T.C.
İSTANBUL
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/556 Esas
KARAR NO : 2025/333
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 02/09/2023
KARAR TARİHİ : 15/05/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ -İSTEM /
Davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle; 09/06/2022 tarihinde, dört araçlı maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiğini, sürücüsünün kaza yerinden firar eden, ... plaka sayılı aracın direksiyon hakimiyetini kaybederek, yolun sağında duraklama halinde bulunan sürücü ...'ın kullandığı ... plakalı araca çarptığını, kaza tespit tutanağına göre davalı tarafa ait ... plakalı araç sürücüsünün asli ve tam kusurlu olduğunun tespit edildiğini, müvekkilinin uğradığı zarardan, davalı şirketin sorumlunun olduğunu ve müvekkili şirketin uğradığı zararı karşılaması gerektiğini, kaza sebebiyle davaya konu araçta maddi hasarın meydana geldiğini, ortaya çıkan hasar sebebi ile müvekkiline ait ... plaka sayılı aracın onarımda kaldığı kaza neticesinde aracın .... A.Ş.'ye bırakıldığını ve 01/09/2022 tarihinde aracın tesliminin gerçekleştiğini, müvekkili şirkete ait olan ... plaka sayılı aracın, servis aracı olarak kullanıldığını, aracın yaklaşık 3 ay boyunca bakım, onarım ve tamir nedeniyle kullanamadığını, aracın bu süre içerisinde ticari işlevini yerine getiremediğinden kazanç kaybına ilişkin alacak oluştuğunu, müvekkilinin bahse konu araçtan ticari gelir elde ettiğinden kazanç kaybına uğradığını beyanla öncelikle haklı davalarının kabulüne, fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydı ile 09.06.2022 tarihinde davalı yanın kusuru sonucu meydana gelen maddi hasarlı trafik kazası sebebi ile müvekkilinin uğradığı kazanç kaybına (boşta geçen süre tazminatı ve araç değer kaybı) ilişkin dava tarihi itibari ile alacak miktarının tam ve kesin olarak belirlenememesi ve bu durumun yapılacak yargılama sonucu ortaya çıkacak olması nedeniyle kaza tarihinden itibaren işleyecek en yüksek banka mevduat faizi ile birlikte davalı yandan tahsiline, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili 08/09/2023 tarihli dilekçesi ile; 09/06/2022 tarihinde davalının kusuru sonucu meydana gelen maddi hasarlı trafik kazası sebebi ile müvekkilinin uğradığı kazanç kaybına (boşta geçen süre tazminatı ve araç değer kaybı) ilişkin dava tarihi itibari ile alacak miktarının tam ve kesin olarak belirlenememesi ve bu durumun yapılacak yargılama sonucu ortaya çıkacak olması nedeniyle huzurdaki davanın belirsiz alacak davası olarak ikame edildiğini, fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydı ile 09/06/2022 tarihinde davalının kusuru sonucu meydana gelen maddi hasarlı trafik kazası sebebi ile şimdilik 500,00-TL boşta geçen süre tazminatı ve 500,00-TL araç değer kaybı bedeli olmak üzere toplam 1.000,00-TL'nin kaza tarihinden itibaren işleyecek en yüksek banka mevduat faizi ile birlikte davalı yandan tahsili ile müvekkiline verilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
SAVUNMA /
Davalı vekili cevap dilekçesinde ve özetle; Usule ilişkin olarak, öncelikle davacının tüm taleplerinin zamanaşımına uğradığını, bu sebeple davanın zamanaşımı yönünden reddini, kazaya karıştığı iddia edilen ... plakalı aracın müvekkili şirket tarafından üçüncü şahıs olan ...'e kiralanan bir araç olduğunu, davanın ...'e ihbar edilmesini, ...'in söz konusu aracı 08/06/2022 tarihinde teslim aldığını, müvekkili şirket ile ... arasında 13/12/2021 tarihinde Bireysel Paylaşımlı Araç Kiralama Sözleşmesinin akdedildiğini, bu sözleşmedeki hükümlerde açıkça kiralama süresince meydana gelen hasar ve kazalardan kiracının sorumlu olduğunun belirtildiğini, müvekkiline KTK hükümleri kapsamında herhangi bir talebin yönlendirilmesinin hukuken mümkün olmadığını, Esasa ilişkin olarak, davacı yanın dava dilekçesinde, kazanın oluşumunda ... plakalı araç sürücüsünün kusurlu olduğunu iddia etmekte