T.C.
İSTANBUL
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/481 Esas
KARAR NO : 2025/580
DAVA : 6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktöring Ve Finansman Şirketleri Kanunundan Kaynaklanan (Tazminat)
DAVA TARİHİ : 13/07/2023
KARAR TARİHİ : 11/09/2025
Mahkememizde görülmekte olan 6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktöring Ve Finansman Şirketleri Kanunundan Kaynaklanan (Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ -İSTEM /
Davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle; müvekkili şirketin, davalı bankadan kredi kullandığını, söz konusu krediye karşılık birçok ticari aracına ... T.A.Ş. lehine rehin tesis ettiğini, bu araçların zorunlu mali mesuliyet sigortasının (trafik sigortası) ... A.Ş. acentesi ... T.A.Ş. tarafından yapıldığını ve her yıl yenilenerek devam ettiğini, müvekkili firma adına kayıtlı ve davalı banka lehine rehinli ... plakalı ticari aracın 30.03.2022 tarihinde maddi hasarlı trafik kazasına karıştığını, müvekkil firma yetkililerinin kendileri aleyhine başlatılan ... İcra Dairesi ... Esas sayılı İcra dosyası ile bahse konu aracın zorunlu trafik sigortasının yenilenmediğini ve kaza anında sigortasız olduğunu öğrendiklerini, müvekkilinin işbu kaza nedeniyle alacaklı ... Sigorta A.Ş.'ye 30.03.2023 tarihinde 56.000,00-TL ödeme yapmak zorunda kaldığını, müvekkil firmanın rehinli araçların zorunlu trafik sigortalarının yenilenmesi hususunda davalı bankaya talepte bulunduğunu, buna istinaden müvekkil firmanın davalı bankada kayıtlı mail adresine 25/11/2021 ve 02/12/2021 tarihinde ... tarafından iki mail atılarak ''vadesi 22/12/2021'de dolan ... numaralı trafik poliçesinin 2.499,23-TL primle talebiniz gereği yenilenecektir'' şeklinde bildirim yapıldığını, yenileme yapılacağını düşünen müvekkilinin yenileme tarihi itibariyle gerekli meblağı hesapta tuttuğunu ancak poliçenin yenilenmediğini, banka lehine rehinli diğer tüm araçların zorunlu trafik sigortalarının talebe istinaden yenilenmiş olmasına rağmen, ... plakalı aracın sigortasının yenilenmediğini, yenileme tarihi itibariyle müvekkilin hesaplarının poliçe bedelini karşılamaya yettiğini, mailde de görüleceği üzere ödemenin karttan ödeme şekli ile düzenlendiğini, Bireysel Kredilerle Bağlantılı Sigortalar Uygulama Esasları Yönetmeliği'nin Yenileme ve Bildirim başlıklı 12. Maddesinde buna ilişkin hükümlerin düzenlendiğini, buna göre kredi süresi içerisinde yenileme yükümü kredi kullanana, yenilemeye ilişkin bildirim yapma sorumluluğunun da kredi kuruluşuna yani bankaya ait olduğunu beyanla davanın kabulüne, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 100,00-TL'nin ödeme tarihinden itibaren ticari işlere uygulanan faizi ile taraflarına ödenmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı kurum üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA /
Davalı vekili cevap dilekçesinde ve özetle; Usule ilişkin olarak, müvekkili bankanın sigorta sözleşmelerinin tarafı olmadığını, sigorta sözleşmesinin tarafının ... A.Ş. olduğunu ve ... T.A.Ş ile ... A.Ş.'nin farklı tüzel kişilikleri, ayrı hak ve fiil ehliyetleri bulunduğunu, bu nedenle davanın müvekkil bankaya teşmilinin hukuka aykırı olduğunu ve huzurdaki davanın öncelikle husumet sebebiyle reddi gerektiğini, davacının taleplerinin zaman aşımına uğradığını, huzurdaki dava belirsiz/kısmi alacak davası olarak açılan huzurdaki davanın hukuki yarar şartı yokluğu nedeniyle reddi gerektiğini, davacının davasını müvekkil yönünden somutlaştırmadığını, Esasa ilişkin olarak, davaya konu poliçenin, davacının kullandığı kredi ile bağlantılı olmadığını ve yönetmelik hükmünün işbu uyuşmazlıkta uygulama alanı bulunmadığını, yönetmelik gereği müvekkil bankanın ve/veya sigorta şirketinin muhataba yapacağı bildirim ihbar mahiyetinde olduğundan, bu bildirim sonucu davacının poliçeyi yeniletme ya da yeniletmeme iradesinin kendisinde bulunduğunu, bu bakımdan müvekkil bankanın ihbar mahiyetindeki bildiriminin sonuca etkili olmayacağını ve müvekkil bankanın hukuken sorumluluğuna gidilmesinin mümkün olmayacağını ve davacının hesabında yeterli bakiye olmamasından dolayı sigorta poliçesinin yenilenmemesinde sorumluluğun davacıya ait olduğunu beyanla davanın ... A.Ş.'ye ihbarına, haksız ve mesnetsiz işbu davanın müvekkil banka yönünden öncelikle usulden, ardından esastan reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
KANITLAR /
Taraflarca gösterilen deliller toplanmış, davacı bankanın İTO kaydının bir kısmı çıkartılarak dosyamız arasına alınmış, davacı şirketin ticaret sicil kaydı celp edilmiş, ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası UYAP sistemi üzerinden dosyamız arasına alınmış, davaya konu poliçe örneği ve hasar dosyası, ... plakalı aracın malik ve ruhsat bilgileri ayrı ayrı celp edilerek dosyamız arasına alınmış, davacı bankanın ticari defter ve belgeleri ile dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptılarak bilirkişi raporu alınmıştır.
Mahkememizin 04/07/2024 tarihli duruşmasının (4) numaralı ara kararı ile; "Davacının iddiası, davalının savunması ve tüm dosya kapsamına göre, ön inceleme duruşmasında tespit edilen uyuşmazlıkların halli için DAVALI BANKANIN Ticari Defter ve belgeleri ile dosya üzerinde ... bilirkişi incelemesi yaptırılmasına" dair karar verilmiş ve işbu doğrultuda Bankacı bilirkişi ... ve Sektör (sigortacı) uzmanı bilirkişi ...tarafından tanzim edilen 25/12/2024 tarihli bilirkişi heyet raporunda özetle;
-Karayolları Trafik Kanunu'nun 109.maddesi gereğince, trafik kazalarından doğan maddi tazminat talepleri için zamanaşımı süresinin 2 yıl olarak belirlendiği,
-Davacı ...Tic.Ltd.Şti'nin davalı ... T.A.Ş.'nin kredili müşterisi olduğu,
-Davaya konu ... Plaka no.lu taşıt dahil, davacıya ait 4 adet taşıt üzerine 23.12.2020 tarihinde davalı banka lehine Taşıt Rehini tesis edildiği,
-Dava konusu ... Plaka no lu taşıt için davalı banka tarafından bizzat kullandırılmış bir Taşıt Kredisi bulunmadığı, bu durumda söz konusu taşıt üzerine davalı banka lehine tesis edilen taşıt rehninin, davacıya kullandırılmış ve kullandırılacak krediler için ilave bir teminat olmak üzere tesis edildiği,
-Davalı ... T.A.Ş. ile davacı ...Ltd.Şti arasında 21.10.2020 tarihinde 3.000.000,00 TL tutarlı Genel Kredi Sözleşmesi imzalandığından bireysel kredilerle bağlantılı sigorta uygulama esasları bu kapsamda geçerli olmadığı,
