T.C.
İSTANBUL
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/597 Esas
KARAR NO: 2024/15
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 20/09/2023
KARAR TARİHİ: 17/01/2024
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde; Müvekkili şirkete ait olan ...bank ... Şubesi, ... no.lu, 15.06.2021 keşide tarihli ve 733.150,00-TL. bedelli çekin davalı (3) ... lehine keşide edildiğini, ciro yoluyla diğer davalıların eline geçmiş ve en son hamil olan ... A.Ş. tarafından "karşılıksızdır" işlemi yapılarak, müvekkili şirket yetkilisi olan ... hakkında ...16. İcra Ceza Mahkemesi'nin ... E. Sayılı dosyasıyla karşılıksız çek keşide etmek suçundan şikayetçi olunduğunu, davacı şirketin 02.06.2010 tarihinde dava dışı 3.kişiler olan ..., ...ve ... tarafından kurulmuş olduğunu, uzun yıllar akaryakıt işinde faaliyet gösterdiğini, sermeye artırımına gittiğini, ortaklarının değiştiğini, piyasada güven sağladığını, en sonunda şirketin içi boşaltılarak ve ... isimli kişinin iyi niyetinden, saflığından, bilgisizliğinden ve tecrübesizliğinden yararlanılarak 02.06.2021 tarihinde şirket hisseleri ...'ya devredildiğini, şirket hisselerinin ...'ya devrinden sonraki tarihlerde, yaklaşık 30 adet ve her biri ortalama 750.000,00-TL bedelinde olan şirket çekleri davalı ...A.Ş. lehine keşide edilmiş ve diğer davalı ... LTD.ŞTİ. tarafından da ciro edilerek Faktoring şirketlerine ve bankalara verildiğini, çeklerin karşılıksız çıkması sonucunda şirket yetkilisi hakkında birçok şikayet olmuş ve bu şikayetler sonucunda şirket yetkilisinin cezaevine girdiğini ve halen cezaevinde olduğunu, ... İcra Ceza Mahkemesi'nin ...esas sayılı dosyasında çeklerle ilgili bilirkişi incelemesi yaptırılarak imzaların şirket yetkilisine ait olmadığının tespit edildiği, yüksek mahkeme kararları gereğince menfi tespit davalarında arabuluculuğun dava şartı olmadığı konusunda yerleşik içtihatlar oluştuğunu, bu nedenle işbu dava açılmazdan evvel arabuluculuğa başvurulmadığını, şirket adına taşınmaz ve araç bulunmadığı, posta çeki hesabı olmadığı, bankada mevduatının olmadığı, bu nedenle dava sonunda haksız çıkan taraftan tahsil edilmek üzere adli yardım talebinin kabulü ile yargılama için gerekli olan harç ve masrafların suç üstü ödeneğinden karşılanmasına karar verilmesini, davanın kabulü ile dava konusu çekten kaynaklı olarak davacı müvekkilinin davalılara borçlu olmadığının tespitini, asıl alacağın %20'sinden aşağı olamamak üzere davalılar aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile lehe hükmedilecek olan avukatlık ücretinin davalılara tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı ...A.Ş. Vekili cevap dilekçesinde: Müvekkili ... A.ş 6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman Ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu kapsamında faaliyet gösterdiğini, davalılardan ... ile 28.09.2017 tarihli bir faktoring sözleşmesi imzaladığını, davalı ... diğer davalı ... ile aralarındaki ticari ilişkiden kaynaklanan bir kısım alacaklarını 6361 Sayılı yasa kapsamında finansman sağlanmak amacı ile müvekkile temlik ettiğini, davalı ... ödenen finansmanın geri ödeme aracı olarak davacı tarafından davalılardan Hangaz lehine keşide edildikten iş bu davalı tarafından da diğer davalı ...'e ciro edilen 15.06.2021 keşide tarihli 733.150,0- TL tutarlı çek en nihayetinde ciro edilmek sureti ile müvekkili ...'a verildiğini, faktoring işlemine konu faturalardan kaynaklı herhangi bir itirazın olup olmadığı, mal ve hizmetin alınıp alınmadığı iş bu faturalara bağlı olarak verilen çekin gününde ödenip ödenmeyeceği fatura borçlusu yanında davacıya da sorulduğunu, faturalara herhangi bir itirazı olmadığını, fatura içeriğinde belirtilen mal/hizmeti tam ve ayıpsız aldığını, faturalara bir itirazı bulunmadığını bu kapsamda verilen çekleri ödeyeceğini, çek bankaya ibraz edildiğinden çekin karşılığının bulunmadığını, yapılacak imza incelemesinde davaya konu çekin ileri keşide tarihli düzenlendiği de dikkate alınarak davacı şirketin keşide tarihinde değil çekin düzenlendiği tarihteki temsilcilerinin tayin ve tespitinin yapılması gerektiğini, davaya konu çekin müvekkili şirkete 19.03..2021 tarihinde teslim edildiğini, yapılacak araştırmalar sonucunda davaya konu çekteki imzanın davacı şirket yetkilisine ait olmadığı anlaşılması halinde dahi davacının kusurlu olduğunu, davanın açılmasına müvekkil şirket sebebiyet vermediği gibi davacı şirketin sebebiyet verdiğini, çek bedelinin müvekkiline ödenmediğini, müvekkili şirketin davacı ve diğer davalılar tarafından dolandırıldığını, müvekkili tarafından anılı çek sebebi ile 2.166.000,0-TL ödeme yaptığını, davacı diğer davalılar ile birlikte müvekkil zararından sorumlu olduğunu, davanın reddini, davacılar itirazlarında haksız ve kötüniyetli yapmış oldukları haklarında asıl alacağın %20'sinden az olmamak üzere tazminata hükmedilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıdan alınarak müvekkile verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Ltd. Şti. Vekili cevap dilekçesinde; Somut olayda dava dilekçesi ve ekleri incelendiğinde 01/09/2023 tarihinden itibaren menfi tespit davalarında arabuluculuğa başvurmuş olmak dava şartı olduğu ve davanın 20/09/2023 tarihinde açıldığı ortada olduğundan dava şartının apaçık eksik olduğunu, bu nedenle davanın 6325 sayılı yasasının 18/A maddesinin 2. Fıkrası uyarınca usulden reddine dair hüküm kurulması gerektiğini, davacının harcı yatırmadığını, bu nedenle de davanın ayrıca reddi gerektiğini, davacının iddialarının hiçbir gerçeği yansıtmadığını, müvekkilinin bildiği kadarıyla davaya konu çeki diğer davalı Hangaz'dan ileri vadeli olarak alındığını, davacı firma yetkili değişikliği yaparak kötüniyetle imza itirazında bulunarak menfi tespit davası ikame ettiğini, müvekkili şirketin ticari defterleri ve belgeleri ile diğer davalı Hangaz'ın da ticari defter ve belgelerinin de incelenmesini, haksız ve hukuk dayanaktan yoksun davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
KANITLAR VE GEREKÇE/
Dava; Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davası olduğu tespit edilmiştir.
... 16. İcra Ceza Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası, ... İcra Ceza Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası, ... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın .... soruşturma sayılı dosyası, celbedilerek dosya kapsamına kazandırılmıştır.
Davacı vekilinin dava dilekçesinde adli yardım talebinde bulunduğu, mahkememiz 25.09.2023 tarihli ara kararı ile "Davacının adli yardım talebinin reddine, Red kararına yönelik itirazda bulunulması halinde Hukuk Muhakemeleri Yasasının 337/2.maddesi uyarınca itirazın değerlendirilmesi için dosyasının bir sonraki mahkeme olan ... 7. Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine" dair karar verildiğini, davacı vekili tarafından 16.10.2023 tarihli dilekçesi ile mahkememizin adli yardım talebinin reddine ilişkin ara kararına itiraz ederek dosyanın ... 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin ...D.iş sayılı dosyasına kaydının yapıldığı, ... 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... D.iş, ... Karar sayılı Değişik İş Kararı ile "Davacı vekilinin ... 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasının 25/09/2023 tarihli adli yardım talebinin reddine dair ara kararına yönelik itirazın reddine" dair karar verildiği görülmüştür.
06/12/2018 tarihli, 7155 sayılı Kanun'un 20. Maddesiyle TTK'ya eklenen 5/A maddesi uyarınca, "(1) Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır."
6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesi uyarınca, "(1) İlgili kanunlarda arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı olarak kabul edilmiş ise arabuluculuk sürecine aşağıdaki hükümler uygulanır.
(2) Davacı, arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorundadır. Bu zorunluluğa uyulmaması hâlinde mahkemece davacıya, son tutanağın bir haftalık kesin süre içinde mahkemeye sunulması gerektiği, aksi takdirde davanın usulden reddedileceği ihtarını içeren davetiye gönderilir. İhtarın gereği yerine getirilmez ise dava dilekçesi karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın davanın usulden reddine karar verilir. Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması hâlinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir." denilmektedir.
Tüm bu nedenlerle bedelsizlik iddiası ile açılan iş bu menfi tespit davasının arabuluculuk dava şartı yerine getirilmeden açıldığı anlaşıldığından usulden reddine karar vermek gerekmiştir. Her ne kadar ön inceleme zaptı imzalanmadan önce karar verilmiş ise de AAÜT 6. maddesinin uyuşmazlığın ön inceleme tutanağının imzalanmasından önce, tarafların iradi bir tasarrufu neticesinde sonuçlanması halinde uygulanabileceği, dava tarihi itibariyle mevcut olmayan dava şartları yönünden HMK'nın 137/1. maddesi uyarınca her halde ön inceleme duruşmasının başında, ön inceleme tutanağının imzalanmasından önce ve re'sen karar verileceği göz önünde bulundurularak verilen kararın tarafların iradesine bağlı bir karar olmaması nedeniyle (İstanbul BAM 13. Hukuk Dairesi 2022/2407 Esas 2023/862 Karar sayılı kararı)
AAÜT 7/2. maddesinde yer alan; "Davanın dinlenebilmesi için kanunlarda öngörülen ön şartın yerine getirilmemiş olması ve husumet nedeniyle davanın reddine karar verilmesinde, davanın görüldüğü mahkemeye göre bu Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde yazılı miktarları geçmemek üzere üçüncü kısımda yazılı avukatlık ücretine hükmolunur" düzenlemesi gereğince davalı vekili lehine vekalet ücretine hükmolunmuştur.
Yukarıda açıklanan nedenlerle;
H Ü K Ü M /
1-7155 Sayılı Kanunun 20.maddesi ile 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'na eklenen 5/A maddesi ve 7155 Sayılı Kanunun 23.maddesi ile 6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'na eklenen 18/A-2 maddesi uyarınca arabulucuya başvurulmadan dava açılmış olması karşısında, davanın Türk Ticaret Kanunu'nun 5/A, 6325 sayılı Kanunun 18/A-2, Hukuk Mahkemeleri Kanunu'nun 114/2 ve 115/2 maddeleri uyarınca dava şartı yokluğu nedeni ile usulden reddine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesap olunan 427,60.-TL maktu karar ve ilam harcının davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Davalılar ... Şirketi ve ... Limited Şirketi kendilerini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli AAÜT.'ne göre belirlenen 17.900,00.-TL vekalet ücretinin, davacıdan tahsili ile ilgili davalılara verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
5-HMK 333.maddesi gereğince davacı tarafından yatırılan gider avansından artan avans olması halinde, hüküm kesinleştiğinde ve talep edildiğinde davacıya iadesine,
6-Davalı tarafça yapılan yargılama gideri ve yatırılan gider avansı bulunmadığından bu konuda hüküm kurulmasına yer olmadığına,
Dair, davalı vekillinin huzurunda, davacının yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde mahkememize verilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.17/01/2024
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır