T.C.
İSTANBUL
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/635 Esas
KARAR NO : 2025/898
DAVA : Bankalarca Kullandırılan Ticari Kredilerden Ve Ticari Kredili Mevduatlardan Kaynaklanan Davalar (İstirdat)
DAVA TARİHİ : Thu Oct 05 00:00:00 TRT 2023
KARAR TARİHİ : 16/12/2025
Mahkememizde görülmekte olan Bankalarca Kullandırılan Ticari Kredilerden Ve Ticari Kredili Mevduatlardan Kaynaklanan Davalar (İstirdat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ -İSTEM /
Davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle; ...A.Ş. ile ... Bank A.Ş. arsında 2010 yılından itibaren muhtelif Genel Kredi Sözleşmesi imzalandığını ve kredi/borç ilişkisi doğduğunu, taraflar arasında akdedilen 14.000.000,00 EURO tutarlı kerdi sözleşmesinin teminatı olarak davacı adına kayıtlı ... İli, .. İlçesi, ... Mah., 525 Ada, 19-20 Parselde kain ... Oteli üzerine davalı banka lehine 23.000.000,00 EURO tutarlı ipotek tesis edildiğini, 29.11.2013 tarihinde 10 yıl geri ödemeli 28.250.000,00 EURO tutarlı yeni bir kredi kullanıldığını, kredinin teminatı olarak davacıya ait ... İli, ... İlçesi, ... Mah., 1567 Ada, 140 Parselde kayıtlı ... Otel üzerine davalı banka lehine 45.000.000,00 EURO tutarlı ipotek tesis edildiğini,2017 yılı içerisinde yaşanan hem küresel hem de bölgesel olumsuz gelişmelerin turizmi olumsuz etkilediğini, davacı ile davalı banka arasında 05.07.2017 tarihinde yeni bir Genel Kredi Sözleşmesi imzalandığını ve önceki kredilerden vadesi gelen taksitler ile faizlerin anaparaya eklenmesi suretiyle krediler kullanıldığını, davalı banka ile 31.10.2018 tarihinde yeni bir protokol imzalandığını ve bu protokole göre ... İli, ... İlçesi, ... Paşa Mah. 102 Ada, 6 ve 43 no.lu Parseller'de kayıtlı ...üzerine, davalı banka lehine 4.500.000,00 EURO ipotek tesis edildiğini, davalı bankanın ısrarı ve baskısı ile davacının...Otelini satma kararı aldığını ve 24-25 Ağustos 2022 tarihlerinde bir kısım kredilerin kapatmak istendiğini, banka tarafından hesaplama ve kredi ödeme detayları paylaşılmadan, kapama bedellerinin davacıya iletildiğini ve gönderilen hesap özetinde 105.364,00 EURO erken kapama bedelinin tahsil edildiğinin anlaşıldığını, 07.09.2022 tarihinde ve bankanın zorlaması ile 09.09.2022 tarihinde verilen talimatlar ile bir kısım kredilerin daha kapatılmak istendiğini ve erken kapama bedeli yansıtılmaması, yansıtılan bedellerin iade edilmesinin ihtar edilerek, bir kısım kredinin daha kapatılmak istendiğini, haksız tahsil edilen bedellerin iadesi amacıyla ... 16. Noterliği'nin ... tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesinin keşide edildiğini, ancak davalı banka tarafından taleplerin reddedildiğini, davalı bankanın, davacının iradesi hilafına ödemelerden mahsup ettiği ve bu dava konusu olan erken kapama komisyonu adı altında tahsil ettiği toplamda 600.000,00 EURO civarında bedelleri, T.C. Merkez Bankası'nın 10.02.2020 tarih ve 31035 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan “Bankalarca Ticari Müşterilerden Alınabilecek Ücretlere İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ'e dayandırıldığını, sunulan Uzman Görüşünde, somut uyuşmazlıkta erken ifanın söz konusu olmadığını, dolayısıyla davalı banka tarafından kanun ve sözleşmeye aykırı olarak tahsil edilen erken ödeme ücretlerinin, davacıya iade edilmesi kanaatine ulaşıldığının anlaşıldığını, davalı .... tarafından mevcut kredilerin tamamının vadelerinin beklenmeksizin ....'den tahsil edilmesi süreci ile ... tarafından vadesi 2025 yılına kadar olan taksitlerin erken ödenmesi sürecinin birbirinden tamamıyla farklı 2 olgu olduğunu, banka kayıtları incelendiğinde, ... unvanlı taşınmazın satım bedeli olarak davacının banka hesabına 24.08.2022 ve 25.08.2022 tarihinde 11.181.134,78 EURO tutarında, 09.09.2022 tarihinde 12.678.718,29 EURO tutarında ve 27.10.2022 tarihinde 5.981.404,97 EURO tutarında bedellerin geldiğini, imzalanan Genel Kredi Sözleşmelerinde davalı bankanın kendi talebiyle yapılan/yapılacak ödemeler için erken ödeme ücreti ödemesi hususunda bir düzenlemenin bulunmadığını, somut olayda, davacı kredi borçlusunun erken ödeme yapmak suretiyle kredi borcunu kapama yönünde bir talebi bulunmadığını, ... tarafından yapılan ödemelerin kendi isteği ile değil, bankanın telkin, talep ve dayatması üzerine yapıldığını belirterek; davalı bankanın haksız ve güven sorumluluğu ile bağdaşmayacak eylemleri sonucunda tahsil edilen erken kapama komisyonu adı altındaki meblağın şimdilik 5.000,00 EURO kısmının 31.12.2022 tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanunun 4/a maddesi uyarınca TCMB tarafından bildirilecek Devlet Bankalarının EURO ile açılmış vadeli mevduat hesabına değişen oranlarda ödediği en yüksek faiz oranları üzerinden hesaplanacak faizi ile birlikte davalıdan tahsiline ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili 26/05/2025 tarihli ıslah dilekçesi ile; ...’in uğradığı ve davalı bankanın haksız ve güven sorumluluğu ile bağdaşmayacak eylemleri sonucunda tahsil edilen erken kapama komisyonu adı altındaki meblağın BSMV, sair vergi, fon ve benzeri diğer fer’ileri ile birlikte TOPLAM 613.786,45 EURO' nun 30.11.2022 tarihinden itibaren 3095 Sayılı Kanun 4/a maddesi uyarınca TCMB tarafından bildirilecek Devlet Bankalarının EURO ile açılmış vadeli mevduat hesabına değişen oranlarla ödediği en yüksek faiz oranları üzerinden hesaplanacak faizi ile birlikte davalı ... Bank’tan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine, karar verilmesini talep etmiştir.
SAVUNMA /
Davalı vekili cevap dilekçesinde ve özetle; toplam 11 kredinin erken ödenmesinden kaynaklı olarak davacı tarafından müvekkili bankaya 613.786,45 Euro erken ödeme komisyonu ödendiğini, davacının sırf harçtan ve karşı yan vekalet ücretinden kaçınabilmek adına bu şekilde kısmi dava ve belirsiz alacak davası açmasının mantıklı ve hakkaniyetli bir durum olmadığını, müvekkili bankaca davacı ... A.Ş. firması ile ilk kez 2010 yılında kredili çalışmaya başlandığını, söz konusu dönemde firmaya 7 yıl vadeli 14 milyon EURO tutarında dövize endeksli kredi (DEK) kullandırıldığını ve firmadan ... tarihli ... no.lu 17.350.000 EURO tutarlı Genel Kredi Sözleşmesi (GKS) alındığını, firmanın kredisinin teminatına alınacak olan ipoteğin tesis edilmesinde gecikme olmasından dolayı kredinin nakit karşılıklı hale getirildiğini ve kullandırılan kredi tutarına bloke konulduğunu, akabinde, firmaya 29.11.2013 tarihinde 10 yıl vadeli, 6 ayda bir anapara * faiz ödemeli olmak üzere 28.250.000 EURO tutarında kredi kullandırıldığını ve kredinin teminatı oluşturması açısından da ... Oteli üzerine 1. dereceden ipotek tesis edildiğini ayrıca, kredi ilişkinin devam ettiği ilerleyen dönemlerde farklı kredilerin kullandırılmasıyla birlikte 29.11.2013 tarihinde 28.500.000,00 EURO ve 05.07.2017 tarihinde 5.000.000,00 EURO tutarında Genel Kredi Sözleşmelerinin temin edildiğini, oavacı .. firmasının nakit akışının bozulması nedeniyle 07.09.2018 tarihinde yapılandırma portföyüne devredildiğini, akabinde 30.05.2019 tarihinde tekrar aktif portföye alındığını, ancak firmanın nakit akışının tekrar bozulması nedeniyle 20.03.2020 tarihinde tekrar yapılandırma portföyüne alındığını ve 2022 yılı itibariyle firmanın kredilerini ödeyememesinden dolayı firmanın ya kredi risklerini kapatması gerektiği ya da yasal takip sürecine devredilme durumunun zorunlu hale geldiğini, bu durum Üzerine firmanın uhdesindeki otellerden bir adedinin satışından gelen gelir ile tüm kredi risklerinin kapandığını ve müvekkili banka lehine tesis edilen ipoteklerin fek edildiğini, erken kapama yapılmadan önce 2022 yılı Ağustos ayı itibariyle firmanın .... no.lu kredilerden dolayı 28.254.246,05 EURO riski bulunduğunu, davacı firmanın bahsetmiş olduğu Kredi Borcunun Geri Ödenmesine Dair Protoko'de sadece... firmasına ait imzanın bulunduğunu ve müvekkil bankanın yetkililerinin imzasının yer almadığını, dolayısıyla tek taraflı olarak imzalanmış olan, banka ve firma tarafından karşılıklı olarak imzalanmayan söz konusu protokolün hiç bir zaman yürürlüğe girmediğini, davacı .. firması tarafından 24.08.2022 ve 25.08.2022 tarihlerinde gönderilen 2 adet yazılı talimat ile toplamda 5,322,202.67 EUR tutarında ödeme yapmak suretiyle, ... kredi referanslarına ait risklerin erken kapatılmasını talep ettiğini, 09.09.2022 tarihli yazılı talimatıyla ... kredi referanslarına ait 12.678.418,29 EUR tutarında riskin kapatılmasını talep ettiğini, 26.10.2022 tarihli yazılı talimatıyla .... kredi referanslarına ait 5.981.404,97 EUR tutarında riskin kapatılmasını talep ettiğini, söz konusu 3 adet tarih ve işlem ile kredi risklerinin vadesinden önce tasfiye edilmesi karşılığında, müvekkil banka tarafından BSMV dahil 613.786,45 EUR erken kapama ücreti tahsilatı yapıldığını, yasal mevzuat hükümlerinden hareketle, bankaların kredi kullandırmış olduğu müşterilerinden erken kapama komisyonu alma hakkının açık ve net olduğunu, TCMB'nin ilgili Tebliğinde belirtilen kıstaslar dahilinde işlem yapıldığını, ilgili düzenlemeye aykırılık teşkil edecek bir erken kapama komisyon tahsilatından bahsetmenin mümkün olmadığını, bankaların kredi geri dönüşleri ve yeni temin edilecek fonlarla yapılan bütçe ve iş programı çerçevesinde, kullandırdıkları kredilerin kullanım süreleri de dikkate alınarak yeni kredi kullanımlarını planlanması gerektiğini, vadesinden önce kapatılan kredinin yeni bir müşteriye kullandırılıncaya kadar bankalara ek maliyet getirdiğini, ayrıca bu tür kredilerden geri dönüş halinde, kaynağın şartları gereği ancak aynı özellikleri taşıyan yatırımlara kullandırılabildiğini, uzun vadeli ve uygun koşullarda yatırımcılara bağlanan kaynakların erken kapatılmalarının, bankaların nakit akış dengesini bozduğunu, plansız oluşan ve atıl olarak kalmaması gereken söz konusu fonun yeni bir kredi olarak değerlendirilmesinde vade ile diğer koşullar açısından sıkıntılar yaşanabildiği dolayısıyla gelirlerinin olumsuz etkilendiğini belirterek; dava değerinin 613,786.45 EURO olarak kabul edilmesi ve bakiye harcın davacıya verilecek 2 haftalık kesin süre içerisinde tamamlattırılmasını, belirterek davanın reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
KANITLAR VE GEREKÇE /
Dava; alacak davasıdır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın, davacının davalı bankadan kullanmış olduğu kredi kapsamında haksız kesildiği iddia olunan erken kapama ücreti adı altında tahsil edilen miktara ilişkin belirsiz alacak davası olduğu, davacının alacaklı olup olmadığı, alacaklı ise tutarının ne olduğu noktasında toplandığı anlaşıldı.
Taraflarca gösterilen delilen toplanmış, dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak bilirkişi raporu alınmıştır.
Bankacı bilirkişi ..., ..., ... tarafından düzenlenen 07/04/2025 tarihli bilirkişi raporu, dosya kapsamına ibraz edilmiştir.
Taraf iddia ve savunmaları ibraz edilen deliller, bilirkişi raporu ile Tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde;
Davalı ...A.Ş. ile davacı ....Tic.A.Ş. arasında 14.10.2010 tarihinde 17.350.000,00 EUR tutarında, 29.11.2013 tarihinde 28.500.000,00 EUR tutarında ve 05.07.2017 tarihinde 5.505.000,00 EUR tutarında Genel Kredi Sözleşmeleri imzalandığı, genel kredi sözleşmesi kapsamında kullandırılan krediler nedeniyle davacıya ait taşınmazlar üzerinde 2 ayrı ipotek tesis edildiği, söz konusu sözleşmelere ve davalı banka lehine tesis edilen ipoteklere istinaden davalı banka tarafından, davacıya 29.11.2013 tarihinden itibaren ... no.lu EURO Taksitli ve Spot Dövize Endeksli Krediler ile 335-DK-3196 no.lu EURO Rotatif Kredi kullandırıldığı, davacıya kullandırılan söz konusu kredilerin taksitlerinin ödeme planlarına uygun şekilde geri ödenemedikleri ve davacı şirkete açılan ... nolu EURO Rotatif Kredi Hesabından 22.02.2022 tarihinden kullandırılan kredilerle, vadesinde ödenmemiş olan taksitli kredilere ait taksitlerin ödendiği, 24.08.2022 tarihinden itibaren davacı banka tarafından, davaya konu kredilerin kapatılmaya başlandığı, 24.08.2022 tarihinde 11.000.000,00 EUR, 09.09.2022 tarihinde 13.000.000,00 EUR ve 27.10.2022 tarihinde 5.982.000,00 EUR tutarında ödemeler yapıldığı, davalı banka tarafından erken kapaması yapılan kredilerden .... no.lu 5.732.637,00 EUR anapara tutarlı Rotatif Dövize Endeksli Kredi ile 335-DK-3159 no.lu 24.754,00 EUR tutarlı Spot Dövize Endeksli Kredi ve 335-DK-3166 no.lu 25.015,00 EUR tutarlı Spot Dövize Endeksli Kredi dışında yer alan aşağıdaki kredi hesaplarından Erken Kapama Komisyonu adı altında tahsilatlar yapıldığı, erken kapaması yapılan kredilerden dolayı davalı banka tarafından, 584.558,53 EUR Erken Kapama Komisyonu ve bu tutar üzerinden 29.227,92 EUR (= 584.558,53 EUR x % 5) BSMV olmak üzere, toplam 613.786,45 EUR tahsilat yapıldığı tespit edilmiştir.
Tarafların yargılama sırasındaki beyanları ve dosyaya sunulu bilirkişi raporu ile davacının davaya konu kredilerin geri ödenmesinde sorun yaşandığı ve tarafların ortak çözüm arayışı ile kredilerin takip hesaplarına aktarılmadan, ipotekli taşınmaz satışlarından sağlanan finansmanla tasfiye edilmeye çalışıldığı, taraflar arasında akdedilen 14.000.000,00 EURO tutarlı kredi sözleşmesinin teminatı olarak davacı adına kayıtlı ... İli, ... İlçesi, ... Mah., 525 Ada, 19-20 Parselde kain ... Oteli üzerine davalı banka lehine 23.000.000,00 EURO tutarlı ipotek tesis edildiği, ipoteğe konu iş bu taşınmazın davalı bankaya olan kredi borcuna kapatılması amacıyla sattığı, davacı şirketin davalı bankaya başvurarak sözleşme ve protokoller kapsamında kredi yapılandırma görüşmeler yapıp, talimatlar verdiği, bu kapsamda sunulan elektronik posta yazışmalarında da davalı banka tarafından davacı şirkete kredi borcunun kapatılması amacıyla ipotekli taşınmazın satışının tavsiye edildiği, bu durumda davacı şirketin kredilerinin erken kapanmasının, davacının talebinden ziyade, zorunlu bir erken kapama işleminin yapılması gerektiği kanaatine varıldığından zorunlu bir erken kapama işleminden dolayı kapanan kredi tutarları üzerinden erken kapama komisyonu talep edilemeyeceği anlaşılmakla davacı vekilinin ıslah dilekçesinde talep ettiği talep miktarı üzerinden davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M /Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın Kabulü İle; 613.786,45 EURO nun taleple bağlı kalınarak 30.11.2022 temerrüt tarihinden itibaren 3095 sayılı yasa 4/a maddesi uyarınca Merkez Bankası tarafından bildirilecek Devlet Bankalarının EURO ile açılmış vadeli mevduat hesabına değişen oranlarda ödediği en yüksek faiz oranları üzerinden hesaplanacak faizi ile birlikte davalıdan tahsiline ,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesap olunan 1.217.171,03-TL nispi karar ve ilam harcından, 458.989,00-TL tamamlama harcı, 4.264,61-TL tamamlama harcı,2.478,82-TL peşin alınan harcın mahsubuna, bakiye 751.438,60-TL nispi karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 1.226.366,95-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan 269,85-TL başvuru harcı, 458.989,00-TL tamamlama harcı, 4.264,61-TL tamamlama harcı,2.478,82-TL peşin/nisbi harç, 15.000,00-TL bilirkişi ücreti, 155,00-TL posta masrafı olmak üzere toplam 481.157,28-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-HMK 333.maddesi gereğince davacı tarafından yatırılan gider avansından bakiye avansın hüküm kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
6-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.120,00-TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, buna ilişkin harç tahsil müzekkeresi yazılmasına,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf nezdinde temyizi kabil olmak üzere oybirliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 16/12/2025
Başkan
¸e-imzalıdır
Üye
¸e-imzalıdır
Üye
¸e-imzalıdır
Katip
¸e-imzalıdır