-Trafik sigortası genel şartları uyarınca uygulama yapılması gerektiği ve standart sigortacı ve sigortalı ilişkisi ile sürecin yürütüleceği, sigortacının bildirim yapma yükümlülüğü ve sigortalının karar özgürlüğünün bulunduğunu,
-... A.Ş. acentesi olan davalı banka tarafından, davaya konu taşıt üzerine rehin tesis edilmeden önce 22.12.2020 tarihinde, 365 gün süreli ... no.lu Trafik Sigortası Poliçesi düzenlendiği,
-Davalı banka tarafından, söz konusu Trafik Sigortası Poliçesinin vadesinin 22.12.2021 tarihinde dolacağı yönünde, davacı şirkete 25.11.2021 ve 02.12.2021 tarihinde SMS mesajlar ile bildirimde bulunulduğu,
-Davacı şirket tarafından ise poliçe vadesinde davaya konu sigorta poliçesinin yenilendiğinin ve prim borcu tahsilatının yapıldığının kontrol edilmediği,
-Sigortalının 4 aracının 3 tanesinin trafik sigortasının yenilenip sadece kazaya karışan ... plakalı aracın poliçesinin tahsilatsızlık nedeniyle yenilenemediği görüldüğünden konuyla ilgili olarak “Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın C.1. Sigorta Ücretinin Ödenmesi bendinde;
Sigorta ücretinin tamamı, sözleşme yapılır yapılmaz poliçenin teslimi karşılığında peşinen ödenir. Ancak taraflar, sigorta priminin en az dörtte biri poliçenin teslimi karşılığında peşin olmak koşuluyla, taksitler halinde ödenmesini kabul edebilirler. Bu takdirde sigortacı prim ödenmemesi sebebiyle sahip olduğu sözleşmenin feshi hakkından vazgeçmiş sayılır." maddesi uyarınca aralarında böyle bu anlaşmanın var olup olmadığı bilinmediğinden; var ise yetersiz bakiye nedeniyle poliçe yenilememek yerine 1/4 tahsilatı yapabiliyorsa; yenilenmemesinin cezai yaptırımları olan Zorunlu Trafik sigortasının aracı kurum tarafından yenilenebileceği aksi halde yenileneme yapılmayacağı görüş ve kanaati bildirilmiştir.
Mahkememizin 16/01/2025 tarihli duruşmasının (2) numaralı ara kararı ile; ''...taraf vekillerinin bilirkişi raporuna yönelik beyan ve itirazlarının değerlendirilmesi ve beyan ve itirazlarını karşılayacak mahiyette ek rapor tanzimi için dosyanın önceki bilirkişi heyetine tevdiine'' karar verilmiş ve işbu doğrultuda bankacı bilirkişi ... ve Sektör (sigortacı) uzmanı bilirkişi ... tarafından tanzim edilen 06/05/2025 tarihli bilirkişi heyeti ek raporunda özetle;
-Davacı ...Tic.Ltd.Şti'nin davalı ... T.A.Ş.'nin kredili müşterisi olduğu,
-Davaya konu ... Plaka no.lu taşıt dahil, davacıya ait 4 adet taşıt üzerine 23.12.2020 tarihinde davalı banka lehine Taşıt Rehini tesis edildiği,
-Dava konusu ... Plaka no lu taşıt için davalı banka tarafından bizzat kullandırılmış bir Taşıt Kredisi bulunmadığı, bu durumda söz konusu taşıt üzerine davalı banka lehine tesis edilen taşıt rehninin, davacıya kullandırılmış ve kullandırılacak krediler için ilave bir teminat olmak üzere tesis edildiği,
-Davalı ... T.A.Ş. ile davacı ...Ltd.Şti arasında 21.10.2020 tarihinde 3.000.000,00 TL tutarlı Genel Kredi Sözleşmesi imzalandığından bireysel kredilerle bağlantılı sigorta uygulama esasları bu kapsamda geçerli olmadığı,
-Trafik sigortası genel şartları uyarınca uygulama yapılması gerektiği ve standart sigortacı ve sigortalı ilişkisi ile sürecin yürütüleceği, sigortacının bildirim yapma yükümlülüğü ve sigortalının karar özgürlüğünün bulunduğunu,
Davalı banka tarafından, söz konusu Trafik Sigortası Poliçesinin vadesinin 22.12.2021 tarihinde dolacağı yönünde, davacı şirkete 25.11.2021 ve 02.12.2021 tarihinde mail ile yazılı bildirimde bulunulduğu,
Davacının Vadesi 22.12.2021 tarihinde dolan poliçe yenilemesi ile ilgili olarak; 2.499,23-TL'lik teklifin yukarıda ekran görüntüleri paylaşıldığı üzere 25.11.2021 ve 02.12.2021 tarihlerinde sigortalıya 2 adet yazılı hatırlatma yaparak poliçenin yenilenmesine ilişkin bildirim yapma sorumluluğunu- yenileme bildirimi görevini yerine getirmiş olduğu ve yaşanan hasardan sorumlu olmayacağı
Davacı şirket tarafından ise poliçe vadesinde davaya konu sigorta poliçesinin yenilenip yenilenmediğinin ve hesabında yeterli tutarın bulunup bulunmadığı ve prim borcu tahsilatının yapıldığının kontrol edilmediğinden sorumluluğunu yerine getirmediği,
-Karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartları nın C.1. SİGORTA ÜCRETİNİN ÖDENMESİ Bendinde de belirtildiği üzere Sigorta ücretinin tamamı, sözleşme yapılır yapılmaz poliçenin teslimi karşılığında peşinen ödenir. Maddesi gereği;
Sigortası Poliçesinin vadesinin dolduğu 22.12.2021 tarihinde, davacıya ait mevduat hesap bakiyesinin (-13.690,33 TL) (eksi 13.690,33 TL) borç bakiye arz ettiği,
Bankanın söz konusu Trafik Sigortası Poliçesinin vadesinin 22.12.2021 tarihinde dolacağı yönünde, davacı şirkete 25.11.2021 ve 02.12.2021 tarihinde mail ile bildirimde bulunmasına rağmen, dosya içinde sunulan ekstrelerde görüldüğü üzere hesabında yeterli bakiye bulundurulmadığının tespit edildiği,
-Bu kapsamda poliçelerinin yenileme bildirim sorumluluğunun yerine getirildiği ancak yenileme takip sorumluluğun yerine getirilmediği görüş ve kanaati bildirilmiştir.
Bilirkişi raporları dosya kapsamına uygun, teknik anlamda yeterli ve denetime elverişli bulunduğundan Mahkememizce hükme esas alınmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE /
Dava, tazminat davasıdır.
HMK'nun 320/2 maddesi uyarınca taraflar arasındaki uyuşmazlık konularının; davalı bankanın taraflar arasında akdedilen kredi sözleşmeleri ve bankacılık kanunu/işlemleri gereğince zorunlu sigorta yenileme yükümlülüğü bulunup bulunmadığı, böyle bir yükümlülüğünün bulunması halinde davacının, davalı bankanın zorunlu sigorta yenileme yükümlülüğünü yerine getirmemesi nedeniyle zarara uğrayıp uğramadığı, uğramış ise zararının varlığı ve miktarı, bu zarardan davalının sorumlu olup olmadığı ile davalının husumet itirazı ve zaman aşımı def'inin yerinde olup olmadığı noktalarında toplandığı tespit edilmiştir.
Medeni Yasa'nın 6. maddesine göre "Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür." Medeni Yasa'nın bu hükmü 6100 sayılı Hukuk Yargılama Yasası'nın 190. maddesi 1. fıkrasında bir başka biçimde yinelenmiş olup; " İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir" denilmiştir. Bu bağlamda kural olarak davanın taraflarından her biri iddiasını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür.
