T.C.
İSTANBUL
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/88 Esas
KARAR NO : 2025/690
DAVA : 5464 S.K. Uy.Tacirlere Verilen Kurumsal Banka Ve K.Kartlarından Kaynaklanan (5411 S.K. 142/1 Hariç) (Alacak)
DAVA TARİHİ : 15/06/2021
KARAR TARİHİ : 15/10/2025
Mahkememizde görülmekte olan 5464 S.K. Uy.Tacirlere Verilen Kurumsal Banka Ve K.Kartlarından Kaynaklanan (5411 S.K. 142/1 Hariç) (Alacak) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
Davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle: müvekkilinin davalı bankanın Güngören/ İstanbul şubesinden, ... hesap numarası ile farklı tarihlerde ve tutarlarda ticari nitelikte krediler kullandığını, müvekkilinin kullandığı bu krediler esnasında davalı banka tarafından kredi tahsis ücreti, hesap özeti ücreti, ticari teklif ücreti, ticari kredi komisyonu, ticari ekspertiz ücreti vb. adlar altında tutarı taraflarınca tam olarak belirlenemeyen haksız ve hukuksuz kesintiler yapıldığını, ticari kredi ilişkisinden doğan uyuşmazlıkların ... sayılı yasa kapsamında değerlendirilemeyeceği, bununla birlikte taraflar arasındaki soruna 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunun 20. maddesinde adı geçen “genel işlem koşulları” başlığı altında yaklaşılabileceği, bankaların kredi müşterilerine her sayfasını imza ettirdiği, kredi müşterisinden alınacak ücret ve komisyonların belirtildiği Sözleşme Öncesi Bilgi Formu ve Kredi Sözleşmesi bankaların genel müdürlüğü tarafından tek taraflı olarak hazırlanan ve matbu hale getirilen standart sözleşme olduğunu, çok sayıda yapılacak sözleşmelerde kullanılmak üzere önceden hazırlanan bu sözleşmelerin 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunun 20 ila 25. maddelerinde düzenlenen genel işlem koşulları denetimine de tabii tutulabilir ve bu tür sözleşmeler için içerik, kapsam ve yorum denetimi yapılabilir şeklinde olduğunu, ticari kredilerde bankalar tarafından tahsil edilen dosya masrafı veya tahsis masrafı, imzalanan sözleşmelerin tip sözleşme olması ve bu masrafların zorunlu, makul ve belgeli masraf olmaması nedenleriyle kredi müşterisinden tahsil edilmemesi gereken masraf türlerinden olduğunu, dolayısıyla, müşterinin tüketici veya ticari kredi müşterisi olmasından ziyade kredi sözleşmesinin tip sözleşme olup olmadığı, kredi müşterisinin sözleşmenin içeriğine müdahale edip edemediği önem taşıdığını ileri sürerek ve fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla yapılan kesintiler nedeniyle şimdilik 100,00 TL' faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili davaya cevap dilekçesinde özetle: davacı yan tarafından talep edilen hak, zamanaşımına uğramış olduğundan zamanaşımı itirazında bulunduklarını, ayrıca Banka Genel Merkezi'nin ...'da olduğundan, huzurdaki davanın yetkili mahkemesinin ... Mahkemeleri olduğunu, davacı tarafından Müvekkil banka ... subesinden, ... hesap numarası ile farklı tarihlerde ve tutarlarda ticari nitelikte krediler kullandığını, müvekkil banka tarafından tahsil edilen ücretlerin taraflar arasında imzalanan Genel Kredi Sözleşmesine ve TMMB tebliğine uygun olduğunu, Bankalarca Ticari Müşterilerden Alınabilecek Ücretlere İlişkin Usul Ve Esaslar Hakkında Tebliğde Ticari kredilerden alınabilecek ücretler düzenlenmiş olup; müvekkil banka tarafından alınan tüm ücretlerin tebliğe uygun olduğunu, Kredi tahsis ücreti, kredi riski oluşturabilecek tüm nakdi ve gayrinakdi krediler için ticari müşteriye, limit tahsisi yapılması, tahsis edilen limitlerin yenilenmesi ve güncellenmesi durumlarında yapılan istihbarat, mali analiz ve değerlendirme çalışmalarına istinaden alınan ücretler olduğunu, Bankalarca Ticari Müşterilerden Alınabilecek Ücretlere İlişkin Usul Ve Esaslar Hakkında Tebliğde Ticari kredilerden alınabilecek ücretlerden biri olarak yer aldığını, Bankalarca Ticari Müşterilerden Alınabilecek Ücretlere İlişkin Usul Ve Esaslar Hakkında Tebliğde Nakit yönetimine ilişkin ücretler başlıklı 13. Madde uyarınca bankalar " hesap hizmetleri, nakit yatırma ve çekimi, para transferleri gibi hizmetler ile nakit akımlarını yönetmelerine yardımcı olan ve kredilendirmeyi de içerebilen ödeme ve tahsilata ilişkin ürün ve hizmetler karşılığında" hesap işletim ücreti alabileceğini, Kredi kullandıran kuruluş ya da bankanın, teminat alınacak taşınmazın değer tespiti için ekspertiz işlemini ve/veya taşınmaz üzerinde ipotek tesis işlemini, dışarıdan hizmet alarak üçüncü bir kişi ya da firmaya yaptırdığını, bu nedenle bankalar, ekspertiz yapan veya ipotek tesis eden firmaya fatura karşılığında ödeme yaptığını, bahse konu hizmetlere dair faturaların kredi müşterisi adına kesilmesi yasal olarak zorunlu olmadığını, Banka, ekspertiz yahut ipotek tesisi ücretini, sözleşme öncesinde ve sonrasında yaptığı bilgilendirme çerçevesinde, mevzuata uygun şekilde kredi müşterisinden tahsil edebildiğini, Bankalar bir anonim şirket olarak tüzel kişi tacir olduğunu, bütün tacirlerin, ticari işletmeleriyle ilgili bir hizmet sunduklarında, açıkça kararlaştırmamış olsalar da uygun bir ücret isteme haklarının olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
DELİLLER
Davacı vekilinin dava dilekçesinde belirttiği kredi kullanımına ilişkin hesap hareketleri, davalı vekilinin cevap dilekçesinde belirttiği banka kayıtları, taksitli ticari kredi evrakları, hesap dökümü delil olarak değerlendirilmiştir.
24/04/2023 tarihli bilirkişi raporunda “Davalı banka kayıtları incelendiğinde; davalı banka nezdinde davacı adına ... no.lu vadesiz mevduat hesabı açıldığı ve taraflar arasında imzalanan 05.03.2012 tarihli 100.000,00 TL tutarlı ve 01.02.2019 tarihli 500.000,00 TL tutarlı Genel Kredi Sözleşmelerine istinaden, davacıya 7 adette toplam 146.790,00 TL tutarında kredi limiti tahsis edildiği ve kullandırıldığı, Davacının hesabından, söz konusu kredi limitleri için toplam 1.071,93 TL Kredi Teklif/Tahsis Ücreti ve toplam 2.326,32 TL Kredi Kullandırım Komisyonu tahsil edildiği, Davacının hesabından ayrıca; 07.03.2012-17.06.2017 tarihleri arasında 20 adette toplam 1.428,85 TL Hesap İşletim Ücreti tahsil edildiği, ancak kayıtlar incelendiğinde söz konusu tutarın 8 adette toplam 583,00 TL’lık kısmının mükerrer tahsilat olduğunun anlaşıldığı, bu sebeple 583,00 TL’lık tutarın davacıya iade edilmesi gerektiği kanaati oluştuğu, Davacının imzalı Kobi Tarifeleri Başvuru Formu ile davacının tarife kapsamına alındığı ve verilen hizmet karşılığında 16.08.2017-28.01.2020 tarihleri arasında, 5 adette toplam 2.840,71 TL Kobi Tarife Ücreti tahsil edildiği, Davacının mevduat hesabı ile ilgili gönderilen Hesap Özetleri için 07.10.2011-02.08.2019 tarihleri arasında, toplam 518,57 TL ücret tahsil edildiği, Taraflar arasında imzalanan Genel Kredi Sözleşmesi’nin 2.10. maddesi ve 5411 sayılı Bankacılık Kanunu’na dayanarak T.C. Merkez Bankası tarafından yayımlanan 2006/1 Sayılı “Mevduat ve Kredi Faiz Oranları ve Katılma Hesapları Kâr ve Zarara Katılma Oranları İle Kredi İşlemlerinde Faiz Dışında Sağlanacak Diğer Menfaatler Hakkında Tebliğ”inin 4. maddesi uyarınca, davacı bankanın ticari kredi hizmeti kapsamında yaptığı işlemler için ücret talep etme hakkının bulunduğu, ayrıca emsal banka uygulamalarında ortalama % 0,08 (binde 8) oranında kredi tahsis ücreti ve ortalama % 1,42 oranında kredi kullandırım komisyonu tahsil edildiği anlaşılmaktadır. Bu durumda, davacı banka tarafından davalıya kullandırılan krediler nedeniyle, tahsis edilen kredi limiti üzerinden tahsil edilen % 0,07 (binde 7) oranında Kredi Teklif/Tahsis Ücreti ile kullandırılan kredi tutarı üzerinden tahsil edilen % 1,58 Kredi Kullandırım Komisyonu oranı ve miktarının makul olduğu, ayrıca sözleşmenin söz konusu maddeleri ve T.C: Merkez Bankası’nın belirtilen tebliği uyarınca, diğer bankacılık hizmetleri (Hesap İşletim, Hesap Özeti, Kobi Tarife) için de ücret talep edilebileceği, Sayın Mahkeme tarafından, Hesap İşletim Ücreti adı altında mükerrer tahsil edildiği tespit edilen toplam 583,00 TL’lık tutarın, davacıya ödenmesi gerektiği görüşümüzün benimsenmesi durumunda, tarafların tacir olması nedeniyle, T.C. Merkez Bankası tarafından belirlenen Avans Faiz oranından yapılan hesaplama sonucunda, davacı tarafından davalı bankadan 583,00 TL Asıl Alacak ve 467,95 TL İşlemiş Faiz olmak üzere, toplam 1.050,95 TL’lık tutarın talep edilebileceği” sonuç ve kanaatine varılmıştır.
24/06/2024 tarihli bilirkişi ek raporunda “Tüm delillerin takdiri tamamen sayın Mahkemeye ait olmak üzere; Dava dosyasına sunulan Emsal Banka Uygulamaları ile davacı banka tarafından tahsil edilen; Kredi Kullandırım Komisyonu, Kredi Teklif/Tahsis Ücreti, Hesap İşletim Ücreti, Hesap Özet Ücreti, tutar ve oranları mukayese edildiğinde, davacı bankaca tahsil edilen tutarların makul seviyede olduğu, ayrıca Genel Kredi Sözleşmesinin 2.10. maddesi ve T.C. Merkez Bankası tarafından yayımlanan... Sayılı “Mevduat ve Kredi Faiz Oranları ve Katılma Hesapları Kâr ve Zarara Katılma Oranları İle Kredi İşlemlerinde Faiz Dışında Sağlanacak Diğer Menfaatler Hakkında Tebliğ”in 4. maddesi uyarınca, davacı bankanın ticari kredi hizmeti kapsamında yaptığı işlemler için ücret talep etme hakkının bulunduğu değerlendirilmektedir. Tarafların kök rapora ilişkin beyan ve itirazları bir kez daha ayrıntılı olarak değerlendirildiğinde, tarafların beyan ve itirazları konusunda yukarıda arz ve izah edilen sebeplerle, 24.04.2023 tarihli Kök Raporumuzda belirtilen görüşümüzün özünde bir değişiklik bulunmadığı” sonuç ve kanaatine varılmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ ve GEREKÇE :
Dava, davacının kullandığı krediler nedeniyle kredi tahsis ücreti, hesap özeti ücreti, ticari teklif ücreti, ticari kredi komisyonu, ticari ekspertiz ücreti vb adlar altında yapılan kesintilerin iadesi istemine ilişkindir.
Davacı ... ile davalı ... T.A.Ş. arasında 05.03.2012 tarihinde 100.000,00 TL tutarlı ve 01.02.2019 tarihinde 500.000,00 TL tutarlı Genel Kredi Sözleşmesi imzalandığı, genel kredi sözleşmesine istinaden 05.03.2012 tarihinde Taksitli Kredi 10.000,00 TL bedelli, 25.08.2016 tarihinde Taksitli Kredi 25.000,00 TL bedelli, 16.08.2017 tarihinde Taksitli Kredi 25.000,00 bedelli, 01.02.2019 tarihinde Taksitli Kredi 22.000,00 TL bedelli, 22.03.2021 tarihinde Taksitli Kredi 46.000,00 TL bedelli, 03.08.2021 tarihinde Taksitli Kredi 10.190,00 TL bedelli, 09.11.2021 tarihinde Taksitli Kredi 8.600,00 TL bedelli krediler olmak üzere toplam 146.790,00 TL kredi kullandırıldığı görülmüştür.
Davacının hesabından, söz konusu kredi limitleri için toplam 1.071,93 TL Kredi Teklif/Tahsis Ücreti ve toplam 2.326,32 TL Kredi Kullandırım Komisyonu tahsil edildiği, ayrıca davacıdan 07.03.2012-17.06.2017 tarihleri arasında 20 adette toplam 1.428,85 TL Hesap İşletim ücreti tahsil edildiği, bilirkişi tarafından yapılan incelemede söz konusu tutarın 8 adette toplam 583,00 TL'lık kısmının mükerrer tahsilat olduğunun tespit edildiği, davacının imzalı Kobi Tarifeleri Başvuru Formu ile davacının tarife kapsamına alındığı ve verilen hizmet karşılığında 16.08.2017 -28.01.2020 tarihleri arasında, 5 adette toplam 2.840,71 TL Kobi Tarife Ücreti tahsil edildiği, davacının mevduat hesabı ile ilgili gönderilen Hesap Özetleri için 07.10.2011 - 02.08.2019 tarihleri arasında, toplam 518,57 TL ücret tahsil edildiği, taraflar arasında imzalanan Genel Kredi Sözleşmesi'nin 2.10. maddesi ve 5411 sayılı Bankacılık Kanunu'na dayanarak T.C. Merkez Bankası tarafından yayımlanan ...Sayılı “Mevduat ve Kredi Faiz Oranları ve Katılma Hesapları Kâr ve Zarara Katılma Oranları İle Kredi İşlemlerinde Faiz Dışında Sağlanacak Diğer Menfaatler Hakkında Tebliğ”inin 4. maddesi uyarınca, davacı bankanın ticari kredi hizmeti kapsamında yaptığı işlemler için ücret talep etme hakkının bulunduğu, ayrıca emsal banka uygulamalarında ortalama % 0,08 (binde 8) oranında kredi tahsis ücreti ve ortalama % 1,42 oranında kredi kullandırım komisyonu tahsil edildiği görülmüştür.
Davacı banka tarafından davalıya kullandırılan krediler nedeniyle, tahsis edilen kredi limiti üzerinden tahsil edilen % 0,07 (binde 7) oranında Kredi Teklif/Tahsis Ücreti ile kullandırılan kredi tutarı üzerinden tahsil edilen % 1,58 Kredi Kullandırım Komisyonu oranı ve miktarının makul olduğu, ayrıca sözleşmenin söz konusu maddeleri ve T.C: Merkez Bankası'nın belirtilen tebliği uyarınca, diğer bankacılık hizmetleri (Hesap İşletim, Hesap Özeti, Kobi Tarife) için de ücret talep edilebileceği, neticeten dosyadaki delillerin bir bütün olarak değerlendirilmesi sonucu ; bilirkişi tarafından mükerrer tahsilat olduğu tespit edilen 8 adette toplam 583,00 TL'lık kısmına ilişkin olarak davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM / Gerekçesi yukarıda izah olunduğu üzere;
1-Davanın kabulü ile 593,00 TL'nin dava tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
2-492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince alınması gerekli 615,40 maktu karar ilam harcının peşin alınan 59,30-TL harçtan mahsubu ile hazineye gelir kaydına, bakiye 556,1 TL' harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
3-Davacı tarafça yatırılan 59,30 başvurma harcı ve 59,30 karar ilam harcı olmak üzere 118,6 TL giderin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-1500,00 TL bilirkişi ücreti 337,75 TL posta tebligat ücreti olmak üzere toplam 1.837,75 TL yargılama gideri masrafının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-HMK'nun 333/1. maddesi gereğince varsa artan delil avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleşmesinden sonra yatıran ilgili tarafa iadesine,
6-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T.'ne göre belirlenen 593,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, buna ilişkin harç tahsil müzekkeresi yazılmasına,
Dair, davacı vekilinin yokluğunda, davalının yüzüne karşı, HMK 341/2 uyarınca miktar itibariyle KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 15/10/2025
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır