T.C.
İSTANBUL
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/300
KARAR NO: 2023/336
DAVA: Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ: 09/05/2023
KARAR TARİHİ: 10/05/2023
Mahkememizde görülmekte olan zayi belgesi verilmesi davasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı dava dilekçesinde özetle; ... sayılı adreste tabela adı ... olan işyerinin sahibi olduğunu, ... Ltd. Şti., ... Dairesine bağlı olduğunu Vergi Kimlik Numarasının ... olduğunu, adı geçen şirkete ait tüm evrakların adresi belirtilen yerde muhafaza edildiğini, ...'ın yıkanacak olması nedeniyle dükkanda bulunan eşyaları ve evrakları çuval içerisinde alt kata indirdiklerini, 28/04/2023 tarihinde yıkama işi bitip dükkan uygun hale gelince aşağıya baktıklarında çuvalların ve eşyaların yerinde olmadığını, ilgili eşya ve çuvalın kağıt toplayıcıları tarafından alındığını düşündüklerini, polis karakolununa gidilerek şikayette bulunulduğunu, şirkete ait 2013-2014-2015-2016-2017-2018-2019-2020-2021 yıllarına ait Defteri Kebir, Yevmiye Defteri, Envanter Defteri, Alış-Satış Faturaları dekontlarının bu nedenle zayi olduğunu, bu nedenlerle zayi olan şirket defterlerinin tespiti ve zayi belgesinin verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE: Dava, 6102 sayılı TTK'nın 82/7 maddesine dayalı olarak açılmış zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.
Taraf sıfatı (husumet), maddi hukuka göre belirlenen, bir subjektif hakkı dava etme yetkisini ya da bir subjektif hakkın davalı olarak talep edilebilme yetkisini gösteren bir kavramdır. Taraf ehliyeti, dava ehliyeti ve dava takip yetkisi davanın taraflarının kişilikleriyle ilgili olduğu halde, taraf sıfatı dava konusu subjektif hakka ilişkindir. Davacı tarafta yer alan taraf için aktif taraf sıfatı, davalı tarafta yer alan taraf için pasif taraf sıfatından söz edilebilir. Uygulamada, "sıfat" yerine "husumet" terimi de kullanılmaktadır. Hâkim diğer itirazlar gibi taraf sıfatını da dava dosyasından anlayabildiği sürece kendiliğinden nazara alır. Sıfat, davada taraflardan birinin davaya konu subjektif dava hakkının bulunup bulunmadığı ile ilgili bir husustur. Tarafların sıfatının yargılama sonuna kadar devam etmesi zorunludur. Bu husus mahkemece re'sen gözönünde bulundurulmalıdır. Bir davada, taraflardan birinin, davacı ya da davalı sıfatının (aktif ya da pasif husumet sıfatının) olmadığı belirlenirse, artık bu davanın esasının çözümüne girilmeden, davanın husumet sıfatı yokluğundan reddi gerekir. Bir kişinin belli bir davada davalı veya davacı sıfatını haiz olup olmadığı şeklinde nitelendirilen husumetin ileri sürülme zamanı yasa ile kabul edilen bir ilk itiraz olmadığı gibi davalı veya davacı tarafından ileri sürülmesi gerekli bir def'i de değildir. Davanın her aşamasında ileri sürülmesi mümkün veya mahkemece vakıf olunduğu takdirde re'sen nazara alınması gerekli hukuki bir durumdur.
Dava dilekçesinde ... Şti.'nin 2013 - 2014 - 2015 - 2016 - 2017 - 2018 - 2019 - 2020 - 2021 yıllarına ait Defteri Kebir, Yevmiye Defteri, Envanter Defteri, alış - satış faturaları ve banka dekontlarının çalındığı bildirilmesine rağmen davacı olarak ... dilekçede yer almış ve davacı olarak dava dilekçesinin imzalamıştır. İlgili şirket tarafından açılması gereken iş bu zayi belgesi verilmesi talebinde davacı ...'ın aktif husumetin de bulunmadığı kanaatine varıldığından basit yargılama usulüne tabi iş bu dava dosyasında HMK'nın 320/1. maddesi uyarınca dosya üzerinden davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine dair karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda izah olunduğu üzere;
1-Davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine,
2-492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince alınması gereken 179,90 TL maktu karar ve ilam harcının, davacı taraftan peşin olarak alınan 179,90 TL harçtan mahsubu ile Hazine'ye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kararın mahiyeti gereği üzerinde bırakılmasına,
4-HMK'nun 333/1. maddesi gereğince varsa artan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleşmesinden davacı tarafa iadesine,
Dair, davacı tarafın yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMK'nın 341/1. maddesi uyarınca 2 haftalık yasal süre içinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere dosya üzerinden yapılan inceleme sonucu karar verildi. 10/05/2023
Katip ...
Hakim ...
¸e-imzalıdır