T.C.
İSTANBUL
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/392 Esas
KARAR NO: 2023/441
DAVA: Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (Sözleşmenin Hükümsüzlüğü/İptali)
DAVA TARİHİ: 13/06/2023
KARAR TARİHİ: 15/06/2023
Mahkememizde açılanBanka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (Sözleşmenin Hükümsüzlüğü/İptali) davasında dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle; ... tarafından müvekkili şirketin alacaklı olduğu ... Tic. AŞ'nin hisselerinin satış ve devrine ilişkin usulsüz ve hukuka aykırı karar tesis edildiğini,...'nin şahsi malvarlığına/hissesine kayyım olarak atandığı gerçek kişiler ile ...'nin kayyım olarak atandığı şirketlerin ...A.Ş., ... A.Ş. ve ...A.Ş. şirketlerinde bulunan hisselerinin .... kapsamında ihale yoluyla satışı kararlaştırıldığını, işbu Satış İlanı ile bu satış ilanına konu ihale yoluyla satış kararının iptali ile ihtiyati tedbir kararı verilerek satış işleminin durdurulmasına karar verilmesi gerektiğini, iptali talep edilen satış ilanı ile bu satış ilanına konu ihale yoluyla satış kararı usul ve yasaya aykırı olup, satışın gerçekleşmesi halinde müvekkilinin hak ve alacaklarını tahsil etme ihtimali büyük ölçüde ortadan kalkacağından ve müvekkilinin telafisi imkânsız zararlara uğrayacağından işbu huzurdaki davayı ikame etme zarureti doğduğunu, idari makamlar tarafından tesis edilmiş olsa bile, özel hukuk hükümlerine tâbi olan işlem ve sözleşmelerden kaynaklanan uyuşmazlıkların çözümünde adli yargı mercilerinin görevli olduğunu, satış ilanı ve satış ilanına konu ihale yoluyla satış kararının iptali talep edilmesi nedeniyle TTK ve TMK hükümleri uygulama alanı uyuşmazlığın çözümünde adli yargı merci olan Asliye Ticaret Mahkemeleri görevli olacağını, müvekkili ve huzurdaki davada iplalini talep ettiğimiz satış ilanı ve ihalesi ile satışı planlanan ... 01.01.2016 tarihinde ... arasındaki doğal gaz fiyat uyuşmazlığı ve ... arasındaki doğal gaz sözleşmesine ilişkin olarak ... tarafından bazı danışmanlık ve müzakere hizmetlerinin verilmesine dair bir danışmanlık sözleşmesi imzalandığını, müvekkili tarafından, ...ile birlikte danışmanlık sözleşmesi akdedilen şirketlerin ...'a vereceği cevabın proje yönetiminin gerçekleştirildiğni, ... ile birlikte .... Şirketi'nin Aralık 2016 tarihine kadar borçlarını ödediğini ancak bu tarihten itibaren ödeme yapmayı bıraktığını, ödemelerin yapılmaması neticesinde müvekkili tarafından Londra Merkez Mahkemesi'nde görülen ... numaralı dava ikame edildiğini, davanın ... tarafından kazanıldığını ve kararın kesinleştiğini, yapılan yargılama neticesinde, Londra Merkez Mahkemesi'nin 19.03.2019 tarihli ... numaralı kesinleşmiş kararı ile; .... ve ...'nin toplam 52.495,97 Euro ile 76.334,07 GBP (İngiliz Sterlini)'yi müvekkili ...'e 19.03.2019 tarihinden itibaren yıllık % 8 faiz ile ödemesine karar verildiğini, müvekkil tarafından,... 13. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...Esas sayılı dosyası üzerinden Londra Merkez Mahkemesi'nin 19.03.2019 tarihli ... numaralı kesinleşmiş kararının tenfizi için dava açıldığını ve ... Karar sayılı karar ile davanın kabulüne karar verildiğini, kesinleşmiş karar ile ...'