T.C.
İSTANBUL
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/538 Esas
KARAR NO: 2023/847
DAVA: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ: 23/08/2023
KARAR TARİHİ: 07/12/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ -İSTEM/
DAVA: 01/05/2015 tarihinde, sürücü ... (TC:...) sevk ve idaresindeki ... plakalı aracı ile ....'nun ... ilçesine bağlı ... Köyü’nden ... İlçesi istikametine seyir esnasında araç sürücüsünün direksiyon hakimiyetini kaybederek aracın yoldan çıkması ve takla atması şeklinde tek taraflı trafik kazası meydana geldiğini, bu kaza sırasında yolcu kolduğunda bulunan müvekkili İsmail Engin'in ağır yaralandığını, ... Devlet Hastanesi'ne kaldırıldığını, durumunun yoğun bakım gerektirmesi sebebiyle acilen Samsun Medicana Hastanesine sevk edildiğini, kaza ile ilgili ... Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından ...Sr. sayılı dosyasının açıldığını, müvekkilinde kalıcı hasar meydana geldiğini, müvekkiline oluşan zarardan kazaya sebebiyet veren aracın sigorta firmasının sorumlu olduğunu, sigorta firmasına 18/04/2023 tarihinde KEP üzerinden resmi olarak başvuru yapıldığını, sigorta firması tarafından müvekkilinin ... Devlet Hastanesinde sigorta firmasının doktoru tarafından sağlık muayenesine sokulduğunu ancak herhangi bir ödeme yapılmadığını, arabuluculuk görüşmelerinde de anlaşma sağlanamadığını, adli yardım talebinin kabulünü, belirsiz alacak niteliğinde olan geçici ve kalıcı iş göremezlik ile bakıcı giderlerine ilişkin zararın tahkikat sonucunda tam ve kesin olarak belirlenebilir hale geldiğinde artırılmak üzere geçici iş göremezlik tazminatı için 50TL, sürekli maluliyet tazminatı nedeniyle 50TL ve bakıcı giderleri için 50TL olmak üzere şimdilik toplam 150TL'nin, davalıdan kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte, ayrıca yargılama giderleri ve vekalet ücreti ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davaya konu trafik kazasına karışan ...plakalı aracın müvekkili şirket nezdinde 24.02.2015 - 24.02.2016 tarihleri arasında geçerli olmak üzere ... numaralı Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğunu, Kaza tarihinde poliçe kapsamında müvekkili şirketin sorumlu olabileceği poliçe teminat limitinin 290.000,00.-TL olacağını, teminat limitini bildirmesinin davayı kabul anlamına gelmediğini, davacının 01.05.2015 tarihinde meydana gelen kaza sonucu maluliyet tazminatı talebi ile işbu davayı ikame ettiğini, huzurdaki davanın kazanın üzerinden iki yıllık zamanaşımı süresi geçtikten sonra ikame edilmiş olup ayrıca davaya konu taksirle yaralama suçu için Türk Ceza Kanunu'nun 66. maddesinde öngörülen 8 yıllık dava zamanaşımı (01.05.2023) süresi de geçtiğini, meydana gelen zararda davacının müterafik kusurunun olup olmadığı hususunun tetkik edilmesini, tespiti halinde makul oranda müterafik kusur indirimi uygulanmasını, somut olayda ölümlü/yaralanmalı trafik kazası tespit tutanağında kazada emniyet kemerinin takılı olup olmadığının tespit edilmesini, davacının karşılıksız taşınması nedeniyle olayda hatır taşıması söz konusu olduğunu, bu sebeple de ayrıca tazminattan indirim yapılması gerektiğini, davacının taleplerinin 2 yıllık zamanaşımına uğramaması nedeniyle davanın reddini, sayın mahkeme aksi kanaatte ise kusur durumu tespiti için dosyanın Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesine gönderilmesini, davacının maluliyetinin bulunup bulunmadığının ve varsa oranının tespiti için dosyanın Adli Tıp Kurumu 3. İhtisas Dairesi'ne gönderilerek Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre rapor alınmasını, davacının müterafik kusurlu olduğu hususunun tespit edilmesi halinde, olayda hatır taşıması da söz konusu olduğundan, Yargıtay içtihatları doğrultusunda belirlenecek tazminattan %40 oranında indirim yapılmasını, aksi takdirde hatır taşıması bakımından %20 oranında indirim yapılmasını, davacının faiz türü ve faiz başlangıç tarihine ilişkin taleplerinin reddini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı yana tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
KANITLAR VE GEREKÇE/
Dava, geçici iş göremezlik tazminatı, sürekli maluliyet tazminatı ile bakıcı giderleri taleplerine ilişkindir.
Dosyada tarafların bildirdiği belgeler, davacının nüfus kayıt örneği, ... plakalı aracın trafik kaydı, ... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... Soruşturma sayılı dosyası, tedavi evrakları, ... Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü'nün ... tarihli müzekkere cevabı delil olarak değerlendirilmiştir.
Uyuşmazlığın 01/05/2015 tarihinde, sürücü ... (TC:...) sevk ve idaresindeki ... plakalı aracı ile ...'nun ... ilçesine bağlı ... Köyü’nden .... İlçesi istikametine seyir esnasında araç sürücüsünün direksiyon hakimiyetini kaybederek aracın yoldan çıkması ve takla atması şeklinde meydana gelen tek taraflı trafik kazası nedeniyle davacının yaralanması dolayısıyla geçici iş göremezlik tazminatı, sürekli maluliyet tazminatı ile bakıcı giderleri taleplerine ilişkin olduğunun tespit edilmiştir.
Davacı vekilinin dava dilekçesi ile adli yardım talebinde bulunduğu, mahkememiz 28/09/2022 tarihli ara kararında "Davacı tarafın adli yardım talebinin REDDİNE" dair karar verilmiştir.
Davacı vekilinin dava açarken gerekli başvurma ve peşin/nispi harcı yatırmadığı anlaşılmakla, mahkememiz 24/08/2023 ara kararı ile; 2023 yılı için başvurma harcı 269,85 TL ve peşin/nispi harç 269,85 TL'yi ikmal etmek üzere davacı vekiline Harçlar Kanunu'nun 30 ve 32. maddeleri uyarınca iş bu ara kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık kesin süre verilmesine, öngörülen kesin süre içerisinde eksik başvurma harcı ve peşin/nispi harç yatırılmadığı taktirde dosyanın Harçlar Kanunu'nun 30.-32. ve HMK'nun 150. Maddesi uyarınca geçici olarak işlemden kaldırılmasına, HMK'nun 150. Maddesinde belirtilen 3 aylık süre içerisinde harcın ikmal edilmemesi durumunda davanın açılmamış sayılmasına karar verileceği, Dava açılır iken mahkeme veznesine HMK'nın 120, 114/1-g ve 115/2. maddeleri gereği ile HMK Gider Avansı Tarifesi uyarınca peşin yatırılması zorunlu olan ancak eksik kaldığı anlaşılan taraf sayısının 5 katı tutarındaki tebligat gideri 870,00 TL ile diğer iş ve işlemler için 150,00 TL olmak üzere toplam 1.020,00 TL gider avansı miktarının mahkememiz veznesine depo edilmesine" karar verilmiştir.
2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85.maddesinde düzenlenen motorlu araç işleten ile araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibinin sorumluluğunun hukuki niteliği ise kural olarak tehlike sorumluluğudur. Mezkur Kanunun 85/1 maddesi uyarınca "bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." Yine aynı kanunun 58/son maddesi uyarınca "İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur." Bu düzenlemeler kapsamında motorlu araç işletenin veya teşebbüs sahibinin, motorlu aracın işletilmesi nedeniyle ortaya çıkan zararlardan sorumluluğu kusur(haksız fiil) sorumluluğu olmadığı gibi, objektif özen yükümlülüğünün ihlaline dayanan olağan sebep sorumluluğu niteliğinde de değildir. Tehlike sorumluluğu niteliğindeki bu sorumluluğun doğması için, motorlu aracın işletilmesine özgü tipik tehlikenin gerçekleşmesi yeterli olup motorlu araç işletenin veya teşebbüs sahibinin kusuru yahut objektif özen yükümlüğünü ihlali aranmaz. Motorlu taşıt işletenin olağan sebep sorumluluğu istisna olup 2918 Sayılı Kanun'un 85/3 fıkrasında düzenlenmiştir. Buna göre işletme haline olmayan bir motorlu aracın sebep olduğu trafik kazasından dolayı işletenin sorumlu tutulabilmesi için, zarar görenin, kazanın oluşumunda işleten veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilere ilişkin bir kusurun varlığını veya araçtaki bozukluğun kazaya sebep olduğunu ispat etmesi gerekir. Somut olayda meydana gelen trafik kazası aracın işletilmesi sırasında meydana geldiğinden, işletenin sorumluluğunun tehlike sorumluluğu olduğunda şüphe yoktur. Bu sebeple işleten ancak kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya bir üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulabilir.
Karayolları Trafik Kanunu'nun 91/1. maddesi ile motorlu araç işleten veya teşebbüs sahibine zorunlu mali sorumluluk sigortası yapma mecburiyeti getirilmiştir. Bu düzenleme ile sigortacının, motorlu taşıt işletenin veya teşebbüs sahibinin motorlu taşıtın işletilmesinden doğan sorumluluğunu teminat ile sınırlı olmak üzere karşılaması amaçlanmıştır. Aynı kanunun 92 maddesinde ise zorunlu trafik sigortacısının hangi zararlardan sorumlu olmadığı tahdidi biçimde sayılmıştır. Maddeye göre; aşağıdaki hususlar zorunlu mali sorumluluk sigortacısının sorumluluğu dışındadır:
"a) İşletenin; bu Kanun uyarınca eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilere karşı yöneltebileceği talepler,
b) İşletenin; eşinin, usul ve füruunun, kendisine evlat edinme ilişkisi ile bağlı olanların ve birlikte yaşadığı kardeşlerinin mallarına gelen zararlar nedeniyle ileri sürebilecekleri talepler,
c) İşletenin; bu Kanun uyarınca sorumlu tutulmadığı şeye gelen zararlara ilişkin talepler,
d) Bu Kanunun 105 inci maddesinin üçüncü fıkrasına göre zorunlu mali sorumluluk sigortasının teminatı altında yapılacak motorlu araç yarışlarındaki veya yarış denemelerindeki kazalardan doğan talepler,
e) Motorlu araçta taşınan eşyanın uğrayacağı zararlar,
f) Manevi tazminata ilişkin talepler.
g) Hak sahibinin kendi kusuruna denk gelen tazminat talepleri,
h) İlgililerin, sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmayan tazminat talepleri,
i) Bu Kanun çerçevesinde hazırlanan zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartları ve ekleri ile tanımlanan teminat içeriği dışında kalan talepler."
6098 Sayılı TBK'nın 54. maddesinde çalışma gücünün azalmasından veya yitirilmesinden doğan kayıplar ile kazanç kaybı, bedensel zararlar kapsamında sayılmış olup, bakıcı gideri zararının da bu kapsamda olmasına, sürücü ve işletenin, zarar görenin geçici iş görmezlik ve bakıcı gideri zararlarından sorumlu olması nedeniyle, aracın sigortalı olması halinde 2918 Sayılı Yasanın 90. maddesi gereğince, sigortanın sorumluluğu da TBK hükümlerine göre belirleneceğinden bakıcı gideri zararları da 2918 Sayılı Kanunun 92. maddesinde sigorta teminatı dışında tutulmadığından, davacının bakıcı zararlarına ilişkin maddi tazminatını davalı sigorta şirketinden talep edebilmesine bir engel bulunmamaktadır.
Somut olayda, davalı vekili 16/10/2023 tarihli cevap dilekçesinde davacının taleplerinin 2 yıllık zamanaşımına uğraması nedeniyle davanın reddine karar verilmesi talebinde bulunmuş, mahkememiz 07/12/2023 tarihli celsesinde
"zamanaşımı defi ve hak düşürücü sürelere yönelik yapılan incelemede; Karayolları Trafik Kanunu'nun 109. Maddesi "Motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin talepler, zarar görenin, zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yıl ve herhalde, kaza gününden başlayarak on yıl içinde zamanaşımına uğrar. Dava, cezayı gerektiren bir fiilden doğar ve ceza kanunu bu fiil için daha uzun bir zaman aşımı süresi öngörmüş bulunursa, bu süre, maddi tazminat talepleri için de geçerlidir." hükmünü havi olduğu, zarar gören davacının kaza tarihi olan 01/05/2015 tarihi itibariyle zararı ve tazminat yükümlüsünü bildiği, yine taksirle yaralama suçu sebebiyle dava zaman aşımının daha uzun süreli olması sebebiyle somut olayda tatbik olunması gerektiği, bu tespitten hareketle huzurdaki davanın 23/08/2023 tarihinde açıldığı anlaşılmakla dava konusu talebin 01/05/2023 tarihi itibariyle zaman aşımına uğradığı nedeniyle davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda izah olunduğu üzere;
1-ZAMAN AŞIMI NEDENİYLE DAVANIN REDDİNE,
2-492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince alınması gereken 269,85 TL maktu karar ve ilam harcından, davacı taraftan peşin olarak alınan 269,85 TL harcın mahsubu ile hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri olmadığından bu hususta hüküm kurulmasına yer olmadığına, 5-HMK'nun 333/1. maddesi gereğince varsa artan gider/delil avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleşmesinden sonra yatıran ilgili tarafa iadesine,
6-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, buna ilişkin harç tahsil müzekkeresi yazılmasına,
7-Davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. uyarınca belirlenen 150,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı tarafa verilmesine,
Dair, davacı vekili ve davalı vekilinin yüzlerine karşı, HMK'nın 341/2. maddesi uyarınca miktar itibariyle KESİN olmak üzere karar verildi.07/12/2023
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır