T.C.
İSTANBUL
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/55 Esas
KARAR NO: 2024/114
DAVA: Alacak
DAVA TARİHİ: 26/01/2023
KARAR TARİHİ: 15/02/2024
Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı şirketin, davalının, davacıya 14.166,00 EUR değerinde ürün (paslanmaz çelik şerit) satması üzerine anlaştığını ve bu çerçevede davacının, %30 sipariş peşinatı olarak 4.275,00 EUR'yu, 25.03.2020 tarihinde davalı şirketin ... Bankası'ndaki ... nolu hesabına gönderdiğini, 17.03.2020 tarihli sözleşme ile, bakiye 9.975,00 EUR'nun, ürünlerin 15.04.2020 tarihine kadar müvekkil şirketin deposuna teslim edilmesi ile ödenmesinin kararlaştırıldığını, ancak, sözleşmeye konu ürünün, kararlaştırılan tarihte teslim edilmemesi üzerine davacının, defalarca malların gönderilmesinin talep ettiğini ancak davalı şirketin, ürünleri göndermediğini, bunun üzerine ...'da yerleşik hukuk firması ... devreye girmiş ve peşinat olarak gönderilen 4.275,00 EUR'nun faiziyle ve masrafları ile beraber iadesini talep ettiğini, bahse konu talep üzerine, davalı şirketin dış ticaret müdürü ...'nun 07.07.2020 tarihli e-posta mesajı ile peşinatın iade edileceğini ifade ettiğini, bu kapsamda 1.000 EUR, 07.07.2020 tarihinde davacı şirkete iade edildiğini, ancak bakiye 3.275 EURO'nun tüm taleplerine rağmen iade edilmediğini, bu tutarda ürün de davacıya gönderilmediğini, konu ile ilgili, taraflarca yapılan yazışmalardan tespit edilebileceği üzere, davalının bakiye tutarın talep edildiği 02.07.2020 tarihli e-posta mesajına, 07.07.2020 tarihinde cevap verdiğini ve (en geç) bu tarihte temerrüte düştüğünü belirterek, fazlaya ilişkin dava ve talep hakları saklı tutularak, 3.275 EUR tutarının ödeme günündeki TL karşılığı tutarındaki alacağın, 07.07.2020 temerrüt tarihinden itibaren Devlet Bankalarının EUR ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı üzerinden hesaplanacak faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP : Davalı cevap dilekçesinde özetle; davacı yanın her ne kadar ilgili ürünlerin söz konusu tarihte teslim edilmediğini, bu nedenle de sözleşmeden dönerek ödenen paranın iadesini talep ettiklerini belirtmiş ise de, söz konusu bu iddiasını ispat etmekle yükümlü olduğunu, ancak dosya kapsamında davacının işbu iddiasını ispatlar nitelikte hiçbir delil mevcut olmadığını, bu kapsamda ispat yükünün davacı üzerinde bulunduğu ve söz konusu ispat yükümlülüğünün yerine getirilmediği kanaatinde olduklarını, taraflar arasındaki uyuşmazlık konusunu oluşturan alım-satım kapsamında, müvekkil şirket tarafından ...'e satılan ürünlerin süresinde teslim edilememesinin sebebinin, 2020 yılının ilk aylarında aylarında, Covid-19 salgınının ortaya çıkması ve hem ülkemiz hem de Dünya çapında Pandemi ilan edilmesi olduğunu, söz konusu ürünlerin süresinde teslim edilememesinin bir mücbir nedene dayandığını, davacının dava dilekçesinde de belirttiği üzere taraflar arasındaki alım- satım ilişkisinin de salgının başladığı bu tarihlerde mevzu bahis olduğunu, sonraki dönemlerde ise, müvekkil şirket tarafından, ..'e söz konusu ürünlerin gereği gibi teslim edilmek istendiğini ve bu hususta gereği gibi ifa teklifinde bulunulmuş ise de ...'in bu teslimi kendisi kabul etmediğini, taraflar arasındaki uyuşmazlığın konusunun ticari satımda ...'in, ifayı -hiçbir haklı sebep mevcut değilken- kabul etmeyerek, temerrüde düştüğünü belirterek, davacı tarafından açılan işbu haksız ve hukuka aykırı davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE : Dava; satım sözleşmesinden dönülmesi nedeniyle ödenilen bedelin iadesi talebine ilişkindir.
Dosyada tarafların bildirdiği belgeler, tarafların ticari sicil kayıtları, hesap hareketleri delil olarak değerlendirilmiştir.
25/05/2023 tarihli ön inceleme duruşmasında "Davacı şirketin bulunduğu ... Federal Cumhuriyeti'nin 1954 Tarihli Hukuk Usulüne Dair Lahey Sözleşmesi'ne taraf olduğu anlaşılmakla 5718 sayılı MÖHUK'un 48. maddesi kapsamında yabancılık teminatı alınmasına yer olmadığına ve bu yöndeki davalı vekili talebinin reddine," karar verilmiştir.