ın müvekkiline 52.495,97 Euro ile 76.334,07 GBP (İngiliz Sterlini) borcu bulunduğunun sabit olduğunu, müvekkili, ...'nin yabancı danışmanlardan alacağı hizmetlerin koordine edilmesi maksadıyla her ikisiyle de birer adet çerçeve sözleşme niteliğinde “...” (Ticari Hizmetler Sözleşmesi) imzalandığını, sözü geçen BSA'lar uyarınca ..., yabancı danışmanlardan alacakları hizmetlerin tedarik edilmesi, yönetilmesi ve koordine edilmesi karşılığında müvekkiline aylık hizmet bedeli ödemeyi üstlendiğini, müvekkilinin, BSA'lar tahtındaki yükümlülüklerini gereği gibi yerine getirdiğini, ancak ..., Müvekkile karşı muaccel hale gelen borçlarının ödemesini yapmadığını, buna istinaden müvekkil tarafından, yetki şartı gereği ... Yüksek Mahkemesi'nde açılan davada, ... Yüksek Mahkemesi tarafından ... numaralı dosya üzerinden, 25 Haziran 2020 tarihli ve ... numaralı karar ile bu karara binaen aynı numaralı dosya üzerinden ...numaralı, 16 Temmuz 2020 tarihli karar verilerek, 461.308,92 Euro ile 202.765,14 ... tarafından müvekkiline asıl alacak üzerinden 25.06.2020 tarihinden fiili ödeme gününe kadar işleyecek olan yıllık %.5.33 oranında faiziyle birlikte ödenmesine hükmedildiğini ve kararın kesinleştiğini, ... 12. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası üzerinden ... Cumhuriyeti Yüksek Mahkemesi'nin ...numaralı davada vermiş olduğu ... numaralı 25 Haziran 2020 tarihli kesinleşmiş karar ile aynı Mahkeme'nin aynı dava kapsamında venmiş olduğu, ... numaralı, 16 Temmuz 2020 tarihli kesinleşmiş kararın tenfizinin talep edildiğini ve davanın derdest olduğunu, kesinleşmiş kararlar doğrultusunda, ...'ın müvekkiline 461.308,92 Euro ile 202.765,14 ... Doları tutarında borcu bulunduğunun sabit olduğunu, ...'ın müvekkiline 52.495,97 Buro ve 76.334.07 GBP (Çİngiliz Sterlini) ile 461.308,92 Buro ve 202.765,14 ...Doları tutarında borcu bulunduğunu, ... tarafından yapılacak olası bir satış halinde müvekkilinin ...'dan mahkeme ilamıyla kesinleşmiş alacaklarının Müvekkil'e nasıl ödeneceği konususunun belirsiz bir hal alacağını, tahsil kabiliyetinin büyük ölçüde azalacak ve mülkiyet hakkı ihlal edilmiş olacağını, böyle bir sonucu doğuracak olan satış işleminden önce üçüncü kişilerin menfaatini korumaya yönelik önlemlerin alınması gerekirken, bu konuda hiçbir önlemin alınmayışı, açık bir hukuka aykırılık teşkil ettiğini, ...Ticari ve İktisadi Bütünlüğü Satış Komisyonu Başkanlığı tarafından düzenlenmiş “Ticari Ve İktisadi Bütünlük Satış İlanı” ve bu satış ilanına konu ihale yoluyla satış kararının iptali talep edilmiş olup iptali talep edilen satış kararının tedbiren durdurulmaması halinde müvekkili açısından telafisi güç ve hatta imkansız zararların doğacağını, İptali talep edilen satış ilanı ve satış ilanıma konu ihale yoluyla satış kararı doğrultusunda ihale günü olan 21.06.2023 tarihinde gerçekleştirilecek olan işlemlerin usule, hukuka, hakkaniyete, TTK'nın kurucu nitelikteki emredici hükümlerine ve kamu düzenine açıkça aykırılık teşkil ettiğini, İhtiyati tedbir kararı verilebilmesi için yaklaşık ispatın yeterli olduğunu, müvekkili şirketin alacaklarının kesinleşmiş yabancı mahkeme kararları ile hüküm altına alınmış olması ve tedbir kararı verilmemesi halinde müvekkilinin telafisi imkansız zararlar ile karşılaşacağı hususlarının birlikte değerlendirilmesi halinde yaklaşık ispat şartının yerine getirildiğinin sabit olduğunu belirterek, ... Grubu Hisseleri Ticari ve İktisadi Bütünlüğü Satış Komisyonu Başkanlığı tarafından düzenlenen Ticari ve İktisadi Bütünlük Satış İlanı ve buna konu ihale yoluyla satışa ilişkin ... kararının öncelikle ve ivedilikle teminat aranmaksızın ihtiyati tedbir kararı ile durudurulmasına, ...Hisseleri Ticari ve İktisadi Bütünlüğü Satış Komisyonu Başkanlığı tarafından düzenlenen Ticari ve İktisadi Bütünlük Satış İlanı'nın ve buna konu ihale yoluyla satışa ilişkin ... kararının iptali ile haklı davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
SAVUNMA /
Dava henüz taraf teşkili aşamasında olup, davalı cevap vermemiştir.
