T.C.
İSTANBUL
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2023/349 Esas
KARAR NO:2024/388
DAVA:Alacak (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
DAVA TARİHİ:25/05/2023
KARAR TARİHİ:02/07/2024
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ -İSTEM/
Davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle; müvekkili şirketin 19/01/2023 tarihinde yurt dışına 85.062,57 Euro Değerinde 407 Adet oto yedek parça satışı gerçekleştirdiğini, yaptığı ihracat kapsamında yurt dışına göndermekte olduğu 85.062,57 Euro değerindeki oto yedek parçayı 23/01/2023 tarihinde İstanbul'da taşımacılık firması olan ... lojistiğe tam ve eksiksiz bir şekilde teslim ettiğini, davalı lojistik firması ... ... A.Ş. taraflar arasındaki anlaşmaya göre 85.062,57 Euro değerindeki 407 adet oto yedek parçayı İstanbul/Türkiye'den Warszawa/...'ya tam, sağlam ve süresinde teslim etme yükümlülüğünü üstlendiğini, 26/01/2023 tarihinde davalı tarafından müvekkili şirkete mail ile Romanya / ... Acil Durumlara Müdahale Emniyeti 26/01/2023 tarihli ... nolu müdahale tutanağında da belirtildiği üzere ... ... ili A1 otobanı 481.kilometresi mevkiinde taşıma aracında meydana gelen yangın sonucunda 85.062,57 Euro değerinde taşımaya konu oto yedek parça malların tamamının yanmak suretiyle zayi olduğu bu sebeple taşımaya konu malların ilgili alıcıya teslim edilemediğinin bildirildiğini, bunun üzerine davacı tarafça .... Noterliğinden ... Yevmiye numaralı 01/02/2023 tarihli ihtarname ile müvekkili firmanın uğramış olduğu zararın tazmininin talep edildiğini, davalının taşıma işleri komisyoncusu olduğunu malların zayi olmasından doğan zarardan herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını, taşımaya konu mallar fiili taşıyıcının zilyetliğinde iken zayi olması sebebiyle sorumluluğun fiili taşıyıcıya ait olduğunu bildirdiğini ve müvekkili firmanın zararını tazmin etmekten kaçındığını, davalı tarafından gönderilen 06/02/2023 tarihli ihtarnameye cevap olarak .... Noterliğinden ... Yevmiye numaralı 09/02/2023 tarihli ihtarname edildiğini, taraflar arasından TBK m.1 gereğince icap ve kabul ile bir taşıma anlaşması gerçekleşmiş olup davalı firma taşımaya konu malları tam, sağlam ve süresinde teslim etmeyi taahhüt ettiğini, bunun karşılığında da müvekkili firma taşıma ücreti olan navlunu ödemeyi taahhüt ettiğini, davalı firmanın müvekkili şirkete karşı üstlenmiş olduğu taşıma işinin bir ticari faaliyet olup 6102 Sayılı TTK'nın ve CMR Konvansiyonu'nun ilgili hükümlerine tabi olduğunu, davaya konu somut olayda davalı taşıyıcı bir alt taşıyıcı ile taşımayı gerçekleştirmiş ve kendilerine hangi fiili taşıyıcı ile emtianın taşındığının bilgisi dahi verilmediğini, bu durumun, zilyetliğin davalı firma ... ... A.Ş.'nin uhdesinde olduğunun ikrarı olduğunu, taşıma işini bir fiili taşıyıcının gerçekleştirmesi davalının sorumluluğunu kaldırmayıp müteselsil sorumluluğunu gerektirdiğini, davaya konu malların zayi olmasına sebep olan araçtaki yangına ... emniyet birimlerin müdahale ettiğini ancak yangının çıkış sebebinin müvekkili şirkete mail yoluyla gönderilen müdahale tutanağına göre tespit edilemediğini, İlgili tutanakta yangının zamanında fark edilememesinin, büyüyüp yayılmasına sebebiyet verdiğinin açıkça belirtildiğini, uluslararası bir taşımacılık firması olarak her zaman en güvenilir, en ekonomik taşımacılık çözümleri üretmeyi vaat eden davalı firma taşınan eşyanın niteliğine uygun, ülkeler arası kara yolu taşımacılığı yapan araçlarda bulunması geren asgari düzey aktif ve pasif yangın söndürme sistemleri ve güvenlik tedbirleri olmadan taşımayı gerçekleştirilmeye çalıştığını, taşıyıcının taşıma esnasında göstermesi gereken en yüksek özeni göstermemekle birlikte asgari düzeyde alması gereken tedbirleri dahi almayarak ağır kusuru ile yangının çıkmasına, büyüyüp yayılmasına ve taşımaya konu tüm malların zayi olmasına sebep olduğunu, davalı firmanın somut olayda kusursuz sorumluluğu TTK'nın 875. Maddesine dayanmakla birlikte davalı firma müvekkil şirketin uğramış olduğu maddi zararın tamamından sorumlu olduğunu, bu sorumluluğu ise TTK m.886'ya dayandığını belirterek; davanın kabulü ile müvekkili firmanın uğramış olduğu fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla 85.062,57 Euro maddi zararın olay tarihi olan 25/01/2023 tarihinden itibaren işleyecek merkez bankasınca euro üzerinden açılan mevduata uygulanan en yüksek faiz ile birlikte davalı ... ... A.Ş.'den alınarak müvekkiline verilmesine, yargılama masrafları ve vekalet ücretinin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA/
Davalı vekili cevap dilekçesinde ve özetle; dava konusu uyuşmazlıkta CMR uygulama alanı bulacağını, Türkiye, Eşyaların Karayolunda Uluslararası Nakliyatı İçin Mukavele Sözleşmesi'ne ("CMR") 3939 sayılı Kanun ile 4 Ocak 1995 tarihinde taraf ollduğunu ve Sözleşmenin Türkiye açısından yürürlüğe girdiğini, müvekkilinin taşıma işleri komisyoncusu olduğundan ve dava konusu hasar dava dışı fiili taşıyıcı ... tarafından yapılan taşıma esnasında gerçekleştiğinden müvekkilinin iddia olunan hasar bakımından sorumluluğu bulunmadığını, dava konusu emtianın taşınması için davacı ile müvekkilinin anlaştığını, taşımanın tamamının ise ... tarafından gerçekleştirildiğini, müvekkilinin hiçbir şekilde emtiaya zilyet olmadığı gibi taşımanın yapılmasına kısmen de olsa dahil olmadığını, taşıyıcı, komisyoncunun ifa yardımcısı sayılmadığı için onun zilyetliğindeyken eşyaya gelen zararlardan komisyoncuyu sorumlu tutmak mümkün olmayacağını, iddia olunan zararın müvekkilinin gözetimi ve kontrolü sırasında değil, dava dışı ...'nın sorumluluğunda olan kara taşıması sırasında gerçekleştiğini, TK m. 928/2 hükmü "Taşıma işleri komisyoncusu, zilyetliğinde bulunan malın zıyaından veya hasarından kaynaklanmayan bir zarardan sadece 918 inci madde uyarınca kendisine düşen bir yükümlülüğü ihlal etmesi hâlinde sorumludur. Tedbirli bir tacirin göstereceği özene rağmen zarar önlenemeyecek ise komisyoncu sorumluluktan kurtulur." hükmünü amir olduğunu, taşıma işleri komisyoncusu "zilyetliğinde bulunan malın" uğradığı diğer zararlar yönünden TTK m. 918 düzenlemesini ihlal etmesi halinde sorumlu olacağını, müvekkilinin, TTK m. 918/3 düzenlemesinde öngörülen tüm yükümlülüklerini yerine getirdiğini, gerekli özeni göstererek taşımaya ilişkin talimatları taşıyıcı firmaya gereği gibi verdiğini, bu nedenle, müvekkilinin taşımada herhangi bir kusurunun bulunmadığını belirterek; davacının sunduğu deliller iddiasını ispatlar nitelikte olmadığından ispat olunamayan işbu davanın reddine, her halükarda eldeki verilere göre hasar basiretli bir taşıyıcıdan beklenen özen gösterilmiş olsa dahi önlenemeyecek olduğundan ve taşıyıcının kontrolü dışında gerçekleştiğinden CMR m. 17/2 uyarınca davanın reddine, dava konusu emtia zararı müvekkilinin sorumluluğunda meydana gelmediğinden davanın reddine; kabul anlamına gelmemek kaydıyla Mahkeme aksi kanaatteyse de yangın nedeniyle sorumluluk yalnızca fiili taşıyıcı ...'ya ait olduğundan ve taşıma işleri komisyoncusu Müvekkilimiz hiçbir şekilde emtiaya zilyet olmadığından davanın her halükarda reddine, kabul anlamına gelmemek kaydıyla müvekkilinin sorumluluğunun her halükarda CMR m. 23/3 uyarınca 15.727,04 SDR ile sınırlı olduğunun kabulüne, Davacının fazlaya ilişkin taleplerinin reddine, Davanın ... Mah. ... girişi Cad. No:18, ..., ... adresinde mukim ...'ye ihbarına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin Davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
KANITLAR VE GEREKÇE/
Dava; alacak davasıdır.
Uyuşmazlık konularının; davacı şirketin oto yedek parça üretimi yapan şirket olup yurt dışı alıcısı için ürettiği 85.062,57 EURO değerindeki oto yedek parçalarını (19/01/2023 tarihli e- irsaliye) alıcısına taşınmak üzere 23/01/2023 tarihli taşıma sözleşmesi kapsamında davalıya teslim edildiği, 26/01/2023 tarihinde davalı tarafından gönderilen mail ile Romanya - ... ili A1 Otobanında taşıma aracında meydana gelen yangın sebebi ile emtianın tamamının yanarak zayi olduğunun bildirildiği, .... Noterliğinin 01/02/2023 tarihli ihtarı ile uğramış olunan zararın davalıdan tazmini talep edilmiş olduğundan bahisle uyuşmazlık konusunun taşıma komisyoncusu konumunda olduğu ileri sürülen davalının oluşan zarardan sorumlu olmadığı, iddia eden davalının hasardan sorumlu olup olmadığı, davalının husumet ehliyetinin bulunup bulunmadığı davalının sorumlu olması halinde sınırlı sorumluluk prensibinin uygulanıp uygulanmayacağı ve miktarı noktasında toplandığı tespit edilmiştir.
Taraflarca gösterilen deliller toplanmış, dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak bilirkişi raporu alınmıştır.
Sektör bilirkişisi Mak. Müh. ... ..., Dr.Öğr.Üyesi ... ..., SMMM-MBA ... ... tarafından düzenlenen 19/05/2024 tarihli bilirkişi raporu dosya kapsamına ibraz edilmiştir.
Taraf iddia ve savunmaları ibraz edilen deliller,... ..., Dr.Öğr.Üyesi ... ..., SMMM-MBA ... .. tarafından düzenlenen 19/05/2024 tarihli denetime elverişli ve hükme esas alınan bilirkişi raporu ile tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde;
Türkiye'den ...'ya yapılan bir taşıma olup, taşıma sürecinde Romanya ülkesi içinde seyir halinde iken araçta YANGIN sebebi ile taşıt ve taşınan emtia bir bütün halinde fotoğraf ve polis evrakı ile teyit edildiği üzere Tam zayi olmuş olup, davacı tarafça 85.062,57 EURO tutarında mal bedelinin tazmini talep edilmekte , davalı tarafça ise taşıma işleri komisyoncusu olduğundan bahisle sorumlu olmadığını, CMR m.1772 kapsamında sorumlu olunmadığı, sorumlu olunsa da SDR sorumluluk esasına göre talebin kabul edilemez olduğunu savunmuştur.
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın, davalının hasardan sorumlu olup olmadığı, davalının sorumlu olması halinde sınırlı sorumluluk prensibinin uygulanıp uygulanmayacağı ve tazminat miktarı noktasındadır.
Dosya kapsamında mevcut davacının "navlun ücreti" tanımlı 415,00 EURO bedelli faturası ile TTK m.921 gereği "kesin ücret" ile davalının taşımayı üstlendiği , davacıya komisyon karşılığı değil taşıma bedeli-navlun ile hizmet vermiş olup bu nedenle somut olayda davalının taşıyıcı sıfatı ile sorumlu olduğu, Gümrük beyannamesi ile 85.062,57 EURO kıymetinde, 1 kap - 2 ünite emtia 20.01.2023 tarihinde gümrük çıkışı ... Gümrük idaresinden çıkış beyan edildiği, Taşıyıcı kamyonla-davalı ... firması olup Mal bedeli "mal mukabili" ödemeli bildiriildiği, buna göre davacı malın ithalatçısın ... firmasından mal bedeli almaksızın ihracat ve taşıma sürecini yürütürken zayi gerçekleştiği, Sürücü ... beyanında ani patlama ile araçta yangın çıktığı ve tam aracın yandığını bildirdiği anlaşılmıştır.
CMR m.17/1 gereği taşıma sürecine meydana gelen zarardan davalının akden sorumlu olduğu, sorumluluktan kurtulabilmek için CMR m.17/2 veya M.1774 ile sayılan savunmalardan birini ispat etmek durumundadır.
Davacının 19.01.2023 tarihli mailde yükün taşımaya alınmasını bildirdiği, yükün "7 kap- 1.888,00 kg oto aksamı" olduğu ve davacının ihracatçı olduğu da mailde belirtilmiştir. Buna karşın davalı anın 26.01.2023 tarihli mailde, araçta 25.01.2023 tarihinde yangın çıktığı ve "...şu an için bilinmeyen sebeplerle." yangın çıktığı, fotoğraflarda da zayiatın görüldüğü, sigorta varsa tazmin süreci işletilmesi gerektiği bildirilmiştir.