Davacı vekili 12/10/2023 tarihli celsedeki beyanında: "Kanaatimizce dosyanın bilirkişiye tevdiine gerek yoktur. Alacak bellidir. Davamızın kabulüne karar verilmesini talep ediyoruz" demiştir.
Davacı vekili 15/02/2024 tarihli celsedeki beyanında: "Kanaatimizce dosyanın bilirkişiye tevdiine gerek yoktur. Alacak bellidir. Davamızın kabulüne karar verilmesini talep ediyoruz" demiştir.
Mahkemece 12/10/2023 tarihli celsenin 2 numaralı ara kararı ile davacı vekiline, "taraf defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerini olup olmadığı usulüne uygun tutulup tutulmadığı, tarafların iddia ve savunmaları kapsamında, dosyadaki sözleşmeler, tarafların ticari defterleri ile dosyaya celbedilen belgeler incelenerek, sözleşmenin süresi içerisinde ve gereği gibi ifa edilip edilmediği, ifa aşamasında oluşan bir imkansızlık bulunup bulunmadığı, ifanın gecikmesi sonrası davalı tarafça malın teslimi girişiminde bulunulup bulunulmadığı, bulunulmuş ise davacı tarafça ifayı ret gerekçesinin sözleşmeye uygun olup olmadığı ile sözleşme koşulları da değerlendirilerek taraflar arasındaki alacak borç durumlarının net miktar belirlenmek suretiyle tespiti hususunda" rapor tanzimi için gerekli delil avansını yatırmak üzere kesin süre verildiği, duruşma salonunda hazır bulunan davacı vekiline kesin sürenin sonuçlarının ihtar edildiği, verilen kesin süre içerisinde delil avansının yatırılmadığı anlaşılmıştır.
15/02/2024 tarihli celsede "12/10/2023 tarihli celsenin 2 numaralı ara kararı ile davacı vekiline bilirkişi raporu rapor tanzimi için gerekli delil avansını yatırmak üzere kesin süre verildiği, duruşma salonunda hazır bulunan davacı vekiline kesin sürenin sonuçlarının ihtar edildiği, verilen kesin süre içerisinde delil avansının yatırılmadığı kesin süre verilmesi halinde HMK'nın 94/3. maddesi uyarınca kesin süre içinde yapılması gereken işlemi, süresinde yapmayan tarafın, o işlemi yapma hakkı ortadan kalkacağından kesin süre ara kararından sarfı nazar edilemeyeceği ve ihtaratın infazının gerektiği anlaşılmakla davacı vekilinin bilirkişi delili ikamesinden vazgeçmiş sayılmasına" karar verilmiştir.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 94. maddesinde: "(1) Kanunun belirlediği süreler kesindir. (2) (Değişik:22/7/2020-7251/6 md.) Hâkim, tayin ettiği sürenin kesin olduğuna karar verebilir. Bu takdirde hâkim, tayin ettiği kesin süreye konu olan işlemi hiçbir duraksamaya yer vermeyecek şekilde açıklar ve süreye uyulmamasının hukuki sonuçlarını açıkça tutanağa geçirerek ihtar eder. Kesin olduğu belirtilmeyen süreyi geçirmiş olan taraf yeniden süre isteyebilir; bu şekilde verilecek ikinci süre kesindir ve yeniden süre verilemez. (3) Kesin süre içinde yapılması gereken işlemi, süresinde yapmayan tarafın, o işlemi yapma hakkı ortadan kalkar" düzenlemesine yer verilmiştir.