KANITLAR VE GEREKÇE /
Dava, Satış İlanı ile bu satış ilanına konu ihale yoluyla satış kararının iptali istemine ilişkindir.
HMK'nın 115/1. maddesi gereğince Mahkemeler dava şartının mevcut olup olmadığını davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır.
HMK'nın 138.maddesine göre Mahkemeler öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar hakkında dosya üzerinde karar verir.
HMK'nın 114/1-b maddesine göre Yargı yolunun caiz olması dava şartlarındandır.
Davacı alacaklı olduğu ... A.Ş.'ye kayyım olarak atanan ... aleyhine ... Satış Komisyonu Başkanlığı tarafından düzenlenen Ticari ve İktisadi Bütünlük Satış İlanı ve buna konu ihale yoluyla satışa ilişkin ... kararının öncelikle ve ivedilikle teminat aranmaksızın ihtiyati tedbir kararı ile durdurulmasına, ...Satış Komisyonu Başkanlığı tarafından düzenlenen Ticari ve İktisadi Bütünlük Satış İlanı'nın ve buna konu ihale yoluyla satışa ilişkin ... kararının iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
Dava konusu ... A.Ş.'ye Sulh Ceza Hakimliğince ...'nin kayyım tayin edildiği anlaşılmıştır.
5271 sayılı CMK'nın Şirket yönetimi için kayyım tayini başlıklı 133.maddesinde; "(1) Suçun bir şirketin faaliyeti çerçevesinde işlenmekte olduğu hususunda kuvvetli şüphe sebeplerinin varlığı ve maddi gerçeğin ortaya çıkarılabilmesi için gerekli olması halinde; soruşturma ve kovuşturma sürecinde, hâkim veya mahkeme, şirket işlerinin yürütülmesiyle ilgili olarak kayyım atayabilir. Atama kararında, yönetim organının karar ve işlemlerinin geçerliliğinin kayyımın onayına bağlı kılındığı veya yönetim organının yetkilerinin ya da yönetim organının yetkileri ile birlikte ortaklık payları veya menkul kıymetler idare yetkilerinin tümüyle kayyıma verildiği açıkça belirtilir. Kayyım tayinine ilişkin karar, ticaret sicili gazetesinde ve diğer uygun vasıtalarla ilan olunur. (2) Hâkim veya mahkemenin kayyım hakkında takdir etmiş bulunduğu ücret, şirket bütçesinden karşılanır. Ancak, soruşturma veya kovuşturma konusu suçtan dolayı kovuşturmaya yer olmadığı veya beraat kararının verilmesi halinde; ücret olarak şirket bütçesinden ödenen paranın tamamı, kanunî faiziyle birlikte Devlet Hazinesinden karşılanır. (3) İlgililer, atanan kayyımın işlemlerine karşı, görevli mahkemeye 22.11.2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu ve 29.6.1956 tarihli ve 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre başvurabilirler..." hükmü bulunmaktadır.
CMK'nın 133/3.maddesinde ilgililer atanan kayyım işlemlerine karşı görevli Mahkemeye TMK ve TTK hükümlerine göre başvurulabileceği düzenlenmiş olup, görevli Mahkemenin hangi Mahkeme olduğuna dair açık ve kesin bir hüküm bulunmamaktadır. Kanun maddesinde TMK ve TTK hükümlerine göre başvuru yapılacağının düzenlenmiş olması işlemin Ticaret Hukukundan kaynaklandığı ve bu nedenle Ticaret Mahkemelerinin görevli olduğu anlamına gelmemektedir.
6758 sayılı Kanunun 20.maddesinde; "5411 sayılı kanun ile temettü hariç ortaklık hakları ile yönetim ve denetimi ... ne verilen kayyımlık görevi ile satış veya tasfiye işlemlerinde, bu şirketlerin veya bunların sahiplerinin Fona borçlu olup olmadığına bakılmaksızın kıyasen uygulanır. "
6758 sayılı kanunun 19.maddesinin uygulanmasına ilişkin esaslara ilişkin yönetmeliğin 7. (1)maddesinde; ... Mali durum, ortaklık yapısı, piyasa koşulları veya diğer sebepler nedeniyle şirketin mevcut halinin sürdürülebilir olmaması halinde şirketin, şirket varlıklarının veya malvarlığı değerlerinin satılmasına veya feshi ile tasfiyesine Bakan tarafından karar verilebilir.
Bu yasal düzenlemelere göre davacı şirketin alacaklı olduğunu iddia ettiği ... Tic. AŞ'nin hissesinin/malvarlığının idaresinin yürütülen ceza soruşturma süresince kayyım olarak ...'ne devredildiği, 5411 sayılı Bankacılık Kanunu'nun 134. maddesi uyarınca ...'nin kayyım olarak atandığı şirketlerin ...Ticaret A.Ş., ... A.Ş. ve ... A.Ş.nin tüm mal, hak ve varlıklarının bir araya getirilmesi ile ... oluşturulduğu,6758 sayılı Kanun'un 19. maddesi uyarınca şirketin mali durumunun sürdürülebilir olmadığı gerekçesiyle oluşturulan ticari ve iktisadi bütünlüğün ihaleyle satışına karar verilmesi kapsamında ihale yoluyla satışı kararlaştırıldığı, satış ilanının 20.04.2023 tarihli 32169 sayılı Resmi Gazete ile " Ticari ve İktisadi Bütünlük Satış İlanı " ile ilanen duyurulduğu görülmüştür.
Davacı tarafça ihtiyati tedbir yolu ile durdurulmasını ve sonrasında iptalini talep ettiği satış ilanı ve ihalesi ile satışı planlanan ... 01.01.2016 tarihinde ... arasındaki doğal gaz fiyat uyuşmazlığı ve ...arasındaki doğal gaz sözleşmesine ilişkin olarak davacı ... tarafından bazı danışmanlık ve müzakere hizmetlerinin verilmesine dair bir danışmanlık sözleşmesi imzalandığını, müvekkili tarafından, ... ile birlikte danışmanlık sözleşmesi akdedilen şirketlerin ...'a vereceği cevabın proje yönetiminin gerçekleştirildiğini, ...Şirketi'nin Aralık 2016 tarihinden itibaren ödeme yapmayı bırakması nedeni ile Londra Merkez Mahkemesi'nde açmış olduğu davanın 19.03.2019 tarihli ... numaralı kesinleşmiş kararı ile; ....'nin toplam 52.495,97 Euro ile 76.334,07 GBP (İngiliz Sterlini)'yi ...'e 19.03.2019 tarihinden itibaren yıllık % 8 faiz ile ödemesine karar verildiği, sonrasında bu kararın ... 13. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...Esas sayılı dosyası üzerinden Londra Merkez Mahkemesi'nin 19.03.2019 tarihli ... numaralı kesinleşmiş kararının tenfizine karar verildiği,
Yine davacı ile ...'nin yabancı danışmanlardan alacağı hizmetlerin koordine edilmesi maksadıyla imzalanan çerçeve sözleşme niteliğinde “...” (Ticari Hizmetler Sözleşmesi) uyarınca ..., yabancı danışmanlardan alacakları hizmetlerin tedarik edilmesi, yönetilmesi ve koordine edilmesi karşılığında davacıya aylık hizmet bedeli ödemeyi üstlendiği davacının BSA'lar tahtındaki yükümlülüklerini gereği gibi yerine getirmesine rağmen ... muaccel hale gelen borçlarının ödemesini yapmaması neticesinde yetki şartı gereği ... Yüksek Mahkemesi'nde açılan davada, ... Yüksek Mahkemesi tarafından ...numaralı dosya üzerinden, 25 Haziran 2020 tarihli ve ... numaralı karar ile bu karara binaen aynı numaralı dosya üzerinden ... numaralı, 16 Temmuz 2020 tarihli karar verilerek, 461.308,92 Euro ile 202.765,14 ...'nın ... tarafından davacıya asıl alacak üzerinden 25.06.2020 tarihinden fiili ödeme gününe kadar işleyecek olan yıllık %.5.33 oranında faiziyle birlikte ödenmesine hükmedildiğini ve kararın kesinleştiğini, bu kararın tenfizine yönelik olarak ...12. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası üzerinden açılan davanın derdest olduğunun bildirildiği dosya kapsamına ibraz edilen belgeler ile anlaşılmıştır.
Yukarıda açıklanan yasal düzenlemelere göre ; TTK hükümleri ile bağlı olmaksızın genel kurulun yetkilerinin Fon Kurulu tarafından kullanılabileceği, kaynağı suç soruşturması olan ve ceza yargılamasının konusunu teşkil eden nedenler ile uyuşmazlığın TTK hükümlerine dayalı olarak çözümünün mümkün olmadığı, davacının alacaklı olduğunu iddia ettiği şirketlere kayyım atanma sebebinin 6102 sayılı TTK da düzenlenen hususlardan kaynaklanmadığı, kayyımların yaptığı işlemlerin TTK kapsamında denetlenemeyeceği, Fonun TTK hükümlerine bağlı olmaksızın şirketin genel kurulunun yetkilerine haiz olduğu, buna göre davalı ... tarafından alınan satış kararı ve yapılan işlemlerin davalı ...'nin idari bir kurum olması nedeniyle idari işlem ve karar niteliğinde bulunduğu, idari yargılama usulü kanunu hükümleri çerçevesinde idari işlem ve karar niteliğindeki dava konusu karar ve işlemlerinin iptaline yönelik davanın çözüm yerinin İdari Yargı Mahkemeleri olduğu ve dolayısıyla Mahkememizin Yargı yolu yönünden görevsiz olduğu anlaşılmıştır.
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. HD'nin 2021/1624 Esas - 2022/410 Karar sayılı ilamı, İstanbul BAM 13. HD'nin 2021/553 Esas - 2021/681 Karar sayılı ilamı, İzmir BAM 20. HD'nin 2021/226 Esas - 2021/198 Karar sayılı ilamı ve Yargıtay 11. HD'nin 2021/5141 Esas - 2022/9293 Karar sayılı ilamı da bu yöndedir.
İzmir Bölge İdari Mahkemesi 6. İdare Dava Dairesinin 2019/1913 Esas - 2019/1606 Karar sayılı ilamında; "...Yasayla kurulan ve kamu tüzel kişiliğine sahip ... 'nca tek taraflı kamu gücü kullanılarak tesis edilen idari işlem niteliğinde olduğu ve dolayısıyla bu işlemin iptali istemiyle açılan davanın görüm ve çözümünde idare mahkemesinin görevli olduğu sonucuna varılmıştır..." gerekçesi ile görevli Mahkemenin İdare Mahkemeleri olduğu belirtilmiştir.
Davamız ile benzer mahiyetteki ... 20. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas - ... Karar sayılı, ... 9.Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas ... karar sayılı dosyasında da İdare Mahkemelerinin görevli olduğu gerekçesiyle davaların usulden reddine karar verildiği anlaşılmıştır.
Sonuç itibariyle; davacının alacaklı olduğunu iddia ettiği ...A.Ş.'ne Sulh Ceza Hakimliği kararı ile kayyım olarak ...'nin atandığı, ...'nin kamu kurumu olduğu, dava konusu şirkete ait hisselerin satılmasına ilişkin kararın idari işlem niteliğinde olduğu, yasayla kurulan ve kamu tüzel kişiliğine sahip ....'nin tek taraflı kamu gücü kullanılarak tesis edilen satış işleminin ve diğer işlemlerin idari işlem niteliğinde olması nedeniyle bu işlemlerin iptaline yönelik incelemenin İdari Mahkemelerince yapılması gerektiği ve dolayısıyla bu işlemin iptali istemiyle açılan davada İdare Mahkemelerinin görevli olduğu, Mahkememizin bu davada görevli olmadığı sonuç ve kanaatine varılarak HMK'nın 114/1-b maddesi gereğince Yargı Yolu caiz olmamasından dolayı dava şartı yokluğundan davalı ... hakkında açılan davanın usulden reddine karar vermek gerekmiş bu kapsamda ... Satış Komisyonu Başkanlığı tarafından düzenlenen “Ticari Ve İktisadi Bütünlük Satış İlanı” ve bu satış ilanına konu ihale yoluyla 21.06.2023 tarihli olarak belirlenen satış kararının HMK 389 ve devamı maddeleri uyarınca tedbiren durdurulması yönündeki isteminin de görevsiz olan mahkememizce değerlendirilemeyeceğinden aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın, HMK.nın 114/1-b ve 115/2. Maddeleri gereğince Yargı Yolunun caiz olmamasından dolayı usulden REDDİNE,
2-Peşin alınan harç yeterli olduğundan başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Davacı tarafından yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair tarafların yokluğunda, mahkememize veya aynı sıfattaki başka bir mahkemeye verilecek dilekçe ile kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde veya istinaf dilekçesi kendisine tebliğ edilen taraf başvuru hakkı bulunmasa veya başvuru süresini geçirmiş olsa bile mahkememize veya aynı sıfattaki başka bir mahkemeye vereceği cevap dilekçesi ile iki hafta içerisinde İSTİNAF yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.15/06/2023
Başkan
¸e-imzalıdır
Üye
¸e-imzalıdır
Üye
¸e-imzalıdır
Katip
¸e-imzalıdır