Bu durumda, CMR m.17/3 gereği aracın yola elverişsiz olduğu yönünde bir delil olmamasına rağmen Yangına sebebiyet veren taşıt kaynaklı zarardan davalı sorumlu olacaktır.
CMR m.17/3 gereği meydana gelen zarar araçta yangın sebebi ile meydana gelmiş, aksi ispatlanana kadar davalının sorumlu olduğu ancak bu sorumluluğun CMR m.23 hükümlerine göre esasen sınırlı sorumluluk olduğu CMR m.29 gereği davalının tam tazmin sorumlusu olabilmesi için gerek davalının gerekse adam ve yardımcıları ile taşımada fiilen görev yapan şoför veya sair görevlilerin "kasıt veya kasta eşdeğer mahiyette bir kusur-TTK m.886 gereği pervasız ve zarar meydana gelme bilinci içinde hareket ettiğinin" davacı yanca ispati gerekir.
Somut olayda ,davacıya ait emtianın davalı sorumluluğunda taşıma sürecinde tam zayi olduğu, genel kural olan sınırlı sorumluluk uygulanmaması için kusurun ağırlığı hususu sabit olmadığı, dosyada mevcut belgeler kapsamında, dava konusu araç yangınının yarı römorkun fren sisteminde mevcut arızaya dayalı olduğu, dava konusu araç üzerinde arızanın kaynağına ilişkin herhangi bir tespit bulunmaması nedeniyle, yangına sebep olan arızanın kullanım hatasından veya ön görülemeyecek teknik bir sorundan kaynaklanıp kaynaklanmadığı hususunda açıklık bulunmadığı, araçta bakımsızlık, aracın veya aksamının bozukluğu sabit olmadığı gibi davalı yana ağır kusur izafesi için bir delil de bulunmadığı nazara alınarak sınırlı sorumluluk uygulaması gerektiği , gerek mal faturası gerekse gümrük evrakına gröe davacı zararının CMR m.23/1 gereği 85.062,57 EURO tutarında olup kadri maruf mahiyette olduğu anlaşılmıştır.
Taşınan emtia 1.888 kg bürüt miktarlı kısmı araç yükü olup; CMR m.23/3 gereği taşıyıcının sınırlı sorumlu olduğu buna göre birim kg başına 8,33 SDR sınırlı sorumluluk hesabı ile 1.888,00 kg x 8,33 SDR = 15.727,04 SDR sorumluluk sınırı olduğu, oluşan bu zarardan davalının akdi taşıyıcı-taşıma işleri organizatörü sıfatı ile sorumlu olduğu, bu kapsamda pasif dava ehliyetinin bulunduğu, davacının alacağı bakımından davalıdan CMR m.27 gereği ilk talep tarihi olan 01.02.2023 tarihinden itibaren yıllık %5 faiz talep etme hakkı olduğu anlaşılmış anılan durum karşısında davanın kısmen kabulü gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M /Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Husumet itirazının REDDİNE,
2-Davanın KISMEN KABULÜ ile 19.188,25-EURO tazminatın 01/02/2023 temerrüt tarihinden itibaren işleyen yıllık %5 faizi ile (CMR-27) birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazla istemin REDDİNE,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesap olunan 28.175,74-TL nispi karar ve ilam harcının davalıdan tahsiline, peşin alınan harcın mahsubuna,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesap olunan 28.175,74-TL nispi karar ve ilam harcından ....084,81-TL peşin alınan harcın mahsubuna, bakiye 2.909,07-TL nispi karar ve ilam harcının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 63.745,62-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 185.282,22-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7-Davacı tarafından yapılan başvurma harcı, bilirkişi ücreti, posta masrafı olmak üzere toplam 24.464,90-TL yargılama giderinin davadaki kabul ve red oranına göre %23'ünün davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Davalı tarafından dosya üzerinde yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda hüküm kurulmasına yer olmadığına,
9-HMK 333.maddesi gereğince davacı tarafından yatırılan gider avansından bakiye avansın hüküm kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
10-Davalı tarafından yatırılan gider avansından bakiye avansın hüküm kesinleştiğinde ve talep halinde davalıya iadesine,
11-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.120,00-TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) 717,60-TL'sinin davalıdan, bakiye 2.402,40-TL'sinin ise davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, buna ilişkin harç tahsil müzekkeresi yazılmasına,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf nezdinde temyizi kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 02/07/2024
Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır