T.C.
İSTANBUL
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/665 Esas
KARAR NO : 2025/667
DAVA : Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (Alacak)
DAVA TARİHİ : 14/09/2017
KARAR TARİHİ : 08/10/2025
Mahkememizde görülmekte olan Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (Alacak) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
Davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle: Dava dışı ...Ltd. Şti.’nin davalı bankadan 2009 yılından 2014 yılına kadar kredi kullandığını, davalı bankanın kredi işlemleri sırasında hiçbir hukuki dayanağı olmayan Yargıtay kararıyla da hükme bağlanan dosya masrafı, komisyon masrafı vb. ad altında yasal olmayan kesintiler yaptığını, müvekkili ile dava dışı ... Tic. Ltd. Şti. arasında gerçekleştirilen 07/08/2017 tarihli Temlik Sözleşmesi ile dava dışı ...Şti.’nin dosya masraf iadesi alacağını müvekkili ...’e temellük ettiğini, 15/08/2017 tarihinde müvekkilince davalı bankaya bahse konu dosya masrafı iadesi alacağının kendisince temellük edildiğini, buna istinaden haksız olarak kesilen masraf tutarları toplamının kendisine ödenmesi gerektiğini belirterek başvuruda bulunduğunu, ancak işbu başvurunun 21/08/2017 tarihinde davalı bankaya ulaşmış olmasına rağmen davalı bankaca yanıtsız bırakılmak suretiyle reddedildiğini, davalı bankaca gerçekleştirilen 1623 kalem kesintiden hangilerinin iadesinin gerekeceğinin yargılama aşamasında gerçekleştirilecek bilirkişi incelemesi neticesinde ortaya çıkacağını, bu nedenle işbu davanın şimdilik 500,00.-TL üzerinden ikame edildiğini iddia ve beyan ederek fazlaya ilişkin tüm talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla; kullandırılan kredilerden haksız olarak banka tarafından kesinti yapılan tutarların dava tarihinden itibaren TCMB tarafından ilan edilen mevduata uygulanan azami mevduat faizi üzerinden hesaplanacak faizin de eklenerek iadesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin de davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde ve özetle: Dava dışı ... Tic. Ltd. Şti. ile müvekkili banka arasında imzalanan Genel Kredi Sözleşmeleri ve çek taahhütnamesi gereğince muhtelif tarihlerde ticari kredi kıllandırıldığını, müvekkili banka tarafından alınmış dava konusu olan ücretlerin, dava dışı ... Tic. Ltd. Şti.’nin kullanmış olduğu ticari kredi nedeniyle kendisine verilen hizmet karşılığı ve bilgisi dahilinde tahsil edildiğini ve bu ücretlerin TTK, Bankalar Kanunu ve Merkez Bankası’na bildirimi yapılan masraf komisyon listesine uygun olarak belirlendiğini, tacir olan dava dışı şirketin imzalamış olduğu sözleşmelere bağlı olduğunu, bu sözleşmelere uygun olarak yaptığı ödemelerin iadesini isteyemeyeceğini, tacir olan dava dışı şirketin dava konusu ücretlere ilişkin sözleşme yapılırken itirazi kayıt iler sürmediğini ve tüm şartları anladığını, müzakere edildiğini ve kabul ettiğini bildirdiğini, bu şekilde alınmış ödemenin iadesini talep edemeyeceğini iddia ve beyan ederek davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin de davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER
Davacı vekilinin dava dilekçesinde belirttiği davalı bankaca yapılan kesintileri gösterir dosya masraf dökümü, davalı banka nezdinde bulunan kredi sözleşmeleri, başvuru dilekçesi, posta gönderi eki, davalı tarafın cevap dilekçesinde belirttiği, 5.000,000.-TL limitli ve 27/08/2010 tarihli Genel Kredi Sözleşmeleri aslı ve 9.100.000.-TL limitli ve 10.08.2012 tarihli Genel Kredi Sözleşmesi aslı, Çek taahhütnamesi aslı, hesap ekstresi ve diğer evraklar delil olarak değerlendirilmiştir.
01.06.2020 tarihli bilirkişi raporuna” Dava dışı temlik veren Enuğ Tarım Ltd.Şti.'nin hesaplarından davalı bankaca 222 adette 47.448,61 TL'lık ücret, masraf ve komisyon adı altında kesinti yapıldığı, bu tutarın 212 adette 47.120,82 TL'lık kısmının taraflar arasında imzalanan Genel Kredi Sözleşmesi ve T.C.M.B.'nin 2006/1 Sayılı “Mevduat ve Kredi Faiz Oranları ve Katılma Hesapları Kâr ve Zarara Katılma Oranları İle Kredi İşlemlerinde Faiz Dışında Sağlanacak Diğer Menfaatler Hakkında Tebliğ”inin 4. maddesine uygun olarak tahsil edildiği, bu sebeple iadesinin talep edilemeyeceği, Sayın Mahkeme tarafından işbu görüşümüzün benimsenmesi halinde, hangi hizmet ve işlem nedeniyle tahsil edildiği anlaşılmayan 10 adette (— 222 adet - 211 adet) 327,79 TL'lık (5 47.448,61 TL - 47.120,82 TL) masraf ve komisyon tutarının davacı temlik alan tarafından talep edilebileceği, Davacı tarafından dava konusu 500,00 TL'lık tutara dava tarihinden itibaren, TCMB tarafından ilan edilen mevduata uygulanan azami mevduat faiz oranı üzerinden faiz talep edildiği, ANCAK mevcut delil durumuna göre yukarıda tespit edilen 327,79 TL'nın taraflar arasındaki ilişki ticari mahiyette olduğundan (Yani tarafların tacir oldukları), TCMB kısa vadeli avans kredilerine uyguladığı değişen oranlarda basit usulde işleyecek Avans Faiz Oranı üzerinden talep edilebileceği” sonuç ve kanaatine varılmıştır.
19.11.2024 tarihli bilirkişi ek raporunda raporunda” 01.06.2020 tarihli kök raporda, mahiyeti anlaşılamamış 10 adet işlem toplamı 327,79TL’ya ilaveten, Karşılıksız çeklerde BMA (Bankamız Muhtelif Alacaklar) İşlemleri adı altında tahsil edilmiş olan ve mahiyeti anlaşılamamış bulunan toplam 10.284,39TL, ve 2010 ve 2011 yıllarına ait davalı bankaca mükerrer olarak tahsil edilmiş olan hesap işlem ücreti toplamı 189,00TL’nın Toplamı 10.801,18TL’nın davacı, -temlik alan- tarafından talep edilebileceği, Bu itibarla, dava tarihinden itibaren, tarafların tacir olmaları da dikkate alınarak, TCMB kısa vadeli avans kredilerine uyguladığı değişen oranlarda basit usulde işleyecek Avans Faiz Oranı üzerinden talep edilebileceği değerlendirilmekle birlikte, Dava Esas Değeri 500,00TL olması hususunda olduğu” sonuç ve kanaatine varılmıştır.
15.08.2025 tarihli bilirkişi ek raporunda” Dava dışı şirketin keşide etmiş olduğu ve karşılıksız çıkan çeklere istinaden, davalı bankanın ödemiş olduğu taahhüt tutarlarının, davalı bankaca gecikmeli olarak tahsili esnasında bankanın, nakdi kredi niteliğine dönüşmüş olan ilgili tutara, gecikme faizi ve faiz üzerinden BSMV uygulaması ve bu tutarların dava dışı firma hesabından tahsilatları olduğu tespit edilmiştir. Bu itibarla , ek raporumuzda BMA açıklamasıyla yer alan toplam 10.284,39TL’nın raporumuzdan çıkarılması kanaati oluşmuştur. Sonuç olarak; 01.06.2024 tarihli kök raporumuzda yer verilmiş olan tahsil mahiyeti davalı bankaca açıklanmamış 327,79TL ve 2010 ve 2011 yıllarına ait davalı bankaca mükerrer olarak tahsil edilmiş olan hesap işletim ücreti toplamı 189,00TL’nın toplamları olan 516,79TL’nın davacı... tarafından talep edilebileceği kanaatine ulaşılmıştır. Dolayısı ile ilgili tutara, dava tarihinden itibaren, tarafların tacir olmaları dikkate alınarak, TCMB Kısa Vadeli Avans Kredileri’ne uyguladığı, değişen oranlarda, basit usulde işleyecek Avans Faiz Oranı üzerinden hesaplama yapılabileceği değerlendirilmektedir. Ayrıca, Dava Esas Değerinin 500,00TL olması hususu” sonuç ve kanaatine varılmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ ve GEREKÇE :
Davanın dava dışı ... Tic. Ltd. Şti. İle aralarında imzalanan temlik sözleşmesi kapsamında dava dışı ... dosya masraf alacağının davalıdan tahsili talebine ilişkin olduğu, davalı banka ile dava dışı... Şti. 27/08/2010 tarihli 5.000.000,00-TL tutarlı ve 06/07/2012 tarihli 9.100.000,00-TL tutarlı iki adet genel kredi sözleşmesi imzalandığı görülmüştür.
Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda, ... E. ...K sayılı kararı ile; dava dışı ...Tic. Ltd. Şti.’nin hesaplarından davalı bankaca 222 adette 47.448,61.-TL’lik ücret, masraf ve komisyon adı altında kesinti yapıldığı, bu tutarın 212 adette 47.120,82.-TL’lik kısmının taraflar arasında imzalanan Genel Kredi Sözleşmesi ve T.C.M.B.’nin ...Sayılı Mevduat ve Kredi Faiz Oranları ve Katılma Hesapları Kâr ve Zarara Katılma Oranları ile Kredi İşlemlerinde Faiz Dışında Sağlanacak Diğer Menfaatler Hakkında Tebliğ’inin 4.maddesine uygun olarak tahsil edildiği, bu sebeple iadesinin talep edilemeyeceği, hangi hizmet ve işlem nedeniyle tahsil edildiği anlaşılamayan 10 adette 327,79.-TL’lik masraf ve komisyon tutarının davacı temlik alan tarafından talep edilebileceği kanaatiyle 327,79.-TL alacağın, dava tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar vermiştir.
Mahkememizin 13/01/2021 tarihli, ...Esas ve ... Karar sayılı kararının, T.C. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi'nin; 28/09/2023 tarih, ... Esas ve ... Karar sayılı ilamı ile; dava, ticari kredi nedeniyle haksız tahsil edildiğini iddia edilen masraf, komisyon vs. tahsilatın iadesi istemine ilişkin olup, ticari kredilerde bankalar tarafından alınacak olan masrafların hukukilik denetimi yapılırken öncelikle, kredi sözleşmesiyle belirlenen bir oran olup olmadığı araştırılmalı, olması halinde bu oran üzerinden masraf tahsil edilebileceği kabul edilmeli, sözleşmeyle bir oran belirlenmediğinin tespiti halinde ise, bankanın masraflara ilişkin olarak belirlediği ve ilan ettiği oranlar bulunup bulunmadığı tespit edilmeli, varsa yine bu oran üzerinden masraf tahsil edilebileceği kabul edilmeli, ilan edilen bir tutar bulunmaması halinde ise tahsil edilen masrafların emsal banka uygulamalarına göre orantılı olup olmadığı değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.
Yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde; Yargıtay 11 Hukuk Dairesi'nin aynı doğrultudaki ...esas, ...Karar sayılı ve 10/01/2022 tarihli ilamında da vurgulandığı üzere; mahkemece TBK'nın 20 ve devamı maddelerinde düzenlenen genel işlem koşullarına ilişkin hükümlerin uygulanmasına dair ilkeler doğrultusunda sözleşmenin komisyon, masraf alacağına ilişkin hükmünün genel işlem koşulu denetimine tabi tutulması ve sözleşme hükmünün bu nitelikte olduğunun tespiti ile bu hükmün yazılmamış sayılması halinde oluşan boşluğun TTK 20. maddesi ile yukarıda belirtilen 2006/1 sayılı tebliğ gereğince davalı banka tarafından Merkez Bankası'na bildirilen oran ve her halükârda TBK 25. madde bağlamında TMK 2. hükümleri çerçevesinde bir değerlendirme yapılması, sözleşme hükümlerinin genel işlem koşulu içermediğinin kabulü halinde ise yukarıdaki tespitler doğrultusunda uzman bankacı bilirkişiden denetime elverişli rapor alınıp sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile sonuca gidilmesi yerinde olmayıp kaldırılmasına karar verildiği anlaşılmıştır.
İstinaf ilamı doğrultusunda mahkememizce yargılama yapılmış, davacı tarafından 15.08.2017 tarihinde, davalı bankaya “Temlik Sözleşmesi'ne istinaden, dosya masrafı adı altında kesilen ve dava dilekçesine de ek yapılan 85.202,67TL'nin yasal faiziyle birlikte talep edildiği, bilirkişilerce yapılan incelemede ; dava dışı şirketin davalı bankanın, 2010 tarihinden itibaren 2016 yılı dahil kredili müşterisi olarak çalıştığı, dava dışı şirketin nakit ve gayrı nakit olmak üzere krediler kullandığı, tarafların aralarında imzalamış oldukları 27.08.2010 ve 10.08.2012 tarihli sözleşmelerde Faiz, Komisyon, Vergi ve Masraflar başlıklı 7. 7 ve 7.4 Maddesinde durum düzenlendiği ve tarafları bağladığı tespit edilmıştır.
Davacının talebinin dava dışı şirketten fazladan tahsil edildiği iddia edilen; Kredi Faiz ve Komisyonları, Hesaptan Yapılan EFT ve Havale İşlemleri, Çek Defteri Teslim İşlemi Masraf ve Vergi, Karşılıksız Çek Ödemeleri, Hesap İşletim Ücreti, Ekspertiz Ücreti, İpotek Fek Komisyonu, geri kalan işlemlerin ise vergi ve BSMV tahsilatlarına dayandığı ,bilirkişilerce yapılan incelemede ; hesap işletim ücreti adı altında fazladan tahsil edilen 189,00 TL nin ve mahiyeti anlaşılamayan 10 adette 327,79.-TL’lik masraf ve komisyon tutarı olmak üzere toplam 516,79 TL nin dava tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilerek aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM / Gerekçesi yukarıda izah olunduğu üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile; 516,79-TL alacağın, dava tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE
2-Karar tarihinde yürürlükle bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesap olunan 59,30.-TL maktu karar ve ilam harcının, peşin alınan 804,37.-TL harçtan mahsubu ile hazineye gelir kaydına, artan 745,07.-TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep edildiğinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından yatırılan 59,30.-TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan; 31,40.-TL başvurma harcı gideri, 7.600,00.-TL bilirkişi ücreti, 366,6 TL tebligat masrafları olmak üzere toplam 7.998,00.TL diğer yargılama giderlerinin, davadaki kabul ret oranına göre 90,32-TL'nin davalı üzerinde ,bakiye miktarın davacı üzerinde bırakılmasına, buna göre davalının yatırdığı 2.300 TL gider avansından 90,32 TL nin mahsubu ile 2.209,68 TL nin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-HMK 333.maddesi gereğince davacı tarafından yatırılan gider avansından artan avans olması halinde karar kesinleştiğinde ve talep edildiğinde davacıya iadesine,
6-HMK 333.maddesi gereğince davalı tarafından yatırılan gider avansından artan avans olması halinde karar kesinleştiğinde ve talep edildiğinde davalıya iadesine,
7-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T.'deki esaslara göre hesaplanan 516,79.-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
9-Davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T.'deki esaslara göre hesaplanan 30.000.-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okundu usulen anlatıldı.08/10/2025
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır