iddia eden alacaklıya aittir (Yargıtay HGK'nın 26/04/2006 tarih ve ...E., ... K. sayılı ilamı).
Tüm bu genel açıklamalar dikkate alınarak iş bu davada ispat yükü hukukî ilişkinin (borcun) varlığını iddia eden davalı tarafta olup toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; davacı taraflarca davalı tarafa yapılan son ödemenin 19/08/2022 tarihinde yapıldığı, arabuluculuk başvuru tarihinin ise 25/10/2022 tarihi olduğu gözetildiğinde, davanın İİK'nın 72. Maddesinde düzenlenen 1 yılık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı, davalı banka ile davacı ... Ltd.Şti. arasında imzalanan 09.02.2018 tarihli 3.000.000,00 tutarlı genel kredi sözleşmesine istinaden, adı geçen şirkete ... ve ... numaralı kredilerin kullandırıldığı, davalı banka ile dava dışı ...ve ... firması arasında imzalanan 21.07.2016 tarihli 1.000.000,00 TL ve 30.10.2017 tarihli 3.000.000,00 TL tutarlı genel kredi sözleşmelerine istinaden, adı geçen şahıs firmasına ... ve ... numaralı kredilerin kullandırıldığı, davalı banka tarafından, ... 10. İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyasından ipotekli taşınmaz satışlarından, ... 34. İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı ve ... 34. İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı kambiyo senetlerine özgü icra takiplerinden toplam 2.437.295,41 TL tahsilat yapıldığı, davalı banka tarafından yapılan tahsilatlar, ait oldukları firmanın borcundan TBK 100. maddesi uyarınca düşüldüğünde; davacı asıl borçlu ... Ltd.Şti.'nin davalı bankaya, dava tarihi itibariyle 8.661,27 TL asıl alacak ve 14.871,82 TL işlemiş faiz ve BSMV olmak üzere, toplam 103.533,09 TL tutarında borçlu bulunduğu, dava dışı asıl borçlu ... ve ... firmasının davalı bankaya, dava tarihi itbariyle 109.943,43 TL asıl alacak ve 17.142,93 TL işlemiş faiz ve BSMV olmak üzere, toplam 127.086,36 TL tutarında borçlu bulunduğu, diğer davacılar ..., ... ve ...'ın davalı banka ile davacı ... Ltd.Şti arasında imzalanan genel kredi sözleşmesinde ayrı ayrı 3.000.000,00 TL tutarında geçerli kefaletleri bulunduğundan, davacı asıl borçlu bakımından dava tarihi itibariyle hesaplanan toplam 103.533,09 TL borçtan, adı geçen davacı kefillerin de sorumlu oldukları, davalı banka ile dava dışı ... ve ... arasında imzalanan 2 adet genel kredi sözleşmesinde ayrı ayrı 4.000.000,00 TL tutarında geçerli kefaletleri bulunduğundan, dava dışı asıl borçlu bakımından dava tarihi itibariyle hesaplanan toplam 127.086,36 TL borçtan, adı geçen davacı kefillerin de sorumlu oldukları kanaatiyle, 20/06/2024 tarihli bilirkişi raporu ile 18.04.2025 tarihli ek bilirkişi raporunun usul ve yasaya uygun olması ile hüküm kurmaya elverişli ve gerekçeli olması sebebiyle bilirkişi raporlarına karşı itirazların reddi ile tekrar bilirkişi raporu alınması taleplerinin reddine, karar verilmekle davalı alacaklı tarafça alacak iddiası ispat edilmiş olmasına karşın davacı borçlu taraflarca aksi ispat edilemediğinden davanın reddine karar verilerek aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda izah olunduğu üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince alınması gereken 615,40-TL maktu karar ve ilam harcından peşin olarak alınan 8.538,75-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 7.923,35-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Davacılar tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerlerinde bırakılmasına,
4-Davalı tarafından 8.000,00-TL bilirkişi ücreti olarak yapılan yargılama giderinin davacılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davalıya verilmesine,
5-Davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden reddedilen miktar üzerinden, karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T.'deki esaslara göre belirlenen 79.000,00-TL vekalet ücretinin davacılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davalıya verilmesine,
6-Artan gider/delil avansından artan avans olması halinde, hüküm kesinleştiğinde ve talep edildiğinde yatırana iadesine,
7-... Arabuluculuk Bürosu tarafından ileride haksız çıkacak taraftan alınmak üzere suçüstü ödeneğinden karşılanan 3.200,00-TL arabuluculuk tarife bedelinin, davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, buna ilişkin harç tahsil müzekkeresi yazılmasına,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.19/06/2025
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır
*Bu belge 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu kapsamında elektronik imza ile imzalanmıştır.*