olup buna ilişkin tek somut delilin kaza tespit tutanağı olduğu sadece kaza tespit tutanağı ile kusur oranının belirlenemeyeceğinin Yargıtay kararları ile de sabit olduğunu, kusur oranının tespit edilmesi için Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesinden rapor alınmasını, araç sürücüsü kiracı ... Mahkemece kusurlu kabul edilir ise açıkça görüldüğü üzere müvekkili şirket yönünden herhangi bir kusurun ve sorumluluğun söz konusu olmadığını, her ne kadar araç mahrumiyet bedeli ve değer kaybı alacağı talep edilmiş ise de işbu bedelin fahiş olduğunu beyanla davanın usul ve esastan reddine, davanın kiracı/sürücü ...'e ihbarına, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
KANITLAR /
Taraflarca gösterilen deliller toplanmış, taraf şirketlerin İTO kayıtları çıkartılarak dosyamız arasına alınmış, dava konusu ..., ..., ...ve ... plakalı araçların malik ve ruhsat bilgileri ile trafik tescil kayıtları celbedilmiş, ... plakalı aracın tramer kaydı celbedilmiş, hasar dosyaları celbedilmiş, ... 21.Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosya aslı, ... 1.Asliye Ticaret Mahkemesinin...Esas, ... 8.Asliye Ticaret Mahkemesinin...Esas ve ... 24 Asliye Hukuk Mahkemesinin ...Esas sayılı dosyaları UYAP sistemi üzerinden dosyamız içerisine alınmış ve dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak bilirkişi raporu alınmıştır.
Mahkememizin 25/01/2024 tarihli duruşmasının (7) numaralı ara kararı ile; ''Davalı vekilinin zaman aşımı def'i ve hak düşürücü süre itirazının, eldeki davaya konu kazanın 09/06/2022 tarihinde gerçekleştiği, işbu davanın ise 02/09/2023 tarihinde açılmış olduğu gözetilerek ayrı ayrı reddine'' karar verilmiştir.
Mahkememizin 08/05/2024 tarihli ara kararının (1) numaralı ara kararı ile; "Davacının iddiası, davalının savunması ve tüm dosya kapsamına göre ön inceleme duruşmasında tespit edilen uyuşmazlıkların halli için dosya üzerinde GÜNSÜZ OLARAK, mahkememizce re'sen seçilen makine mühendisi bilirkişisi... marifetiyle bilirkişi incelemesi yaptırılmasına" dair karar verilmiş ve işbu doğrultuda makine mühendisi bilirkişisi ... tarafından tanzim edilen 01/09/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle;
Dava konusu kazada tarafların kusur durumunun ne olduğu;
-Davalı ...A.Ş.'nin ruhsat sahibi olduğu ve dava dışı ... tarafından kiralamış olunan aracın sürücüsü (olay akabinde firar ettiği ifade edilen) ASLİ olarak %100 (Yüzde YÜZ) kusurlu olduğu,
-... Şti. adına 14.04.2022 itibariyle tescilli, okul servisi olarak kullanıldığı (ruhsatına göre) belirtilen ... plakalı minibüsün sürücüsü ...'ın kusursuz olduğu,
Dava konusu ... plakalı araçta kaza sonucu kazanç kaybı:
Makine Mühendisliği dışında olması nedeniyle hesaplanamamıştır.
Araç mahrumiyet bedeli (09.06.2022 tarihli trafik kazası nedeniyle):
-Kabul edilen Makul Serviste Bekleme ve Onarım Süresi: 40 gün kabul edildiği, ... Marka, ... tip, 2022 Model yakın ve 29.08.2024 tarihi için minibüs kiralama değeri bulunmuş olup:
Bu değer 09.06.2022 tarihi için Yİ-ÜFE katsayıları ile önceki yıllara ait bir yaklaşık maliyet bedelinin güncellenmesi işlemi yapılmış olup buna göre Haziran 2022 için bu değerin: 762,91 TL bulunduğu, buna göre Araç Mahrumiyet Bedeli (Kaza nedeniyle onarım süresince ikame araç tahsisi açısından): 40 gün esas alındığı,
Araç Mahrumiyet Bedeli: 40 gün x 762,91 TL/gün = 30.516,40 TL (KDV dahil)
Değer kaybı zararlarının meydana gelip gelmediği;
... plakalı Minibüs; ... Marka, ... tip, 2022 Model (Trafiğe İlk Çıkış: 05.01.2022), 2179 cm3, 103 kW, Dizel, ... Şasi Numaralı; Beyaz Renkli, Okul Servisi- ...Şti. adına 14.04.2022 itibariyle tescilli, Yetkili Servise kaza nedeniyle gelişte Km: 4.152'dedir ve Rayiç Değeri: 600.000,00 TL olduğu,
Kaza nedeniyle hasar onarımı gerçekleştikten sonraki rayici 550.000,00-TL olacağı,
Buna göre: Değer Kaybı: 600.000,00 TL -550.000,00 TL = 50.000,00 TL (ElliBin TL)'dir.
Meydana gelen gerçek kazanç kaybı miktarı ile değer kaybı tutarlarının ne olduğu:
Makine Mühendisliği dışında olması nedeniyle hesaplanamadığı görüş ve kanaati bildirilmiştir.
Davacı vekili 20/09/2024 tarihli talep artırım dilekçesi ile; talep arttırım taleplerinin kabulü ile,
-Boşta geçen süre tazminatı yönünden 500,00-TL taleplerinin 30.516,40-TL'ye arttırılması ile, 30.516,40-TL'nin (kaza tarihi olan) 09.06.2022 tarihinden itibaren uygulanacak olan en yüksek banka mevduat faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacı müvekkile ödenmesine,
-Değer kaybı bedeli yönünden 500,00-TL taleplerinin 50.000,00-TL'ye arttırılması ile, 50.000,00-TL'nin (kaza tarihi olan) 09.06.2022 tarihinden itibaren uygulanacak olan en yüksek banka mevduat faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacı müvekkile ödenmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizin 12/12/2024 tarihli duruşmasının (4) numaralı ara kararı ile; "...davalı vekilinin bilirkişi raporuna karşı beyan ve itirazlarının değerlendirilmesi ve beyan ve itirazlarını karşılayacak mahiyette ek rapor tanzimi için dosyanın önceki bilirkişiye tevdiine" dair karar verilmiş ve işbu doğrultuda makine mühendisi bilirkişisi ...tarafından tanzim edilen 23/02/2025 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle;
Mahkemenin ek rapor talebi doğrultusunda yapılan yeniden incelemede doğrultusunda yapılan inceleme ve irdeleme sonucu kök rapora göre bir değişikliğin olmadığı görüş ve kanaati bildirilmiştir.
Bilirkişi raporları dosya kapsamına uygun, bilimsel verilere dayalı, teknik anlamda yeterli ve denetime elverişli bulunarak Mahkememizce hükme esas alınmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE /
Dava, maddi tazminat davasıdır.
HMK'nun 320 maddesi uyarınca taraflar arasındaki uyuşmazlık konularının; ; dava konusu kazada tarafların kusur durumunun ne olduğu, dava konusu ... plakalı araçta kaza sonucu kazanç kaybı(araç mahrumiyet bedeli) ve değer kaybı zararlarının meydana gelip gelmediği, meydana gelen gerçek kazanç kaybı miktarı ile değer kaybı tutarlarının ne olduğu, bu zararların davalıdan talep edilip edilemeyeceği ile davalının KTK md.3 gereğince işleten sıfatına haiz olup olmadığı noktalarında toplandığı tespit edilmiştir.
2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 3.maddesinde ''İşleten''; araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehni gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır şeklinde tanımlanmıştır.
2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85.maddesinde düzenlenen motorlu araç işleten ile araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibinin sorumluluğunun hukuki niteliği ise kural olarak tehlike sorumluluğudur. Mezkur Kanunun 85/1 maddesi uyarınca "bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." Yine aynı kanunun 58/son maddesi uyarınca "İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur." Bu düzenlemeler kapsamında motorlu araç işletenin veya teşebbüs sahibinin, motorlu aracın işletilmesi nedeniyle ortaya çıkan zararlardan sorumluluğu kusur(haksız fiil) sorumluluğu olmadığı gibi, objektif özen yükümlülüğünün ihlaline dayanan olağan sebep sorumluluğu niteliğinde de değildir. Tehlike sorumluluğu niteliğindeki bu sorumluluğun doğması için, motorlu aracın işletilmesine özgü tipik tehlikenin gerçekleşmesi yeterli olup motorlu araç işletenin veya teşebbüs sahibinin kusuru yahut objektif özen yükümlüğünü ihlali aranmaz. Motorlu taşıt işletenin olağan sebep sorumluluğu istisna olup 2918 Sayılı Kanun'un 85/3 fıkrasında düzenlenmiştir. Buna göre işletme haline olmayan bir motorlu aracın sebep olduğu trafik kazasından dolayı işletenin sorumlu tutulabilmesi için, zarar görenin, kazanın oluşumunda işleten veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilere ilişkin bir kusurun varlığını veya araçtaki bozukluğun kazaya sebep olduğunu ispat etmesi gerekir. Somut olayda meydana gelen trafik kazası aracın işletilmesi sırasında meydana geldiğinden, işletenin sorumluluğunun tehlike sorumluluğu olduğunda şüphe yoktur. Bu sebeple işleten ancak kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya bir üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulabilir.
Anılan düzenlemeler, toplanan deliller, bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamı çerçevesinde somut olay değerlendirildiğinde; dava konusu kazanın meydana gelmesinde ... plakalı araç sürücüsü dava dışı ...'in %100 oranında asli derecede ve tam kusurlu olduğu, ... plakalı araç sürücüsü ...'ın ise kusursuz olduğu, işbu kaza nedeniyle ... plakalı araçta 50.000,00-TL değer kaybı, yine işbu kaza nedeniyle davacının 30.516,40-TL araç mahrumiyet bedeli zararının oluştuğu, davacının işbu kaza nedeniyle oluşan 50.000,00-TL değer kaybı tazminatı ve 30.516,40-TL araç mahrumiyet bedeli zararlarından davalının KTK md.85 gereğince sorumlu olduğu anlaşılmakla ve davacının talep arttırım dilekçesi de nazara alınarak Mahkememizce davacının maddi tazminat davasının 20/09/2024 harçlandırma tarihli dilekçe ile talep edilen tutar üzerinden kabulüne, 80.516,40-TL-TL maddi tazminatın (değer kaybı tazminatı ve araç mahrumiyet bedeli) kaza tarihi olan 09/06/2022 tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmiştir. Davalı tarafın husumet itirazına ise, KTK md.3 hükmü gereğince uzun süreli araç kiralama sözleşmesi ile işleten sıfatının kiracıya geçtiği, davalı şirket ile dava dışı ... arasında akdedilen araç kiralama sözleşmesinin uzun süreli araç kiralama sözleşmesi olmaması nedeniyle Mahkememizce işleten sıfatının davalı tarafta kaldığı kanaatine varıldığından itibar edilmemiştir.
Tüm bu nedenlerle Mahkememizce aşağıda yazılı bulunan hüküm tesis olunmuştur.
Yukarıda açıklanan nedenlerle;
H Ü K Ü M /
1-Davacının maddi tazminat davasının 20/09/2024 harçlandırma tarihli dilekçe ile talep edilen tutar üzerinden KABULÜNE, 80.516,40-TL maddi tazminatın (değer kaybı tazminatı ve araç mahrumiyet bedeli) kaza tarihi olan 09/06/2022 tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesap olunan 5.500,07-TL karar ve ilam harcından başlangıçta peşin alınan 269,85-TL ve 1.358,00-TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 1.627,85-TL'nin mahsubuna, bakiye 3.872,22-TL karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 30.000,00-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan 269,85-TL başvuru harcı, 269,85-TL peşin harç, 1.358,00-TL tamamlama harcı, 4.250,00-TL bilirkişi ücreti ve 258,50-TL posta masrafları olmak üzere toplam 6.406,20-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-... Arabuluculuk Bürosu tarafından ileride haksız çıkacak taraftan alınmak üzere suçüstü ödeneğinden karşılanan 3.120,00-TL arabuluculuk tarife bedelinin davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
6-Davalı tarafından yapılan 20,00-TL yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
7-HMK 333.maddesi gereğince taraflarca yatırılan delil avanslarından geriye kalan kısmının hüküm kesinleştiğinde ve talep halinde ilgili taraflara iadesine,
Dair, taraf vekillerinin huzurunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süresi içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 15/05/2025
Katip
¸
Hakim
¸