İddia, savunma, yukarıdaki yasal düzenlemeler, bilirkişi raporları ve dosya içeriği delillere göre; eldeki davada ispat külfetinin davacı taraf üzerinde olduğu, davacının davalı bankanın taraflar arasında akdedilen kredi sözleşmeleri ve bankacılık kanunu/işlemleri gereğince zorunlu sigorta yenileme yükümlülüğünün bulunduğunu, böyle bir yükümlülüğü bulunmasına rağmen davacının, davalı bankanın zorunlu sigorta yenileme yükümlülüğünü yerine getirmemesi nedeniyle zarara uğradığını ispat etmesi gerektiği, bununla birlikte Mahkememizce teknik anlamda yeterli ve denetime elverişli görülerek hükme esas alınan bilirkişi raporlarında da belirtildiği üzere davalı banka tarafından, söz konusu Trafik Sigortası Poliçesinin vadesinin 22.12.2021 tarihinde dolacağı yönünde, davacı şirkete 25.11.2021 ve 02.12.2021 tarihinde mail ile yazılı bildirimde bulunulduğu, dolayısıyla davalının yenileme bildirimi görevini yerine getirmiş olduğu ve yaşanan hasardan sorumlu olmayacağı, davacı şirket tarafından ise poliçe vadesinde davaya konu sigorta poliçesinin yenilenip yenilenmediğinin ve hesabında yeterli tutarın bulunup bulunmadığı ve prim borcu tahsilatının yapıldığının kontrol edilmediğinden sorumluluğunu yerine getirmediği, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının C.1. Sigorta Ücretinin Ödenmesi Bendinde de belirtildiği üzere Sigorta ücretinin tamamı, sözleşme yapılır yapılmaz poliçenin teslimi karşılığında peşinen ödenir. Maddesi gereği; Sigortası Poliçesinin vadesinin dolduğu 22.12.2021 tarihinde, davacıya ait mevduat hesap bakiyesinin (-13.690,33 TL) (eksi 13.690,33 TL) borç bakiye arz ettiği başka bir deyişle hesabında yeterli bakiye bulundurulmadığı, bu kapsamda poliçelerinin yenileme bildirim sorumluluğunun yerine getirildiği ancak yenileme takip sorumluluğun yerine getirilmediği kanaatine Mahkememizce de varıldığından ispat olunamayan davanın reddine karar verilmiştir. Davalının husumet itirazına ise, davacının, davalı bankadan kredi kullandığı, söz konusu krediye karşılık birçok ticari aracına ... T.A.Ş. lehine rehin tesis ettiği, bu araçların zorunlu mali mesuliyet sigortasının (trafik sigortası) ... T.A.Ş. tarafından yapıldığı ve her yıl yenilenerek devam ettiği ve fakat davaya konu olayda ... plakalı araca ise sigorta poliçesinin yapılmadığı/yenilenmediğini iddia ettiğinden Mahkememizce itibar edilmemiştir.
Tüm bu nedenlerle Mahkememizce aşağıda yazılı bulunan hüküm tesis olunmuştur.
Yukarıda açıklanan nedenlerle;
H Ü K Ü M /
1-Davanın REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesap olunan 615,40-TL maktu karar ve ilam harcının davacıdan tahsiline, peşin alınan 269,85-TL harçtan mahsubu ile eksik kalan 345,55-TL'nin davacıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 100,00-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
4-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta hüküm kurulmasına yer olmadığına,
6-... Arabuluculuk Bürosu tarafından ileride haksız çıkacak taraftan alınmak üzere suçüstü ödeneğinden karşılanan 3.120,00-TL arabuluculuk tarife bedelinin davacıdan alınarak hazineye irad kaydına,
7-HMK 333.maddesi gereğince taraflarca yatırılan delil avanslarından geriye kalan kısmının hüküm kesinleştiğinde ve talep halinde ilgili taraflara iadesine,
Dair, davalı vekilinin huzurunda, davacının yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süresi içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 11/09/2025
Katip
¸
Hakim
¸