Yukarıda yer verilen ilkeler ve bilgiler ışığında dava dilekçesi, cevap dilekçesi, yazı cevapları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; 12/10/2023 tarihli celsenin 2 numaralı ara kararı ile: "Bir sektör(Demir Çelik Sanayi) uzmanı, bir mali müşavir ve bir Borçlar Mevzuatından Kaynaklanan Nitelikli Hesaplamalar uzmanından oluşan bilirkişi heyeti marifetiyle HMK’nun 266/1. maddesi gereği bilirkişi incelemesi yaptırılmasına,
HMK’nun 278/4. maddesi uyarınca bilirkişiye tarafların defter ve kayıtları üzerinde yerinde inceleme ve rapora esas olup da dosyada bulunmayan belgeler varsa birer suretinin de rapora eklenmesi için yetki verilmesine,
HMK’nun 273/1. maddesi gereği mahkememizce toplanan deliller ve tüm dosya kapsamı incelenmek suretiyle; taraf defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerini olup olmadığı usulüne uygun tutulup tutulmadığı, tarafların iddia ve savunmaları kapsamında, dosyadaki sözleşmeler, tarafların ticari defterleri ile dosyaya celbedilen belgeler incelenerek, sözleşmenin süresi içerisinde ve gereği gibi ifa edilip edilmediği, ifa aşamasında oluşan bir imkansızlık bulunup bulunmadığı, ifanın gecikmesi sonrası davalı tarafça malın teslimi girişiminde bulunulup bulunulmadığı, bulunulmuş ise davacı tarafça ifayı ret gerekçesinin sözleşmeye uygun olup olmadığı ile sözleşme koşulları da değerlendirilerek taraflar arasındaki alacak borç durumlarının net miktar belirlenmek suretiyle tespiti, yapılan değerlendirmenin açık ve anlaşılabilir bir tarzda raporun sonuç kısmında tablo halinde belirtilmesi; hususlarında bilirkişiden HMK'nun 279/2. maddesine uygun olarak açıklamalı rapor tanziminin istenilmesine, HMK'nun 274/1. maddesi gereği rapor tanzimi için bilirkişiye 2 aylık süre verilmesine,
HMK’nun 283/1. maddesi gereği bilirkişilere emek ve mesailerine karşılık 2.500,00'er TL olmak üzere toplam 7.500,00 TL ücret taktirine, masrafın davacı tarafından yatırılan delil avansından karşılanmasına, davacının yatırdığı delil avansının karşılamadığı miktarın mahkememiz veznesine depo edilmesi için HMK'nun 324/1. maddesi uyarınca davacı vekiline 1 aylık kesin süre verilmesine, verilen kesin süre içinde delil avansı bedelinin depo edilememesi halinde HMK'nun 324/2. maddesi uyarınca talep olunan bilirkişi delilinin ikamesinden vazgeçilmiş sayılacağının ve dosyadaki mevcut diğer delillere göre karar verileceğinin ihtarına (DAVACI VEKİLİNE İHTAR EDİLDİ),
Mahkemece taktir edilen delil avansının davacı tarafça yatırıldıktan sonra dava dosyasının bilirkişiye tevdine, bilirkişi raporunun HMK'nun 280/1. maddesi gereği birer suretinin taraf vekillerine ayrı ayrı tebliğine," karar verildiği, 12/10/2023 tarihli celsenin 2 numaralı ara kararı ile delil avansının ikmal edilmesine yönelik kesin süre verilmesine rağmen delil avansının ikmal edilmemiş olduğu, taraflarca akdedilen sözleşme, taraflar arsındaki ticari ilişkinin varlığı ve akıbeti, ifa imkansızlığı vakıası, ifanın kabul edilip edilmediği, ticari defter ve kayıtların tetkiki ile bakiye alacak ve borç durumlarının tespiti yönünden dosyada bilirkişi incelemesi yapılması gerektiği kanaatiyle delil avansının ikame edilmesi hususunda kesin süre verildiği, bu yönüyle davacı vekilinin iki kez beyanına başvurulduğu ancak davacı vekilinin kesin süre ve ihtarat içeren ara karara rağmen dosyada bilirkişi incelemesine gerek olmadığına dair beyanlarda bulunduğu ve bilirkişi incelemesi yapılmadan davanın kabulüne karar verilmesini talep ettiği, HMK'nın 94/3. maddesi uyarınca kesin süre içinde yapılması gereken işlemi, süresinde yapmayan tarafın, o işlemi yapma hakkı ortadan kalkacağından kesin süre ara kararından sarfı nazar edilemeyeceği ve ihtaratın infazının gerektiği anlaşılmakla davacı vekilinin bilirkişi delili ikamesinden vazgeçmiş sayılmasına karar verilmiş olup, huzurdaki davada alacağın varlığını ispat yükü davacı tarafta olup davacı tarafça bilirkişi raporu tanzimi için gerekli delil avansı süresinde yatırılmadığından tarafların ticari defter ve kayıtlarına ilişkin bilirkişi raporu tanzim edilememiş olup mevcut delil durumuna göre davacı tarafın alacak iddiasını ispat edemediği sonuç ve kanaatine ulaşılmış ve bu sebeplerle, davanın reddine, karar verilerek aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda izah olunduğu üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince alınması gereken 427,60-TL red harcının peşin alınan 1.149,95-TL harçtan mahsubu ile artan 722,35-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-... Arabuluculuk Bürosu tarafından ileride haksız çıkacak taraftan alınmak üzere suçüstü ödeneğinden karşılanan 3.120,00-TL arabuluculuk tarife bedelinin, davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, buna ilişkin harç tahsil müzekkeresi yazılmasına,
5-Artan gider/delil avansından artan avans olması halinde, hüküm kesinleştiğinde ve talep edildiğinde yatırana iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.15/02/2024
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır
*Bu belge 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu kapsamında elektronik imza ile imzalanmıştır.*